Grondwetwijziging

Artikel 68: No person shall exercise the rights and liberties to overthrow the democratic regime of government with the King as Head of State or to acquire the power to rule the country by any means not in accordance with the modes provided in the constitution.
Artikel 291 schrijft voor dat alleen ministers en parlementsleden voorstellen kunnen doen tot wijziging van de grondwet.
Artikel 237 regelt de ontbinding van politieke partijen en het verbod op bestuursleden van die partijen gedurende 5 jaar een politieke functie te bekleden.
Artikel 309 vrijwaart de coupplegers van strafrechtelijke vervolging en legitimeert hun besluiten.

NB De ban van 5 jaar is in 2007 geïntroduceerd door het toenmalig militair bewind door wijziging van de Political Party Act. (Bron: Thaksin, Pasuk Phongpaichit en Chris Baker, 2009)  Klik hier voor de tekst van de grondwet.

Update: De grondwet is na de militaire coup van mei 2014 buiten werking gesteld en vervangen door een interim-grondwet. De nieuwe grondwet is in voorbereiding.

Peiling: Thaksin, bemoei je er niet mee
22 augustus 2011 – Voormalig premier Thaksin moet zich verre houden van de politiek in Thailand en zijn zuster, premier Yingluck de vrije hand laten bij het besturen van het land. Dit zegt 68,9 procent van de respondenten in de Abac peiling van de Assumption universiteit. Vorige week werd 2.193 personen in 17 provincies gevraagd naar hun mening over Pheu Thai’s voorstel de grondwet te wijzigen en de kansen op verzoening.

De grondwetwijziging werd afgewezen door 53 procent; 55 procent was van mening dat de wijziging bedoeld was om een bepaald belang te dienen en 76,9 procent vond wijziging niet belangrijk. De wijziging kreeg de steun van 46,7 procent, terwijl 44,9 procent meende dat de wijziging in het voordeel van de meerderheid van de bevolking is.
Watbetreft nationale verzoening: 51 procent had er geen hoop op; 48,7 procent had de hoop nog niet opgegeven.

Grondwetwijziging is prioriteit voor regering
24 augustus – De nieuwe door Pheu Thai geleide regering is vastbesloten de grondwet te wijzigen. Steen des aanstoots vormt artikel 309, dat na de militaire coup van 2006 door het militaire bewind is toegevoegd. De grondwetwijziging is een van de prioriteiten van de regering, aldus premier Yingluck gisteren in haar regeringsverklaring. Critici beschuldigen de regering ervan dat ze via deze wijziging amnestie wil verlenen aan Thaksin, die bij verstek is veroordeeld tot 2 jaar gevangenisstraf. Maar vice-minister-president Chalerm Yubamrung ontkent dat.

Artikel 309 garandeert de coupplegers vrijwaring van juridische procedures. Tevens maakte ze het onderzoek mogelijk naar Thaksin en zijn regering door het Assets Scrutiny Committee. De commissie kreeg onder andere tot taak uit te zoeken of Thaksin’s vermogen door fraude was verkregen. Uiteindelijk leidde dit tot de inbeslagname van 46,37 miljard baht van zijn vermogen. Wanneer het desbetreffende artikel in de grondwet wordt geschrapt, zou dit betekenen dat het werk van de inmiddels opgeheven ASC ongedaan wordt gemaakt.
De hele procedure zal nog wel een tijd in beslag nemen. Eerst moet artikel 291 van de grondwet worden gewijzigd, zodat een charter drafting assembly kan worden gevormd. Die gaat bestaan uit 77 vertegenwoordigers van de 77 provincies en 22 academici en experts. Naar verwachting wordt artikel 291 begin volgende jaar gewijzigd. Daarna kan de assembly aan het werk.
Chalerm zei gisteren dat Pheu Thai zich verzet tegen de huidige grondwet omdat die opgesteld is door de coupplegers en op ondemocratische wijze tot stand is gekomen.
Oppositieleider Abhisit toonde zich tevreden te horen dat Pheu Thai niet zal streven naar amnestie voor Thaksin. Niettemin waarschuwde hij de regeringspartij niet onnodig onrust op te wekken.
Volgens PT-parlementslid Sunai Jullapongsathon behoeft de huidige grondwet dringend amendering omdat die de rechterlijke macht te veel bevoegdheden geeft om het politieke systeem te domineren. [Noot van de auteur: Volgens mij betekent deze cryptische formulering dat de rechter kabinets- en parlementsbeslissingen ongedaan kan maken, maar daar ben ik niet zeker van.]

Waarom die haast, regering?
25 augustus – Waarom die haast om de grondwet te veranderen, vraagt Bangkok Post zich af in haar hoofdredactioneel commentaar. Om maar gelijk met de conclusie te beginnen: het heeft er alle schijn van dat de hele exercitie bedoeld is om Thaksin, die sinds 2008 in ballingschap in Dubai woont, te rehabiliteren.

Steen des aanstoots voor de nieuwe door Pheu Thai geleide regering vormt artikel 309 van de grondwet, dat na de militaire coup van 2006 door het militaire bewind is toegevoegd. Dit artikel vrijwaart de coupplegers van juridische procedures. Tevens maakte ze het onderzoek mogelijk naar Thaksin en zijn regering door het Assets Scrutiny Committee. Door het artikel te schrappen zouden alle acties en beslissingen van de ASC ongeldig zijn. Met andere woorden, de corruptiezaken door de ASC onderzocht en berecht door het hooggerechtshof zouden van nul en generlei waarde zijn.
Thaksin is de meest onderzochte persoon door de ASC, maar ook andere leden van zijn kabinet zijn doorgelicht. Zo kreeg de voormalige vice-minister van Financiën samen met twee functionarissen een voorwaardelijke gevangenisstraf van 2 jaar vanwege de 2 en 3-cijfer loterij, die in 2003 door de regering Thaksin werd geïntroduceerd.
Thaksin kon er ook wat van. Vanwege zijn belastingvrije aandelentransactie werd 46,37 miljard baht van zijn vermogen in beslag genomen, hij kreeg 2 jaar gevangenisstraf voor zijn medewerking bij landaankoop door zijn toenmalige echtgenote, en er liggen nog drie zaken bij de rechtbank: een zachte lening van 4 miljard baht aan de Birmese overheid, naar verluidt om een communicatiesysteem te ontwikkelen met uitrusting van Thaksin’s toenmalig telecombedrijf; de omzetting van telecomconcessieheffingen naar accijns wat gunstig was voor zijn bedrijf en de speciale loterij.
Gezien al deze zaken wekt het dan ook weinig verbazing dat critici al snel concludeerden dat het amenderen van de grondwet als bedoeling heeft één persoon te bevoordelen – Thaksin. Uiteraard ontkent de regering dat bij hoog en bij laag.
Wanneer dat niet de bedoeling is, vanwaar dan de haast?, vraagt de krant zich af. Zo slecht is de huidige grondwet niet. En waarom heeft de voorloper van Pheu Thai, de People Power Party, dan niet de grondwet gewijzigd toen ze er een aantal jaar geleden de kans voor had?
Pheu Thai gebruikt een kunstgreep
Maar er is meer. In NewsThink wijst Mongkol Bangprapa erop dat de grondwetwijziging via de kunstgreep van een charter drafting assembly wordt gerealiseerd. Dat zou niet hoeven, want Pheu Thai heeft een absolute meerderheid in het parlement. Niettemin wordt eerst artikel 291 van de grondwet aangepast, dat voorschrijft hoe de grondwet kan worden gewijzigd. Er wordt een assemblee in het leven geroepen, die komt te bestaan uit 77 vertegenwoordigers van de 77 provincies en 20 academici en experts. Daarna wordt de geamendeerde grondwet in een referendum aan de bevolking voorgelegd.
Veel geleerden vragen zich af: waarom die omweg? Het antwoord zou kunnen luiden: de partij wil de verantwoordelijkheid niet alleen dragen, ze wil niet het verwijt krijgen dat de wijziging bedoeld is om Thaksin te helpen, dus kan Pheu Thai zich achter de assemblee en het mandaat van de bevolking verschuilen.
(Zie pagina De zaak Thaksin)

Prawase: Regering, maak een verzoenend gebaar
8 september – De regering Yingluck zou een verzoenend gebaar moeten maken door de oppositie uit te nodigen voor gesprekken over moeilijke kwesties inclusief het plan om de grondwet te wijzigen. Dit zegt Prawase Wasi, voorzitter van de National Reform Assembly. Prawase noemt als voorbeeld de Verenigde Staten , waar de Democratische partij zo ruimhartig is dat ze de Republikeinen zelfs een post in het kabinet aanbiedt.

Prawase roept de regering op behoedzaam te opereren bij haar streven naar nationale verzoening en herziening van de grondwet. Hij erkent dat een grote groep mensen niet gelukkig is met de grondwet die na de militaire coup werd herzien, dus: ‘A move do draft a new one is, therefore, justified. But the government should move discreetly on this issue so as not to offend those on the other side of the fence. The government should do its best to avoid causing distrust among the public.’
De National Reform Assembly, waarvan Prawase voorzitter is, werd in het leven geroepen door de vorige regering. Een parallelle groep, het National Reform Committee, is opgeheven toen de voorzitter aftrad. Prawase’s assemblee heeft een zittingsperiode van 3 jaar.
Prawase geeft de media de raad nu eens op te houden vragen te stellen over Thaksin. ‘It’s no good to anyone. Thaksin is a subject equally loved and hated within society. So let’s stop stirring up further unrest in the country.’ Ook vindt hij dat Thais moeten ophouden de monarchie en Thaksin te misbruiken voor hun eigen politiek belang.

Thaksin krijgt (waarschijnlijk) zijn paspoort terug
22 september – Minister Surapong Towijakchaikul (Buitenlandse Zaken) wil oud-premier Thaksin zijn Thaise paspoort teruggeven, dat 2 jaar geleden werd ingetrokken nadat hij [via een video-verbinding] ‘opruiende’ opmerkingen had gemaakt tijdens rally’s van roodhemden. De minister overweegt ook zijn diplomatieke paspoort terug te geven. Thaksin maakt nu gebruik van paspoorten uitgegeven door Montenegro, Nicaragua en Oeganda.

Thaksin’s paspoort werd op 12 april 2009 ingetrokken, één dag nadat roodhemden het hotel hadden bestormd waar een topconferentie plaatsvond van de Association of Southeast Asian Nations in Pattaya. De top moest toen abrupt worden afgebroken. Surapong zegt dat het paspoort om politieke redenen werd ingenomen; bovendien wijst hij erop dat zelfs gevangenen een identiteitskaart hebben. Thaksin is in 2008 bij verstek tot 2 jaar gevangenisstraf veroordeeld en sindsdien op de vlucht.
Thaksin’s diplomatieke paspoort werd in januari 2007 door de regering Surayud ingetrokken; de daarop volgende regering Samak gaf het terug en de regering Abhisit nam het weer in.
Voormalig senator Kaewsun Atibhodhi suggereert op de website prasong.com dat de regerende Pheu Thai partij naar amnestie voor Thaksin streeft ter gelegenheid van de 84ste verjaardag van de koning op 5 december. Kaewsun denkt dat Thaksin in november terugkomt, enige tijd in de gevangenis doorbrengt en op die dag vrijkomt. Verder beweert Kaewsun dat Pheu Thai streeft naar opheffing van de Senaat, beperking van de rol van onafhankelijke bueaus en van de rechterlijke macht – via wijziging van de grondwet. De regering Yingluck heeft al aangekondigd de grondwet te willen wijzigen om de wijzigingen van het militaire regime in 2006 ongedaan te maken.
Parlementslid Sathit Wongnongtoey (Democraten) ondersteunt Kaewsun’s beweringen. ‘If it turns out to be just as Mr Kaewsun observes, another crisis is waiting.’

Thai Rak Thai bestuurders getipt voor kabinet
25 september – Er bestaat een grote kans dat politici van de voormalige Thak Rak Thai-partij die 5 jaar zijn uitgesloten van een politieke functie, volgend jaar het kabinet worden binnengeloodst. In mei eindigt de periode van 5 jaar en het is niet ongebruikelijk om een kabinet na 6 maanden van samenstelling te wijzigen.

Noppadon Pattama, juridisch adviseur van voormalig premier Thaksin, zegt dat velen van de 111 partijbestuurders die in de ban zijn gedaan toen Thai Rak Thai werd ontbonden, competent zijn en in staat voor het land te werken.
Noppadon gooit nog meer olie op het vuur, want hij ondersteunt de oproep van een aantal lectoren recht van de Thammasat universiteit om wetten die sinds de militaire coup van 2006 zijn aangenomen, in te trekken. Pheu Thai wil in ieder geval de grondwet wijzigen, die na de coup is aangepast.
Naar verwachting wordt in januari een assembly gevormd, die voorstellen moet doen. De grondwet zou dan aan het eind van het jaar gewijzigd kunnen zijn. Volgens tegenstanders is het enige doel van deze operatie oud-premier Thaksin te rehabiliteren.

‘Zonder amnestie geen verzoening’
14 december – What’s in a name? Gaat de wet amnesty bill heten of national reconciliation bill? Wanneer de eerste naam te veel weerstand oproept, wordt het de tweede. Regeringspartij Pheu Thai manoeuvreert zorgvuldig bij het voorbereiden van een wetsontwerp dat amnestie verleent aan personen, die sinds de militaire coup van 2006 politieke overtredingen hebben begaan.

Van de wet zullen niet alleen de roodhemden profiteren, maar ook de geelhemden, politici die hun rechten zijn kwijtgeraakt, militairen en agenten die de roodhemdprotesten van vorig jaar hebben neergeslagen en niet te vergeten voormalig premier Abhisit en voormalig vice-minister-president Suthep Thaugsuban, die verantwoordelijk worden gehouden voor de 92 doden in april en mei vorig jaar [indien ze vervolgd zouden worden].
Gisteren zou de partij vergaderen over het wetsontwerp, alsmede over wijziging van de grondwet en de defensiewet. Maar die sessie is uitgesteld tot volgende week. Pirapan Palusuk, hoofd van het juridisch team van Pheu Thai, zegt dat er nog een berg aan wetsontwerpen bij het parlement ligt. Of de amnestiewet de volgende zittingperiode, die op 21 december begint, kan worden behandeld, betwijfelt hij. Het juridisch team is bezig het wetsontwerp op te stellen, daarna gaat het naar de parlementscommissie voor nationale verzoening, maar die wil eerst de roadmap voor nationale verzoeningen afwachten, waar ze het King Prajadhipok instituut om heeft gevraagd.
Pirapan benadrukt dat de amnestiewet een voorwaarde is om tot nationale verzoening te komen. ‘Without the amnesty bill, it is hard to achieve national reconciliation.’ De recente politieke problemen komen volgens hem voort uit de coup van 19 september 2006, waarbij de regering Thaksin werd verjaagd.
Inmiddels zijn enkele actiegroepen een handtekeningenactie begonnen waarin ze aandringen op wijziging van artikel 291 van de grondwet. Dit artikel schrijft voor hoe de grondwet kan worden gewijzigd. Evenals Pheu Thai willen de initiatiefnemers dit doen via de omweg van een charter drafting assembly.
Pheu Thai heeft voorgesteld dat die bestaat uit  77 vertegenwoordigers van de 77 provincies en 20 academici en experts. Daarna zou de geamendeerde grondwet in een referendum aan de bevolking worden voorgelegd.

Strikt genomen is deze omweg niet nodig, omdat Pheu Thai een absolute meerderheid in het parlement heeft. Politieke waarnemers denken dat de partij de verantwoordelijkheid niet alleen wil dragen, ze wil niet het verwijt krijgen dat de wijziging bedoeld is om Thaksin te helpen, dus kan Pheu Thai zich achter de assemblee en het mandaat van de bevolking verschuilen.
Steen des aanstoots in de huidige grondwet vormen de artikelen die de coupplegers vrijwaren van vervolging. Wanneer die artikelen vervallen, vervallen ook de besluiten die het militair bewind op basis daarvan heeft genomen. Daarvan zou onder anderen Thaksin profiteren.

Pheu Thai werkt aan grondwetwijziging
17 december – Er is nog een lange weg te gaan voordat de door Pheu Thai gewenste verandering van de grondwet zijn beslag heeft gekregen. Het juridisch team van de partij legt de laatste hand aan een wet, die tot doel heeft een assemblee van 97 personen te kunnen vormen, die zich over de grondwet buigt (1 per provincie en 20 academici). Pheu Thai wil vervolgens twee referenda houden: een met de vraag welke grondwet als model moet dienen voor de wijzigingen en een om het voorstel van de assemblee te beoordelen. In het eerste referendum heeft de bevolking de keuze tussen de huidige grondwet (geschreven door het militair bewind) of die van 1997, die onder de regering Thaksin gold. Het tweede referendum zou aan het begin van 2013 kunnen worden gehouden. En daarna resteert nog parlementaire behandeling.

Pheu Thai: Nog geen besluit over grondwetwijziging
21 december – Regeringspartij Pheu Thai heeft dinsdag vergaderd ter voorbereiding van de parlementaire zittingsperiode die vandaag begint. Gepraat werd onder andere over wijziging van de grondwet. Alhoewel nog geen definitief besluit is genomen, zijn de PT-ers het erover eens dat de wijzigingen moeten worden voorbereid door een assemblee met vertegenwoordigers van alle provincies en academici. Artikelen die voor wijziging in aanmerking komen, betreffen de ontbinding van politieke partijen en de ban van 5 jaar voor politici, die een bestuursfunctie in die partijen hebben.

Sommige duiven in Pheu Thai willen het model kopiëren dat de Prem Tinsulanonda regering in 1980 heeft gebruikt om een eind te maken aan de communistische beweging. In plaats van de problemen met militaire middelen op te lossen is er toen voor gekozen de communisten amnestie te verlenen als ze de wapens zouden neerleggen. Veel communisten gaven zichzelf aan en de beweging stierf een zachte dood.

Kort nieuws 22 december
– De regeringswhips hebben overeenstemming bereikt over het plan van Pheu Thai om artikel 291 van de grondwet te wijzigen. De wijziging plaveit de weg voor de instelling van een assemblee, die zich over de grondwet van 2007 gaat buigen. Deze grondwet is na de coup van 2006 door het militair bewind opgesteld en vrijwaart de coupplegers van vervolging. De nieuwe zittingsperiode van het parlement is woensdag begonnen en duurt tot 18 april. Het parlement krijgt het druk, want er liggen 24 wetsvoorstellen en 39 financiële voorstellen.

Kort nieuws 23 december
– De door regeringspartij Pheu Thai geplande grondwetwijziging blijft de gemoederen bezighouden. Volgens een bron bij het juridisch team van oppositiepartij Democraten heeft de wijziging uitsluitend tot doel Thaksin terug te brengen naar Thailand.

Pheu Thai wil de wijziging laten voorbereiden door een assemblee van 97 personen met 1 vertegenwoordiger per provincie en 20 academici. Omdat de meeste provincies in het Noorden en Noordoosten in Pheu Thai handen zijn, zal die assemblee worden gedomineerd door supporters van de regering, aldus de bron.
Pheu Thai streeft ernaar artikel 309 van de grondwet te schrappen. Dit artikel vrijwaart de coupplegers van vervolging en legitimeert al hun acties. Het artikel schrappen zou gunstig voor Thaksin zijn.
Oppositieleider Abhisit is op zich niet tegen wijziging van de grondwet mits die geen nieuwe conflicten in de samenleving veroorzaakt.

Pheu Thai twijfelt over assemblee
24 december – Assemblee of geen assemblee? In regeringspartij Pheu Thai zijn stemmen opgegaan om de omweg van een assemblee bij de wijziging van de grondwet van 2007 achterwege te laten. Tijdrovend en duur vinden enkele kernleden van de partij, die ervoor pleiten de grondwet via parlementaire behandeling te wijzigen.

Oorspronkelijk was Pheu Thai van plan een assemblee van 97 personen te vormen, 1 per provincie en 20 academici, die de wijzigingen zou voorbereiden. Maar de PT-ers die nu zijn opgestaan, zeggen dat de partij bij de verkiezingen het mandaat heeft gekregen om te regeren, hetgeen betekent dat de bevolking akkoord gaat met de grondwetwijzigingen.
Voorzitter Apichart Sukhagganond van de Kiesraad vindt een assemblee ook overbodig, maar hij pleit wel voor een referendum. Kiesraadlid Sodsri Sattayatham is het daarmee eens. ‘A public referendum is a mechanism to mitigate political confrontation and pressure. We don’t want another political conflict, and [an amendment without a referendum] could backfire on the government.’
Sodsri maakt zich ook zorgen over het voornemen om artikel 309 te wijzigen. Dit artikel vrijwaart de coupplegers van vervolging en legitimeert alle besluiten van het militair bewind. Wanneer het artikel vervalt, zou de veroordeling van Thaksin met terugwerkende kracht ongeldig zijn. Ook onafhankelijke instellingen, zoals de Kiesraad en de regering zelf zouden daardoor worden benadeeld omdat ze op basis van de grondwet van 2007 zijn ingesteld.
Vice-kamervoorzitter Charoen Chankomol vindt dat de voorstanders van wijziging van de grondwet eerst maar eens klare wijn moeten schenken. ‘It should be made clear first what kind of obstacles or problems the charter has imposed or if it causes some kind of injustice.’
Coalitiepartij Chartthaipattana houdt vast aan het instellen van een assemblee.

Yingluck voorstander van referendum over grondwetwijziging
25 december – Premier Yingluck Shinawatra is een voorstander van een referendum over wijziging van de grondwet. Maar er zal eerst verder gediscussieerd moeten worden over de vraag welke veranderingen gewenst zijn.

Op de vraag wat ze van het idee vindt om de wijziging te laten voorbereiden door een assemblee van burgers, antwoordt ze het een goed idee te vinden, mits alle geledingen van de samenleving zijn vertegenwoordigd in de assemblee. [Yingluck is kampioen nietszeggende antwoorden.]
Volgens Yingluck is wijziging van de grondwet [van 2007, opgesteld door het militair bewind] nu geen prioriteit voor de regering, daar alle aandacht is gericht op herstel van de waterschade.
Oppositiepartij Democraten verzet zich tegen wijziging. Volgens haar is het ultieme doel om gratie te verlenen aan voortvluchtig oud-premier Thaksin, die bij verstek is veroordeeld tot 2 jaar gevangenisstraf. Oppositieleider Abhisit zei eerder deze week dat de regering de bevolking eerst maar eens moet duidelijk maken welke wijzigingen ze voor ogen heeft. Ook vraagt hij premier Yingluck zich uit te spreken over artikel 112 (majesteitsschennis) van het Wetboek van Strafrecht. Is de regering van plan dit artikel te wijzigen? Zo ja, dan vergert dat sociale conflicten, aldus Abhisit.

Grondwetwijziging: de meningen zijn verdeeld
26 december – De door Pheu Thai gewenste grondwetwijziging blijft aanleiding geven tot gekissebis. Liet een aantal kernleden zaterdag weten geen heil te zien in de vorming van een assemblee ter voorbereiding van de wijzigingen (tijdrovend en te duur); gisteren distantieerde roodhemdleider en Pheu Thai-parlementslid Natthawut Saikua zich van hun pleidooi.

Natthawut pleit voor het eerder gelanceerde idee van een assemblee die uit 97 personen zou moeten bestaan: 1 vertegenwoordiger per provincie en 20 academici. De assemblee zou voorstellen moeten doen voor wijzigingen, die vervolgens in een referendum worden voorgelegd aan de bevolking.
Daarentegen wil kiesraadcommissaris Sodsri Sattayatham eerst een referendum houden, waarin aan de bevolking wordt gevraagd welke wijzigingen ze wenst. Weliswaar hebben 15 miljoen Thais op 3 juli op Pheu Thai gestemd, maar dat betekent volgens haar niet dat die allemaal een voorstander van wijziging van de grondwet zijn.
Voor een referendum is de Kiesraad verantwoordelijk. Wanneer kabinet en parlement het groene licht hebben gegeven, wordt het referendum aangekondigd in de Royal Gazette (vergelijkbaar met de Nederlandse Staatscourant). De voorbereidingen voor een referendum nemen minimaal 90 en maximaal 120 dagen in beslag.

Pheu Thai laat initiatief grondwetwijziging aan bevolking
6 januari 2012 – Regeringspartij Pheu Thai laat het initiatief om de grondwet te wijzigen over aan actiegroepen en in het bijzonder de roodhemden. De partij wil op deze manier de tegenstanders van wijziging de wind uit de zeilen nemen. Wanneer de partij het voortouw zou nemen, zegt Pheu Thai-parlementslid Pongpan Sunthornchai, zou de partij kwetsbaarder zijn voor aanvallen door haar opponenten en meer conflicten in de samenleving oproepen.

Pheu Thai blijft niettemin een voorstander van wijziging van de grondwet van 2007, die na de militaire coup is opgesteld door het toenmalig militair bewind. ‘The constitution is not democratic and amending it is inevitable’, aldus Pongpan.
Vice-minister-president Chalerm Yubamrung heeft eerder voorgesteld acht maanden te wachten totdat het regeringsbeleid vruchten afwerpt. Pheu Thai-parlementslid Apiwan Witiyachai is het daarmee eens. Herstelwerkzaamheden na de overstromingen dienen nu topprioriteit te zijn, zegt hij. Pas nadat de mensen volledig zijn bekomen van de watersnood, moet de regering beginnen na te denken over de grondwetwijziging.
Inmiddels heeft het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD, roodhemden) de laatste hand gelegd aan een wetsontwerp tot wijziging van de grondwet. Het UDD verzamelt nu handtekeningen om het voorstel op de agenda van het parlement te krijgen. Eerste stap zou de vorming van een assemblee van burgers en academici zijn, die een nieuwe grondwet schrijft op basis van de grondwet van 1997.

Kort nieuws 7 januari
– De National Independent Rule of Law Commission is tegen de vorming van een assemblee van burgers ter voorbereiding van wijziging van de grondwet, zoals gewenst door regeringspartij Pheu Thai. Ze geeft de voorkeur aan een panel van 33 personen ‘from all sides concerned’. De commissie vreest dat veel leden van de assemblee niet terzakekundig zullen zijn of de assemblee zou gedomineerd kunnen worden door groepen die aan de regering zijn gelieerd. 33 namen heeft de commissie ook al.

Grondwetwijziging: Assemblee, panel of geen van beide
9 januari – En weer zijn de meningen verdeeld over de procedure om de grondwet te wijzigen. Pleitte een groep Pheu  Thai-ers eerder tegen de omweg van een assemblee van burgers (tijdrovend en duur), nu stelt een regeringscommissie voor een door het kabinet te benoemen panel de wijzigingen te laten voorbereiden. Premier Yingluck vindt dat een goed idee, maar ze gaf ook haar standaard-antwoord op een vraag daarover: ‘I will accept it for consideration.’

Intussen houdt de partij zelf vast aan het oorspronkelijke idee om een assemblee te vormen met vertegenwoordigers van de 77 provincies en academici. Die zou een voorstel moeten doen dat vervolgens in een referendum aan de bevolking wordt voorgelegd. En daarna wordt het behandeld door het parlement.
Maar de National Independent Rule of Law Commission, die het panelvoorstel heeft gedaan, vindt dat wetswijzigingen gebaseerd moeten zijn op rechtsregels en parlementaire behandeling. In het voorstel van Pheu Thai komt die pas na het referendum.
De commissie is ook tegen het PT-voorstel omdat de leden van de te vormen assemblee mogelijk weinig kennis van zaken hebben en de assemblee zou ook gedomineerd kunnen door bepaalde aan de regering gelieerde groepen.
Pheu Thai-woordvoerder Prompong Nopparit zei gisteren dat het panel-voorstel weliswaar een snellere procedure oplevert, maar het mist participatie van de bevolking. Morgen vergadert Pheu Thai over de diverse voorstellen.

Kort nieuws 11 januari
– Regeringspartij Pheu Thai houdt vast aan de vorming van een assemblee van burgers die de gewenste grondwetwijziging gaat voorbereiden, waarna een voorstel per referendum aan de bevolking wordt voorgelegd alvorens het parlement zich erover buigt. Het idee van een regeringscommissie om in plaats van een assemblee een panel dit te laten doen, werd gisteren door de partij afgewezen. Het parlement krijgt twee voorstellen voor de vorming van een assemblee: één van de bevolking en één van het United Front for Democracy against Dictatorship (roodhemden). Ze verschillen iets qua samenstelling. [Het bericht vermeldt niet wie precies met ‘bevolking’ wordt bedoeld. Mogelijk een burgerinitiatief?]

Kort nieuws 5 februari
– Regeringspartij Pheu Thai heeft de laatste hand gelegd aan een wetsontwerp ter wijziging van artikel 291 van de grondwet. Dit artikel bepaalt hoe grondwetwijzigingen tot stand komen. Pheu Thai wil de grondwet van 2007, tot stand gekomen onder het militair bewind, wijzigen.

Een assemblee van 99 burgers (1 per provincie en 22 experts, te kiezen door het parlement) moet de wijzigingen voorbereiden. Alvorens het parlement zich erover buigt, worden ze in een referendum voorgelegd aan de bevolking.
Volgens Pheu Thai ondermijnt de huidige grondwet politieke partijen. Procedures om onafhankelijke organisaties in het leven te roepen en hun leden te benoemen, zouden niet democratisch zijn.

Kort nieuws 7 februari
– De regering dient donderdag bij het parlement een voorstel in om artikel 291 van de grondwet te wijzigen, zodat een assemblee van burgers kan worden gevormd die wijziging van de grondwet van 2007 (tot stand gekomen onder het militair bewind) voorbereidt. Elke provincie kiest 1 lid van de assemblee (77 in totaal) en het parlement voegt er 22 experts en belanghebbenden aan toe. Het voorstel van de assemblee, dat naar verwachting eind van het jaar klaar is, wordt in een referendum aan de bevolking voorgelegd, waarna het parlement zich erover buigt.

Kort nieuws 8 februari
– De oppositie whip vertrouwt het plan van de regering niet om de grondwet te wijzigen. Volgens Jurin Laksanavisit heeft de regering een verborgen agenda, namelijk het zuiveren van de naam van één individu [lees: Thaksin]. De regering maakt ook niet duidelijk wat er zo ondemocratisch is aan de grondwet van 2007 (opgesteld onder het militair bewind), want die is in een referendum door de bevolking goedgekeurd, zegt hij.

