Gebikker over nieuwe grondwet

Waarom dat gebikker over een nieuwe grondwet?
Wie het Thaise nieuws volgt, moet zich zo langzamerhand beginnen af te vragen: waarom zeuren ze in Thailand toch zo over de grondwet? Op die vraag is een simpel en ingewikkeld antwoord mogelijk.

Het simpele antwoord luidt: die grondwet bevalt regeringspartij Pheu Thai en de roodhemden niet, omdat die een erfenis is van de militaire coup van 2006 en de militaire junta vrijwaart van juridische vervolging. Het ingewikkelde antwoord luidt: die grondwet geeft enkele instanties te veel macht en dat irriteert Pheu Thai.
Vooropgesteld: het zal de meeste Thais een worst wezen wat er in de grondwet staat. Die hebben wel andere zorgen aan hun hoofd, zoals de stijgende kosten van levensonderhoud. Bovendien zijn soaps en comedy’s op de tv veel leuker dan het politiek gebikker, waarin ik ze geen ongelijk kan geven.
De instanties die onder vuur liggen, zijn het Constitutionele Hof, de Ombudsman en de Kiesraad. Politici hebben er last van. Het Constitutionele Hof heeft bijvoorbeeld de twee voorgangers van de huidige regeringspartij, Thai Rak Thai (van premier Thaksin) en de People’s Power Party, ontbonden en 111 politici van Thai Rak Thai 5 jaar hun politieke duimen laten draaien.
Een ander voorbeeld: in 2008 tekende de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken een gezamenlijke communiqué met Cambodja over de aanvraag van de Unesco-erfgoedstatus voor Hindu-tempel Preah Vihear. Het Hof oordeelde dat het communiqué door het parlement had moeten worden goedgekeurd en de minister moest het veld ruimen.
De Kiesraad kan ook op niet al te veel sympathie rekenen, vooral bij politici die gewend zijn stemmen te kopen of douceurtjes uit te delen. Als dat ontdekt en bewezen wordt, zijn ze de pineut. Ze kunnen zelfs later, wanneer ze al hoog en droog op het parlementaire pluche zitten, hun parlementszetel verliezen.
Tijdens de verkiezingscampagne heeft Pheu Thai beloofd de grondwet te zullen herzien. Dat wordt dan de negentiende sinds 80 jaar geleden de absolute monarchie werd vervangen door de constitutionele monarchie. Maar om schone handen te houden, had de partij bedacht: dat doen we niet zelf, maar dat laten we door een burgerassemblee doen. Heel democratisch, niet waar? En met de samenstelling valt te manipuleren. Dus moest artikel 291 van de grondwet eerst veranderd worden. Dat artikel schrijft voor dat alleen het parlement de grondwet kan wijzigen.
De parlementaire behandeling van het amendement tot wijziging van artikel 291 werd op 1 juni stilgelegd door het Constitutionele Hof. Vorige week vrijdag adviseerde het Hof eerst een referendum te houden, waarin de bevolking wordt gevraagd of ze wijziging van de grondwet wenst. Ik vat het even beknopt samen.
En nu zit Pheu Thai in een lastig parket. Weliswaar hebben 15 miljoen Thais de huidige regering in het zadel geholpen, maar om het mandaat van de kiezers voor de wijziging te krijgen, zijn 23 van de 46 miljoen stemmen nodig. Zelfs een juridisch expert van Pheu Thai moet erkennen dat dit niet gemakkelijk zal zijn.
Er zijn ook andere opties. De hardliners in Pheu Thai en de roodhemdbeweging willen het vonnis van het Hof negeren en gewoon doorgaan met de parlementaire behandeling. Anderen pleiten ervoor dat het parlement artikel voor artikel de grondwet gaat herzien. Maar dat gaat zeker 3 jaar duren.
Zoals adjunct-hoofdredacteur Nattaya Chetchotiros boven haar analyse in Bangkok Post kopt: Pheu Thai is in a quandary.
(Bij het schrijven van dit artikel heb ik deels uit haar analyse geput.)

Waarom dat gebikker over een nieuwe grondwet? (2 en slot)
Gisteren legde ik uit wat regeringspartij Pheu Thai beweegt bijna dwangmatig wijziging van de grondwet na te streven. De vraag is: waar is de oppositie zo bang voor? Op die vraag is ook een simpel en ingewikkeld antwoord mogelijk.

Het simpele antwoord luidt dat Thaksin dan zijn gevangenisstraf van 2 jaar ontloopt en dat de andere strafzaken tegen hem geseponeerd worden.
Het ingewikkelde antwoord luidt dat de oppositie bang is dat artikel 309 van de grondwet sneuvelt. Dit artikel legitimeert alle besluiten van de coupplegers van september 2006, die de regering Thaksin ten val brachten. Een van die besluiten was de instelling van het zogeheten Assets Scrutiny Committee. Die commissie heeft onderzoek gedaan naar corruptiepraktijken onder het bewind van Thaksin.
In juni 2008 beëindigde de commissie haar werk en deed voor vier zaken aangifte, waaronder de aankoop van overheidsland door de toenmalige echtgenote van Thaksin voor een prijs, eenderde onder de marktprijs. Twintig andere zaken werden verwezen naar de National Anti-Corruption Commission en het kantoor van procureur-generaal.
Thaksin’s bemoeienis met de landdeal leverde hem in oktober 2008 die gevangenisstraf op. De vogel was echter al gevlogen naar het buitenland en is sindsdien niet meer teruggekeerd op zijn nest.
Er is nog veel meer waar de oppositie bang voor is, maar voor de duidelijkheid laat ik het hierbij.
Een prima boek om een indruk te krijgen van alle streken van Thaksin is de biografie Thaksin van Chris Baker en Pasuk Phongpaichit. Leest als een spannende detective. Ik heb het bijna in één adem uitgelezen.

  • Geen Trackbacks
  • Reacties (0)
  1. Nog geen reacties