Morgen dient de regering bij het parlement een voorstel in tot wijziging van artikel 291 van de grondwet. Dit artikel schrijft voor hoe grondwetwijzigingen tot stand komen. Ingesteld wordt een assemblee van burgers die de wijzigingen gaat voorbereiden. Jurin vreest dat met de samenstelling wordt gemanipuleerd ten gunste van de Pheu Thai-regering.

Kort nieuws 9 februari
– ‘A risky game.’ Zo betitelt Bangkok Post in een analyse het plan van de Pheu Thai regering om de grondwet van 2007, tot stand gekomen onder het militair bewind, te wijzigen. Vandaag dient de regering een voorstel in om artikel 291 van de grondwet te wijzigen. Dat artikel regelt hoe de grondwet kan worden veranderd. Er wordt een Assemblee van burgers gevormd die de wijzigingen gaat voorbereiden. De krant vreest dat tal van politici zullen proberen in die assemblee gekozen te worden.

Oppositiepartij Democraten wantrouwt de motieven van de regering. Ze vreest dat de assemblee gedomineerd zal worden door Pheu Thai.
De Siam Pracha Piwat groep, een groep van academici, zegt dat de regering het mechanisme van ‘checks and balances’ ondermijnt door haar eigen machtspositie te consolideren.
‘The government and its allies are trying to mislead the public into thinking charter amendment is needed to stabilise the government and exert control over the military.’

Kort nieuws 10 februari
– Het parlement mag zich buigen over drie verschillende voorstellen voor de vorming van een assemblee van burgers die wijzigingen van de grondwet van 2007 gaat voorbereiden. De voorstellen zijn ingediend door de regering, door het United Front for Democracy against Dicatorship (UDD, roodhemden) en ondersteund door 60.000 handtekeningen van kiesgerechtigde Thais, en als derde door coalitiepartij Bhumjaithai.

De regering stelt voor een assemblee te vormen van 77 personen, te kiezen door de provincies, en 22 experts, te kiezen door het parlement. Het UDD opteert voor 100 landelijk gekozen leden, waarbij grotere provincies zoals Bangkok en Nakhon Ratchasima meer plaatsen in de assemblee krijgen.

Kort nieuws 16 februari
– Het Huis van Afgevaardigden en de Senaat gaan op 23 februari gezamenlijk vergaderen ter bespreking van twee voorstellen voor wijziging van de grondwet. Eén voorstel is ingediend door het UDD (roodhemden), het andere door regeringspartij Pheu Thai. Wijziging van de grondwet van 2007, tot stand gekomen onder het militair bewind, is een van de verkiezingsbeloftes van Pheu Thai.

Kort nieuws 17 februari
– Bij het parlement liggen 6 wetsvoorstellen tot wijziging van artikel 291 van de grondwet, dat voorschrijft op welke wijze de grondwet veranderd kan worden. Het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD, roodhemden), een van de indieners, heeft besloten zich achter het voorstel van de regering te scharen. Het UDD-voorstel gaat vergezeld van 60.000 handtekeningen. Controle daarvan zou tot aanzienlijke vertragingen leiden.

Huis van Afgevaardigden en Senaat buigen zich op 23 februari over drie voorstellen: die van de regering, regeringspartij Pheu Thai en coalitiepartij Chartthaipattana. Verwacht wordt dat het regeringsvoorstel de eindstreep haalt.
Wanneer artikel 291 is gewijzigd, wordt een assemblee van burgers gevormd die de grondwet van 2007 onder de loupe gaat nemen en met wijzigingsvoorstellen komt. Die worden in een referendum aan de bevolking voorgelegd.

Kort nieuws 22 februari
– Stel het voor morgen geplande parlementaire debat over de grondwetwijziging uit. Dit pleidooi houdt de voorzitter van de Truth for Reconciliation Commission, een commissie die na de roodhemdrellen van vorig jaar is ingesteld. Het parlement zou volgens hem moeten wachten op verificatie van de handtekeningen, die vergezeld gaan van drie burgervoorstellen. Morgen worden de voorstellen van regering, regeringspartij Pheu Thai en coalitiepartij Chartthaipattana behandeld. Het controleren van de handtekeningen kan tussen de 90 en 120 dagen duren. De TRC-voorzitter vindt dat alle zes voorstellen tegelijk behandeld moeten worden. Alle voorstellen gaan uit van de vorming van een assemblee van burgers, die voorstellen gaat doen voor wijziging van de grondwet van 2007.

Kort nieuws 23 februari
– Na lange tijd roeren de geelhemden zich weer eens. De People’s Alliance for Democracy (PAD) dreigt met juridische actie en massarally’s wanneer de regering haar voornemen doorzet om de grondwet te wijzigen. Volgens de PAD is het doel van de operatie om voortvluchtig premier Thaksin te rehabiliteren en de eigen machtspositie te consolideren. PAD en toevalligerwijs een groep van 50 senatoren, die zich tegen de grondwetwijziging verzet, hielden gisteren persconferenties, waarop ze hun standpunt uiteen zetten.

Lange weg naar nieuwe grondwet begonnen
24 september – De parlementaire behandeling over de wijziging van de grondwet is gisteren begonnen. Opnieuw verweet oppositiepartij Democraten regeringspartij Pheu Thai de grondwet te willen veranderen met als enig doel de weg te effenen voor de terugkeer van oud-premier Thaksin, die gevlucht is nadat hij tot 2 jaar gevangenisstraf was veroordeeld.

Als eerste komen drie voorstellen aan de orde, ingediend door het kabinet, Pheu Thai en coalitiepartij Chartthaipattana. Drie andere voorstellen, ingediend door burgergroepen, worden later besproken wanneer de ondersteunende handtekeningen zijn gecontroleerd.
In grote lijnen komen alle zes voorstellen op hetzelfde neer. Ingesteld wordt een assemblee van burgers die de grondwet van 2007, tot stand gekomen onder het militair bewind, onder de loupe gaat nemen en voorstellen tot wijziging doet. Deze worden in een referendum aan de bevolking voorgelegd. Het parlement komt er in alle gevallen niet aan te pas.

Dronken (?) Chalerm hield maar niet op
25 februari – ‘Bent u dronken? Ik ruik alcohol.’ De parlementaire behandeling van drie voorstellen tot wijziging van de grondwet kreeg gisteren een grimmig karakter toen vice-minister-president Chalerm Yubamrung maar bleef doorgaan een tirade af te steken tegen oppositieleider Abhisit, wat een Democratisch parlementslid de vraag ontlokte of hij wellicht te diep in het glaasje had gekeken. Toen Chalerm maar niet ophield, schorste de voorzitter de vergadering 5 minuten.

Gisteren bogen Huis van Afgevaardigden en Senaat zich in een gezamenlijke 2-daagse vergadering over voorstellen van de regering, regeringspartij Pheu Thai en coalitiepartij Chartthaipattana om artikel 291 van de grondwet te wijzigen, zodat een assemblee van burgers kan worden gevormd. Die assemblee krijgt als taak de grondwet van 2007 te herschrijven, waarna de bevolking zich er in een referendum over mag uitspreken.
Oppositiepartij Democraten maakt zich zorgen over de onafhankelijkheid van de assemblee, die gaat bestaan uit 1 vertegenwoordiger per provincie (totaal 77) en 22 experts. ‘I doubt they will be free from political interference. Politicians aren’t barred from applying for a seat on the CDA (assemblee)’, aldus Akhom Engchuan.
Gothom Arya, directeur van het Research Centre for Peace Building van de Mahidol universiteit, stelt voor om de leden van de assemblee te verbieden de komende 5 jaar een politieke functie te bekleden. Hij heeft het voorstel gedeponeerd bij de kamervoorzitter. Gothom wil ermee voorkomen dat leden de assemblee als springplank naar een politieke functie gebruiken. Hij vindt ook dat de assemblee uit 150 tot 200 leden moet bestaan, waarbij elke provincie een aantal leden levert gebaseerd op het aantal inwoners.

‘Ik was niet dronken, ik had gedronken’
26 februari – Was vice-minister-president Chalerm Yubamrung dronken toen hij vrijdag in het parlement tekeer ging tegen oppositieleider Abhisit? Zelf zegt hij 1 à 2 glaasjes te hebben gedronken op een huwelijksreceptie, maar volgens parlementslid Rangsima Rodrasamee (Democraten), die hem tijdens de vergadering daarop aansprak, was hij wel degelijk dronken. Ze noemt zijn gedrag uitermate schadelijk voor de goede reputatie van alle parlementsleden.

‘Zijn gezicht was rood, hij had moeite om rechtop te blijven staan en sprak met dubbele tong’, zegt ze. Bovendien moest parlementslid Anant Sriphan (Pheu Thai), die samen met Chalerm had gedronken, door twee personen ondersteund worden omdat hij niet kon lopen.
Rangsima gaat de kamervoorzitter volgende week vragen de ethische commissie toe te staan een onderzoek in te stellen. Ze zal hem ook oproepen maatregelen te nemen om een herhaling te voorkomen, door bijvoorbeeld een alcoholmeter bij de ingang van de vergaderzaal te installeren.
Pheu Thai-woordvoerder Prompong Nopparit beschuldigt de Democraten van een mug een olifant te maken. ‘He didn’t look drunk to me. I was there near him and didn’t smell any alcohol on him.’ Premier Yingluck, zoals vaker, weigerde commentaar.
Vrijdag eindigde een tweedaags debat van 32 uur over drie voorstellen tot wijziging van de grondwet. Ze werden met ruime meerderheid aangenomen.

Kort nieuws 27 februari
– Veel Thais vrezen dat het doorzetten van grondwetwijzigingen door regeringspartij Pheu Thai tot conflicten in de samenleving zal leiden, is uit een peiling gebleken. Daarom roept de Campaign for Popular Democracy’s (CPD) roept op tot een boycot van de regeringsplannen.

Volgens de CPD is de regeringscoalitie er tot nu toe niet in geslaagd duidelijk uit te leggen waarom en hoe die wijzigingen in het belang van het land zijn. De hele operatie lijkt erop gericht het principe van checks and balances dat de macht van politici beperkt, te ondergraven. De voorstanders van de grondwetwijzigingen streven naar amnestie voor personen die gestraft zijn wegens overtreding van de kieswet, zegt Suriyan Thongnu-eid, secretaris-generaal van de CPD.

Thaksins vriendje wil twee rechtbanken de nek omdraaien
29 februari – Schaf het Constitutionele Hof en de Bestuursrechtbank af en breng hun taken onder bij de Hoge Raad. Dit controversiële voorstel van Pheu Thai parlementslid Watthana Muangsuk, een maatje van Thaksin, is op felle weerstand gestuit van oppositiepartij Democraten. Zijn eigen partij reageert lauw op het voorstel.

Watthana vindt dat het aantal onafhankelijke organisaties tot een minimum dient te worden beperkt. Maar oppositieleider Abhisit wijst erop dat afschaffing van de twee rechtbanken zou indruisen tegen het principe van checks and balances. De onafhankelijkheid van de twee rechtbanken is cruciaal om te voorkomen dat politici hun macht misbruiken.
Pheu Thai vindt het nog te vroeg om over Watthana’s voorstel te praten. Vice-minister-president Chalerm Yubamrung wil liever de discussie over wijziging van de grondwet afwachten.
Somkit Lertpaithoon, rector van de Thammasat universiteit, zegt dat de bestuursrechtbank van groot belang is omdat particulieren niet dezelfde mogelijkheden hebben om bewijsmateriaal te verzamelen en een proces te voeren als overheidsdiensten. Hij vindt het overigens niet vreemd dat politici het Constitutionele Hof willen opheffen omdat de vonnissen van dit hof belangrijke gevolgen voor hun politieke loopbaan hebben.
Het Constitutionele Hof is gevormd na de militaire coup van 2006; de bestuursrechtbank is in 2000 ingesteld.

Kort nieuws 29 februari
– Vrijdag stemden Huis van Afgevaardigden en Senaat met 399 tegen 199 stemmen voor wijziging van artikel 291 van de grondwet, zodat een assemblee van burgers kan worden gevormd. Die gaat de grondwet van 2007 door de molen halen. Het Network of Citizen Volunteers to Protect the Land wil die 399 volksvertegenwoordigers laten afzetten en gaat daarom 20.000 handtekeningen verzamelen om een petitie bij de Senaat te kunnen indienen. Volgens het netwerk is het besluit in strijd met de grondwet en het wetboek van strafrecht.

Bestuursrechtbank pareert aanval
1 maart – De aanval van Pheu Thai-parlementslid Watthana Muangsuk op het Constitutionele Hof en de Bestuursrechtbank is niet in de goede aarde gevallen bij de Bestuursrechtbank. ‘We gaan door met onze taak de bevolking te dienen. De rechtbank helpt gewone mensen die machteloos tegenover de overheid staan’, aldus woordvoerder Phairoj Minden.

Phairoj tikte gisteren ook Watthana op zijn vingers, omdat hij beweerd had dat de bestuursrechtbank slechts een klein aantal zaken behandelt. De bestuursrechtbanken behandelen echter 6.000 tot 7.000 zaken per jaar. De afgelopen 11 jaar zijn meer dan 70.000 zaken aanhangig gemaakt.
Watthana lijkt intussen terug te krabbelen. Volgens de krant gisteren zou hij gepleit hebben voor afschaffing van beide rechtbanken; hun taken zouden kunnen worden ondergebracht bij de Hoge Raad. Nu ontkent hij dat gezegd te hebben. Hij zou slechts gezegd hebben dat rechtbanken en onafhankelijke instanties hun bevoegdheid rechtmatig en transparant dienen uit te voeren en zich dienen te distanciëren van belanghebbenden.
Niettemin vindt Korkaew Pikulthong, Pheu Thai-parlementslid en roodhemd, dat volgens hem de huidige grondwet rechters te veel macht geeft waardoor het principe van checks and balances wordt ondermijnd. Hij zei dit gisteren tijdens een vergadering van een kamerpanel dat zich buigt over het voorstel om een assemblee van burgers te vormen, die de huidige grondwet gaat herzien.

Kort nieuws 1 maart
– Na de zogeheten first reading (door het parlement) van de drie wetsvoorstellen voor de vorming van een assemblee van burgers, die de grondwet van 2007 gaat herzien, buigt nu een kamerpanel zich over de voorstellen. Daarna gaan ze voor de tweede en derde lezing terug naar het parlement.

De oppositie vindt dat de assemblee moet afblijven van de grondwetsartikelen die handelen over de monarchie, de rechterlijke macht en onafhankelijke organisaties [lees: Kiesraad en National Anti-Corruption Commission].
Regeringspartij Pheu Thai is het met de oppositie eens op het punt van de monarchie, maar niet de andere twee punten. Pheu Thai-parlementslid en roodhemd Korkaew Pikulthong: ‘It is clear that the current charter gives broad power to judges and undermines checks and balances.’

Kort nieuws 2 maart
– De Democratische partij verzet zich elke poging om de assemblee van burgers die de grondwet van 2007 gaat herzien, de mogelijkheid te geven om de artikelen over de monarchie, de rechterlijke macht en onafhankelijke instellingen te wijzigen. Volgens Democraat Wirat Kalayasiri kan het niet de bedoeling zijn dat de assemblee de gehele grondwet gaat herzien; ze is volgens hem alleen bedoeld voor gedeeltelijke wijzigingen.

Wirat is lid van een kamerpanel van 45 kamerleden dat zich buigt over de voorstellen tot wijziging van artikel 291 van de grondwet. Dit artikel regelt op welke wijze de grondwet kan worden veranderd. Thans mogen alleen ministers en parlementsleden voorstellen doen tot wijziging van de grondwet. De regeringspartijen willen een assemblee van burgers ook die bevoegdheid geven.
Het panel gaat voorstellen doen aan welke eisen de assemblee-leden moeten voldoen en op welke wijze ze worden gekozen. Daarna buigt het parlement zich er weer over. In totaal liggen bij het parlement zes voorstellen tot wijziging van artikel 291. Drie voorstellen zijn al in eerste termijn behandeld; de drie andere van burgergroepen moeten nog aan de orde komen. Na de eerste termijn volgen nog twee termijnen.

‘Een coup onder het mom van democratie’
3 maart – ‘De pogingen van de regering om de grondwet te veranderen zijn een coup gecamoufleerd als democratie en parlementaire meerderheid. […] De grondwet van 2007 heeft Thaksin meer dan enig andere persoon benadeeld. Deze regering gebruikt de assemblee als instrument om de grondwet nietig te verklaren en dat komt neer op het uitvoeren van een coup.’

Dit zei senator generaal Somjet Boonthanom, een van de leiders van de militaire coup van 2006, gisteren tijdens een anti-Thaksin bijeenkomst in Lumpini, die werd bijgewoond door zo’n duizend supporters van de Siam Samakkhi groep. De groep gaat samen met andere groepen de komende tijd seminars houden om de bevolking op de hoogte te houden van de ontwikkelingen. Straatprotesten zijn nog niet aan de orde.
Volgens Somjet hebben de voorgenomen grondwetwijzigingen tot doel regeringspartij Pheu Thai absolute macht te verlenen om in te grijpen in de rechterlijke macht, het leger en onafhankelijke organisaties. Ook bestaat de vrees dat ze de mogelijkheid bieden Thaksin te rehabiliteren, zodat hij naar Thailand kan terugkeren.
Bij het parlement liggen momenteel zes voorstellen tot wijziging van artikel 291 van de grondwet. Wanneer dat artikel gewijzigd is, wordt een assemblee van burgers gevormd die de grondwet van 2007, tot stand gekomen onder het militair bewind, gaat herzien. De voorstellen van de assemblee worden vervolgens in een referendum voorgelegd aan de bevolking. Het parlement komt er niet aan te pas.
De voorstellen van kabinet, Pheu Thai en coalitiepartij Chartthaipattana zijn inmiddels in eerste termijn behandeld; de andere drie, ingediend door burgergroepen, moeten nog aan de orde komen. Thans buigt een kamerpanel zich over de details van de drie voorstellen. Na de eerste volgen nog twee termijnen.

Proefballonnetje van Thaksin?
3 maart – Sinds de afschaffing van de absolute monarchie in 1932 heeft Thailand 18 grondwetten gehad, waarvan 10 na een coup zijn opgesteld. Coupplegers waren er altijd veel aan gelegen om zowel de uitvoerende als wetgevende macht naar zich toe te trekken.

Het Constitutionele Hof en de Bestuursrechtbank zijn ingesteld bij de grondwet van 1997, een grondwet die volgens Pheu Thai en de roodhemden de beste was die Thailand ooit heeft gekend. Het is daarom des te merkwaardiger dat Pheu Thai-parlementslid Watthana Muangsak heeft voorgesteld beide rechtbanken onder te brengen bij de Supreme Court, waardoor hun macht zou worden ingeperkt.
Watthana heeft ook de leden van de National Anti-Corruption Commission en de Kiesraad opgeroepen hun functie ter beschikking te stellen, omdat ze die te danken hebben aan de militaire coup van september 2006.
De Thaistalige krant Thai Rath veronderstelt dat Watthana’s voorstel een proefballonnetje is van de grote baas in Dubai, omdat Watthana nauwe banden met Thaksin heeft.

‘Laat de partij ongemoeid bij frauderende politici’
4 maart – Wanneer politici verkiezingsfraude plegen, lopen ze niet alleen het risico 5 jaar uitgesloten te worden van een politieke functie, maar ze slepen ook hun collega’s in de val mee en hun partij wordt verboden. Die regel in de grondwet dient veranderd te worden, adviseerde eerder een nog door de vorige regering ingestelde commissie. Nu pleiten een Democratische parlementslid en een lid van de Kiesraad ervoor.

Volgens artikel 237 van de grondwet zijn bij fraude alle partijfunctionarissen de dupe, maar kiesraadlid Sodsri Satayathum stelt dat niet alle functionarissen daarvan op de hoogte hoeven te zijn. Het is dus onredelijk hen ook te straffen en de partij te ontbinden. ‘Het ontbinden van partijen is te gemakkelijk en schept politieke instabiliteit’, zegt ze.
De toenmalige commissie heeft voorgesteld het opheffen van partijen te schrappen en frauderende politici strenger te straffen. Op dit moment lopen er bij het Constitutionele Hof geen ontbindingszaken. De bekendste in het verleden waren de ontbinding van Thaksin’s Thai Rak Thai en TRT’s reïncarnatie People Power Party.

Thaksin heeft grondwetwijzigingen niet nodig
5 maart – Het orakel uit Dubai, oftewel oud-premier Thaksin Shinawatra, heeft weer eens gesproken. Hij heeft de hele grondwetwijziging niet nodig om naar Thailand terug te keren, zoals de oppositie beweert. Bovendien is terugkeren niet zijn belangrijkste zorg, want hij zegt met zijn huidige buitenlandse verblijf gelukkig te zijn.

Volgens Thaksin moeten twee principes de boventoon voeren bij herziening van de grondwet: de grondwet en alle macht moeten verbonden zijn met de bevolking, en er moet sprake zijn checks and balances bij alle instanties. De grondwetsartikelen over de monarchie dienen volgens hem ongemoeid te blijven.
Een verband tussen de grondwetwijziging en artikel 112 van het Wetboek van Strafrecht (majesteitsschennis) ziet hij niet. ‘Artikel 112 is al meer dan 50 jaar van kracht. Het heeft nooit problemen veroorzaakt tot de coup [van september 2006]. Na de coup werd het artikel buitensporig veel gebruikt. In het verleden kon alleen het National Police Office klachten over overtreding indienen; na de coup kon iedereen dat doen.’

Geelhemden hebben hun glans verloren
5 maart – De People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) trekt niet langer dezelfde massa’s mensen zoals een aantal jaar geleden, stelt Veera Prateepchaikul, voormalig redacteur van Bangkok Post in zijn oude krant.

Veel supporters hebben de beweging de rug toegekeerd omdat ze bij de verkiezingen heeft geadviseerd een no-vote uit te brengen, dus ook niet op de Democraten te stemmen. Boegbeeld Sondhi Limthongkul is door de mand gevallen nu hij wegens fraude van zijn mediabedrijf tot 20 jaar gevangenisstraf is veroordeeld. En de anti-Thaksin bijeenkomst van de Siam Sammakhi groep afgelopen vrijdag in Lumpini werd door slechts duizend mensen bijgewoond.
Veera denkt dat de hele kwestie van de grondwetwijziging die regeringspartij Pheu Thai wil doorvoeren, weinig publieke respons zal oproepen vanwege het simpele feit dat de kwestie ongrijpbaar is en geen belang heeft voor het dagelijks leven van de mensen. Die maken zich meer zorgen over de stijgende kosten van voedsel en andere levensbehoeftes.
Niettemin verwacht Veera dat politieke confrontatie onvermijdelijk is. Of die in geweld ontaardt, hangt er vanaf hoever regering of Pheu Thai willen gaan in het herschrijven van de grondwet.
Er is een goede kans dat de hele operatie succesvol is, wanneer zij van de artikelen afblijven die over de monarchie gaan, en mininieme wijzigingen aanbrengen in de artikelen over het Constitutionele Hof en de Bestuursrechtbank, alsmede onafhankelijke organisaties als de National Anti-Corruption Commission, de Ombudsman en de Kiesraad ongemoeid laten.

Kort nieuws 5 maart
– 63,8 procent van de 2.118 respondenten in een peiling van Suan Dusit maakt zich zorgen over het herschrijven van de grondwet. Ze vinden dat het proces niet transparant verloopt, ze vrezen confrontaties tussen voor- en tegenstanders en ze denken dat de wijzigingen niet worden begrepen.

Kort nieuws 7 maart
– Oppositieleider Abhisit heeft voorgesteld de assemblee die de grondwet gaat herzien, niet uit 99 leden te laten bestaan maar uit 150. Regeringspartij Pheu Thai stelt een aantal van 99 voor: 1 gekozen lid per provincie en 22 experts te kiezen door het parlement. Abhisit vindt dat de grote provincies met 2 leden vertegenwoordigd zouden moeten zijn.

Hij herhaalde andermaal zijn pleidooi om de artikelen over de monarchie, de rechtspraak en onafhankelijke organisaties ongemoeid te laten en voegde daaraan toe dat rechtbankvonnissen dienen te worden gehandhaafd. Als aan die eisen wordt voldaan, aldus Abhisit, kan de grondwet worden gewijzigd zonder dat er sprake is van een geheime agenda. [Lees: Thaksin rehabiliteren en terughalen naar Thailand.]

Pheu Thai wil rechtbanken kortwieken
9 maart – De meeste parlementsleden van regeringspartij Pheu Thai willen het Constitutionele Hof en de Bestuursrechtbank opheffen. Dit zegt vice-minister-president Chalerm Yubamrung. Volgens Chalerm is een enkel systeem van gewone rechtbanken beter geschikt voor Thailand dan een parallel systeem met zogeheten onafhankelijke autoriteiten, zoals die twee rechtbanken.

Volgens parlementslid Cherdchai Tantisirin (Pheu Thai) hebben de rechtbanken te veel macht en kunnen ze in alle zaken tussenbeide komen. Parlementslid Wattana Muangsuk riep eerder op tot afschaffing van beide rechtbanken en stelde voor hen onder te brengen bij de Hoge Raad, waardoor hun macht zou worden ingeperkt.
Het Constitutionele Hof en de Bestuursrechtbank zijn ingesteld bij de grondwet van 1997, een grondwet die volgens Pheu Thai en de roodhemden de beste was die Thailand ooit heeft gekend. De bestuursrechtbank werd op 27 maart 2000 opgericht. Het Constitutionele Hof functioneert sinds de militaire coup van 2006.

Geelhemden stellen rally nog even uit
11 maart – De People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) ziet voorlopig af van een massarally tegen de geplande grondwetswijzigingen mits aan twee voorwaarden wordt voldaan. De macht van de koning mag niet ingeperkt worden en de wijzigingen mogen niet tot doel hebben oud-premier Thaksin amnestie te verlenen.

Gisteren kwam de PAD voor het eerst sinds lange tijd bijeen in Lumpini. Zo’n 2.000 nogal roerige supporters kwamen opdagen. Volgens sommigen zou de beweging niet meer in staat zijn honderduizenden op de been te brengen, maar PAD-woordvoerder Panthep Phuanphongphan verwerpt die gedachte. De tijd is alleen nog niet rijp om in actie te komen, zegt hij.
Samart Kaewmeechai, voorzitter van een parlementaire commissie die zich met de grondwetswijzigingen bezighoudt, looft de PAD voor haar beslissing. ‘Dat helpt om een goede politieke sfeer te scheppen.’ Zijn commissie heeft al besloten om de artikelen in de grondwet over de monarchie ongewijzigd te laten.
Watbetreft amnestie voor Thaksin (die tot 2 jaar gevangenisstraf is veroordeeld wegens bemoeienis met landaankoop onder de marktpijs door zijn toenmalige echtgenote) verwijst hij naar een andere commissie. Volgens Samart kan een grondwetswijziging niet leiden tot amnestie voor individuen.
Geelhemdhavik Sondhi Limthongkul (onlangs tot 20 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens fraude door zijn mediabedrijf) zei gisteren in Lumpini dat hij doorgaat Thaksin te bevechten, zoals hij al 8 jaar heeft gedaan. Hij gelooft niet dat de regering de monarchie ongemoeid laat.

Kort nieuws 16 maart
– Parlementslid Alongkorn Ponlaboot (Democraten) heeft voorgesteld eerst een referendum te houden alvorens een assemblee van burgers zich buigt over wijziging van de grondwet. Volgens Alongkorn is een referendum in die fase nodig, zodat de bevolking kan beslissen of ze een nieuwe grondwet wil. Maar Pheu Thai houdt vast aan het oorspronkelijke idee om eerst een assemblee te vormen en pas daarna een referendum te houden over de wijzigingen die de assemblee voorstelt. Wijziging van de grondwet is een van Pheu Thai’s verkiezingsbeloftes.

Abhisit: KPI studie laat veel onvermeld
19 maart – Het voorstel voor verzoening van het King Prajadhipok Institute (KPI) bevoordeelt voormalig premier Thaksin en dient daarom te worden herzien, schrijft oppositieleider Abhisit in een open brief. Een van de voorstellen betreft het nietigverklaren van de besluiten van het militair bewind na de coup van 2006, waardoor Thaksin’s gevangenisstraf van 2 jaar zou vervallen.

Volgens Abhisit gaat het rapport van het instituut voorbij aan de beïnvloeding van de rechtspraak en wetsovertredingen van Thaksin, die in 2001 toen hij premier was zijn vermogen verborg, hetgeen in strijd met de wet is. De Truth for Reconciliation Commission (TRC), door de vorige regering Abhisit ingesteld, heeft die zaak de belangrijkste oorzaak genoemd van de conflicten in het land.
‘If Thaksin had been removed from his position with a fair trial, Thailand would not have experienced severe conclicts’, aldus de TRC. De studie van het KPI, zegt Abhisit, besteedt er geen enkele aandacht aan.
Ook Thaksin’s war on drugs, interventies in onafhankelijke organisaties, corruptie, onrechtmatig optreden tegen de bevolking in het Zuiden (onder andere Krue Se en Tak Bai) en de acties van roodhemden (verstoring Asean Summmit in Pattaya, straatblokkades en brandstichting Bangkok) ontbreken in het rapport.

Kort nieuws 19 maart
– Meer dan 92 procent van de respondenten in een peiling van Abac is van mening dat de Bestuursrechtbank en het Constitutionele Hof essentieel voor de democratie zijn. Eerder suggereerde een Pheu Thai-parlementslid dat beide rechtbanken niet langer nodig zijn en net zo goed kunnen worden ondergebracht bij de Supreme Court.

Nog een lange weg te gaan naar verzoening
22 maart – Nationale verzoening zit er voorlopig niet in, concludeert het King Prajadhipok Institute (KPI) na gesprekken met 47 politici, mediamensen, academici en oud-premier-Thaksin.

‘Hun standpunt is in het geheel niet gewijzigd’, zegt Nachapat Oontrongjit, lid van het researchteam dat in opdracht van een kamercommissie onderzoek naar verzoening heeft gedaan. ‘Dus ik denk niet dat de stemming gunstig is voor nationale verzoening. Er is nog een lange weg te gaan. Ze eisen van elkaar dat de ander stopt.’
De resultaten van het onderzoek zijn vastgelegd in een rapport, maar volgens Thawilwadee Bureekul, directeur van het Research and Development Office van KPI, heeft het geen nut wanneer de kamercommissie over de voorstellen van het KPI stemt, zolang partijen zo vijandig tegenover elkaar staan.
In het rapport worden de voor- en nadelen geschetst van amnestie voor degenen die in 2010 tijdens de ongeregeldheden de noodverordening overtraden zonder dat ze een politiek motief hadden. Tevens wordt voorgesteld de besluiten van het militair bewind, ingesteld na de coup van september 2006, nietig te verklaren. Critici wijzen erop dat Thaksin als gevolg daarvan zijn gevangenisstraf van 2 jaar zou ontlopen.

Kort nieuws 24 maart
– De kamercommissie nationale verzoening zal op verzoek van het King Prajadhipok Institute (KPI) niet stemmen over het rapport dat het KPI heeft uitgebracht. Een stemming over de voorstellen van het KPI zou conflicten kunnen aanwakkeren, zegt Wuthisarn Tanchai, hoofd van het researchteam dat het rapport heeft opgesteld. Het rapport heeft kritiek opgeroepen omdat als gevolg van de voorstellen premier Thaksin zijn gevangenisstraf zou ontlopen. Het rapport wordt nu als bijlage toegevoegd aan het voorstel van de commissie voor nationale verzoening. Het wordt op 15 april door het parlement behandeld.

Kort nieuws 25 maart
– Waar moet de discussie over nationale verzoening plaatsvinden? Premier Yingluck zei zaterdag tijdens haar wekelijks radiopraatje dat het parlement daarvoor de geëigende plaats is, maar de Democraten vinden dat verzoening een zaak is voor de samenleving in al haar geledingen.

De discussie volgende maand in het parlement gaat over een studie van het King Prajadhipok Institute. Dat heeft met een aantal betrokken gesproken over verzoening en voorstellen gedaan. Controversieel is het voorstel om amnestie te verlenen aan personen die overtredingen hebben begaan tijdens politieke rally’s en nietigverklaring van de besluiten van het militair bewind, dat na de coup van september 2006 is ingesteld. Een gevolg daarvan zou zijn dat Thaksin zijn gevangenisstraf ontloopt.

Kort nieuws 26 maart
– Oppositieleider Abhisit (Democraten) heeft opnieuw een poging gedaan het King Prajadhipok Institute te bewegen zijn voorstellen voor verzoening te herzien. Die voorstellen dreigen volgende maand door het parlement te worden behandeld en in stemming te komen. Omdat het Huis van Afgevaardigden gedomineerd wordt door Pheu Thai zou de stemming, aldus Abhisit, verzoening in een nieuw conflict kunnen veranderen.

De Democraten verzetten zich met name tegen het voorstel om amnestie te verlenen aan personen die overtredingen hebben begaan tijdens politieke rally’s en nietigverklaring van de besluiten van het militair bewind, dat na de coup van september 2006 is ingesteld. Een gevolg daarvan zou zijn dat Thaksin zijn gevangenisstraf ontloopt.

Kort nieuws 27 maart
– De Democratische partij dreigt zich terug te trekken uit de kamercommissie nationale verzoening, omdat de voorzitter weigert de voorstellen van het Kind Prajadhipok Institute (PKI) opnieuw op de agenda te plaatsen. De oppositie vindt dat de voorstellen opnieuw beoordeeld moeten worden om te voorkomen dat sommige punten bepaalde partijen bevoordelen.

De oppositie heeft ook het KPI zelf gevraagd die punten terug te trekken. Ze zouden misbruikt kunnen worden om amnestie te verlenen aan politieke overtreders en het schrappen van beschuldigingen wegens corruptie tijdens de regeringsperiode Thaksin. Volgens de oppositie kan dat nieuwe politieke conflicten oproepen.
Het controversiële PKI-rapport komt vandaag ter sprake in het parlement en niet op 12 april, zoals eerder gemeld. Er wordt echter niet over gestemd, zegt de secretaris-generaal van het Huis van Afgevaardigden. Punt van discussie is de vraag of het rapport in de huidige zittingsperiode van het parlement wordt behandeld (dus voordat het parlement met reces gaat).
– Voormalig minister-president Chavalit Yongchaiyudh steunt de voorstellen van het King Prajadhipok Institute. Amnestie is een redelijke oplossing voor de huidige conflicten, zegt hij. Hij trekt een vergelijking met de manier waarop begin jaren tachtig een eind is gemaakt aan de communistische beweging. Dat beleid kenmerkte zich door een vreedzame benadering, waarbij geen arrestaties werden verricht. ‘By granting an amnesty to political offenders, the power of the judiciary would be strengthened in a democratic process’, aldus Chavalit.

Democraten dreigen met juridische actie
29 maart – Wanneer de regering een amnestiewet uitvaardigt op basis van het rapport van het King Prajadhipok Institute, stapt oppositiepartij Democraten naar het Constitutionele Hof. Het kan daarbij gebruik maken van een juridisch slimmigheidje, omdat het KPI-rapport niet is goedgekeurd door de Kamercommissie nationale verzoening.

Aanvankelijk had de commissie wel het groene licht gegeven, maar op verzoek van het KPI is die goedkeuring ingetrokken. Het KPI zelf vindt de tijd niet rijp om haar (controversiële) voorstellen in stemming te brengen, want dat leidt alleen maar tot conflicten.
Volgens parlementslid Suthas Ngernmuen (Democraten) maakt de regering misbruik van haar parlementaire  meerderheid door een amnestiewet te willen doordrukken zodat voormalig premier Thaksin naar Thailand kan terugkeren. Thaksin is in 2008 bij verstek tot 2 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens hulp bij de aankoop van overheidsland onder de marktwaarde door zijn toenmalige echtgenote.
Dinsdag kwam het KPI-rapport al ter sprake in het parlement toen een Pheu Thai-parlementslid voorstelde het bij voorrang te behandelen. Dat leidde tot felle protesten van de oppositie, maar die mochten niet baten. Het rapport wordt nu inhoudelijk op woensdag besproken.
Vice-minister-president Yutthasak Sasiprasa verdedigde gisteren generaal Sonthi Boonyaratkalin die in 2006 de militaire coup leidde en nu voorzitter is van de Kamercommissie nationale verzoening. ‘Ik geloof dat Sonthi werkelijk de politieke scheidslijnen wil oplossen en nationale verzoening wil bereiken. Thaksin helpen kan zijn volgende stap zijn. Maar in dit stadium wil hij alleen maar verzoening.’
Adviseur Sanan Kachornprasart van coalitiepartij Chartthaipattana deed gisteren een beroep op het KPI en Sonthi om het verzoeningsrapport terug te trekken.

Kort nieuws 31 maart
– Het King Prajadhipok Institute (KPI) beslist volgende week of het zijn rapport over verzoening terugtrekt omdat politici er selectief gebruik van maken. Het wil ook niet dat het rapport in het parlement in stemming wordt gebracht. Een stemming over onze voorstellen zou conflicten kunnen aanwakkeren, zegt het KPI.

Het KPI dreigde al eerder met terugtrekking nadat een Kamercommissie over het rapport had gestemd. Die stemming is geschrapt. Het rapport heeft kritiek opgeroepen omdat als gevolg van één van de voorstellen premier Thaksin zijn gevangenisstraf zou ontlopen.
– Kamervoorzitter Somsak Kiatsuranond overweegt twee weken langer te vergaderen. Op 18 april zou het parlement drie maanden met reces gaan. Somsak vindt de verlenging nodig om alle lopende zaken af te ronden. Senator Somchai Sawaengkan beschuldigt de voorzitter ervan dat zijn voornemen politiek gemotiveerd is. Doel zou zijn om controversiële wetgeving met betrekking tot de door regeringspartij Pheu Thai gewenste grondwetwijziging en wetgeving die Thaksin bevoordeelt, er door te jassen. Dat kan volgens Somchai politiek geweld oproepen.

Parlement praat toch over controversieel rapport
5 april – Tegen het advies in van het King Prajadhipok Institute (KPI) en onder protest van oppositiepartij Democraten is het parlement gisteren begonnen aan een debat over het verzoeningsrapport van het KPI.

Het protest van de Democraten mocht niet baten. Democraat Chen Thaugsuban betoogde tevergeefs dat het rapport geen conclusies bevat. ‘It explores approaches to achieving the goal. Reconciliation is hard to achieve. I’d like to ask the House to take it out of the chamber.’
De Democraten lukte het niet het rapport te laten terugsturen naar de Kamercommissie, die er eerder over debatteerde. Voorzitter van die commissie is generaal Sonthi Boonyaratkalin, maar die vond dat het werk van de commissie erop zit. ‘It is up to the House to decide.’
Het meest verstrekkende voorstel van het KPI-rapport zou tot gevolg hebben dat Thaksin, die sinds 2008 in ballingschap leeft, amnestie krijgt en kan terugkeren naar Thailand. In een recente peiling van het National Institute of Development Administration zei 48 procent van de respondenten te geloven dat de politieke situatie verslechtert wanneer Thaksin’s straf wordt kwijtgescholden. 64 procent vindt dat Thaksin moet terugkeren en de strafrechtelijke zaken tegen hem moet aanvechten.

Kort nieuws 5 april
– De gezamenlijke Kamer-Senaatscommissie die de wetsvoorstellen bekijkt voor wijziging van de grondwet, is een voorstander van het regeringsvoorstel. Daarbij wordt een burgerassemblee gevormd van 99 personen: 1 vertegenwoordiger per provincie en 22 experts, te kiezen door het parlement. De Centrale Kiesraad is verantwoordelijk voor de provinciale verkiezingen. Drie voorstellen, die op details verschillen, zijn al in eerste lezing door het parlement behandeld. Op 10 en 11 april volgt de tweede lezing en op 26 april de derde. De assemblee krijgt tot taak de grondwet van 2007, een erfenis van het militair bewind na de coup van 2006, te herzien.

Kort nieuws 6 april
– Twee dagen heeft het parlement gedebatteerd over het verzoeningsrapport van het King Prajadhipok Institute (KPI). De regering wil het rapport ondanks verzet van het KPI en oppositiepartij Democraten in stemming brengen. Op de tweede dag van het debat riep Suthep Thaugsuban (Democraten) de roodhemden op om te stoppen met uitroepen van dorpen tot ‘rood dorp’ en de andere kant om bepaalde voorwaarden, zoals amnestie, te accepteren. Eén van de meest controversiële voorstellen van het rapport zou tot gevolg kunnen hebben dat Thaksin amnestie krijgt.

‘Dialoog over verzoening is tijdverspilling’
8 april – Er komt geen dialoog met mensen die het niet eens zijn met de verzoeningsvoorstellen die het parlement na een debat van twee dagen heeft doorgestuurd naar het kabinet. ‘Dat zou tijdverspilling zijn’, zegt vice-minister-president Yongyuth Wichaidit. ‘We moeten vertrouwen op de volksvertegenwoordigers die eerlijk zijn gekozen. Naar hun stemmen moeten we luisteren.’

Een dialoog was voorgesteld door het King Prajadhipok Institute (KPI), dat een rapport over verzoening heeft opgesteld en daarin verschillende opties heeft aangegeven. De meest verstrekkende voorstellen kregen het groene licht van de Kamercommissie verzoening en het parlement, tot irritatie van het KPI en oppositiepartij Democraten. Volgens het KPI had het rapport niet in stemming mogen worden gebracht omdat verzoening niet met een meerderheidsstem valt af te dwingen.
Yongyuth wijst erop dat de regering Yingluck aan de macht kwam door de stemmen van 20 miljoen kiezers. Referend aan de angst dat de hele operatie bedoeld is Thaksin amnestie te verlenen, zegt hij: ‘Would these 20 million people let the government do something just for one man? I don’t think the decision will cause more conflict as nobody wants a civil war.’
Premier Yingluck heeft voorgesteld een commissie de opdracht te geven nog eens naar het verzoeningsrapport te kijken. Het meest verstrekkende voorstel van het KPI-rapport zou tot gevolg hebben dat Thaksin zijn gevangenisstraf ontloopt en met opgeheven hoofd naar Thailand kan terugkeren.

Kort nieuws 9 april
– Regeringspartij Pheu Thai wil in augustus of september een wetsvoorstel indienen, waarbij amnestie aan daders van politieke vergrijpen wordt verleend. Maar dat voorstel heeft niet tot doel één speciaal persoon [lees: Thaksin] te bevoordelen, zegt Pheu Thai-woordvoerder Prompong Nopparit.

Prompong wijst erop dat het parlement met 307 stemmen vrijdag besloten heeft het controversiële verzoeningsrapport van het King Prajadhipok Institute (KPI) plus de aanbevelingen van de Kamercommissie nationale verzoening door te sturen naar het kabinet.
De Kamercommissie schaarde zich eerder achter één van de voorstellen van het KPI: de amnestie en nietigverklaring van de besluiten van het militair bewind, ingesteld na de coup van 2006 [waardoor uiteindelijk de gevangenisstraf van Thaksin zou vervallen].
Parlementsleden van Pheu Thai gaan met de kiezers in hun kiesdistrict over de noodzaak van amnestiewetgeving praten, alvorens het parlement zich erover buigt.
– De regering probeert de burgerassemblee, die gevormd wordt om de grondwet van 2007 te wijzigen, onder haar invloed te brengen en te streven naar een grondwet die de rechten van de mensen verzwakt. Dit zegt parlementslid Nipit Intarasombat (Democraten). De assemblee gaat bestaan uit 1 vertegenwoordiger uit elke provincie (totaal 77) en 22 experts, te kiezen door het parlement. De provinciale vertegenwoordigers zullen in meerderheid pro-Pheu Thai zijn, evenals de 22 experts omdat Pheu Thai een absolute meerderheid in het parlement heeft.
Nipit is bang dat onafhankelijke organisaties en de rechtbanken gekneveld zullen worden en dat corrupte politici hun gerechte straf ontlopen. Hij doelt onder andere op het Constitutionele Hof en de bestuursrechtbanken. De corrupte politici zouden hun straf ontlopen wanneer de besluiten van het militair bewind nietig worden verklaard, waarmee de corruptiezaken, destijds onderzocht door het (inmiddels opgeheven) Asset Scrutiny Committee, vervallen.
Woensdag en donderdag debatteert het parlement in tweede termijn over de vorming van de assemblee. Op 24 of 25 april volgt de derde en laatste termijn.

Kort nieuws 10 april
– Vandaag en morgen buigt het parlement zich in tweede termijn over het voorstel om een burgerassemblee te vormen die de grondwet van 2007 gaat herzien. Het voorstel is al in eerste termijn door het parlement behandeld en vervolgens door een Kamercommissie bekeken. Na de tweede termijn volgt nog een derde termijn. De Democraten vragen zich af waarom de Kamervoorzitter zoveel haast achter het voorstel zet. Ze vermoeden dat dit te maken heeft met het bezoek van Thaksin aan Laos met Songkran, zodat de Pheu Thai-ers tijdig naar Vientiane kunnen afreizen.

Kort nieuws 11 april
– Het was gisteren weer Poolse landdag in het parlement, waar Huis van Afgevaardigden en Senaat zich gezamenlijk in tweede termijn bogen over het voorstel een burgerassemblee in het leven te roepen, die de grondwet van 2007 gaat herzien. Oppositiepartij Democraten protesteerde luidkeels bij de Kamervoorzitter en verweten hem het voorstel er door te willen jassen, zodat Pheu Thai-ers tijdig naar Laos kunnen vertrekken om oud-premier Thaksin te ontmoeten.

De Democraten dienden twee moties in, die de voorzitter aanvankelijk niet in behandeling wilde nemen. Eén motie noemt het voorstel ‘a constitution rushed through for Thaksin’s sake’ en de andere ‘the constitution version by the UDD [roodhemden] reining supreme in Thailand’. De tweedaagse vergadering eindigt vandaag. Later deze maand wordt de derde en laatste termijn gehouden.

Kort nieuws 12 april
– De tweede termijn van het parlementaire debat over het voorstel om een burgerassemblee te vormen, die de grondwet gaat herzien, wordt voortgezet op 18 april, nadat de vergadering vanwege de tsunamiwaarschuwing was geschorst. De derde termijn staat gepland voor 8 mei.

Kort nieuws 14 april
– Oppositieleider Abhisit (Democraten) waarschuwt voor een ‘politieke tsunami’ indien de regering probeert de misdaden van voormalig premier Thaksin schoon te wassen. In een interview met het tv-kanaal Blue Sky zei Abhisit dat de samenleving niet klaar is om Thaksin te vergeven.

Eerder deze week zei Thaksin dat hij verwacht dit jaar terug te keren. Roodhemden treffen zelfs al voorbereidingen om hem in juli terug te brengen ter gelegenheid van zijn verjaardag op 26 juli.
Verder houdt het parlement zich op twee fronten indirect met Thaksin’s terugkeer bezig. Vorige week werd gedebatteerd over een verzoeningsrapport van het King Prajadhipok Institute. Een van de mogelijkheden die het KPI suggereert, is amnestie voor alle personen die beschuldigd zijn van politieke vergrijpen en nietigverklaring van de besluiten van het militair bewind, waardoor Thaksin zijn straf zou ontlopen.
Daarnaast debatteert het parlement over een voorstel om een burgerassemblee te vormen die de grondwet van 2007 gaat herzien. Gezien de dominantie van regeringspartij Pheu Thai, is de vrees dat dit ook tot amnestie voor Thaksin zal leiden.

Geelhemden gaan in de aanval
19 april – De People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) zet de aanval in op de plannen van de regering voor wijziging van de grondwet. Ze gaat aangifte doen tegen 416 parlementsleden bij het kantoor van de procureur-generaal wegens overtreding van de grondwet met het verzoek de zaak aanhangig te maken bij het Constitutionele Hof. Ook wordt een klacht ingediend bij de National Anti-Corruption Commission.

Regeringspartij Pheu Thai streeft naar wijziging van de grondwet van 2007, die onder de door het militaire bewind benoemde regering Surayud Chulanont tot stand is gekomen. Volgens Pheu Thai en de roodhemden is die grondwet ondemocratisch, alhoewel ze in een referendum door de bevolking werd goedgekeurd.
De bezwaren van de geelhemden richten zich met name op de haast waarmee Pheu Thai haar plannen doorzet. Het parlement debatteert thans in tweede termijn over het voorstel een burgerassemblee te vormen, die de grondwet gaat herzien. De zittingsduur van het parlement is zelfs verlengd om dat voorstel voor het begin van het reces goedgekeurd te krijgen.
Het debat daarover verloopt overigens traag omdat parlementsleden het niet eens zijn over het aantal leden van de burgerassemblee.

Kort nieuws 19 april
– Regeringspartij Pheu Thai heeft besloten indiening van de verzoeningswet uit te stellen. Partijleden verschillen van mening voor wie precies amnestie zou moeten gelden. Sommigen willen dat de amnestie ook geldt voor gewelddadige incidenten gedurende rally’s van de People’s Alliance for Democracy (geelhemden) voor het jaar 2006. Pheu Thai wil eerst de goedkeuring van het voorstel voor de vorming van een burgerassemblee afwachten, die de grondwet gaat wijzigen. Dat voorstel wordt nu in tweede termijn door het parlement behandeld.

Oppositieleider Abhisit heeft geen bezwaar tegen pogingen om verzoening tot stand te brengen, mits dit niet betekent dat corrupte mensen zoals Thaksin de dans ontspringen.

Kort nieuws 20 april
– Het parlementaire debat over het voorstel een burgerassemblee te vormen, die de grondwet van 2007 gaat herzien, is gisteren zijn vierde dag ingegaan. Het debat verliep soepeler dan de eerste drie dagen, omdat de Pheu Thai-parlementsleden er grotendeels het zwijgen toe deden. Honderdtien parlementariërs en senatoren hebben laten weten het woord te willen voeren. Tot nu toe is een kwart aan het woord geweest.

Belangrijkste discussiepunt is het aantal leden van de assemblee. De regering gaat voor 1 vertegenwoordiger per provincie (77) en 22 experts te kiezen door het parlement. De oppositie pleit voor 200 leden. Andere suggesties: uitsluiting van leden die de afgelopen 5 jaar een politieke functie hebben bekleed en een verbod op het inzetten van stemmenwervers. De bekende senator Rosana Tositrakul heeft voorgesteld eerst maar eens een referendum te houden, waarbij gevraagd wordt of een nieuwe grondwet wenselijk is.

Kort nieuws 22 april
– Nog steeds debatteert het parlement over het voorstel een burgerassemblee in te stellen, die de grondwet van 2007 gaat herzien. Gisteren boekte de oppositie een klein succesje over de vraag welke wet van toepassing moet zijn bij de verkiezing van de burgerleden. Dinsdag praat het parlement verder. De assemblee gaat bestaan uit 1 vertegenwoordiger per provincie (77) en 22 experts, aan te wijzen door het parlement.

Kort nieuws 22 juni
– De president van het Constitutionale Hof meent dat de huidige procedure om de grondwet te wijzigen tot doel kan hebben de staatsvorm van Thailand te veranderen en een eind te maken aan de constitutionele monarchie. Het parlement buigt zich momenteel over een voorstel om een assemblee van burgers te vormen, die tot taak krijgt de grondwet van 2007 (opgesteld door het toenmalige militaire bewind en goedgekeurd in een referendum) te herzien. Critici menen dat deze operatie geen ander doel heeft dan Thaksin te rehabiliteren.

Wasan Soypisudh zet vraagtekens achter de garantie van de autoriteiten dat de hoofdstukken 1 en 2 van de grondwet ongewijzigd blijven. Deze gaan respectievelijk over de staatsvorm en de monarchie. Volgens Wasan bestaat theoretisch de mogelijkheid dat de assemblee die twee hoofdstukken verandert. Wanneer de Kamervoorzitter vervolgens een referendum uitschrijft, staat de rechtbank buitenspel, zegt Wasan.
Het Constitutionele Hof besloot op 1 juni de parlementsbehandeling van de grondwetwijziging stil te leggen. In augustus buigt het parlement zich er weer over.

Rechters Constitutionele Hof bedreigd
24 juni – Het verzoek van het Constitutionele Hof om de borgtocht van roodhemdleider Jatuporn Prompan in te trekken is gedaan vanwege bedreigingen aan het adres van de rechters. Niet alleen hielden Prompan en andere roodhemdleiders dreigende speeches tijdens een rally van roodhemden op 7 juni bij het parlement, maar ook werden de telefoonnummers en namen van familieleden van de rechters verspreid. Bovendien kreeg de chauffeur van de president van het Hof onlangs een telefoontje met de mededeling dat enkele personen van plan waren een bezoekje te brengen aan de woning van de president van het Hof.

Het verzoek om Jatuporn’s borgtocht in te trekken is niet gedaan door de rechters zelf, zoals eerdere berichten suggereerden, maar door het kantoor van het Hof uit bezorgdheid voor de veiligheid van de rechters. In tegenstelling tot wat Jatuporn beweert, is het Hof wel degelijk bevoegd zo’n verzoek te doen aan het Criminal Court.
Jatuporn wordt beschuldigd van terrorisme en majesteitsschennis  vanwege zijn rol bij de roodhemdprotesten van 2010. Hij werd vorig jaar gevangen gezet en daarna op borgtocht vrijgelaten. De gewraakte uitlatingen tijdens de rally hadden betrekking op het besluit van het Hof om de parlementsbehandeling van een grondwetwijziging te verdagen. Die wijziging is controversieel. Critici zijn bang dat de constitutionele monarchie de nek wordt omgedraaid. Ook zou de procedure tot doel hebben voortvluchtig oud-premier Thaksin te rehabiliteren.

Kort nieuws 1 juli
– De wijziging van de grondwet van 2007 blijft de gemoederen bezighouden. Oppositieleider Abhisit werd door roodhemden met waterflessen bekogeld toen hij in een school in Rangsit een speech hield. Ze riepen beledigingen naar hem en schreeuwden dat hij moest oprotten. De politie escorteerde Abhisit via een achteruitgang naar buiten. Tijdens een bijeenkomst in Rayong op zaterdag waarschuwde Abhisit dat de regering het risico loopt een politieke crisis te veroorzaken door het creëren van conflicten.

De roodhemden intussen hebben gedreigd een massa-rally te houden wanneer het Constitutionele Hof een voor regeringspartij Pheu Thai ongunstige beslissing neemt. Het Hof heeft de parlementaire beraadslagingen over de wijziging van de grondwet stilgelegd in reactie op vijf petities. Daarin wordt gesteld dat de wijziging neerkomt op het ten val brengen van de constitutionele monarchie en het ongrondwettelijk verwerven van bestuursmacht.

Kort nieuws 2 juli
– De messen zijn geslepen. Donderdag en vrijdag buigt het Constitutionele Hof zich over zijn besluit om de parlementaire behandeling van een grondwetwijziging stil te leggen. Het Hof deed dit in reactie op vijf petities. Daarin wordt gesteld dat de wijziging neerkomt op het ten val brengen van de constitutionele monarchie en het ongrondwettelijk verwerven van bestuursmacht.

Donderdag houden de tegenstanders van de wijziging een pleidooi, vrijdag de voorstanders, waaronder Pheu Thai partijleider Yongyuth Wichaidit. Wanneer het Hof vonnist, is nog niet bekend.
Kwanchai Praipana, roodhemdleider in Udon Thani, heeft zijn supporters opgeroepen bij een ongunstige beslissing ‘the biggest rally ever’ te houden. Volgens hem gaan roodhemden dan in elke provincie in het Noordoosten bij de Provinciehuizen demonstreren. Kwanchai maakt zich nu al zorgen over de uitspraak, die voorgekookt zou zijn.

Kort nieuws 3 juli
– Mocht het Constitutionele Hof regeringspartij Pheu Thai verbieden, dan is er geen man over boord, want de Pheu Thai-parlementsleden zijn van harte welkom bij de (niet in het parlement vertegenwoordigde) Pheu Dharma partij en kunnen dan rustig blijven zitten. Een verbod dreigt omdat de door Pheu Thai voorgestelde wijziging van artikel 291 van de grondwet in strijd met de grondwet zou zijn.

Dit althans zegt Thaworn Senneam, vice-partijleider van opposisitiepartij Democraten, die vandaag als getuige door het Hof wordt gehoord. Artikel 291 staat volgens hem alleen gedeeltelijke wijzigingen van de grondwet toe en niet de gehele grondwet. Dit is wel het doel van de wijziging van artikel 291. Ingesteld wordt een burgerassemblee die tot taak krijgt de grondwet (van 2007, tot stand gekomen onder de door het militaire bewind in 2006 gevormde regering) te herzien. Volgens de huidige tekst is alleen het parlement bevoegd wijzigingen in de grondwet aan te brengen.
Thaworn erkent dat Pheu Thai hoofdstuk 2 van de grondwet ongewijzigd wil laten. Dit hoofdstuk gaat over de monarchie, maar elders in de grondwet wordt ook naar de monarchie verwezen. De partijen die de zaak aanhangig hebben gemaakt bij het Constitutionele Hof menen dat de beoogde procedure neerkomt op afschaffing van de constitutionele monarchie en een ongrondwettelijk manier om bestuursmacht te verwerven.
Wanneer Pheu Thai wordt verboden, mogen de bestuursleden 5 jaar geen politieke functie bekleden. Voor premier Yingluck heeft dit geen consequenties, omdat ze geen bestuurslid is. De Pheu Dharma partij werd in augustus 2010 geregistreerd bij de Kiesraad. Oprichter is Wallop Supariyasilp, voormalig parlementslid voor de People Power Party, de voorloper van Pheu Thai.
Vice-minister-president Chalerm Yubamrung denkt niet dat de partij verboden wordt. Mocht dit onverhoopt toch gebeuren, dan kan Yingluck een nieuwe partij oprichten. Hiervoor staat een termijn van 60 dagen. Het huidige kabinet kan dan gewoon in functie blijven.

Constitutionele Hof neemt verrassend besluit
4 juli – Het Constitutionele Hof heeft gisteren een verrassend besluit genomen. Het heeft de 416 parlementsleden, senatoren en kabinetsleden die voor wijziging van artikel 291 van de grondwet hebben gestemd, bevolen hun stemgedrag te motiveren. Direct barstte al de kritiek op het Hof los: het Hof zou zich met dit bevel mengen in het wetgevend proces.

Het Hof buigt zich momenteel over zes petities, waarin gesteld wordt dat wijziging van artikel 291 neerkomt op afschaffing van de constitutionele monarchie en een ongrondwettelijk manier om bestuursmacht te verwerven. Doel van die wijziging is het formeren van een burgerassemblee, die tot taak krijgt de grondwet (van 2007, tot stand gekomen onder de door het militaire bewind in 2006 gevormde regering) te herzien. Volgens de huidige tekst is alleen het parlement bevoegd wijzigingen in de grondwet aan te brengen. Het parlement, dat tot augustus met reces is, heeft al twee termijnen aan het wijzigingsvoorstel gewijd. De derde termijn is door het Constitutionele Hof stilgelegd.
Geelhemdleider Chamlong Srimuang, een van de indieners van een petitie, betoogt dat de Pheu Thai-parlementariërs, die de wijziging steunen, artikel 68 van de grondwet hebben overtreden. Dit artikel gaat over handhaving van de democratische staatsvorm met de koning als staatshoofd en het staat juridische interventie toe, wanneer een poging wordt gedaan de constitutionale monarchie omver te werpen.
Pheu Thai-parlementslid en juridisch expert Pirapan Palusuk zegt dat een negatief besluit voor de regeringspartij haar lot bezegelt. De oppositie kan dan de National Anti-Corruption Commission vragen de Pheu Thai-parlementariërs hun status te ontnemen.
Vice-minister-president Chalerm Yubamrung zegt dat in het ergste geval de hele procedure om de grondwet te wijzigen eindigt.
Voortvluchtig oud-premier Thaksin heeft er bij zijn partijgenoten op aangedrongen het vonnis van het Hof te accepteren.
Roodhemdleider en Pheu Thai-parlementslid Korkaew Pikulthong denkt dat de roodhemden in actie zullen komen, wanneer het vonnis van het Hof er uiteindelijk toe leidt dat de voorstemmers hun parlementaire zetel verliezen.
Het Constitutionele Hof hoort de komende twee dagen voor- en tegenstanders. Wanneer het uitspraak doet, is nog niet bekend.

Kort nieuws 5 juli
– Tweehonderd voormalige communisten demonstreren vandaag en morgen voor het Constitutionele Hof. Ze noemen zich de People’s Liberation Army for Democracy en willen met hun actie een hart onder de riem steken van de rechters, die een uiterst heikele zaak behandelen.

‘We willen dat de rechters in volledige onafhankelijkheid recht kunnen spreken, zodat ze een instituut vormen dat de bevolking kan vertrouwen’, zegt de coördinator van de groep.
Gistermiddag verzamelden zich zo’n twintig roodhemden bij het gerechtsgebouw. Een van hen stak een rode kaart omhoog om zijn afkeer te tonen. De roodhemden hebben aangekondigd dat ze de rechtzitting in het Imperial Lat Phrao warenhuis zullen volgen.
Het Constitutionele Hof is een uitspraak gevraagd na te gaan of wijziging van artikel 291 van de grondwet, zoals bepleit door regeringspartij Pheu Thai, in strijd met de grondwet is.

Kort nieuws 6 juli
– Omdat de grondwet van 2007 de enige van alle (18 sinds 1932) grondwetten is, die in een referendum de goedkeuring van de bevolking kreeg (58 procent), moet er nu eerst een referendum worden gehouden om te beslissen of wijziging nodig is, zoals regeringspartij Pheu Thai wenst. Dit betoogde Surapol Nitikraipoj, lector recht aan de Thammasat universiteit, gisteren tijdens een hearing van het Constitutionele Hof over wat Bangkok Post in de kop noemt ‘charter brouhaha’.

Het Hof buigt zich over de vraag of de geplande wijziging van artikel 291 van de grondwet in strijd is met een ander artikel in de grondwet. Via wijziging van artikel 291 wil Pheu Thai een burgerassemblee vormen, die de gehele grondwet gaat herzien. Maar dit druist volgens Surapol ook nog eens in tegen artikel 291 dat alleen over amenderingen gaat en niet over het opstellen van een nieuwe grondwet.
Het Constitutionele Hof legde op 1 juni de parlementaire behandeling van het wijzigingsvoorstel stil. Gisteren werden de tegenstanders gehoord, vandaag komen de voorstanders aan het woord. Een datum voor de uitspraak is nog niet vastgesteld.

Kort nieuws 7 juli
Wordt regeringspartij Pheu Thai verboden en moet de regering-Yingluck het veld ruimen? Vrijdag slaat het uur van de waarheid, wanneer het Constitutionele Hof een uitspraak doet in de zaak van de grondwetwijziging.

De afgelopen twee dagen kwamen de voor- en tegenstanders aan het woord. De tegenstanders betoogden dat de beoogde wijziging van artikel 291 van de grondwet neerkomt op afschaffing van de constitutionele monarchie en het ongrondwettelijk verkrijgen van staatsmacht. De wijziging heeft tot doel een burgerassemblee te vormen, die de grondwet van 2007 gaat herzien.
De voorstanders betoogden onder  meer dat de grondwet 2007 ondemocratisch tot stand is gekomen en een obstakel is voor bestuursprocedures en democratische ontwikkeling. De grondwet is een erfenis van de door het militair bewind in 2006 gevormde regering.
Voorzitter Somsak Kiatsuranont van het Huis van Afgevaardigden (en lid van Pheu Thai) gaf het Hof de verzekering dat de hoofdstukken in de grondwet over de monarchie, de bevoegdheden van de monarchie en de staat, niet veranderd worden.
Gisteren verzochten drie rechters tevergeefs van de zaak afgehaald te worden: twee omdat ze deel hadden uitgemaakt van de commissie die de grondwet van 2007 heeft opgesteld, en één omdat hij in het openbaar commentaar had geleverd op de grondwetwijziging. Een andere rechter kreeg donderdag wel toestemming om zich terug te trekken.
Voorzitter Tida Tawornseth van het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD, roodhemden) heeft gedreigd dat het UDD massaal in actie komt wanneer Pheu Thai wordt verboden en Pheu Thai-politici 5 jaar worden uitgesloten van een politieke functie. Volgens haar staan 300.000 UDD-ers klaar om te protesteren.

Kort nieuws 8 juli
– Regeringspartij Pheu Thai zal het vonnis van het Constitutionele Hof in de grondwetzaak respecteren, ook wanneer die ongunstig voor haar uitpakt. De Pheu Thai-parlementsleden hebben de opdracht gekregen om dit aan hun achterban duidelijk te maken. In het ergste geval wordt Pheu Thai ontbonden en worden de bestuursleden 5 jaar van een politieke functie uitgesloten.

Het Hof boog zich deze week over de kwestie en hoorde voor- en tegenstanders van de door Pheu Thai gewenste wijziging van artikel 291 van de grondwet. Volgens de tegenstanders is de wijziging in strijd met een ander artikel in de grondwet. Woensdag leveren de partijen hun slotpleidooi schriftelijk in, vrijdag doet het Hof uitspraak.

Constitutionele Hof krijgt fraai compromis van columnist
9 juli – Het Constitutionele Hof krijgt zijn uitspraak in de grondwetzaak op een dienblad aangeboden. Veera Prateepchaikul heeft in Bangkok Post de vier vragen waarover het Hof zich buigt, al beantwoord. Een fraai compromis is mogelijk waar zowel voor- (roodhemden) als tegenstanders (geelhemden) van de grondwetwijziging mee kunnen leven. Althans voorlopig, want de gehele procedure moet weer overnieuw beginnen.

Waar gaat het om? Regeringspartij Pheu Thai wil een burgerassemblee vormen die tot taak krijgt de grondwet van 2007 (tot stand gekomen onder de door het militair bewind in 2006 gevormde regering) te herzien. Daartoe moet eerst artikel 291 worden gewijzigd, dat alleen het parlement toestaat wijzigingen in de grondwet aan te brengen.
Het Constitutionele Hof heeft de parlementaire behandeling op 1 juni stilgelegd op verzoek van de Democraten die betogen dat de wijziging in strijd is met een ander artikel in de grondwet. Volgens de klagers is het doel van wijziging van de grondwet de constitutionele monarchie af te schaffen en ongrondwettelijk macht te verwerven.
Wat schrijft Veera?
1 Op de vraag of de klagers het recht hebben de zaak aanhangig te maken bij het Hof op grond van dat andere artikel, luidt het antwoord: ja. Anders had het Hof de zaak niet in behandeling moeten nemen.
2 Is het wettelijk mogelijk om de gehele grondwet te herschrijven op basis van artikel 291? Nee, schrijft Veera, want dat artikel gaat alleen over wijzigingen, niet over een nieuwe grondwet.
3 Is het herschrijven van de grondwet een poging om de constitutionele monarchie omver te werpen? Nee, schrijft Veera, want die burgerassemblee bestaat nog niet eens.
4 Indien het bewezen is dat er geprobeerd wordt de constitutionele monarchie af te schaffen, moeten de desbetreffende partijen (lees: Pheu Thai en coalitieparners) dan verboden worden? Gezien het antwoord op vraag 3 luidt ook hierop het antwoord ontkennend.
Toch handig, zo’n columnist. Vrijdag doet het Hof uitspraak.

Kort nieuws 9 juli
– Chavalit Yongchaiyudh, voormalig minister-president en voormalig adviserend voorzitter van regeringspartij Pheu Thai, dringt er bij de regering op aan het wijzigingsvoorstel voor de grondwet en de verzoeningsvoorstellen in te trekken. Hij baseert zijn pleidooi op een peiling van Dusit, waaruit blijkt dat 50 procent van de respondenten meent dat de regering haar termijn van 4 jaar volmaakt, wanneer die voorstellen worden geschrapt.

Het Constitutionele Hof buigt zich momenteel over de vraag of het door regeringspartij Pheu Thai gesteunde wijzigingsvoorstel voor de grondwet in strijd met de grondwet is. Chavalit zegt dat noch de voor-, noch de tegenstanders de victorie kunnen kraaien na het besluit van het Hof. ‘Er zijn alleen verliezers en het land lijdt er het meest onder’, zegt hij. ‘Een verkeerd besluit zal tot ernstige problemen leiden en het zal de geloofwaardigheid van het Hof niet ten goede komen.’

‘Constitutionele Hof riskeert burgeroorlog’
11 juli – Het Constitutionele Hof riskeert met de grondwetzaak een burgeroorlog, zegt Likhit Dhiravegin, fellow aan het Royal Institute.

Volgens hem had het Hof de vijf petities tegen wijziging van de grondwet niet in behandeling mogen nemen, omdat dit alleen via het kantoor van de procureur-generaal kan. De indieners, die hun petities zowel aan het Hof als de PG stuurden, betogen dat de door Pheu Thai gewenste grondwetwijziging neerkomt op het afschaffen van de constitutionele monarchie en het ongrondwettelijk verwerven van bestuursmacht.
Likhit voorspelt chaos, wanneer het Hof de klagers gelijk geeft. En wanneer het Hof ook nog eens regeringspartij Pheu Thai ontbindt, is Leiden helemaal in last. ‘The spiralling conflicts will lead to a call for intervention and hence civil war. No court in a democratic society should be doing this’, zegt hij.
Roodhemdleiders lopen zich intussen warm om hun achterban in actie te laten komen, wanneer het Hof vrijdag een voor de regeringspartij ongunstig besluit neemt. Volgens co-leider Nisit Sinthuprai verwacht de roodhemdleiding dat het Hof niet ten gunste van de grondwetwijziging zal besluiten. Een rode massarally ligt dan voor de hand.
Het Network of Community Radio Protecting Democracy and Justice, dat gelieerd is aan het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD, roodhemden), houdt donderdag en vrijdag een demonstratie op het Royal Plaza in Bangkok. Als het vonnis ongunstig uitpakt voor de grondwetwijziging, wordt die voortgezet tot zondag.
Pheu Thai wil via een wijziging van grondwetsartikel 291 een burgerassemblee in het leven roepen, die tot taak krijgt de grondwet van 2007 (tot stand gekomen onder de door het militair bewind in 2006 gevormde regering) te herzien. Op 1 juni heeft het Hof de parlementaire behandeling stilgelegd. Het parlement is tot augustus met reces.

Spanning loopt hoog op rond grondwetzaak
12 juli – Oorlogszuchtige taal van roodhemdleider en Pheu Thai-parlementslid Korkaew Pikulthong. Vrij vertaald: Wanneer het Constitutionele Hof in de grondwetzaak een negatief besluit neemt, gaan we de rechters aanklagen wegens verraad. En wanneer de politie weigert hen te arresteren, doen we het zelf. En wanneer dan anderen de rechters te hulp schieten, wordt het vechten. Het leger zal dan de macht grijpen, maar de roodhemden zullen zich met hand en tand verzetten. Dan hebben we een burgeroorlog.

Met dit scenario gooit Korkaew olie op het vuur van de gespannen situatie die is ontstaan doordat het Constitutionele Hof moet beslissen of de door Pheu Thai gewenste grondwetwijziging een poging is om een eind te maken aan de constitutionele monarchie en ongrondwettelijk bestuursmacht te verwerven, zoals de tegenstanders zeggen. Ze dienden bij het Hof vijf petities in.
Korkaew riep de roodhemden op zich gereed te houden om in actie te komen op het ‘fluitsignaal’ van de leiders van het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD, roodhemden). De overheid is erop voorbereid: de veiligheidsmaatregelen bij het gerechtsgebouw zijn verscherpt en de politie heeft de opdracht gekregen, morgen wanneer het Hof uitspraak doet, rivaliserende groepen demonstranten uit elkaar te houden. Maar de autoriteiten zijn niet van plan speciale wetten toe te passen, zegt vice-minister-president Yutthasak Sasiprasa. Wel wordt de hulp van het leger ingeroepen wanneer de politie de situatie niet de baas kan.
Oppositieleider Abhisit had gisteren geen goed woord over voor de rode druk op het Hof. ‘Dat is niet goed. Het betekent dat we geen respect hebben voor rechterlijke beslissingen en de scheiding der machten.’ Abhisit zei dat het onmogelijk is alle partijen tevreden te stellen. Hij drong er bij de regering op aan het vonnis van het Hof te respecteren.
Ukrit Mongkolnavin, voorzitter van de National Independent Rule of Law Commission, verwacht niet dat het vonnis tot geweld of verdeeldheid leidt. ‘De rechters bekommeren zich ook om het land. We verraden ons beroep en ons land wanneer we doorzetten, in de wetenschap dat het afdwingen van de wet tot commotie leidt.’
Geelhemdleider Chamlong Srimuang pleit voor uitstel van het vonnis. Hij is een van de indieners van de petities. Naar aanleiding van zijn petitie heeft het Hof de 416 parlementariërs, die de grondwetwijziging steunen, opgedragen hun stem binnen 15 dagen schriftelijk te motiveren. Chamlong vindt dat het Hof daarop moet wachten. Het parlement heeft al in twee termijnen de wijziging besproken en erover gestemd.
Pheu Thai wil via een wijziging van grondwetsartikel 291 een burgerassemblee in het leven roepen, die tot taak krijgt de grondwet van 2007 (tot stand gekomen onder de door het militair bewind in 2006 gevormde regering) te herzien. Op 1 juni heeft het Hof de derde termijn van de parlementaire behandeling stilgelegd. Het parlement is tot augustus met reces.

De messen zijn geslepen; nu de uitspraak nog
13 juli – Helicopters staan klaar om in geval van nood de acht rechters van het Constitutionele Hof te evacueren. Drie compagnieën oproerpolitie hebben stelling genomen bij de rechtbank en barricades zijn opgeworpen.

En temidden van al deze spanning is premier Yingluck in geen velden of wegen te bekennen, want ze houdt vandaag een toespraak voor Amerikaanse investeerders in Cambodja. Wel heeft ze opgeroepen tot kalmte en alle partijen op het hart gedrukt geen geweld te gebruiken.
Vandaag beslist het Hof of de door de regeringspartij gewenste grondwetwijziging grondwettelijk is. Pheu Thai wil een burgerassemblee vormen om de grondwet van 2007 (tot stand gekomen onder de door het militaire bewind in 2006 ingestelde regering) te herzien. Die grondwet geeft een aantal instanties te veel macht, vindt ze, waaronder het Constitutionele Hof. Het Hof kan op weinig sympathie van Pheu Thai en de roodhemden rekenen, want het heeft in het verleden de twee voorgangers van Pheu Thai ontbonden: Thai Rak Thai (de partij van Thaksin) en de People Power Party.
Eenzelfde lot dreigt nu voor Pheu Thai, maar juristen geloven niet dat het zover zal komen, want dan zou de vlam in de pan slaan. Jade Domavanik, deken van de rechtenschool van de Siam universiteit, denkt wel dat het Hof de grondwetwijziging ongrondwettelijk zal verklaren, omdat ze de macht overdraagt aan een burgerassemblee en het parlement er niet aan te pas komt.
Politiek commentator Thitinan Pongsudhirak zegt dat ongeacht de uitspraak van het Hof Thailand niet dichterbij verzoening en compromis is. De beste optie is volgens hem om terug te gaan naar de situatie voor de regering het wijzigingsvoorstel (en een verzoeningswetsvoorstel) indiende.  De slechtste optie is wanneer het Hof ingrijpt in de wetgevende macht, zo een eind maakt aan de regering Yingluck, wat voor de roodhemden aanleiding zal zijn de straat op te gaan.
Het Hof doet vanmiddag om 2 uur uitspraak.

Kort nieuws 13 juli
– De oorlogszuchtige taal van roodhemdleider en Pheu Thai-parlementariër Korkaew Pikulthong heeft zware kritiek opgeroepen. Korkaew riep gisteren de roodhemden op in het uiterste geval de rechters van het Constitutionele Hof te arresteren, wanneer ze vandaag een voor Pheu Thai ongunstig besluit zouden nemen.

Senator Somchai Sawaengkarn zegt dat hij hiermede de voorwaarden van zijn borgtocht heeft overtreden. Die zou derhalve moeten worden ingetrokken. Korkaew wordt met acht andere roodhemdleiders vervolgd voor terrorisme wegens zijn rol bij de roodhemdrellen in 2010.
Korkaew krijgt ook op zijn falie van Somsak Prissananantakul, adviseur van coalitiepartij Chartthaipattana. Korkaew’s dreigement met een burgeroorlog kan buitenlandse investeerders afschrikken en is slecht voor het toerisme.
Korkaew speelt de vermoorde onschuld. Hij zegt slechts vragen van journalisten te hebben beantwoord.
Het Constitutionele Hof doet vandaag een uitspraak in de controversiële grondwetzaak. (Zie artikel De messen zijn geslepen; nu de uitspraak nog)

Grondwetzaak: de kou is uit de lucht met compromis
14 juli – Columnist Veera Prateepchaikul die in Bangkok Post een fraai compromis bedacht, is op zijn wenken bediend (Zie 9 juli: Constitutionele Hof krijgt fraai compromis van columnist). Maar het Constitutionele Hof ging gisteren nog een stapje verder in de controversiële grondwetzaak. Omdat de grondwet van 2007 bij referendum is goedgekeurd door de bevolking, dient eerst een referendum gehouden te worden over de vraag of een burgerassemblee kan worden opgezet om de grondwet te wijzigen.

In ieder geval is met de uitspraak de kou uit de lucht. Zowel voor- als tegenstanders claimden victorie. Regeringspartij Pheu Thai gaat zich met haar coalitiepartners beraden of de derde termijn van de parlementaire behandeling, die op 1 juni door het Constitutionele Hof werd stilgelegd, kan doorgaan. Regeringswhip Udomdej Rattanasathien: ‘If a referendum is to be held, the third reading may be suspended pending the referendum.’
Noppadon Pattama, juridisch adviseur van oud-premier Thaksin, vindt de uitspraak teleurstellend voor beide kampen. Maar, zegt hij: ‘Like it or not, it is legally binding.’
Kamervoorzitter Somsak Kiatsuranont is ‘baffled’. Hij vindt dat het vonnis ruimte voor interpretatie laat. Daarom heeft hij een juridisch team aan het werk gezet om de uitspraak te bestuderen.
Het Constitutionele Hof sprak zich uit over vier vragen.
1 Het bevestigde dat het bevoegd is de zaak, die niet door de procureur-generaal aanhangig was gemaakt, te behandelen.
2 Het veegde de bewering van de tegenstanders van tafel dat de huidige procedure een poging is om een eind te maken aan de constitutionele monarchie.
3 Het onthield van zich van een uitspraak over een eventuele ontbinding van Pheu Thai.
4 Het verdiepte zich in de vraag of artikel 291 van de grondwet de mogelijkheid biedt de gehele grondwet te herschrijven. [Het antwoord is nogal ingewikkeld, dus dat laat ik gemakshalve weg.]
Pheu Thai wil via een wijziging van grondwetsartikel 291 een burgerassemblee in het leven roepen, die tot taak krijgt de grondwet van 2007 (tot stand gekomen onder de door het militair bewind in 2006 gevormde regering) te herzien. Het parlement, dat momenteel met reces is, komt in augustus weer bijeen. Het wijzigingsvoorstel is tot nu toe in twee termijnen besproken en goedgekeurd.

Kort nieuws 15 juli
– Pheu Thai wil het Constitutionele Hof aan banden leggen. Het vonnis van vrijdag bevalt de regeringspartij niet,omdat het Hof ingegrepen heeft in het wetgevend proces. Het vonniste dat aan de door Pheu Thai gewenste grondwetwijziging een referendum vooraf dient te gaan, omdat de grondwet van 2007 ook bij referendum is goedgekeurd.

Concreet wil Pheu Thai dat alleen de procureur-generaal een procedure kan starten bij het Hof en niet willekeurig welke andere persoon of partij, zoals nu gebeurd is. De opstelling van de regeringspartij sluit aan bij de voorstellen van Nitirat, een groep progressieve juristen van de Thammasat universiteit. Die bepleiten opheffing van het Hof, dat volgens hen zijn bevoegdheden heeft overschreden.
De regering heeft nog geen duidelijk standpunt ingenomen en wacht een advies van de Raad van State af. De controversiële grondwetwijziging, waarbij een burgerassemblee wordt ingesteld om de grondwet te herzien, is in twee termijnen door het parlement behandeld. Het Hof legde op 1 juni de derde termijn stil. In augustus komt het parlement weer bijeen.
Oppositieleider Abhisit zegt dat het vonnis helder is. De bevolking dient geraadpleegd te worden om te bepalen of ze zit te wachten op wijziging van de grondwet. Hij roept de regering op zich te concentreren op economische kwesties en anti-overstromingsmaatregelen, die veel belangrijker zijn dan het debat over de grondwetwijziging.

Kort nieuws 17 juli
– Regeringspartij Pheu Thai weet nog niet of de behandeling van de controversiële grondwetwijziging in augustus moet doorgaan, wanneer het parlement van reces terugkomt. Of dat eerst gewacht moet worden op het referendum, dat door het Constitutionele Hof vrijdag is bevolen. Gisteren kwam de top van Pheu Thai bijeen. Besloten werd eerst maar eens de letterlijke tekst van het vonnis af te wachten. Die wordt over 2 weken in de Royal Gazette gepubliceerd.

Volgens Piraphan Palusuk, Pheu Thai parlementslid en lid van het juridisch team van de partij, is het vonnis ‘onduidelijk’. Datzelfde zegt Phuntham Vechayachai, directeur van het partijkantoor. ‘Veel mensen zijn in verwarring door het vonnis.’
De hele commotie draait om wijziging van artikel 291 van de grondwet, waarbij een burgerassemblee wordt ingesteld die tot taak krijgt de grondwet van 2007 te herzien. Het Hof vonniste dat eerst een referendum dient te worden gehouden over de vraag of wijziging van de grondwet gewenst is. Het onduidelijke deel van het vonnis heeft betrekking op de vraag of die assemblee bevoegd is een nieuwe grondwet te schrijven dan wel alleen delen van de grondwet mag wijzigen. Daarover heeft het Hof een nogal ingewikkelde uitspraak gedaan.
Wel duidelijk was het Hof over de ingediende moties, die het Hof noopten de parlementaire behandeling op 1 juni stil te leggen. De indieners kregen geen voet aan de grond. Er is geen enkel bewijs dat de door Pheu Thai gewenste wijziging van de grondwet tot doel heeft een eind te maken aan de constitutionele monarchie, oordeelde het Hof.

Kort nieuws 18 juli
– Het kabinet wacht de publicatie van het vonnis van het Constitutionele Hof in de grondwetzaak af, alvorens zich te beraden over verdere stappen. Het volgt daarmee het advies van de Raad van State op.
Oud-premier Thaksin liet ook weer van zich horen. Het orakel van Dubai heeft de regering opgeroepen een compromis te zoeken, meldt Bloomberg. ‘We have to move forward in a way that is acceptable to all parties.’ Volgens Thaksin is een referendum, zoals bevolen door het Hof, overbodig omdat uit de verkiezingen al is gebleken dat de meeste Thais een grondwetswijziging willen. Thaksin kapittelde het Hof: ‘The court decision is not good for our country.’
– Thailand heeft de afgelopen 80 jaar 18 grondwetten versleten. Wanneer het Koninkrijk nu een nieuwe wil opstellen, dient het dit uitsluitend te doen na zorgvuldige beraadslagingen over wat het land van een grondwet verwacht. Dit betoogden diverse sprekers maandag op een symposium.
Als de samenleving niet weet wat ze van een grondwet verwacht, is het opstellen van een nieuwe grondwet verspilde moeite, waarschuwde Banjerd Sinkhanethi, deken van de rechtenfaculteit van het National Institute of Development Administration. Om de volgende grondwet een langere levensduur te geven, pleitte hij voor tweederde of driekwart meerderheid bij een referendum, waarin de bevolking wordt gevraagd of ze behoefte heeft aan een nieuwe grondwet.
Volgens Bowornsak Uwanno, secretaris-generaal van het King Prajadhipok Institute, tonen de 18 grondwetten aan dat de Thaise politiek onderontwikkeld is.
– Roodhemdleider en Pheu Thai-parlementslid Korkaew Pikulthong, die vorige week de roodhemden opriep de rechters van het Constitutionele Hof zelf te arresteren bij een ongunstig besluit in de grondwetzaak, moet op 9 augustus op het matje verschijnen bij de Criminal Court. Hij kan met zijn oproep de voorwaarden van zijn borgtocht hebben overtreden, zegt rechter Tawee Prachuaplarp. Maar Korkaew heeft geluk, want dan vergadert het parlement weer, zodat hij als parlementslid immuniteit geniet en niet eens hoeft te verschijnen op 9 augustus. Maar wanneer het parlement na de vergaderperiode met reces gaat, loopt hij wel de kans achter de tralies te belanden.
– Nog meer borgtocht. Ook 20 anderen zijn door de rechtbank opgeroepen, waaronder de vice-minister van Landbouw. Evenals tegen Korkaew lopen tegen hen terrorisme aanklachten. Uitspraken die ze over de grondwetzaak hebben gedaan, zouden aanleiding kunnen zijn voor de rechtbank om hun borgtocht in te trekken. De recalcitrante roodhemdleider Jatuporn Prompan is al eerder opgeroepen om zich om 23 juli te verantwoorden voor zijn uitspraken over het Constitutionele Hof.
Even het geheugen opfrissen: Het Constitutionele Hof oordeelde vrijdag dat aan de door regeringspartij Pheu Thai gewenste grondwetwijziging een volksraadpleging vooraf dient te gaan. Pheu Thai wil de grondwet van 2007 in 2 stappen wijzigen. Eerst een burgerassemblee in het leven roepen en die assemblee de grondwet laten herzien. De eis van een referendum is slecht gevallen bij de voorstanders.
– Een kleine negentig roodhemden hebben maandag in Pathum Thani bij de politie een klacht ingediend over de negen rechters van het Constitutionele Hof en ze hielden een demonstratie voor het gerechtsgebouw. Volgens hen hebben de rechters zich schuldig gemaakt aan opruiing en documenten vervalst om de indruk te wekken dat ze bevoegd waren om in het wetgevend proces in te grijpen.
– Kamervoorzitter Somsak Kiatsuranont adviseert de regering geen referendum te houden, zoals bevolen door het Constitutionele Hof, omdat dit meer dan 2 miljard baht zou kosten. Somsak stelt voor het voorstel tot wijziging van artikel 192 in te trekken en het parlement de grondwet artikelgewijs te laten herzien. Regeringspartij Pheu Thai wil via wijziging van artikel 192 een burgerassemblee in het leven roepen, die tot taak krijgt de grondwet van 2007 (tot stand gekomen onder de door het militaire bewind van 2006 ingestelde regering) te herzien.
Oppositiepartij Democraten daagt de regering uit juist wel een referendum te houden over de vraag of de bevolking wijziging van de grondwet wenst. ‘Als Pheu Thai er zo zeker van is dat het de steun van 15 miljoen kiezers heeft en als ze er zo zeker van is dat die mensen de grondwet willen wijzigen, dan heeft ze niets te vrezen’, zegt woordvoerder Chavanond Intarakomalyasut.

Kort nieuws 19 juli
– Voormalig parlementsvoorzitter Pokin Polakul is een voorstander van wijziging van artikel 309 van de grondwet, dat de coupplegers van 2006 vrijwaart van strafrechtelijke vervolging. Oppositiepartij Democraten denkt dat wijziging van het artikel tot doel heeft Thaksin te rehabiliteren, waardoor hij zijn gevangenisstraf van 2 jaar ontloopt. Pokin gelooft daar niet in.

Artikel 309 is het laatste artikel van de grondwet. Het legitimeert alle besluiten van de coupplegers, waaronder de aanstelling van het Assets Scrutiny Committee dat onderzoek deed naar corruptie onder het bewind van Thaksin.

Kort nieuws 21 juli
– Oppositiepartij Bhumjaithai heeft nog niet beslist of ze steun zal verlenen aan het houden van een referendum over de door regeringspartij Pheu Thai gewenste grondwetwijziging. Het Constitutionele Hof heeft geadviseerd eerst een referendum te houden alvorens de parlementaire behandeling voort te zetten.

Voorzitter Tida Tawornseth, voorzitter van het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD, roodhemden), herhaalde wat ze al eerder heeft gezegd: geen referendum, gewoon doorgaan met de parlementare behandeling. Volgens haar is een referendum een truc van de elite om te voorkomen dat de grondwet wordt gewijzigd. Wil een referendum bindend zijn, dan dient tenminste de helft van de kiesgerechtigde Thais naar de stembus te gaan. ‘It’s not easy to encourage 24 million voters to go the ballots, so it’s a trap.’

Kort nieuws 23 juli
– Het gebikker over wijziging van de grondwet gaat door. Nu denkt oppositieleider Abhisit dat de regeringspartij Pheu Thai artikel 165 van de grondwet wil wijzigen. Dit artikel schrijft voor dat een referendum pas bindend is wanneer de helft van de kiesgerechtigden hun stem heeft uitgebracht. Pheu Thai zou dat minimum willen verlagen, maar Pheu Thai-woordvoerder Proampan Nopparit ontkent dat er intern al over gesproken is. De partij wacht eerst de publicatie van het vonnis in de grondwetzaak af alvorens te beslissen wat ze verder gaat doen.

Het Constitutionele Hof adviseerde op 13 juli een referendum te houden alvorens de parlementaire behandeling van de grondwetwijziging voort te zetten. Pheu Thai wil een burgerassemblee in het leven roepen, die tot taak krijgt de grondwet van 2007 te herzien. De parlementaire behandeling daarover werd in juni door het Constitutionele Hof stilgelegd. In augustus komt het parlement weer bijeen.

Kort nieuws 24 juli
– Het orakel van Dubai oftewel voortvluchtig premier Thaksin heeft weer eens gesproken. Hij wil dat de regering de grondwet artikelgewijs gaat herzien. Dat heeft Thaksin vorige week tegen partijvoorzitter Sanoh Thienthong gezegd. Sanoh was naar Dubai afgereisd om Thaksin te feliciteren met zijn verjaardag, aanstaande donderdag.

Thaksin vindt dat Pheu Thai de uitspraak van het Constitutionele Hof moet respecteren. Het Hof adviseerde op 13 juli om een referendum te houden indien Pheu Thai de grondwet wil laten herzien door een burgerassemblee. Zonder referendum is er niets op tegen wanneer het parlement de grondwet artikelgewijs herziet.
Het strategisch comité van Pheu Thai buigt zich vandaag over de vraag: hoe nu verder? Nikhom Waiyarachapanich, adjunct-hoofd van de Senaat whips, is een voorstander van een referendum, maar wanneer de meerderheid anders beslist, heeft hij daar geen moeite mee. Morgen steken de whips de hoofden bij elkaar.
Drie artikelen van de grondwet gaan waarschijnlijk herzien worden. De belangrijkste zijn artikel 309, dat de coupplegers vrijwaart van vervolging en hun besluiten legitimeert, en artikel 165 over referenda.
In een recente peiling van de universiteit van Bangkok zei 63,5 procent van de respondenten tegen het opstellen van een nieuwe grondwet te zijn. In een peiling van Suan Dusit bleek 45 procent voor uitstel van grondwetwijzigingen te zijn en in een peiling van Abac sprak 52 procent zich uit voor een beperkt aantal wijzigingen.

Kort nieuws 25 juli
– Het gebikker over wijziging van de grondwet gaat door. Enkele Pheu Thai-kopstukken hebben radicale voorstellen gedaan. Wat is de stand van zaken?

1 Vice-minister-president Chalerm stelt voor: 1 Verkiezing van alle senatoren (thans wordt de helft benoemd), 2 Afschaffing van de Ombudsman, 3 Samenvoeging van het Constitutionele Hof en de Bestuursrechtbank tot een afdeling van de Hoge Raad, 4 Beperking van de bevoegdheden van de Kiesraad (die mag geen gele en rode kaarten meer uitdelen), en 5 Leden van de Kiesraad en de National Anti-Corruption Commission worden voor een periode van 4 jaar gekozen door het Huis van Afgevaardigden.
2 Parlementslid Wattana Muangsuk stelt onder andere voor om artikel 237 te wijzigen dat handelt over het ontbinden van politieke partijen en de ban van 5 jaar voor bestuursleden van die partijen. Ook wil hij artikel 309 schrappen dat de militaire coupplegers vrijwaart van vervolging en hun besluiten legitimeert.
3 De partijtop is het volgens parlementslid Korkaew Pikulthong eens over artikelgewijze verandering van de grondwet. Ze wil de bevoegdheden van de rechterlijke macht beperken en de artikelen 237 en 309 schrappen.
4 Samart Kaewmeechai zegt dat de strategiecommissie van Pheu Thai vasthoudt aan het oorspronkelijke voorstel om een burgerassemblee te vormen, die tot taak krijgt een nieuwe grondwet te schrijven.
5 De regering houdt zich vooralsnog op de vlakte. Die wacht de publicatie van het vonnis van het Constitutionele Hof af. Het Hof adviseerde op 13 juli om voorafgaand aan de vorming van een burgerassemblee een referendum te houden om te bepalen of de bevolking wijziging van de grondwet wenst. Maar wanneer het parlement de grondwet artikelgewijs verandert, mag dat ook.

Kort nieuws 29 juli
– Regeringspartij Pheu Thai zal niet aandringen op verdere behandeling van het controversiële amendement tot wijziging van artikel 192 van de grondwet. De partij volgt het advies van Thaksin op om rustig aan te doen. Het Constitutionele Hof adviseerde op 13 juli om eerst een referendum te houden, maar daarover is nog geen besluit genomen.

Woensdag komt het parlement weer bijeen. De vier verzoeningswetsvoorstellen komen dan niet ter sprake. De geelhemden hebben met een rally gedreigd wanneer het parlement ze doorzet. Volgens hen hebben ze tot doel Thaksin te rehabiliteren.

Kort nieuws 30 juli
– Het Constitutionele Hof heeft aangifte wegens smaad en bedreiging gedaan tegen enkele roodhemdleiders en twee parlementsleden van Pheu Thai. Een van hen, parlementslid voor Surin, heeft tijdens bijeenkomsten van roodhemden de telefoonnummers van de rechters bekend gemaakt en gevraagd hen telefonisch lastig te vallen. Een radiopresentator had met anderen een lijkkist met de namen van de rechters erop verbrand. Aanleiding voor al deze ongein was het besluit van het Hof om de parlementaire behandeling van de door Pheu Thai gewenste grondwetwijziging stil te leggen.- Twee parlementsleden van regeringspartij Pheu Thai zijn door de Criminal Court gisteren veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van 1 jaar en een boete van 50.000 baht, omdat ze de president van het Constitutionele Hof smadelijk bejegend hebben. De parlementariërs moeten een verkorte versie van de uitspraak gedurende 7 dagen in 3 dagbladen publiceren. Een van de twee heeft laten weten in beroep te gaan.

Tegen diverse roodhemdleiders heeft het Constitutionele Hof vrijdag aangifte gedaan, ook wegens smaad. Tijdens speeches hadden enkelen de telefoonnummers van de rechters bekend gemaakt en hun gehoor opgeroepen hen lastig te vallen. Aanleiding was het besluit van het Hof op 1 juni om de behandeling van een grondwetwijziging stil te leggen.

Kort nieuws 1 augustus
– Geen referendum, zoals aanbevolen door het Constitutionele Hof, maar ook voorlopig geen voortzetting van de parlementaire behandeling van het voorstel tot wijziging van artikel 291 van de grondwet. Dat hebben Pheu Thai parlementsleden gisteren besloten. Er komt nu een campagne om de bevolking uit te leggen waarom de grondwet van 2007 gewijzigd moet worden.

Die grondwet is opgesteld door de regering, die na de militaire coup in het zadel is geholpen. Het Constitutionele Hof heeft op 13 juli geadviseerd een referendum te houden om na te gaan of de bevolking wijziging van de grondwet wenst. De grondwet van 2007 is destijds met een meerderheid van 58 procent in een referendum goedgekeurd.

Kort nieuws 4 augustus
–  Oppositiepartij Democraten zet frontaal de aanval in op premier Yingluck in een zogeheten censure debate, een debat dat uitmondt in een motie van wantrouwen. Verwacht wordt dat de Democraten de corruptie in het rijsthypotheeksysteem en de anti-overstromingsprojecten zullen aangrijpen om het kabinet beentje te lichten.

Maandag vergaderen het Department of Special Investigation, de Public Sector Anti-Corruption Commission en politieleidinggevenden uit negen provincies om een actieplan tegen corruptie uit te werken. De vergadering wordt voorgezeten door vice-minister-president Chalerm Yubamrung, die de opdracht van Yingluck heeft gekregen om een eind te maken aan de onregelmatigheden in het rijstprogramma.
Yingluck reageert daarmee op een brandbrief van de National Anti-Corruption Commission over achterdeurtjes in het programma. Volgens een bron bij de DSI maakt de premier zich in toenemende mate zorgen omdat het ministerie van Handel onmachtig is de corruptie de kop in te drukken.
Rijstmolenaars rommelen met weegschalen en vochtigheidsmeters en handelaren smokkelen rijst uit buurlanden om hier van de hogere prijs te profiteren.
Een datum voor het censure debate moet nog worden vastgesteld. Op 1 augustus kwam het parlement terug van reces en de komende vier maanden blijft het in vergadering. (Zie pagina Over corruptie en Rijst)
– De VS heeft om uitlevering van de voormalige gouverneur van de Tourism Authority of Thailand en haar dochter gevraagd om terecht te staan wegens een aanklacht van corruptie.
Juthamas Siriwan en haar dochter Sittsopa werden in januari 2009 aangeklaagd omdat ze US$ 1,8 miljoen aan steekpenningen hadden aangenomen. Dat geld kregen ze van de Holywood producenten Gerald en Patricia Green. In ruil daarvoor mocht het echtpaar jaarlijks tussen 2002 en 2007 voor 60 miljoen baht het Bangkok International Filmfestival en enkele andere activiteiten van de TAT organiseren. Het echtpaar Green kreeg in 2009 een gevangenisstraf van 6 maanden.
In Thailand heeft de National Anti-Corruption Commission al in augustus 2011 de feiten vastgesteld. Het OM is nog met de zaak bezig. Het OM en de NACC hebben een gezamenlijke commissie gevormd om de zaak verder te onderzoeken. Deze maand rond de commissie naar verwachting haar onderzoek af.

Kort nieuws 29 augustus
– Het was even stil rond het controversiële voorstel om de grondwet te wijzigen, maar dinsdag gaf het kabinet het groene licht voor de vorming van commissies op landelijk, provinciaal en districtsniveau die tot doel hebben opinies van de bevolking over de gewenste wijzigingen te verzamelen met als einddoel dat de mensen beter begrijpen waarom wijziging nodig is. Het ministerie van Binnenlandse Zaken gaat ook forums met provinciale gouverneurs en districtshoofden organiseren.

De regering besloot eerder deze maand behandeling van het voorstel om een burgerassemblee te vormen, uit te stellen. Die assemblee krijgt tot taak de grondwet van 2007 te herzien. Het Constitutionele Hof legde de parlementaire behandeling van het voorstel in juni stil en deed de suggestie eerst een referendum te houden, maar daar voelt de regering niets voor. Wel voor openbare forums en seminars.

Vrijdag 2 november
– Het is een tijdje stil geweest rond het controversiële voorstel tot wijziging van de grondwet en de (vier) verzoeningswetsvoorstellen. De nieuwe benoemde partijleider van regeringspartij Pheu Thai, tevens nieuwe minister van Binnenlandse Zaken, Charupong Ruangsuwan laat er geen gras over groeien. Hij wil dat nog gedurende deze parlementaire zittingsduur forums en een referendum worden gehouden.

Even recapituleren: het parlement was begonnen met de behandeling van het voorstel om artikel 291 van de grondwet te wijzigen, zodat een burgerassemblee kan worden gevormd die de gehele grondwet van 2007 herziet. Het Constitutionele Hof legde in juli de behandeling stil en adviseerde eerst een referendum te houden. Een werkgroep van Pheu Thai beslist binnenkort of de behandeling wordt hervat.
Van de beloofde forums is tot nu toe niets terecht gekomen. Volgens Charupong kon het ministerie van Binnenlandse Zaken geen terzakekundige sprekers vinden. Om de impasse te doorbreken gaat het ministerie nu bij onderwijsinstellingen op zoek naar politiek neutrale sprekers. Die moeten deelnemers selecteren voor forums die worden georganiseerd door het Department of Community Development.
Om kosten te sparen wordt er over beide gediscussieerd: wijziging van de grondwet en de verzoeningsvoorstellen. ‘Pheu Thai wil proberen de bevolking te overtuigen om de redenen voor de wijzigingen te accepteren’, zegt Phuntham Wechayachai, secretaris-generaal van Pheu Thai.
De oppositie en de geelhemden noemen de hele operatie een verkapte poging om voortvluchtig premier Thaksin amnestie te verlenen en hem te ontslaan van rechtelijke vervolging. Pheu Thai zou er ook op uit zijn om de macht van onafhankelijke organisaties in te perken.

Zondag 2 december
– De in juli stilgelegde behandeling van de grondwetwijziging wordt in december hervat, wanneer het parlement weer vergadert. Dit zegt Pheu Thai-parlementslid Korkaew Pikulthong, wiens borgtocht vrijdag werd ingetrokken door de Criminal Court.

Korkaew, tevens roodhemdleider, wordt beschuldigd van terrorisme in verband met de roodhemdprotesten in april en mei 2010. Hij was vrij op borgtocht, maar de rechtbank oordeelde vorige week dat hij de borgtochtvoorwaarden had overtreden.
In juli legde het Constitutionele Hof de parlementaire behandeling van het wijzigingsvoorstel stil. Het adviseerde een referendum te houden over wijziging van artikel 291. Het Hof overwoog daarbij dat de grondwet (van 2007) ook in een referendum aan de bevolking was voorgelegd en het groene licht kreeg, zij het met een kleine meerderheid van 57,81 procent.
De regering wil artikel 291 wijzigen zodat een burgerassemblee kan worden gevormd. Die zou dan als taak krijgen de gehele grondwet te herzien. Maar het huidige artikel verbiedt wijziging van de gehele grondwet; die mag alleen artikelgewijs worden gewijzigd.
Korkaew zegt dat de regering daarin een keuze moet maken: de gehele grondwet herzien of artikel voor artikel, hetgeen aanzienlijk langer zal gaan duren. Hij erkent dat hervatting van de discussie op felle tegenstand van de oppositie zal stuiten. De oppositie verdenkt de regering ervan de procedure te gebruiken om Thaksin te rehabiliteren en onafhankelijke organisaties (waarvan ze last heeft) aan banden te leggen.
Vice-minister-president Chalerm Yubamrung verwacht dat anti-regeringsgroep Pitak Siam na de jaarwisseling weer van zich zal laten horen. Voormalig leider generaal Boonlert Kaewprasit die de rally van 24 november voortijdig stillegde, heeft gezegd opnieuw de groep te willen leiden, wanneer de regering de monarchie beledigt.

Woensdag 5 december
– Het is een tijd stil geweest rond de controversiële grondwetwijziging, maar uitstel betekent deze keer niet afstel. Een panel van regeringspartij Pheu Thai heeft geadviseerd de parlementaire behandeling te hervatten, wanneer het parlement op 21 december van reces terugkomt. Vice-minister-president Chalerm Yubamrung waarschuwt voor al te grote haast, want in dat geval zou een nieuwe storm van protesten de kop opsteken.

Premier Yingluck is gisteren bijgepraat over het advies van het PT-panel. Volgens haar was het een informele briefing; een officieel rapport van het panel heeft ze nog niet ontvangen. Bovendien, zegt ze, speelt de regering geen rol want het is de verantwoordelijkheid van het parlement om te beslissen al dan niet door te gaan met de behandeling.
De wijziging waar het nu om gaat, is die van artikel 291 van de grondwet. Pheu Thai wil dit artikel veranderen, zodat een assemblee van burgers kan worden gevormd die de grondwet gaat herzien. Het Constitutionele Hof, dat in juli de parlementaire behandeling stillegde, heeft geadviseerd eerst een referendum te houden over de noodzaak van wijziging.
Nattawut Saikuar, roodhemdleider en vice-minister van Handel, vindt dat dit referendum gehouden dient te worden, nadat de gehele grondwet is herzien. Volgens hem biedt de uitspraak van het Hof die mogelijkheid. Maar de zogeheten groep van 40 senatoren zegt dat Nattawut dit verkeerd ziet. Zij vindt: eerst een referendum en pas daarna (eventueel) artikel 291 wijzigen. Mocht de parlementaire behandeling toch worden voortgezet, dan stapt ze naar de rechter.

Donderdag 6 december
– Wanneer het parlement de behandeling hervat van het voorstel om artikel 291 van de grondwet te wijzigen, kan dat leiden tot nieuwe protesten van de anti-regeringsgroep Pitak Siam en de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden), waarschuwt Parinya Thewanarumitkul, lector recht aan de Thammasat universiteit.

Parinya erkent dat de huidige grondwet, die onder het militaire bewind tot stand is gekomen, enkele gebreken vertoont. Maar die zijn geen reden om haast te maken met het hervatten van de parlementaire behandeling, die in juli werd stilgelegd door het Constitutionele Hof.
Het voorstel om de behandeling te hervatten, is afkomstig van een panel van regeringspartij Pheu Thai. Wanneer dat gebeurt, stapt oppositiepartij Democraten naar het Constitutionele Hof, want dat adviseerde in juli om eerst een referendum te houden. De partij dreigt ook degenen die het wijzigingsvoorstel steunen, voor te dragen voor afzetting. ‘Pressing ahead with the charter change will shorten the life of the government’, zegt Democraat Wirat Kalayasiri.
Regeringspartij Pheu Thai wil artikel 291 wijzigen, zodat een burgerassemblee gevormd kan worden. Die krijgt tot taak de grondwet te herzien.

Vrijdag 7 december
– De regerings chief whip neemt het voorstel van een groep senatoren in overweging om de grondwet artikelgewijs te herzien in plaats van de grondwet helemaal te herschrijven. Hij zal het voorleggen aan de Pheu Thai-fractie, die dan maar moet beslissen of ze het een goed idee vindt. Volgens de senatoren, die bekend staan als de groep van 40, is een artikelgewijze herziening de beste manier om conflicten te voorkomen. De groep roept ook de regering op om een referendum te houden en de mening van de bevolking te peilen over de noodzaak van wijziging van de grondwet.

Paibul Nititawan, een van de 40, zegt dat artikel 237 van de grondwet een van de artikelen is, die wijzigingen behoeven. Dit artikel bestraft bestuursleden van een politieke partij, die door het Constitutionele Hof is ontbonden, met een politieke ban van 5 jaar.
Zoals bekend legde het Constitutionele Hof de parlementsbehandeling van het voorstel om artikel 291 te wijzigen, in juli stil. Pheu Thai wil het veranderen om een burgerassemblee in het leven te kunnen roepen, die de gehele grondwet gaat herzien. Een panel met coalitieparlementariërs heeft voorgesteld twee maanden uit te trekken om de bevolking te informeren over de gang van zaken.
Critici zeggen dat de hele operatie geen ander doel heeft dan oud-premier Thaksin te rehabiliteren.

Zaterdag 8 december
– Regeringspartij Pheu Thai is van plan het controversiële voorstel tot wijziging van de grondwet, dat ze zelf heeft ingediend, de nek om te draaien. De partij wil een nieuwe ronde van politieke conflicten voorkomen en is ook bang dat het voorstel tot ontbinding van de partij zou kunnen leiden.

Het wijzigingsvoorstel is in twee termijnen behandeld en moet nog één keer door het parlement behandeld worden en in stemming komen. Het voorstel regelt de vorming van een burgerassemblee, die tot opdracht krijgt de grondwet (van 2007) te herzien.
De behandeling is in juli stilgelegd door het Constitutionele Hof. Het Hof adviseerde tevens een referendum te houden over de noodzaak van wijziging, omdat de grondwet van 2007 ook is goedgekeurd in een referendum. Pheu Thai is nu bang dat ze voor het Hof gesleept zal worden, wanneer ze de behandeling van het wijzigingsvoorstel voortzet.
Terugtrekking van het wijzigingsvoorstel betekent overigens niet dat er eind komt aan het gebikker over de grondwet. Pheu Thai wil nu een nieuw wijzigingsvoorstel indienen dat rekening houdt met de aanbevelingen van het Constitutionele Hof.- Wil regeringspartij Pheu Thai nu wel of niet doorgaan met de parlementaire behandeling van het voorstel om artikel 291 van de grondwet te wijzigen? Gisteren beweerde een bron dat de partij haar eigen voorstel gaat afstemmen om daarna overnieuw te beginnen. PT zou bang zijn voor juridische problemen wanneer de oppositie naar het Constitutionele Hof stapt.
Maar gisteren zei PT-er Samart Kaewmeechai dat de commissie die dit voorstel zou hebben gedaan, haar eindrapport nog moet inleveren. ‘Niemand heeft dat rapport gezien, dus hoe kan iemand zeggen dat de regering van plan is haar eigen voorstel de nek om te draaien?’ Volgens Samart is er geen reden om het voorstel af te stemmen.
De oppositie eist dat de regering eerst een referendum houdt over de noodzaak van wijziging. Pas daarna zou de grondwet (van 2007) artikel voor artikel kunnen worden herzien. De oppositie verzet zich tegen het PT-plan om een nieuwe grondwet te schrijven. Dat zou gedaan moeten worden door een burgerassemblee, nadat artikel 291 is gewijzigd.
Pheu Thai hield gisteren vol dat ze op de ingeslagen weg doorgaat. Wanneer het parlement vanaf 21 december weer bijeenkomt, wordt het omstreden wijzigingsvoorstel in derde termijn behandeld en in stemming gebracht. Daarna kan de burgerassemblee aan het werk.
PT-woordvoerder Sunisa Lertpakawat ontkende nog maar eens dat de gehele procedure niet tot doel heeft voormalig premier Thaksin te rehabiliteren, maar daar gelooft de oppositie niets van.

Maandag 10 december
– Tachtig jaar geleden kreeg Thailand zijn eerste grondwet en dat heugelijk feit wordt vandaag gevierd op Constitution Day. Partijleiders leggen bloemen bij het parlement en het United Front for Democracy against Dicatorship (UDD, roodhemden) grijpt de dag aan voor een bijeenkomst op de Royal Plaza om daarna langs het parlement, Government House en Democracy Monument naar het standbeeld van koning Rama VI bij het Lumpini park te marcheren.

Na die eerste grondwet zouden er nog 16 volgen. Nummer 17, de grondwet van 2007, ligt echter onder vuur van regeringspartij Pheu Thai. De wet is tot stand gekomen onder de regering, die door het militair bewind in het zadel is geholpen, en die geeft onafhankelijke instanties te veel macht, vindt ze. Bovendien vrijwaart die de coupplegers van strafrechtelijke vervolging.
Vandaag presenteert een commissie met vertegenwoordigers van de coalitiepartijen haar rapport over hoe het nu verder moet met de gewenste wijziging van de grondwet. Het parlement boog zich al over wijziging van artikel 291 om de vorming van een burgerassemblee mogelijk te maken, maar het Constitutionele Hof legde de behandeling in juli stil. Het voorstel moet alleen nog in derde termijn worden behandeld en komt daarna in stemming. Vervolgens kan de assemblee worden gevormd die de grondwet moet herzien.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken lanceert binnenkort een landelijke campagne om de bevolking bij de grondwetwijziging te betrekken en het organiseert forums. Daarnaast trekken parlementsleden van Pheu Thai en haar coalitiepartijen het land in om uit te leggen waarom de wet moet worden veranderd.
Het UDD dringt erop aan de parlementaire behandeling voort te zetten, maar bronnen in de regering zijn bang dat voortzetting tot juridische problemen leidt, wanneer niet eerst een referendumj wordt gehouden. Daar heeft het Constitutionele Hof in juli op aangedrongen. Maar het Hof liet ook de mogelijkheid open dat de grondwet artikel voor artikel wordt gewijzigd.
Regeringspartij Pheu Thai is verdeeld. Sommigen willen de huidige procedure stopzetten en opnieuw beginnen, waarbij rekening wordt gehouden met de aanbevelingen van het Hof. Anderen willen de zaak koste wat het kost doorzetten.

Dinsdag 11 december
– De neuzen van de vier coalitiepartijen staan dezelfde kant op in de discussie over wijziging van de grondwet, maar over het  ‘hoe’ praten ze later deze week aan de hand van een rapport, opgesteld door een panel. Dat heeft zich verdiept in de vraag hoe de gewenste wijziging het best tot stand kan worden gebracht: referendum, ja of nee en zo ja wanneer, de gehele grondwet herzien of artikelgewijs, een burgerassemblee aan het werk zetten of het overlaten aan het parlement.

De vier coalitiepartijen zijn Pheu Thai en de drie kleintjes Chartthaipattana, Chart Pattana en Phalang Chon. Ze denken dat het herschrijven van de grondwet, die het product is van de militaire coup, een ‘fair and democratic’ grondwet kan opleveren. Waar iedereen het zo’n beetje over eens is, is wijziging van het artikel over het opheffen van een politieke partij. Wanneer één bestuurslid in de fout gaat, wordt de partij ontbonden, volgens de huidige wet.
Honderden roodhemden eisten gisteren tijdens een rally dat de behandeling van het voorstel tot wijziging van artikel 291 door het parlement wordt voortgezet. Die werd in juli door het Constitutionele Hof stilgelegd. Pheu Thai wil het artikel wijzigen, zodat een burgerassemblee kan worden gevormd die de grondwet van 2007 gaat herzien.

Woensdag 12 december
– Premier Yingluck steunt het houden van een referendum alvorens door te gaan met herziening van de grondwet. Dit liet ze gisteren weten nadat ze haar broer, oud-premier Thaksin die in ballingschap in Dubai woont, had geraadpleegd. Welk advies Thaksin haar had gegeven, wilde ze niet zeggen.

Maar uit een toespraak die Thaksin gisteren in Hong Kong hield, valt te concluderen dat hij haar dat heeft ingefluisterd. Thaksin zei het belangrijk te vinden de mening van de bevolking te peilen over constitutionele veranderingen. Volgens hem zal er sprake zijn van verzoening wanneer de wet fair is en voor iedereen gelijk wordt toegepast. ‘Voorheen was er geen rechtvaardigheid in het Thaise politieke stelsel’, zei Thaksin. ‘Verzoening heeft niets te maken met amnestie voor mij zodat ik kan terugkeren. Ik ben al vertrouwd met mijn verblijf in het buitenland.’
Het kabinet heeft de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken gisteren opdracht gegeven uit te zoeken hoe de bevolking het best bij de grondwetwijzigingen kan worden betrokken: door middel van forums of door een referendum te houden, aldus Yingluck. Ze wees er verder op dat wijziging van de grondwet een zaak van het parlement is en niet van de regering.
Zoals bekend legde in juli het Constitutionele Hof de behandeling van een voorstel tot wijziging van artikel 291 van de grondwet stil. Pheu Thai wil dit artikel aanpassen, zodat een burgerassemblee kan worden gevormd die tot taak krijgt de grondwet van 2007 te herzien. Die grondwet is tot stand gekomen onder het militair bewind. Het voorstel moet nog in derde termijn worden behandeld en in stemming komen. Vanaf 21 december vergadert het parlement weer.
– Er is geen wet die de uitkomst van een referendum bindend verklaart, dus bepaalt of het land een nieuwe grondwet dient te krijgen, zegt Komsan Phokong, wetsdeskundige aan de Sukothai Thammathirat Open University en lid van de commissie die de grondwet van 2007 opstelde. De bestaande referendumwet van 2009 voorziet in een consulterend referendum en niet in een bindend referendum, legt hij uit.
Sodsri Satayathum, lid van de Kiesraad, meent daarentegen dat de referendumwet een achterdeurtje bevat om het resultaat van een referendum wettelijk bindend te verklaren. Een bepaald artikel zou die mogelijkheid bieden. Sodsri benadrukt het belang van een goede vraagformulering. De vragen moeten slechts voor één uitleg vatbaar zijn, zodat de kiezers niet in verwarring raken. De kosten van een referendum schat ze op 1,7 tot 1,8 miljard baht.

Donderdag 13 december
– Premier Yingluck steunt het houden van een referendum alvorens door te gaan met herziening van de grondwet. Dat zei ze dinsdag, maar nu zegt Pirapan Palusuk, Pheu Thai-parlementslid en lid van een panel dat op de kwestie heeft gestudeerd, dat een referendum om te bepalen of de grondwet herzien moet worden, in strijd kan zijn met de grondwet.

Volgens hem wordt dit doel niet genoemd in artikel 165 van de grondwet dat over referenda gaat en bepaalt welke onderwerpen zich ervoor lenen. Dus redeneert hij, moet dit artikel eerst gewijzigd worden, alvorens een referendum te houden.
De referendumwet (een zogeheten organieke wet met een uitwerking van artikel 165) schrijft verder voor dat tenminste de helft van de kiesgerechtigde Thais een stem dient uit te brengen. Een enkelvoudige meerderheid is voldoende voor de uitslag, maar die is niet bindend.

Vrijdag 14 december
– De neuzen in de continuing story grondwetwijziging staan weer één kant op. De coalitiepartijen hebben zich geschaard achter het standpunt van premier Yingluck [lees:oud-premier Thaksin] dat er eerst een referendum moet worden gehouden alvorens door te gaan met behandeling van het voorstel tot wijziging van artikel 291 van de grondwet.

Minister Varathep Rattanakorn (PM’s Office) verwacht dat die behandeling aan het eind van de volgende zittingsduur van het parlement midden volgend jaar kan worden voortgezet. Naar verwachting kost de organisatie van het referendum 90 dagen. Vanaf vrijdag vergadert het parlement weer na in reces te zijn geweest.
Het besluit om een referendum te houden is in overeenstemming met de uitspraak van het Constitutionele Hof in juli. Het Hof legde toen de behandeling stil en adviseerde een referendum te houden, omdat de (gewraakte) grondwet van 2007 ook het groene licht van de bevolking heeft gekregen in een referendum.
Over de vraag referendum ja of nee en zo ja wanneer, is lang gebakkeleid. Het huidige besluit is genomen om conflicten en juridische procedures te voorkomen.

Zondag 16 december
Bangkok Post ruimt vandaag bijna de gehele voorpagina en een buitenlandpagina in voor het drama in de VS. Het enige Thaise bericht op de VP meldt dat de Thaise bevolking volgend jaar in een referendum mag laten weten of ze wijziging van de grondwet gewenst acht. Het kabinet zal naar verwachting daarover dinsdag een mededeling doen.

Op vrijdag lieten de vier coalitiepartijen al weten dat er een referendum komt, alvorens het parlement doorgaat met de in juli stilgelegde behandeling van het voorstel tot wijziging van artikel 291 van de grondwet. Regeringspartij Pheu Thai wil dit artikel veranderen, zodat een burgerassemblee kan worden gevormd, die tot taak krijgt de grondwet van 2007 te herzien. Het besluit van de vier partijen is conform de conclusie van een panel met vertegenwoordigers van de vier partijen.
Zodra het kabinet het groene licht heeft gegeven, gaat het besluit naar het parlement en vervolgens naar de Kiesraad. Die neemt een besluit over de datum, vermoedelijk ligt die tussen 12 maart en 12 april.
Pheu Thai-partijleider Charupong Ruangsuwan denkt dat tenminste 23 miljoen kiesgerechtigde Thais, meer dan de 50 procent die vereist is, het plan om de grondwet te wijzigen zal steunen.
Premier Yingluck zei gisteren tijdens haar wekelijks praatje op kanaal 11 dat de regering de bevolking bij het wijzigingsproces wil betrekken, alhoewel de wijziging au fond een zaak van het parlement is. Pheu Thai-woordvoerder Sunisa Lertpakawat zei te hopen dat oppositiepartij Democraten niet zal proberen het referendum te versjteren door op te roepen tot een boycot.

Maandag 17 december
– Stem ‘Nee’ bij het referendum over wijziging van de grondwet. Die oproep doet oppositieleider Abhisit op zijn Facebook-pagina. Volgens Abhisit wil de premier artikel 309 van de grondwet wijzigen. Dit artikel legaliseert alle besluiten van de militaire coupplegers in 2006. Wanneer het artikel wordt geschrapt, vervallen alle aanklachten tegen Thaksin en ontloopt hij zijn gevangenisstraf van 2 jaar.

Dinsdag geeft het kabinet naar verwachting het groene licht voor het referendum. De coalitiepartijen hebben daarover al een akkoord bereikt. Het is daarna aan de Kiesraad om de datum te bepalen. Die zal tussen 12 maart en 12 april liggen.
Abhisit schrijft dat zijn partij de poging om de grondwet te herschrijven, niet kan tegenhouden. ‘Wij hebben de hulp van de bevolking nodig. Als we de grondwetwijziging in een referendum kunnen afwijzen, wordt een nieuw hoofdstuk in de politieke geschiedenis van Thailand geschreven. Het is een “people’s revolution” waarbij geen bloed wordt vergoten en een bevestiging dat mensen en wetten boven geld en macht staan.’
Wijziging van de grondwet van 2007, die tot stand is gekomen na de coup van 2006, is een van de verkiezingsbeloftes van regeringspartij Pheu Thai. Het parlement heeft zich al over een voorstel gebogen om een burgerassemblee te vormen, die tot taak krijgt de grondwet te herzien. Maar de parlementaire behandeling daarvan is in juli door het Constitutionele Hof stilgelegd. Het Hof adviseerde toen een referendum te houden omdat de grondwet van 2007 ook in een referendum aan de bevolking is voorgelegd.

Dinsdag 18 december
– Het kabinet heeft een bedrag van 90,2 miljoen baht uitgetrokken om de bevolking in 108 openbare hoorzittingen uit te leggen waarom wijziging van de grondwet gewenst is. Volgend jaar wordt die vraag in een referendum voorgelegd aan de bevolking en het is natuurlijk wel de bedoeling dat de bevolking massaal ja zegt.

Het advies van oppositieleider Abhisit op zijn Facebookpagina om nee te stemmen, is verkeerd gevallen bij de regering. Abhisit zou de bevolking hebben opgeroepen het referendum te laten ontsporen. Dat is in strijd met de Referendumwet en zou uiteindelijk tot ontbinding van de Democratische partij kunnen leiden.
Maar Abhisit zegt met ‘derail’ (ontsporen) te hebben bedoeld dat ‘we samen moeten werken om er zeker van te zijn dat wijziging van de grondwet niet wordt goedgekeurd in het referendum. Ik bedoelde er niet mee te zeggen dat we moeten proberen het houden van een referendum te blokkeren.’
Pheu Thai-woordvoeder Prompong Nopparit zegt dat zijn partij Abhisit nauwkeurig in de gaten houdt om te zien of hij de Referendumwet overtreedt. ‘Ik wil de echte kleuren van de heer Abhisit onthullen. Abhisit praat democratie maar denkt als een dictator.’
Wijziging van de grondwet van 2007, die tot stand is gekomen na de coup van 2006, is een van de verkiezingsbeloftes van regeringspartij Pheu Thai. Het parlement heeft zich al over een voorstel gebogen om een burgerassemblee te vormen, die tot taak krijgt de grondwet te herzien. Maar de parlementaire behandeling daarvan is in juli door het Constitutionele Hof stilgelegd. Het Hof adviseerde toen een referendum te houden omdat de grondwet van 2007 ook in een referendum aan de bevolking is voorgelegd.

Woensdag 19 december
– Alhoewel de vier coalitiepartijen al een akkoord hadden bereikt, heeft het kabinet dinsdag geen beslissing durven nemen of volgend jaar een referendum moet worden gehouden over wijziging van de grondwet. Het kabinet heeft er maar weer eens een commissie tegenaan gegooid, die het ‘framework’ van het referendum mag vaststellen.

Een lid van het vierpartijen panel, dat zich bezig heeft gehouden met de grondwetkwestie, zegt dat het panel betwijfelt of het lukt voldoende kiezers op de been te brengen, die dan ook nog eens ja zouden moeten zeggen tegen de grondwetwijziging.
Tenminste de helft van de kiesgerechtigde Thais moet een stem uitbrengen, wil het referendum geldig zijn, en daar weer de helft van moet ja zeggen. Alhoewel de kiezers vorig jaar massaal voor Pheu Thai hebben gestemd, is het de vraag of ze het Pheu Thai-standpunt in het referendum zullen steunen.
Een van de artikelen in de grondwet van 2007 die Pheu Thai wil schrappen, is artikel 309. Dit legitimeert alle besluiten van het Assets Scrutiny Committee, een commissie die destijds door het militair bewind is ingesteld om onderzoek te doen naar corruptie onder de regering Thaksin. Volgens het panellid betekent wijziging van het artikel niet dat Thaksin zijn gevangenisstraf zou ontlopen of de geconfisqueerde 46,37 miljard baht zou terugkrijgen. [Volgens mij is hij abuis, want in andere berichten lees ik dat Thaksin vrijuit gaat als dit artikel vervalt.]

Donderdag 20 december
– Vice-minister-president Chalerm Yubamrung, de havik in de regering Yingluck, vindt het geen goed idee om een referendum te houden over de grondwetwijziging. Hij heeft grote twijfels of het lukt voldoende kiezers op de been te brengen en om voldoende kiezers ‘ja’ te laten stemmen. ‘Stop met fantaseren en wees realistisch’, zegt hij.

Volgens de referendumwet moet tenminste de helft van de kiesgerechtigde Thais een stem uitbrengen, wil het referendum geldig zijn. En om het referendum te winnen, moet de regering daarvan de helft achter zich zien te krijgen.
Maar Chalerm heeft zich erbij neergelegd dat de vier coalitiepartijen anders hebben beslist. Het kabinet heeft evenwel nog geen beslissing genomen; het heeft een commissie aan het werk gezet om het ‘framework’ van het referendum vast te stellen.

Vrijdag 21 december
– Alhoewel de opkomst zou kunnen tegenvallen, vindt premier Yingluck een referendum over de grondwetwijziging nuttig. Ze is het niet eens met vice-minister-president Chalerm Yubamrung die wil afzien van een referendum omdat hij betwijfelt of voldoende kiezers de gang naar de stembus zullen maken. Wil het referendum geldig zijn, dan moet tenminste de helft van de kiesgerechtigde Thais opkomen en daarvan zou de helft ‘ja’ moeten stemmen.

Chalerm zegt dat er een groot verschil is tussen stemmen in een verkiezing en stemmen in een referendum. Een verkiezing kent een opkomstplicht, een referendum niet. Bovendien menen veel mensen dat constitutionele wijzigingen van weinig belang zijn voor hun dagelijkse leven. ‘Grondwetwijzigingen motiveren mensen niet om te gaan stemmen’, zegt hij.
Chalerm pleit ervoor de grondwet artikelgewijs te wijzigen. Dit kan gebeuren door het parlement. Een door Pheu Thai gewenste burgerassemblee kan dan achterwege blijven. Tijdens de volgende partijvergadering gaat Chalerm voorstellen negen artikelen te wijzigen. De artikelen over de monarchie en onafhankelijke instanties wil hij ongemoeid laten. Dat laatste is veelzeggend, want de oppositie verdenkt PT ervan die te willen beperken in hun macht.
Intussen wordt ook al gekibbeld over de vraagstelling in het referendum. Moet die luiden: Do you like the proposal to rewrite the constitution in its entirely or not? Of is het beter ‘like’ te vervangen door ‘approve’. Sukhum Chaloeysap, directeur van de Suan Dusit Poll, denkt dat de eerste formulering kiezers kan beïnvloeden, vooral degenen met weinig schoolopleiding.
Het kabinet heeft een panel aan het werk gezet om de verdere gang van zaken te bepalen. Behalve het referendum zal het panel ook voorstellen doen voor openbare hoorzittingen. Naar verwachting zal het referendum pas in juni kunnen worden gehouden. Wanneer de bevolking ‘ja’ zegt, kan het parlement doorgaan met behandeling van het voorstel tot wijziging van artikel 291 van de grondwet. In juli legde het Constitutionele Hof de behandeling stil en adviseerde eerst een referendum te houden. Wanneer artikel 291 is gewijzigd kan een burgerassemblee worden gevormd die tot taak krijgt de grondwet van 2007 te herschrijven, want daar is het allemaal om begonnen.

Zaterdag 22 december
– It giet oan. Deze gevleugelde woorden van Henk Kroes waarmee hij in 1997 de 15e Elfstedentocht aankondigde, kunnen we nu op het referendum plakken. Regeringspartij Pheu Thai heeft besloten de bevolking in een referendum de vraag voor te leggen of ze wijziging van de grondwet steunt. Een artikelgewijze verandering, zoals bepleit door vice-minister-president Chalerm Yubamrung, is daarmee van de baan.

Gisteren hakte de partijcommissie public relations en campagnevoering de knoop door. De kwestie ettert al sinds juli, toen het Constitutionele Hof de parlementaire behandeling van het voorstel tot wijziging van artikel 291 van de grondwet stillegde. Het Hof adviseerde toen een referendum te houden. Wanneer artikel 291 is gewijzigd, kan een burgerassemblee worden gevormd die de grondwet van 2007 gaat herzien. Die grondwet is tot stand gekomen onder de door de coupplegers in het zadel geholpen regering.
Chalerm heeft voorgesteld van een referendum af te zien en het parlement de grondwet artikelgewijs te laten herzien. Daarvoor hoeft artikel 291 niet te worden gewijzigd. Hij is bang dat de opkomst bij het referendum zal tegenvallen, waardoor het niet geldig is. En hij vraagt zich af of voldoende mensen ‘ja’ zullen stemmen.
Noppadon Pattama, voorzitter van de partijcommissie en juridisch adviseur van Thaksin, is minder pessimistisch. Met een goede campagne moet het volgens hem lukken voldoende mensen de gang naar de stembus te laten maken. Hij waarschuwt de Democratische partij het referendum niet te boycotten, want dat zou in strijd zijn met de Referendumwet van 2009.
De campagne van de regering is er volgens hem niet op gericht artikel 309 van de grondwet te wijzigen. Dit artikel legitimeert alle besluiten van het militair bewind na de coup van 2006. Wanneer dit artikel geschrapt zou worden, gaat Thaksin die tot 2 jaar gevangenisstraf is veroordeeld, vrijuit en kan hij met opgeheven hoofd terugkeren naar zijn geliefde Thailand.

Zondag 23 december
– Oppositieleider Abhisit blijft er bij dat regeringspartij Pheu Thai er bij de grondwetwijziging alleen maar op uit is oud-premier Thaksin te rehabiliteren. Dat kan eenvoudig door artikel 309 van de grondwet (van 2007) te schrappen. Dit artikel legitimeert alle besluiten van het militair bewind dat in 2006 de regering Thaksin verdreef. Wanneer artikel 309 vervalt, kan de gevangenisstraf van 2 jaar voor Thaksin ook vervallen.

Wanneer het de bedoeling van Pheu Thai niet is om Thaksin te rehabiliteren, zal oppositiepartij Democraten zich niet verzetten tegen wijzigingen, zegt Abhisit. Maar blijkbaar is hij daar niet van overtuigd, want hij heeft op zijn Facebook-pagina de bevolking opgeroepen ‘nee’ te stemmen in het referendum volgend jaar. Dan krijgt de bevolking de vraag voorgelegd of ze wijziging van de grondwet steunt.
Abhisit reageert op een suggestie van minister Varathep Rattanakorn (PM’s Office). Die heeft de Democraten opgeroepen eerst maar eens te wachten tot de vraag bekend is die in het referendum wordt gesteld, alvorens tot een boycot op te roepen.
Dat laatste ontkent Abhisit trouwens: hij heeft niet tot een botcot opgeroepen, maar de bevolking geadviseerd tegen te stemmen. Volgens Abhisit zou de regering er beter aan doen dat hele referendum en de grondwetwijzigingen te vergeten.
Voormalig senator Ruangkrai Leekijwattana gaat de Kiesraad vragen Abhisit’s oproep te onderzoeken om te zien of die in strijd is met de Referendumwet.

Maandag 24 december
– Volgens voortvluchtig oud-premier Thaksin krijgt de grondwetwijziging gemakkelijk de steun van de bevolking in het referendum dat daarover volgend jaar wordt gehouden. Hij zei dit in een telefonische toespraak voor roodhemden, die zaterdag een rally hielden in Bonanza Khao Yai (Nakhon Ratchasima).

Oppositiepartij Democraten vraagt zich af wat voor snode plannen Thaksin heeft, als hij zo vol vertrouwen is. Hij moet iets van plan zijn, zegt Democratisch parlementslid Ong-art Khlampaiboon. ‘We weten dat Thaksin en zijn makkers alle mogelijke manieren gebruiken om hun doel te bereiken. Er is niets op tegen wanneer hij een referendum steunt, maar als hij iets illegaals van plan is, heeft hij een probleem.’ In het referendum wordt de bevolking gevraagd of ze voorstander is van wijziging van de grondwet van 2007. Tenminste de helft van de kiesgerechtigde Thais zal een stem moeten uitbrengen wil het referendum geldig zijn en daar weer de helft van, 23 miljoen mensen, zou ‘ja’ moeten stemmen. Ong-art wijst erop dat vorig jaar 14 miljoen kiezers voor Pheu Thai en 3 miljoen voor haar huidige coalitiepartners stemden.
Pheu Thai is er voorstander van de grondwet te laten wijzigen door een burgerassemblee van 99 personen.Om die assemblee te kunnen vormen, moet artikel 291 van de grondwet worden gewijzigd. Het wijzigingsvoorstel is al in twee termijnen door het parlement besproken, maar de behandeling werd in juli stilgelegd door het Constitutionele Hof. Het Hof adviseerde een referendum te houden omdat de grondwet van 2007 ook in een referendum aan de bevolking is voorgelegd.
Het meest controversiële artikel daarin is artikel 309, dat alle besluiten van het militair bewind na de coup van 2006 legitimeert. Wanneer het vervalt, vervalt de 2 jaar gevangenisstraf voor Thaksin en kan hij naar Thailand terugkeren, hetgeen volgens oppositiepartij Democraten het enige doel is van het hele circus.

Dinsdag 25 december
– Regeringspartij Pheu Thai gaat vandaag de knoop doorhakken: referendum ja of nee, welke vragen moeten in zo’n referendum worden gesteld en hoe ingrijpend moet de grondwet van 2007 worden veranderd? Een extra vergadering is belegd om de neuzen één kant op te krijgen, want de partij is verdeeld. Wat zijn de meningen?

> Regeringswhip Udomdet Rattanasathien steunt een referendum, waarin de bevolking niet alleen wordt gevraagd of ze wijziging van de grondwet steunt maar ook of ze die afwijst. Hij redeneert: zonder die tweede vraag zouden de Democraten kunnen beweren dat degenen die geen stem hebben uitgebracht, tegen wijzigingen zijn.
> Roodhemdleider Jatuporn Prompan is tegen het houden van een referendum. Hij vindt dat het parlement moet doorgaan met de behandeling van het voorstel tot wijziging van artikel 291 van de grondwet, zodat een burgerassemblee kan worden gevormd. Die krijgt tot taak de grondwet te herzien.
> Vice-minister-president Chalerm Yubamrung is ook tegen een referendum en vindt de vorming van een burgerassemblee niet nodig. Hij wil dat het parlement enkele artikelen van de grondwet wijzigt.
> De partijcommissie die de kwestie heeft bestudeerd, is verdeeld. Sommigen willen dat het parlement behandeling van het wijzigingsvoorstel voor artikel 291 voortzet; anderen willen dat er eerst een referendum wordt gehouden. De commissie gaat met het kabinet en de voorzitters van het Huis van Afgevaardigden en Senaat over de vraagstelling overleggen.
> Udomdet wijst op het risico van voortzetting van de parlementaire behandeling. De tegenstanders zouden naar het Constitutionele Hof kunnen stappen. Dat heeft in juli de parlementaire behandeling van het wijzigingsvoorstel stilgelegd en geadviseerd een referendum te houden.
> Minister Ponthep Thepkanchana wil dat er nu al openbare bijeenkomsten worden georganiseerd om de kiezers over het referendum te informeren, alhoewel de partij de precieze vorm nog niet heeft vastgesteld.
> Noppadon Pattama, juridisch adviseur van oud-premier Thaksin, zegt dat Thaksin een voorstander is van het houden van een referendum. Volgens Thaksin is dat de beste oplossing voor de politieke problemen van Thailand. Hij benadrukt dat de grondwetwijzigingen niet tot doel hebben Thaksin te helpen om zijn juridische problemen te ontlopen, zoals oppositiepartij Democraten niet ophoudt te beweren.

Woensdag 26 december
– De regering lijdt geen gezichtsverlies als het referendum een flop wordt. Vrij vertaald is dat wat premier Yingluck gisteren zei op de dag dat de partij met de volksraadpleging worstelde. Geen gezichtsverlies, want het referendum is geen idee van de partij. Pheu Thai heeft tijdens de verkiezingscampagne slechts beloofd dat ze de grondwet zou wijzigen, aldus Yingluck. Het maakt dus niet uit wanneer de opkomst onder het vereiste minimum blijft. Het parlement kan de grondwet altijd nog artikelgewijs wijzigen.

Yingluck gaf toe dat de meningen in de partij verdeeld zijn, maar dat betekent niet dat er ‘conflicten’ zijn. En Nattawut Saikuar, roodhemdleider en vice-minister van Handel, haastte zich te verklaren dat er ‘geen breuk’ is tussen de roodhemden en Pheu Thai. Ze zijn het eens over de noodzaak de grondwet van 2007 te wijzigen; alleen over het ‘hoe’ verschillen ze van mening. De roodhemden willen dat doorgegaan wordt met de parlementaire behandeling van het voorstel tot wijziging van artikel 291 van de grondwet, die in juli door het Constitutionele Hof werd stilgelegd.
Gisteren zou de partij proberen de neuzen één kant uit te krijgen, maar over die vergadering schrijft de krant niets; ze beperkt zich tot het herkauwen van de bekende standpunten, die ik gisteren in Nieuws uit Thailand al op een rijtje zette.
Na de jaarwisseling en ik neem aan, nadat iedereen zijn kater heeft weggeslapen, gaat regeringspartij Pheu Thai openbare hoorzittingen organiseren om de bevolking te informeren. Daarna wordt volgens partijleider en minister van Binnenlandse Zaken Charupong Ruangsuwan besloten wat het wordt: referendum of voortzetting van het parlementaire debat over artikel 291. Wanneer dat artikel is gewijzigd, kan een burgerassemblee worden gevormd, die de grondwet van 2007 gaat herzien.
Volgens Pheu Thai-woordvoerder Prompong Nopparit blijven de grondwetsartikelen over de monarchie en artikel 309 buiten schot. Artikel 309 legitimeert alle besluiten van het militair bewind en vrijwaart de coupplegers van vervolging. Heel verstandig, want het leger kun je in Thailand maar beter te vriend houden; dat bewijst de geschiedenis wel.

Vrijdag 28 december
– Premier Yingluck heeft de provinciale gouverneurs opgeroepen de bevolking warm te maken voor het referendum over de grondwetwijziging. Ze deed die oproep gisteren tijdens een bijeenkomst van de gouverneurs in Chiang Mai.

Nog steeds wordt er gebakkeleid over het referendum. Nu doet Noppadon Pattama, juridisch adviseur van Thaksin, het voorstel om het referendum gelijktijdig te houden met het artikelgewijs wijzigen van de grondwet door het parlement. De artikelen die onder andere voor wijziging in aanmerking komen, zijn artikel 237 en 68. Artikel 237gaat over de opheffing van poitieke partijen en uitsluiting voor 5 jaar van politieke activiteiten van partijbestuurders. Artikel 68 regelt de bevoegdheid van het Constitutionele Hof. Sommige waarnemers menen dat dit artikel het Hof niet de bevoegdheid geeft rechtstreeks een klacht van de bevolking in behandeling te nemen.
Noppadon zegt dat het onwaarschijnlijk is dat Pheu Thai de parlementaire behandeling van wijziging van artikel 291 van de grondwet voortzet. De oppositie zou dan naar de rechter kunnen stappen en het voorstel zou een jaar vertraagd worden. Behandeling van artikel 291 werd in juli door het Constitutionele Hof stilgelegd. Het Hof adviseerde toen een referendum te houden over de noodzaak van wijziging van de grondwet van 2007. Via wijziging van artikel 291 had Pheu Thai een burgerassemblee willen vormen die de grondwet gaat herzien.

Zondag 30 december
– Met hoeveel tongen spreekt regeringspartij Pheu Thai? Volgens minister Surapong Tovichakchaikul (Buitenlandse Zaken) houdt het herschrijven van de grondwet ook in dat artikel 309 vervalt. Maar anderen PT-ers hebben het tegenovergestelde beweerd.

Artikel 309 is een belangrijk artikel omdat het de coupplegers [van 2006] vrijwaart van juridische vervolging en al hun besluiten legitimeert, zoals de instelling van het Assets Scrutiny Committee (ASC).  De ASC heeft onderzoek gedaan naar corruptie onder het bewind van Thaksin en als gevolg daarvan is Thaksin veroordeeld tot 2 jaar gevangenisstraf, is een deel van zijn vermogen geconfisqueerd en dat niet alleen: er ligt nog een aantal beschuldigingen tegen hem op de plank. Wanneer artikel 309 wordt geschrapt, zou dit Thaksin de mogelijkheid bieden zijn gevangenisstraf te ontlopen.
Maar wordt het mes in het artikel gezet? Drie eerdere uitspraken daarover:
1 Volgens Pheu Thai-woordvoerder Prompong Nopparit blijven de grondwetsartikelen over de monarchie en artikel 309 buiten schot (Thais nieuws, 26 december).
2 Noppadon Pattama, juridisch adviseur van Thaksin, zegt dat de campagne van de regering om de bevolking warm te maken voor de grondwetwijziging er niet op gericht is artikel 309 van de grondwet te wijzigen (22 december).
3 De partijtop wil volgens parlementslid Korkaew Pikulthong de bevoegdheden van de rechterlijke macht beperken en de artikelen 237 en 309 schrappen (25 juli).
– In de continuing story over de grondwetwijziging doet nu ook kamervooorzitter Somsak Kiatsuranont een duit in het zakje. De uitkomst van het referendum [dat volgend jaar wordt gehouden] biedt een oplossing voor de meest klemmende politieke problemen, zegt hij. Somsak gelooft dat het politiek klimaat volgend jaar verbetert door het referendum en de hoorzittingen die de regering parallel aan het referendum gaat houden.
Maar de neuzen binnen Pheu Thai staan nog allerminst één kant op. Er zijn drie stromingen:
1 Zij die willen dat de stilgelegde parlementaire behandeling van het voorstel tot wijziging van artikel 291 wordt hervat, zodat een burgerassemblee aan het werk kan gaan om de grondwet van 2007 te herzien. Het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD, roodhemden) is hier een voorstander van en wil geen referendum.
2 Degenen die het houden van een referendum steunen, waarin de bevolking wordt gevraagd of ze een voorstander is van wijziging van de grondwet.
3 Degenen, zoals vice-minister-president Chalerm Yubamrung, die de grondwet artikelgewijs door het parlement willen laten wijzigen. Dus geen referendum en geen burgerassemblee.
Zondag en maandag vergadert de partij weer in Khao Yai (Nakhon Ratchasima) over de kwestie. Wie weet, wordt de knoop dan doorgehakt.

Maandag 31 december
–  Verrassende uitspraak van premier Yingluck. Wijziging van de grondwet is weliswaar gewenst, maar heeft geen haast. Misschien gaat het referendum, dat nu volop in discussie is, volgend jaar niet eens door. Volgens Yingluck is een nieuwe grondwet nutteloos, wanneer die alleen maar de scheidslijnen in de samenleving versterkt.

Verder zegt ze dat de regering vastbesloten is door te gaan met het hypotheeksysteem voor rijst, waarbij boeren voor hun paddy een prijs krijgen, die 40 procent boven de marktprijs ligt. Het systeem kan de problemen van de boeren oplossen, het stimuleert de groei en de binnenlandse koopkracht, aldus Yingluck.
Ze heeft het ministerie van Handel opdracht gegeven de corruptie in het systeem aan te pakken en ze belooft dat de regering maatregelen zal nemen om de kwaliteit van agrarische producten te verbeteren teneinde de prijs te stabiliseren. Als eerste wordt volgend jaar agrarische zonering voor zes belangrijke producten geïntroduceerd met als doel de inkomens te verhogen. [Wat die zonering concreet inhoudt, wordt me ook nu weer niet duidelijk.]

Dinsdag 1 januari 2013
– De Senaat verzet zich tegen elk plan om de grondwet in zijn geheel te herschrijven, zegt senaatsvoorzitter Nikhom Wairatchapanich. Dat zou namelijk een nieuwe ronde van politieke conflicten kunnen ontketenen, vreest hij.

Mocht het parlement doorgaan met de in juli door het Constitutionele Hof stilgelegde behandeling van het voorstel om artikel 291 van de grondwet te wijzigen, dan zullen tegenstanders niet schromen naar het Hof te stappen. Volgens hen is het voorstel in strijd met artikel 68 van de grondwet, omdat het een mogelijke bedreiging van de constitutionele monarchie vormt.
Regeringspartij Pheu Thai wilde aanvankelijk artikel 291 wijzigen, zodat een burgerassemblee kan worden gevormd die de grondwet van 2007 gaat herzien, maar inmiddels is de partij daarover verdeeld. Sommigen pleiten ervoor het advies van het Constitutionele Hof uit juli te volgen om een referendum te houden.
Volgens Nikhom zou een referendum kunnen helpen de kwestie op te lossen. In het referendum wordt de bevolking gevraagd of ze wijziging van de grondwet gewenst acht. Nikhom steunt ook een voorstel om het parlement de grondwet artikelgewijs te laten herzien. Het parlement zou zich dan kunnen beperken tot enkele conflictueuze artikelen.

Maandag 7 januari
– Partijleiders van regeringspartij Pheu Thai hebben gisteren tijdens een seminar in Khao Yai (Nakhon Ratchasima) besloten voorlopig pas op de plaats te maken met de parlementaire behandeling van twee controversiële wetsvoorstellen. Alhoewel roodhemden het daar niet mee eens zijn, vindt de partijtop dat beter ‘ter wille van de stabiliteit van de regering’, aldus een bron. Pas wanneer de partij een mandaat van de bevolking heeft [door middel van een referendum] wordt doorgegaan.

Het draait allemaal om het voorstel door middel van een burgerassemblee de grondwet van 2007 te wijzigen en een verzoeningsvoorstel om degenen die tussen 2005 en 2010 wegens politieke vergrijpen zijn aangehouden, amnestie te verlenen. Van dat verzoeningsvoorstel zouden onder anderen de roodhemdleiders profiteren, die zich tijdens het seminar dan ook fel verzetten tegen het uitstel.
Volgens PT-partijleider Charupong Ruangsuwan is de grondwet van 2007 (opgesteld door de regering die na de militaire coup in het zadel is geholpen) ‘ondemocratisch’. Hij geeft onafhankelijke organisaties te veel macht, ondermijnt politieke partijen, is een obstakel voor internationale samenwerking en betrekt de bevolking niet bij het bestuur.
Voormalig parlementslid en roodhemdleider Adisorn Piangket betoogde tijdens het seminar dat het parlement moet doorgaan met de in juli door het Constitutionele Hof stilgelegde behandeling van het voorstel artikel 291 van de grondwet te wijzigen, zodat een burgerassemblee kan worden gevormd. ‘Het parlement dient zijn taak te vervullen. Het parlement is de wetgevende macht. Als jullie bang zijn je werk te doen, moet je vertrekken.’
Volgens Adisorn kan 1 miljard baht worden bespaard door het referendum achterwege te laten en aan het Constitutionele Hof twee vragen te stellen: 1 Heeft het Hof in juli bevolen een referendum te houden alvorens de behandeling te hervatten [van artikel 291] en 2 Verbiedt het Hof het parlement het voorstel in stemming te brengen? Maar volgens minister Pongthep Thepkanchana (Onderwijs) is het onwaarschijnlijk dat het Hof die vragen beantwoordt.
Kortom: Er zal nog heel wat water door de Chao Praya rivier stromen alvorens het grondwetgedoe voorbij is.

Dinsdag 8 januari
– Omdat de twee rechtscolleges te veel macht hebben en zich met de politiek bemoeien, wil een sub-commissie van het Huis van Afgevaardigden ze opheffen. Het gaat om het Constitutionele Hof en de afdeling voor politieke gezagsdragers van de Hoge Raad.

Het Constitutionele Hof zou volgens de commissie vervangen moeten worden door een tribunaal, waarvan de leden door het parlement worden gekozen, en zaken die nu door de speciale afdeling worden behandeld zouden door een rechtbank gedaan kunnen worden. Volgens commissievoorzitter Sophon Phetsawang is er geen land in de wereld dat zo’n speciale afdeling voor politieke gezagsdragers heeft.
De sub-commissie wil nog meer snoeien. Het kantoor van de Ombudsman dient te verdwijnen en de National Anti-Corruption Commission moet aan banden worden gelegd.
Niettemin ontkent Sophon dat de voorstellen van de commissie tot doel hebben de macht van onafhankelijke organisaties in te perken ten gunste van politici. ‘Power belongs to the people who exercise it through parliament. If power is abused, they [MP’s] won’t be elected’, zegt hij.
– De Nitirat groep, een groep progressieve docenten recht aan de Thammasat universiteit, stelt voor dat politieke amnestie voor roodhemd demonstranten wordt meegenomen bij wijziging van de grondwet. De groep wil dat de grondwet een apart hoofdstuk krijgt, waarin de amnestie wordt geregeld. Een commissie van 5 personen zou moeten beslissen over het verlenen van amnestie.
Nitirat geeft daaraan de voorkeur omdat in dat geval de autoriteiten, die protesten hebben neergeslagen, niet profiteren van amnestie, wat ze wel zouden doen wanneer amnestie via een speciale wet of decreet wordt geregeld.
‘Dit voorstel heeft geen precedent’, zegt Worachet Pakeerat van Nitirat. ‘Het heeft tot doel de autoriteiten een lesje te leren. Het zal een concreet platform vormen om de strafvrijstelling in onze samenleving te ontmantelen.’

Woensdag 9 januari
– De regerende Pheu Thai partij wil de grondwet (van 2007) wijzigen om te voorkomen dat ze gecontroleerd wordt door onafhankelijke organisaties. Zo interpreteert oppositieleider Abhisit het voorstel van een kamercommissie om het Constitutionele Hof en de afdeling voor politieke gezagsdragers van de Hoge Raad af te schaffen. Pheu Thai is ongelukkig dat ze aan de hand van de grondwet door onafhankelijke organisaties in toom wordt gehouden, zegt Abhisit.

Abhisit betrapt de regeringspartij op een inconsequentie, want PT was juist enthousiast over de grondwet van 1997, waarbij die onafhankelijke organisaties werden ingesteld. Het verschil tussen beide grondwetten is de verkiezingsprocedure van de leden van die organisaties (zoals de National Anti-Corruption Commission, het Constitutionele Hof en de speciale afdeling van de Hoge Raad). Volgens de grondwet van 1997 hadden politici daarop meer invloed dan volgens de huidige grondwet en dat frustreert blijkbaar politici, zegt Abhisit.

Dinsdag 15 januari
– Het idee van Nitirat, een groep progressieve docenten recht aan de Thammasat universiteit, om amnestie voor politieke delinquenten via de grondwet en een speciale commissie te regelen, is in strijd met internationale juridische principes, zegt een woordvoerder van de rechtbank. Alleen rechtbanken zijn bevoegd rechtsuitspraken te doen.

Nitirat heeft voorgesteld bij de wijziging van de grondwet van 2007 een speciaal hoofdstuk in te ruimen voor amnestie en het oplossen van conflicten. Alle personen die sinds 2006 wegens politieke vergrijpen zijn aangehouden, zouden amnestie moeten krijgen, tenzij ze zich aan een misdrijf hebben schuldig gemaakt. Een speciale commissie zou over de amnestie moeten beslissen.
Woordvoerder Chavanond Intarakomalyasut van de Democratische partij verwerpt het idee van Nitirat. De voorgestelde commissie zou meer macht hebben dan het normaal rechtssysteem. Ze zou personen die verdacht worden van moord en brandstichting amnestie kunnen verlenen onder het mom dat die daden politiek gemotiveerd waren. Chavanond zei dat de Democraten bereid zijn amnestie te verlenen aan personen die [in 2010 tijdens de roodhemd onregeldheden] de noodverordening hebben overtreden, maar niet aan personen die criminele daden hebben verricht.

Woensdag 16 januari
– Aan drie universiteiten is door minister Phongthep Thepkanchana (Onderwijs) gevraagd een studie te verrichten naar mogelijke problemen bij de grondwetwijzigingen, die de regering voor ogen staan.

De minister wil bijvoorbeeld een nadere uitleg van het vonnis van het Constitutionele Hof, dat in juli de parlementaire behandeling stillegde van het voorstel om artikel 291 van de grondwet te wijzigen. Via wijziging van dit artikel wil de regering een burgerassemblee vormen, die tot taak krijgt de grondwet van 2007 te herzien. Het Hof adviseerde eerst een referendum te houden over de noodzaak van wijziging van de grondwet maar achtte een artikelgewijze wijziging van de grondwet door het parlement ook mogelijk.
De drie universiteiten hebben 60 dagen de tijd om hun licht te laten schijnen op de kwestie, die zich nu al bijna een half jaar voortsleept en waarin betrokkenen het maar niet eens kunnen worden. Dus of de dames en heren academici het verlossende woord spreken, is zeer de vraag.

Maandag 11 februari
– Regeringen die proberen de grondwet te veranderen, belanden altijd in de problemen en de huidige regering is daar geen uitzondering op, zei Worachet Pakeerut gisteren op een seminar van het Institute of Democratisation Studies. De leider van Nitirat, een groep juristen van de Thammasat universiteit, zei dat de regering zenuwachtig wordt bij haar pogingen de grondwet [van 2007] te veranderen. Het lijkt erop dat de regering bereid is compromissen te sluiten om er zeker van te zijn dat ze aan de macht blijft.

Nitirat pleit ervoor de ingeslagen weg te vervolgen oftewel door te gaan met de parlementaire behandeling van artikel 291 van de grondwet, zodat een burgerassemblee kan worden gevormd die tot taak krijgt de grondwet van 2007 [tot stand gekomen onder een door de militaire coupleiders in het zadel geholpen regering] te herzien. De behandeling van dat voorstel is vorig jaar door het Constitutionele Hof stilgelegd.
Wanneer het niet lukt het artikel gewijzigd te krijgen, dient de premier de Kamer te ontbinden en nieuwe verkiezingen uit te schrijven, bepleitte Worachet. Het wijzigingsvoorstel dient een verkiezingsbelofte te zijn, waarover de kiezers kunnen beslissen.

Maandag 1 april 2013
– Oppositiepartij Democraten brengt maar gelijk grof geschut in stelling tegen de voorstellen om vier artikelen van de grondwet te wijzigen. Ze brengen de natie in gevaar, zegt woordvoerder Chavanond Intarakomalyasut. Vanaf vandaag tot en met woensdag debatteert het Huis van Afgevaardigden in eerste termijn over de voorstellen. Puntsgewijs de artikelen plus de bezwaren van de Democraten.

  • Artikel 68. Burgers zouden zich met klachten niet meer rechtstreeks tot het Constitutionele Hof kunnen wenden, maar die moeten de procureur-generaal passeren. Volgens de Democraten is dit in strijd met een vonnis van het Hof, dat dit recht van de bevolking erkent.
  • Artikel 190. De wijziging houdt een ernstige beperking in van de internationale overeenkomsten waarover het parlement nog iets te zeggen heeft. Ze geeft het kabinet carte blanche bij afspraken met buurlanden over economische zones en internationale contracten met verstrekkende economische gevolgen, zoals vrijhandelsverdragen. Artikel 190 wordt eigenlijk een lege huls, zegt de oppositiepartij.
  • Artikel 237. Volgens het huidige artikel wordt een politieke partij ontbonden en mogen de bestuursleden 5 jaar geen politieke functie bekleden bij verkiezingsfraude door individuele partijleden. In het gewijzigde artikel wordt de partij niet ontbonden en zou het partijbestuur niet meer verantwoordelijk zijn. Dat laatste stuit op bezwaren van de Democraten.
  • Artikel 117. De Senaat zou niet meer voor de helft benoemd worden, maar geheel gekozen en senatoren zouden twee achtereenvolgende termijnen mogen dienen in plaats van één. Wanneer alle senatoren gekozen worden, zeggen de Democraten, worden senatoren parlementsleden.

Dinsdag 2 april
– De eerste van drie dagen parlementair debat over het voorstel om vier artikelen in de grondwet te wijzigen ging gisteren grotendeels op aan procedureel gekissebis. Senaatsvoorzitter Nikhom Wairatpanich zat de vergadering voor en dat beviel oppositiepartij Democraten niet, omdat hij een van de indieners was en dus niet onpartijdig.
De protesten tegen zijn voorzitterschap gingen enkele uren door, totdat uiteindelijk de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Somsak Kiatsuranont, de voorzittershamer overnam. Maar ’s avonds sloeg de vlam in de pan, want Nikhom keerde terug op de voorzittersstoel. De Democraten hadden er toen genoeg van en verlieten de vergaderzaal. Ze zeiden pas terug te keren wanneer Nikhom zijn steun aan de voorstellen intrekt of de vergadering niet voorzit.
Dat kan dan nog leuk worden, want Nikhom benadrukte gisteren dat hij het recht heeft de vergadering voor te zitten. Hij zei zich strikt aan het reglement van orde te zullen houden, ongeacht wat de critici zeggen. Nikhom zei de voorstellen te steunen omdat de huidige artikelen niet democratisch zijn en hij daagde een ieder uit, die het niet met hem eens is, om naar het Constitutionele Hof te stappen.

Donderdag 4 april
– Het Huis van Afgevaardigden en de Senaat hebben gisteren de voorstellen goedgekeurd om vier artikelen in de grondwet te wijzigen. Het Constitutionele Hof kwam niet tussenbeide, alhoewel het wel een verzoekschrift van een senator in behandeling nam om de parlementaire behandeling stil te leggen. Volgens de senator zijn de wijzigingsvoorstellen in strijd met de grondwet.

Er gaan nu enkele commissies aan het werk om de voorstellen nader te bestuderen en daarna wordt er nog in tweede en derde termijn over beraadslaagd en gestemd. De senator kreeg van het Hof de opdracht zijn verzoekschrift te verspreiden onder de parlementsleden die de wijzigingsvoorstellen hebben ingediend. Die hebben twee weken de tijd om er op te reageren, waarna het Hof kort daarna definitief vonnis wijst.
De actie van de senator heeft een tegenactie van vijf parlementsleden van regeringspartij Pheu Thai opgeroepen. Die gaan bij de politie aangifte doen tegen de rechters van het Constitutionele Hof. De wet zou hen verbieden zich met het wetgevend proces te bemoeien. Senator Direk Thuenfang denkt dat het Hof uiteindelijk de voorstanders van de grondwetwijziging zal steunen. ´Ik denk dat het vonnis gebaseerd zal zijn op het principe van scheiding der machten. Het parlement maakt de wetten, dus dat heeft het mandaat de grondwet te wijzigen.´
Over de wijzigingsvoorstellen is drie dagen gedebatteerd. Aan het eind van de eerste dag verliet oppositiepartij Democraten de vergaderzaal uit protest tegen het voorzitterschap. De voorzitter is een van de indieners van de voorstellen. Op de tweede dag bleven de bankjes van de Democraten leeg. Of ze ook gisteren thuisbleven, vermeldt de krant niet.

Vrijdag 5 april
– Oppositiepartij Democraten blijft de juridische weg bewandelen om regeringspartij Pheu Thai, die ze in het parlement niet kan verslaan, het leven zuur te maken. De partij stapt naar het Constitutionele Hof met de vraag de grondwettelijkheid van de parlementsvergadering over de wijziging van de grondwet te beoordelen. Bovendien zou het Reglement van Orde zijn overtreden.

De eerste drie dagen van de week boog een gezamenlijke vergadering van Huis van Afgevaardigden en Senaat zich over voorstellen om vier artikelen van de grondwet te wijzigen. Een senator probeerde het Hof deze week al de behandeling te laten stilleggen, maar die poging mislukte.
De Democraten wijzen er nu op dat de voorzitter op een gegeven moment de vergadering had moeten schorsen, omdat het quorum ontbrak. Het parlement debatteerde toen over de drie commissies die de voorstellen nader gaan bestuderen. De regering stelde voor hiervoor 15 dagen uit te trekken, de oppositie 60 dagen. De voorzitter besliste 15 dagen, maar volgens de Democraten had de vergadering niet mogen doorgaan. De drie commissies kregen van hem ook de opdracht donderdagochtend te vergaderen.
Democraat Jurin Laksanavisit zegt dat de gang van zaken een verborgen agenda heeft en alleen maar tot doel heeft de politieke en economische belangen van bepaalde groepen personen te behartigen. Democraat Nipit Intarasombat vindt dat de drie commissies de voorstellen moeten terugsturen naar het parlement, zodat ze opnieuw behandeld kunnen worden.
– Inmiddels laat ook de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) van zich horen. Concrete acties zijn nog niet aangekondigd tegen zowel de grondwetwijziging als de lening van 2 biljoen baht voor infrastructurele werken.
Met name het voorstel om de bevolking het recht te ontzeggen een klacht in te dienen bij het Constitutionele Hof zet kwaad bloed. In de toekomst zou de klacht de procureur-generaal moeten passeren. ‘Dit is duidelijk een poging om de rechten van de bevolking te beperken en de macht van de regering te vergroten’, zegt PAD-leider Parnthep Pourpongpan.
PAD-leider Chamlong Srimuang zegt dat de grondwetwijziging en de lening tot een nieuwe nationale crisis kunnen leiden vanwege corruptie en staatsschuld. Wanneer de regering de wet zodanig verandert dat de monarchie wordt verzwakt en amnestie wordt verleend aan oud-premier Thaksin gaat de PAD weer de straat op, zegt hij.

Maandag 8 april
– De tweede termijn van de behandeling van de omstreden voorstellen om vier artikelen van de grondwet te wijzigen, wordt op verzoek van parlementsleden uitgesteld. Ze willen liever Songkran vieren. De geplande vergaderingen op woensdag, donderdag en 17 april zijn vervallen. Dit betekent dat slechts twee vergaderdagen overblijven alvorens het parlement met reces gaat, maar op die dagen (18 en 19 april) wordt over andere zaken vergaderd.

Vorige week gingen Senaat en Huis van Afgevaardigden in eerste termijn akkoord met de voorstellen. Volgens de laatste peiling van Abac maakt 67,3 procent van de bevolking zich zorgen dat wijziging van de grondwet tot nieuwe conflicten leidt indien die wijzigingen bepaalde mensen zou bevoordelen en niet ten goede van de bevolking komen.

Dinsdag 9 april
– Oppositiepartij Democraten zet haar strijd tegen de wijziging van vier artikelen van de grondwet voort in de zogeheten ‘vetting’ fase. Drie commissies bestuderen de voorstellen, die in eerste termijn zijn goedgekeurd, maar nog in twee termijnen het parlement moeten passeren.

Alhoewel de Democraten vorige week aan het eind van de eerste dag de vergaderzaal verlieten en de tweede dag schitterden door afwezigheid (uit protest tegen de keuze van de voorzitter) gaan ze er wel hard tegenaan in de drie commissies. De commissies boycotten zou, aldus de partij, de weg openen voor de regering om de voorstellen er doorheen te rammen.
Volgens Democratisch parlementslid Warong Dejkitvikrom is er grote kans dat zijn partijleden in die commissies bij elk voorstel op wijzigingen zullen aandringen en die wijzigingen zullen vervolgens moeten worden besproken door het parlement en in stemming moeten komen.
Parlements- en commissielid Nipit Intarasombat belooft dat de Democratische commissieleden hun uiterste best zullen doen om te voorkomen dat de voorstellen worden aangenomen. Zo vindt hij dat de bevolking het recht moet behouden om een klacht in te dienen bij het Constitutionele Hof. In de toekomst zou zo’n klacht de procureur-generaal moeten passeren.
Een heikel punt is de ban van 5 jaar voor partijbestuursleden, wanneer een partijlid verkiezingsfraude pleegt. De Democraten willen die handhaven, de indieners van de wijzigingsvoorstellen willen die strafmaatregel schrappen. Wel zijn ze het erover eens dat het niet redelijk is in zo’n geval de partij te ontbinden.
Vanaf morgen vergaderen de ‘vetting’ commissies elke woensdag en donderdag. Er is 15 dagen voor uitgetrokken. De Democraten hebben nog geprobeerd er 60 dagen van te maken, maar die poging mislukte.
Verder stapt er weer iemand naar het Constitutionele Hof. Voormalig senator Ruangkrai Leekijwanich vraagt het Hof vandaag de politieke rechten van elf bestuursleden en de leider van de Democratische partij in te trekken. Somchai reageert op een actie van senator Somchai Sawaengkarn, die vorige week probeerde het parlementsdebat over de grondwetwijziging te laten stilleggen door het Hof. Maar die vlieger ging niet op.

Vrijdag 12 april
– Oppositiepartij Democraten wordt niet ontbonden. Het Constitutionele Hof heeft gisteren een verzoekschrift van voormalig senator Ruangkrai Leekitwattana verworpen. Hij had om opheffing van de partij gevraagd omdat de partij de grondwet zou hebben overtreden. Ruangkrai beschuldigde elf Democraten ervan het recht van de bevolking om de grondwet te beschermen, te willen beperken.

Die elf zitten in een commissie die het voorstel bestudeert om artikel 68 en 237 van de grondwet te wijzigen. Artikel 68 van de grondwet staat de bevolking toe rechtstreeks een klacht in te dienen bij het Constitutionel Hof. Het desbetreffende voorstel schuift daar de procureur-generaal tussen.
Het commissielidmaatschap van de elf Democraten kan beschouwd worden als medewerking aan die verandering, beweerde Riangkrai.
[Ik begrijp werkelijk niets van de redenering van Riangkrai, want de Democraten verzetten zich juist tegen het bemoeilijken van de gang naar het Constitutionele Hof.]
– Verder regent het ook verzoekschriften. Een groep mensen geleid door Bovorn Yasinthorn heeft het Constitutionele Hof om een uitspraak gevraagd over de steun van 312 leden van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat aan het voorstel om artikel 68 (zie hiervoor) en 237 te veranderen. De bevolking wordt door de verandering het recht ontnomen de grondwet te verdedigen, aldus de indieners.
Senator Prasarn Marukpitak heeft bij de Nationale Ombudsman een verzoekschrift gedeponeerd. Hij vraagt de ombudsman te onderzoeken of die 312 parlementsleden de grondwet hebben overtreden. Hij verwijst naar artikel 122, waarin staat dat MP’s en senatoren hun taak eerlijk moeten uitvoeren zonder belangenconflict. Daarvan zou sprake zijn bij de wijziging van de artikelen over de zittingsduur van senatoren en de ontbinding van politieke partijen bij verkiezingsfraude.

Zaterdag 13 april
– Vijftien dagen of zestig dagen: that’s the question. De voorzitter van het parlement Somsak Kiatsuranont gaat een fout goedmaken, die volgens hem geen fout was of in strijd met de wet was. Voor donderdag heeft hij een gezamenlijke vergadering uitgeschreven van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Dan wordt gestemd over de vraag hoeveel tijd drie commissies krijgen om de voorstellen voor wijziging van vier grondwetsartikelen nader te bestuderen.

Eerder hadden de drie whips overeenstemming bereikt over 15 dagen, maar de oppositiewhip eiste later 60 dagen. Voorzitter Somsak kon die eis vorige week tijdens de parlementaire behandeling van de wijzigingsvoorstellen niet in stemming brengen, omdat het quorum ontbrak, en besliste 15 dagen. Maar Somsak is blijkbaar de kwaadste niet, want hij heeft besloten die eis alsnog in stemming te brengen.
Het parlement ging vorige week in eerste termijn akkoord met de wijzigingsvoorstellen. De drie gevormde commissie nemen de details onder de loep en komen eventueel met suggesties. Daarna volgen nog twee termijnen met stemmingen. De oppositie verzet zich tegen de voorstellen. Zo wordt onder meer de gang van de bevolking naar het Constitutionele Hof bemoeilijkt. De Senaat zou ook niet meer voor de helft benoemd worden, maar helemaal gekozen.
Oppositieleider Abhisit verzet zich fel tegen wijziging van artikel 190. Dat vereist bij internationale overeenkomsten toestemming van het parlement. Abhisit vermoedt dat het monddood maken van het parlement alles te maken heeft met ‘a certain master’ die zakelijke belangen heeft in een overlappend maritiem gebied van Thailand en Cambodja. ‘It’s true I am blocking. I am blocking the cheats from exploiting national interests.’

Zondag 14 april
– Alsof er al niet voldoende politiek dynamiet is (grondwetwijziging, 2 biljoen baht) gooit een groep parlementsleden van Pheu Thai nog eens olie op het vuur door te pleiten voor versnelde behandeling van het amnestievoorstel van 42 roodhemd parlementsleden onder leiding van Worachai Hema. Ze willen dat dit voorstel in eerste termijn al op donderdag wordt behandeld, maar of ze hun zin krijgen valt nog te bezien, want de meningen zijn verdeeld.

Worachai’s voorstel is een van de acht amnestievoorstellen die zijn ingediend. Zijn voorstel heeft betrekking op een groot aantal personen die sinds 2006 zijn beschuldigd van deelname aan politiek geweld. Om het voorstel hoger op de agenda te krijgen, zijn 20 handtekeningen van parlementsleden nodig en wanneer bezwaar wordt gemaakt (wat wel valt te verwachten) 250.
Volgens PT-er Somkid Chuekhong, een van de indieners, heeft zijn groep een ‘signaal’ ontvangen van een phuyai (hooggeplaatst persoon) in de partij dat het voorstel eerder behandeld moet worden dan geagendeerd. Thans staat het voorstel als een na laatste op de agenda van het parlement.
Oppositieleider Abhisit wil dat alle amnestievoorstellen worden ingetrokken om verdere politieke spanningen te voorkomen. De regering zou er volgens hem goed aan doen de kalme stemming tot eind mei te bewaren wanneer de begroting voor het fiscale jaar 2014 wordt behandeld. Zaterdag gaat het parlement met reces en die periode leent zich er uitstekend voor om de voorstanders van de amnestievoorstellen ervan te overtuigen ze in te trekken, aldus Abhisit.

Woensdag 24 april
– Wat beweegt Thaise politici en anderen om bij het minste of geringste akkefietje naar de rechter te stappen? Niet zo verwonderlijk dat rechtsprocedures doorgaans ellenlang duren in Thailand.

Nu stapt Worapol Prommikbutr, docent aan de Thammasat universiteit, naar de Crime Suppression Division met twee klachten over de negen rechters van het Constitutionele Hof. Hij vindt dat ze zich hebben schuldig gemaakt aan plichtsverzuim.
De eerste klacht betreft de diskwalificatie van toenmalig minister-president Samak Sundaravej wegens zijn (betaalde) medewerking aan een kookprogramma op de tv. Samak moest toen aftreden. De tweede klacht betreft het besluit van het Hof de parlementaire behandeling van wijziging van een grondwetsartikel vorig jaar juli stil te leggen. In discussie was toen het voorstel een burgerassemblee te vormen, die de gehele grondwet zou gaan herzien.
Worapol heeft ook een open brief aan de voorzitter van het parlement overhandigd, waarin hij steun betuigt aan de voorstellen om vier artikelen van de grondwet te wijzigen. Het parlement is daar in eerste termijn mee akkoord gegaan. [Kunnen we het nog volgen?]
Pheu Thai-parlementslid Samart Kaewmeechai gaat volgende week een open brief sturen naar het Constitutionele Hof. Daarin maakt hij bezwaar tegen het feit dat het Hof een petitie van een senator in behandeling neemt. [Ik laat de details achterwege, anders snapt niemand er meer wat van.] Samart gaat ook proberen de rechters te laten wraken, omdat ze zich zouden bemoeien met het wetgevend proces.
Op 12 mei houden roodhemden in Samut Prakan een rally, waarin ze gaan demonstreren tegen het Constitutionele Hof.
– Dertig parlementsleden van de Democratische partij zijn gisteren gehoord door het Department of Special Investigation (de Thaise FBI). Ze zouden in strijd met de Political Party Act geld aan de partij gedoneerd hebben door een inhouding op hun salaris. En dat, jongens en meisjes, mag niet! Giften hoger dan 20.000 baht moeten via een bill of exchange of een crossed cheque worden overgemaakt.
Advocaat Wirat Kalayasiri zegt dat de donaties elke maand netjes zijn gemeld bij het parlement, voorzien van kwitanties. De Kiesraad, die elk jaar tussen 2007 en 2012 een financieel overzicht heeft ontvangen, heeft volgens Wirat nooit bezwaar gemaakt tegen de wijze van betaling. Volgens hem is de zaak politiek gemotiveerd. [Ik noem het een heksenjacht.]
Wirat dreigt dat de Democraten een civiel- en strafrechtelijke procedure tegen de DSI zullen beginnen. De DSI geeft toe dat de zaak triviaal is, maar ze moest in actie komen omdat een voormalige senator een klacht had ingediend over de wijze van doneren.
– Een parlementscommissie die zich buigt over het voorstel om een eind te maken aan de benoeming van senatoren, vindt dat een goed idee: alle senatoren zouden moeten worden gekozen. Sinds 1997 (niet toevallig een jaar na de militaire coup) wordt de helft van de Senaat benoemd. De Senaat bestaat thans uit 150 leden; dat aantal gaat naar 200. Over de termijn die senatoren in het pluche mogen zitten, wordt nog gebakkeleid.

Donderdag 25 april
– De regel dat echtgenotes, ouders of kinderen van parlementsleden en ministers niet zitting mogen nemen in de Senaat, kan vervallen, zegt de parlementscommissie die zich buigt over het voorstel artikel 115 van de grondwet te wijzigen. De regel werd in 1997 in de grondwet opgenomen, niet toevallig na de militaire coup van 1996. Volgens critici wordt het principe van ‘checks and balances’ geweld aangedaan, wanneer de regel vervalt.

Het parlement keurde al in eerste termijn voorstellen goed om 4 grondwetsartikelen te wijzigen. Wanneer het in augustus terugkomt van reces, wordt de behandeling voortgezet.
– Er wordt weer fors gebakkeleid door politici, alhoewel het parlement met reces is. 128 Democratische parlementsleden hebben de voorzitter van de Senaat gevraagd Somsak Kiatsuranont, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, zijn status van parlementslid te laten ontnemen. Somsak zou tijdens een stemming over de voorstellen tot wijziging van de grondwet een procedurefout hebben gemaakt.
Nadat de handtekeningen zijn gecontroleerd stuurt de senaatsvoorzitter het verzoek door naar de National Anti-Corruption Commission. En die stuurt het, indien goedgekeurd, terug naar de Senaat zodat een afzettingsprocedure kan beginnen. [Hebben Thaise polici niets beters te doen dan elkaar voortdurend dwars te zitten?]

Zaterdag 27 april
– Vier roodhemd heethoofden dreigen de rechters van het Constitutionele Hof aan te houden in een zogeheten ‘citizen’s arrest’.  De vier leiden sinds maandag een demonstratie van zo’n tweehonderd roodhemden voor het gebouw van het Hof. Gisteren heeft het Hof aangifte tegen hen gedaan wegens smaad en het stoken van onrust.

Onder het toeziend oog van ruim 250 agenten, die bij het gerechtsgebouw zijn ingezet om de orde te bewaren, protesteren de roodhemden tegen het besluit van het Hof om een verzoekschrift van een senator in behandeling te nemen. Die vraagt het Hof zich uit te spreken over de vraag of de parlementaire behandeling van de voorstellen om vier grondwetsartikelen te wijzigen, in strijd met de grondwet is.
De roodhemden willen dat de rechters ontslag nemen. Donderdag overhandigden ze een petitie aan de National Anti-Corruption Commission met het verzoek de rechters te wraken.
Samart Kaewmeechai, parlementslid voor Pheu Thai, probeert hetzelfde via een andere weg te bereiken. Hij heeft honderd handtekeningen van collega’s verzameld voor een afzettingsprocedure. Ook gaat hij een open brief aan het Hof sturen met een protest tegen het besluit van het Hof het gewraakte verzoekschrift in behandeling te nemen.
[Voor wie hier niets van begrijpt: In feite vindt er een machtsstrijd plaats tussen de huidige regeringspartij (gesteund door de roodhemden) en enkele onafhankelijke instanties, zoals het Constitutionele Hof. Eén van de wijzigingsvoorstellen beperkt de macht van het Hof. De desbetreffende senator wil daar een stokje voor steken.]

Zondag 28 april
– De spanning loopt op rond de demonstratie van roodhemden buiten het gebouw van het Constitutionele Hof. Premier Yingluck weigert in te gaan op de oproep van oppositieleider Abhisit de roodhemden te gelasten hun protest te beëindigen. En parlementsleden van regeringspartij Pheu Thai zijn het niet eens of ze gehoor moeten geven aan een bevel van het Hof om een toelichting te geven op hun besluit voor wijziging van vier grondwetsartikelen te stemmen.

Het draait allemaal om een verzoekschrift van sentor Somchai Sawaengkarn aan het Hof. Die heeft het Hof gevraagd zich uit te spreken over de vraag of de behandeling van die voorstellen in strijd met de grondwet is. Toen het Hof besloot de petitie in behandeling te nemen, kwamen de roodhemden maandag in actie.
Wat olie op het vuur heeft gegooid is de aangifte van het Hof vrijdag bij de politie tegen vier leiders. Ze zouden zich schuldig maken aan smaad en oproepen tot onrust. De leiders reageerden daarop door hun achterban op te roepen de negen rechters aan te houden middels een zogeheten ‘citizen’s arrest’. En die oproep irriteerde weer Abhisit.
Regeringspartij Pheu Thai vergadert 30 april over de vraag of ze gehoor gaat geven aan het bevel van het Hof. Het Hof heeft de 312 senatoren en parlementsleden, die in eerste termijn voor wijziging van vier grondwetsartikelen hebben gestemd, opgedragen hun stem te motiveren.
Sommigen pleiten voor een boycot van het verzoek, omdat het Hof zich met het wetgevend proces bemoeit, wat in strijd is met het principe van scheiding der machten. Maar parlementsvoorzitter Somsak Kiatsuranont en zo’n twintig PT-ers zijn wel bereid die toelichting te geven.
Meechai Ruchupan, voormalig president van de National Legislative Assembly (het noodparlement na de militaire coup) heeft de voorstemmers opgeroepen het gezag van het Hof te erkennen. ‘Het land zou in totale chaos terecht komen wanneer instellingen de autoriteit van andere instellingen niet erkennen’, schrijft hij op zijn website.

Maandag 29 april
– Premier Yingluck krijgt op haar kop van oppositiepartij Democraten omdat ze de roodhemddemonstratie bij het gebouw van het Constitutionele Hof weigert te veroordelen. Voordat ze zaterdag naar Mongolië afreisde, zei ze dat de roodhemden het recht hebben te demonstreren, zolang ze dit vreedzaam doen.

De Democraten wijzen er echter op dat de demonstranten de rechters bedreigen. Ze dreigen hen middels een zogeheten ‘citizen’s arrest’ aan te houden. Het Constitutionele Hof heeft tegen vier leiders aangifte gedaan wegens smaad en het oproepen tot onrust.

Spanning loopt verder op bij Constitutionele Hof
30 april – Een vlammend pleidooi voor wijziging van de grondwet door premier Yingluck, een tegendemonstratie van de Motherland Protection groep en schermutselingen tussen roodhemden en ambtenaren van het Religious Affairs Department.

Gisteren liep de spanning verder op rond het Constitutionele Hof, dat een verzoekschrift van een senator in behandeling heeft genomen om de rechtmatigheid te beoordelen van het voorstel tot wijziging van artikel 68 van de grondwet. Dit artikel geeft burgers het recht rechtstreeks een klacht in te dienen bij het Hof over handelingen die de monarchie beschadigen. Regeringspartij Pheu Thai wil dat die klachten eerst worden beoordeeld door de procureur-generaal. Puntsgewijs de gebeurtenissen van gisteren:

  • Ruim honderd leden van Motherland Protection groep arriveerden bij het gebouw van het Hof (foto). Aan de achterkant om een confrontatie te voorkomen met de roodhemden die sinds een week aan de voorkant demonstreren. De roodhemden vinden dat het Hof zich niet mag bemoeien met het wetgevend proces. De leiders hebben hen opgeroepen de rechters aan te houden middels een zogeheten ‘citizen’s protest’. De Motherland Protection groep overhandigde het Hof een brief waarin ze steun uitsprak voor de negen rechters van het Hof.
  • Aan de voorkant van het gebouw ontstonden schermutselingen toen ambtenaren van het Religious Affairs Department demonstrererende monniken probeerden over te halen om zich terug te trekken.
  • Premier Yingluck, op bezoek in Mongolië, die doorgaans een verzoenende toon aanslaat, wekte verbazing met haar felle kritiek op de huidige grondwet. ‘De grondwet bevat mechanismen die de democratie en de rechten en vrijheid van de bevolking beperken.’ Als voorbeeld noemde ze de benoeming van de helft van de Senaat door een kleine groep mensen en ze haalde uit naar ‘zogenaamde onafhankelijke organisaties’ die misbruik hebben gemaakt van hun macht ter wille van een klein aantal mensen in plaats van de samenleving. Ze verdedigde verder haar broer Thaksin en het roodhemdprotest van 2010.
  • Sa-ngiam Samranrat, lid van het United Front for Democracy against Dictatorship (roodhemden) en adviseur van de premier, diende een klacht tegen de negen rechters van het Hof in bij de Crime Suppression Division. Hij beschuldigt hen van het instigeren van rebellie en onrust. Een soortgelijke klacht heeft hij gedeponeerd bij de Ombudsman, de procureur-generaal en de National Anti-Corruption Commission.
  • Parlementsvoorzitter Somsak Kiatsuranont besloot evenals de parlementsleden van Pheu Thai het bevel van het Hof te negeren om te motiveren waarom artikel 68 veranderd zou moeten worden. Somsak is een van de 312 senatoren en parlementsleden die wijziging van dit artikel steunen. Naar verluidt zou Somsak zich eerder hebben aangesloten bij twintig PT-ers die afstand nemen van de partijlijn. Somsak zegt niet door Thaksin te zijn gedwongen van mening te veranderen, maar hij vliegt wel naar Hong Kong om Thaksin morgen te ontmoeten. Ook twee vice-voorzitters hebben een ontmoeting met Thaksin.
  • Oppositieleider Abhisit zegt dat de roodhemden duidelijk de wet overtreden door de rechters te bedreigen. Hij vindt het onacceptabel dat Yingluck het roodhemdprotest verdedigt. Haar verdediging van Thaksin bevalt hem ook niet. ‘Als premier zou ze niet iemand moeten verdedigen die op de vlucht is voor zijn straf.’ Thaksin werd in 2008 tot 2 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens machtsmisbruik bij landaankoop door zijn toenmalige echtgenote.
  • Panthep Puaponghan, woordvoerder van de People’s Alliance for Democracy (geelhemden), zegt dat Yingluck aan geheugenverlies lijdt. Sinds Thaksin in 2001 premier werd, is de democratie om zeep geholpen. ‘Thaksin misbruikte zijn macht om het systeem van checks and balances in de grondwet van 1997 uit te schakelen.’

Toelichting
Veera Prateepchaikul legt in zijn wekelijkse rubriek in Bangkok Post uit dat er een ‘Battle Royal’ opdoemt tussen de regerende Pheu Thai-partij en haar bondgenoten aan de ene kant en het Constitutionele Hof en zijn supporters aan de andere kant. Geen van beide partijen toont enig teken zich te willen terugtrekken.
Op het spel staat de toekomst van de partij en het partijbestuur. Wanneer het Hof van mening is dat de poging om artikel 68 van de grondwet te wijzigen, in strijd is met de grondwet, dan wordt Pheu Thai ontbonden en het bestuur krijgt een ban van 5 jaar. Het lijkt er volgens Veera op dat de partij dit risico wil lopen.
Daarom weigeren de Pheu Thai senatoren en parlementsleden gehoor te geven aan het bevel van het Hof om hun steun aan het wijzigingsvoorstel te motiveren. ‘Wanneer de hoeders van de wet de autoriteit van het Hof uitdagen, zal dit land diep zinken. Is er een bananenrepubliek of een mislukte staat in de maak?’ (Bron: Bangkok Post, 29 april 2013)

Dinsdag 30 april
– Zoals al gemeld in het bericht ‘Spanning loopt verder op bij Constitutionele Hof’ hield premier Yingluck gisteren een voor haar ongewoon fel betoog, waarin ze de huidige grondwet kritiseerde. Yingluck sprak tijdens de Conference on the Community of Democracies in Ulan Bator (Mongolië). De omstreden grondwet werd na de militaire coup van 2006 geschreven en bevat volgens haar ‘mechanismen die de rechten en vrijheid van de bevolking beperken’.

Opvallend in haar toespraak was de verdediging van haar broer Thaksin, die in ballingschap in Dubai leeft. ‘De militaire coup tegen mijn broer was een slag in het gezicht voor Thailand’s internationale geloofwaardigheid en de rechtspraak. Veel mensen die me niet kennen, zeggen: Hoezo klagen? Het is normaal dat regeringen komen en gaan. Wanneer mijn familie en ik de enigen waren die lijden, zou ik het kunnen negeren. Maar dat is niet het geval. Projecten en programma’s die door de regering van mijn broer zijn begonnen en voortkwamen uit de wens van de mensen, zijn geschrapt.’
Yingluck blikte ook terug op de roodhemdprotesten van april en mei 2010. Ze noemde die een gevecht om de vrijheid te herwinnen. ‘Veel onschuldige mensen zijn door scherpschutters doodgeschoten. De beweging is vermorzeld en de leiders zijn gevangen gezet of waren gedwongen naar het buitenland te vluchten. Zelf nu zitten nog veel politieke slachtoffers gevangen.’

Donderdag 11 juli
– Academici van de Thammasat universiteit hebben de regering geadviseerd ter wille van de politieke stabiliteit een referendum te houden alvorens de grondwet te wijzigen. Het advies is gegeven als reactie op het verzoek van de regering aan drie universiteiten om commentaar te leveren op een uitspraak van het Constitutionele Hof in juli.

Het Hof legde toen de parlementaire behandeling van een wijzigingsvoorstel stil. Dat voorstel behelsde het vormen van een burgerassemblee die tot taak zou krijgen de gehele grondwet van 2007 te herzien. Het Hof adviseerde eerst een referendum te houden, een standpunt dat door de Thammasatmensen is overgenomen.
Volgens hen heeft het Hof destijds een aanbeveling gedaan en niet een juridisch bindend bevel gegeven. Niettemin vinden ze het verstandig eerst de bevolking de vraag voor te leggen of wijziging van de grondwet gewenst is. Wanneer dat niet gebeurt, zou dit tot een nieuwe ronde van politieke conflicten kunnen leiden.
Over de vraag van de regering of de grondwet in zijn geheel dient te worden herschreven, waren de Thammasat academici verdeeld.

Woensdag 21 augustus
– De gezamenlijke vergadering van Huis van Afgevaardigden en Senaat werd gisteren ontsierd door schermutselingen tussen oppositieparlementsleden en politieagenten. De voorzitter had de agenten opgeroepen om oppositieleden uit de vergaderzaal te verwijderen. ‘Parlement van dienstknechten’ riepen twee Democraten en twee vrouwelijke Democraten begonnen te gillen toen agenten hen beetpakten. De sfeer werd er ook niet beter op toen oproerpolitie buiten het parlement werd gestationeerd. Volgens de oppositie een duidelijk gevalletje van intimidatie.

De hoogedelgestrenge volksvertegenwoordigers debatteerden gisteren in tweede lezing over de verkiezing van de Senaat. Die wordt nu voor de helft benoemd, maar daar wil de Pheu Thai-regering een eind aan maken. De vergadering werd talloze malen verdaagd om de gemoederen tot bedaren te brengen.
Het begon er al mee dat de oppositie bezwaar maakte tegen de voorzitter omdat die het voorstel mede had ondertekend en dus niet neutraal was. Maar nadat de vice-voorzitter de hamer had overgenomen, ontstonden opnieuw problemen. 57 Democraten hadden het woord willen voeren, slechts twee kregen daarvoor toestemming.
Afijn, uiteindelijk werd artikel 1 van het voorstel aangenomen. De vergadering werd om kwart voor tien ´s avonds verdaagd en gaat vandaag verder met de behandeling van artikel 2.

Donderdag 22 augustus
– Geen schermutselingen, zoals een dag eerder. De gezamenlijke vergadering van Huis van Afgevaardigden en Senaat eindigde gisteravond om kwart over tien zonder politie in de vergaderzaal. Met een ruime meerderheid ging de vergadering akkoord met wijziging van het grondwetsartikel dat de verkiezing van de Senaat regelt. De wijziging betekent dat de gehele Senaat gekozen gaat worden en de helft niet meer wordt benoemd. Bovendien mogen senatoren voortaan twee achtereenvolgende termijnen dienen.

De kou was gisteren uit de lucht omdat de whips overeen waren gekomen dat alle 57 Democraten die dinsdag het woord niet mochten voeren, alsnog hun zegje mochten doen. Dinsdag kregen slechts twee daarvoor toestemming, waardoor een enorm tumult uitbrak en de voorzitter de hulp van de politie inriep om de orde te herstellen.
De oppositie heeft zich tevergeefs verzet tegen het schrappen van de benoemde senatoren. Volgens Jurin Laksanavisit probeert de regering via deze achterdeur de macht te grijpen in de Senaat. ‘Het is een geval van “voor wat, hoort wat”, een ruilhandeltje tussen de regering en sommige senatoren. Echtgenotes en kinderen van de huidige senatoren mogen zich nu ook verkiesbaar stellen. Wij vinden dat niet juist; er is hier sprake van een grote politieke samenzwering.’

Vrijdag 23 augustus
– Op de derde dag van de behandeling van het wetsvoorstel over de verkiezing en samenstelling van de Senaat gisteren vorderde het debat in een gezamenlijke vergadering van Huis van Afgevaardigden en Senaat uiterst traag. Ter discussie stond artikel 3 dat het aantal senatoren op 200 stelt tegen thans 150. De oppositie en benoemde senatoren discussieerden uren over het voorstel zonder enige vooruitgang te boeken.

Wanneer de Senaat wordt uitgebreid, gaat dit de overheid 5,1 miljoen baht per hoofd per jaar meer kosten, rekende benoemd senator Wicharn Charnchaiekkawat voor, of 1,5 miljard baht per termijn van 6 jaar. Democraat Prakop Jirakitti stelde voor het aantal senatoren terug te brengen naar 100. Dat aantal moet volgens hem genoeg zijn voor hun functioneren in het Hogerhuis, dat tot taak heeft wetten te controleren en leden van onafhankelijke instuten te benoemen of hen hun functie te ontnemen. De Senaat zou moeten bestaan uit ‘knowledgeable’ leden.
Er had gisteravond over het senaatsvoorstel gestemd moeten worden, maar de stemming is uitgesteld tot volgende week, zodat het parlement vandaag de handen vrij heeft om de behandeling van de begroting 2014 voort te zetten. Daarover zijn al de nodige harde noten gekraakt.

Woensdag 28 augustus
– De parlementaire beraadslagingen over de wijzigingsvoorstellen voor de Senaat zijn in strijd met de grondwet, zegt Kanit na Nakorn, voorzitter van de Law Reform Commission (LRC). Hij uit deze waarschuwing in een memo, dat hij aan het parlement heeft aangeboden. Gisteren hervatte het parlement het debat dat donderdag werd afgebroken.

Voor twee wijzigingen zou die strijdigheid gelden: het verbod op familieleden van parlementsleden om zich kandidaat te stellen voor de Senaat vervalt en de Senaat wordt niet meer voor de helft benoemd met vertegenwoordigers uit verschillende sectoren en beroepen, maar geheel gekozen.
De voorzitter van de kamercommissie die de wijzigingsvoorstellen heeft bekeken, zei gisteren dat de grondwettelijkheid van de voorstellen een zaak is van het Constitutionele Hof en niet van de LRC of Kanit. Het bericht vermeldt verder niets over het debat of over een eventuele gang naar het Hof.

Donderdag 29 augustus
– Wanneer het aantal senatoren wordt uitgebreid van 150 naar 200, dienen de grenzen van de kiesdistricten herzien te worden, vindt oppositieleider Abhisit. Hij zei dit gisteren tijdens het parlementaire debat over het wijzigingsvoorstel voor de Senaat. Abhisit stelde voor Thailand’s 77 provincies te verdelen in 40 kiesdistricten. Per district worden dan 5 senatoren gekozen. Kiesdistricten die groter dan de provinciale kiesdistricten zijn, vertegenwoordigen volgens Abhisit de bevolking beter.

Abhisit hamerde erop dat de Senaat een andere rol heeft dan het Huis van Afgevaardigden. ‘Senatoren moeten onafhankelijk zijn’, aldus Abhisit. Dat de Senaat thans voor de helft uit benoemde senatoren bestaat [de Pheu Thai-regering wil daar een eind aan maken], betekent volgens Abhisit niet per se dat de Senaat ondemocratisch is.
Suthep Thaugsuban, de tweede man van de Democraten en parlementslid voor Surat Thani, wees erop dat Thailand’s kiesstelsel sinds jaar en dag geplaagd wordt door fraude en het kopen van stemmen. Om inmenging door politici te voorkomen, is het goed dat de Senaat uit zowel gekozen als benoemde senatoren bestaat.
Gisteravond stemde het parlement in overgrote meerderheid voor het wijzigingsvoorstel.

Grondwetwijziging
– Filibustering heet de tactiek (obstructie plegen door eindeloos het woord te voeren in het parlement). Oppositiepartij Democraten kan er ook wat van, reden waardoor het parlement gisteren de hele dag deed over de behandeling van één artikel van een dertien artikelen tellend voorstel tot wijziging van de grondwet.

Vijf dagen zijn al gepasseerd in de tweede termijn van het debat over het wijzigingsvoorstel en tot nu toe zijn slechts vier artikelen aangenomen. Het debat over één artikel duurde zelfs drie dagen. Het voorstel dat maar traag vordert, betreft de verkiezing van de Senaat: het aantal senatoren wordt uitgebreid naar 200, er komt een einde aan het benoemen van de helft van de Senaat, senatoren mogen aaneensluitende termijnen dienen en familieleden zijn niet meer uitgesloten van verkiezing.
Gisteren ging veel tijd verloren met procedureel geneuzel over de vraag waarover precies het woord mocht worden gevoerd. Samengevat: de oppositie kreeg haar zin, de voorzitter bond in na een schorsing van een half uur. Woensdag wordt het debat voortgezet.

Dinsdag 3 september
– Er bestaat een kans dat familieleden van parlementsleden zich toch niet mogen kandideren voor de Senaat. Enkele leden van de parlementaire commissie, die zich over de wijzigingsvoorstellen voor de verkiezing van de Senaat buigt, zijn het met die wijziging niet eens. De uitsluiting dient gehandhaafd te blijven.

Degenen die bezwaar maken, zijn bang voor druk van de bevolking en een procedure voor het Constitutionele Hof, aangespannen door oppositiepartij Democraten, wanneer de wijziging wordt doorgevoerd. Uit een peiling blijkt dat de meeste respondenten de status quo willen handhaven.
De behandeling van het 13 artikelen tellende voorstel verloopt overigens uiterst traag. Tot nu toe zijn slechts vier artikelen door het parlement goedgekeurd. Morgen wordt verder gepraat over het controversiële artikel.
Het belangrijkste artikel is al wel aangenomen. Voortaan wordt niet meer de helft van de Senaat benoemd, maar de Senaat wordt in haar geheel gekozen. Het aantal zetels gaat omhoog van 150 naar 200. Nu de belangrijkste buit binnen is, zouden de Pheu Thai-ers in de commissie bereid zijn een compromis te sluiten over de kandidatuur van familieleden.

Donderdag 5 september
– Het parlement wordt een ´familiekamer´ wanneer het verbod vervalt dat familieleden van parlementsleden zich niet mogen kandideren voor de Senaat. ´Ik ben al tientallen jaren lid van het parlement en ik heb nog nooit een dergelijk schandalig gedrag van een kamercommissie meegemaakt´, betoogde Suthep Thaugsuban (Democraten) gisteren tijdens de parlementaire behandeling van het desbetreffende wijzigingsvoorstel. Suthep refereerde aan de kamercommissie die geen bezwaar tegen het voorstel heeft. Die commissie bestaat voor het grootste deel uit regeringsparlementsleden.

Alhoewel nog 46 parlementsleden van oppositiepartij Democraten het woord wilden voeren, bracht de voorzitter het voorstel gisteravond in stemming. Suthep beloofde dat de oppositie elk kanaal zal aanwenden om het voorstel te bevechten.
[Ter toelichting: De Senaat benoemt de leden van het Constitutionele Hof, de Kiesraad en de National Anti-Corruption Commission. Pheu Thai wil de macht daarvan aan banden leggen.]

Vrijdag 6 september
– Oppositiepartij Democraten gaat een impeachment procedure beginnen tegen Senaatsvoorzitter Nikom Wairatpanich. Nikom sloot woensdag de vergadering van het parlement, alhoewel slechts 7 van de 57 Democraten, die het woord wilden voeren over artikel 5 van het wijzigingsvoorstel voor de verkiezing van de Senaat, die gelegenheid hadden gekregen. Dat artikel maakt een eind aan het verbod voor familieleden van parlementsleden om zich voor de Senaat te kandideren.

Het curieuze van de actie van de Democraten is dat het verzoek om impeachment de Senaatsvoorzitter moet passeren en dat is – juist, ja – Nikom. Wanneer Nikom het verzoek accepteert, moet hij het doorsturen naar de National Anti-Corruption Commission (NACC).
Nikom zegt zich van geen kwaad bewust te zijn omdat de oppositie herhaaldelijk overbodige opmerkingen maakte. Hij heeft toegezegd het verzoek door te spelen naar de NACC.
De oppositiewhips kiezen een ander pad; zij gaan een verzoekschrift indienen bij het Constitutionele Hof. Volgens hen is het wijzigingsvoorstel in strijd met de grondwet.
Verder hebben 114 Democratische parlementsleden en senatoren het Constitutionele Hof gevraagd zich uit te spreken over de begroting 2014. Die zou ook in strijd met de grondwet zijn. Het gaat daarbij om bezuinigingen op de budgetten van enkele onafhankelijke organisaties [die regeringspartij Pheu Thai aan banden wil leggen].

Zondag 8 september
– De parlementaire behandeling van het wijzigingsvoorstel over de verkiezing van de Senaat schiet niet erg op. Gisteren ontbrak het quorum in het parlement, zodat het debat verdaagd moest worden. Er waren 319 parlemensleden, 6 te weinig voor het quorum. De vergadering begon al een uur te laat, waarna de Democraten de voorzitter vroegen het aantal senatoren en leden van het Huis van Afgevaardigden te tellen.

Democraat Chatphan Detkitsunthon verklaarde ‘Vandaag zijn we misleid omdat we op de vergadering moesten wachten.’ Over de afgelopen week merkte hij op ‘Onze mond is gesloten’, doelend op het feit dat leden van de oppositiepartij niet de gelegenheid kregen het woord te voeren. De verdaagde vergadering wordt vanmiddag voortgezet.

Maandag 9 september
– Het parlement hervat vandaag het debat over wijziging van de verkiezingsprocedure van de Senaat. Van het 13 artikelen tellende wijzigingsvoorstel zijn tot nu toe zes artikelen behandeld. Oppositiepartij Democraten verwacht dat het een chaotische week wordt, gekenmerkt door politieke spelletjes. Net als vorige week zal regeringspartij Pheu Thai proberen vergaderingen voortijdig te beëindigen om te voorkomen dat de Democraten eindeloos aan het woord blijven.

Pheu Thai heeft intern een appeltje te schillen, want zaterdagavond moest een vergadering worden geschorst omdat het quorum niet aanwezig was. Naar verluidt zou Yaowapa Wongsawat, een zuster van Thaksin, zich daar erg kwaad over hebben gemaakt. De PT-ers die er niet waren, worden ter verantwoording geroepen. Maar die zeggen pas vrijdagavond gehoord te hebben dat er de volgende dag vergaderd zou worden, terwijl ze al afspraken voor zaterdag hadden gemaakt in hun kiesdistrict.
Volgens de Democraten zijn delen van het wijzigingsvoorstel in strijd met de grondwet en ze zullen dan ook niet schromen het Constitutionele Hof in te schakelen. Het Hof kan de beraadslagingen stilleggen. Vooralsnog kiezen de Democraten voor filibustering, een taktiek om met zoveel mogelijk sprekers zo lang mogelijk aan het woord te blijven.

Donderdag 12 september
– Het verzoekschrift van het Network of Volunteer Citizens to Protect the Three Institutions om over de rechtmatigheid van de voorstellen tot wijziging van de grondwet te oordelen, is door het Constitutionele Hof deels afgewezen en voor het overige deel niet in behandeling genomen. Volgens het netwerk zijn de voorstellen in strijd met twee artikelen van de grondwet. Strijdigheid met artikel 68 over handelingen die de constitutionele monachie bedreigen, achtte het Hof ongegrond. Over het andere artikel boog het Hof zich niet.

Vrijdag 13 september
– Aan de zittingstermijn van de benoemde senatoren, die in mei 2017 afloopt, komt volgend jaar al een einde. Dit is de consequentie van het wijzigingsvoorstel de Senaat voortaan in haar geheel te kiezen en niet meer voor de helft te benoemen. De zittingstermijn van de gekozen senatoren loopt namelijk volgend jaar af. De Senaat wordt ook uitgebreid van 150 naar 200 zetels.

Oppositiepartij Democraten wil via het Constitutionele Hof een stokje steken voor het wijzigingsvoorstel dat bijvoorbeeld ook familieleden van parlementsleden voortaan toestaat zich verkiesbaar te stellen. De gang naar de rechter is de enige mogelijkheid voor de oppositie om invloed te kunnen uitoefenen, want in het parlement is ze zwaar in de minderheid.

Zaterdag 14 september
– Een ‘highly-placed’ bron bij regeringspartij Pheu Thai houdt er rekening mee dat het wijzigingsvoorstel voor de verkiezing van de Senaat bij het Constitutionele Hof sneuvelt. Het voorstel is inmiddels in twee lezingen door het parlement behandeld en goedgekeurd, maar oppositiepartij Democraten stapt naar het Hof om verdere behandeling te laten blokkeren.

De Democraten zijn geïrriteerd dat hen meermalen door de voorzitters het recht is ontzegd om het woord te voeren. Op 20 augustus leidde dat tot enig duw- en trekwerk toen de voorzitter de politie te hulp had geroepen om een parlementslid te verwijderen. Een andere incident staat ook nog vers in het geheugen: het parlementslid dat een stoel richting voorzitter gooide.
De derde en laatste lezing van het controversiële voorstel staat gepland voor 27 september, maar het is niet waarschijnlijk dat die doorgaat. Wanneer het Hof het verzoekschrift van de Democraten in behandeling neemt, zal het volgens de PT-bron ongetwijfeld de beraadslagingen stilleggen. In dat geval zal de bron de Kamervoorzitter vragen om een vergadering te beleggen over het recht van het parlement om door te gaan [dus het vonnis te negeren].
De oppositie baseert zich bij haar gang naar de rechter op artikel 68 van de grondwet, dat handelt over daden die de constitutionele monarchie kunnen ondermijnen of tot een ongrondwettelijke machtsgreep leiden. Volgens oppositiewhip Jurin Laksanavisit leidt het voorstel tot een verschuiving in de trias politica: de scheiding der machten tussen de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht.
Deze week verwierp het Hof een petitie van het Network on Volunteer Citizens to Protect the Three Institutions, waarin eveneens bezwaar werd gemaakt tegen het voorstel. Maar volgens Jurin verschilt het eigen verzoekschrift daarvan, omdat het netwerk zich baseerde op twee andere artikelen. Bovendien werd de petitie voor de tumultueus verlopen tweede lezing ingediend.
De belangrijkste wijzigingen van het omstreden voorstel zijn: het aantal zetels wordt uitgebreid van 150 naar 200, de Senaat wordt in zijn geheel gekozen in plaats van voor de helft benoemd, familieleden van parlementsleden mogen zich voortaan ook kandideren en senatoren mogen twee achtereenvolgende termijnen dienen. Bij deze laatste wijziging is volgens Jurin sprake van een belangenconflict leidt omdat de senatoren die het voorstel hebben ingediend, ervan profiteren.

Woensdag 25 september
– Oppositiepartij Democraten heeft weer wat gevonden om het wijzigingsvoorstel voor de verkiezing van de Senaat te blokkeren. Ze zegt over een videoclip te beschikken, waarop te zien is dat een parlementslid van regeringspartij Pheu Thai de elektronische ID-kaart van partijgenoten in een stemmachine stopt. Dus stappen de Democraten weer naar het Constitutionele Hof. Daar ligt al een eerste petitie, waarin gevraagd wordt de grondwettelijkheid van het voorstel te beoordelen.

Donderdag 26 september
– Het Constitutionele Hof heeft twee verzoekschriften, ingediend door oppositiepartij Democraten, in behandeling genomen. In het ene verzoekschrift betogen de Democraten dat het wijzigingsvoorstel voor de verkiezing van de Senaat in strijd is met de grondwet. Zaterdag debatteert het parlement daar in derde lezing over. De Democraten hadden ook gevraagd de behandeling stil te leggen, maar dat heeft het Hof geweigerd.

Het andere verzoekschrift heeft betrekking op de begroting voor het begrotingsjaar 2014, dat op 1 oktober begint. De begroting is in strijd met de grondwet, zegt een groep senatoren en parlementariërs van de oppositiepartij. Het gaat daarbij om bezuinigingen op enkele onafhankelijke instanties. De begroting is al goedgekeurd door beide Kamers en behoeft alleen nog de handtekening van de koning.
Om hun eisen kracht bij te zetten hebben de Democraten ook een video aan het Hof overhandigd waarop te zien is dat een Pheu Thai-parlementslid op 10 en 11 september ID-kaarten van partijgenoten in een stemmachine stopt. Indien bewezen is de stemming ongeldig.

Vrijdag 27 september
• Pheu Thai parlementslid Worachai Hema (de man van het amnestievoorstel) heeft zijn advocaat opdracht gegeven acht rechters van het Constitutionele Hof aan te klagen wegens plichtsverzuim. De aanklacht heeft betrekking op de behandeling van een verzoekschrift vorig jaar, ingediend door een senator en vier anderen, waarin Worachai werd beschuldigd van overtreding van de grondwet. Door dat verzoekschrift in behandeling te nemen zouden de rechter van het Hof de Strafwet hebben overtreden. [Soms twijfel ik wel eens aan de verstandelijke vermogens van enkele Thaise politici]

• Oppositiepartij Democraten is ervan overtuigd dat het voorstel 2 biljoen baht te lenen in strijd is met de grondwet en tot corruptie leidt. Dit zegt Korn Chatikavanij, minister van Financiën in de vorige regering Abhisit. De partij stapt naar het Constitutionele Hof met het verzoek de grondwettelijkheid van het voorstel te beoordelen. Een aparte wet om geld te lenen mag alleen in noodgevallen, maar de 2 biljoen die de regering  voor infrastructurele werken wil lenen, kan via de normale begroting worden uitgetrokken, zeg Korn. De mega-lening legt de komende jaren een grote financiële last op de bevolking.

Zaterdag 28 september
– Premier Yingluck heeft een probleem. Ze is wettelijk verplicht het wijzigingsvoorstel voor de verkiezing van de Senaat binnen 20 dagen na goedkeuring door het parlement aan de koning ter ondertekening voor te leggen. Maar oppositiepartij Democraten heeft het Constitutionele Hof gevraagd de grondwettelijkheid van het voorstel te beoordelen. Dus handelt Yingluck onbehoorlijk tegenover de monarch, wanneer ze dat doet, zeggen de Democraten.

Een gezamenlijk vergadering van Huis van Afgevaardigden en Senaat behandelt het voorstel vandaag in derde lezing. Gezien de overgrote meerderheid van regeringspartij Pheu Thai in het parlement kan de stemming geen verrassing zijn.
Volgens PT-er Apiwan Wiriyachai heeft Yingluck geen keus, want de grondwet eist dat ze het wetsvoorstel voor koninklijke goedkeuring moet indienen. Het juridisch team van de partij heeft de kwestie bestudeerd en is tot die conclusie gekomen. Het vindt dat het Hof niet bevoegd is de verzoekschriften, waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het wijzigingsvoorstel, te behandelen. Het team baseert dit op een juridische redenering, die ik ter wille van de begrijpelijkheid weglaat.
Oppositieleider Abhisit adviseert Yingluck te wachten met indiening van het wetsvoorstel totdat het Constitutionele Hof binnen 20 dagen een uitspraak heeft gedaan, ‘om juridische complicaties te voorkomen’. Democraat Wirat Kalayasari vindt dat Yingluck de kamervoorzitter moet vragen de stemming in derde lezing uit te stellen.
Bij het Constitutionele Hof zijn twee petities ingediend, die verschillende artikelen in de grondwet aangrijpen ter onderbouwing van de strijdigheid. Gisteren kwamen er nog eens twee bij, eveneens ingediend door Democraten.

Zondag 29 september
– Ik moet een bericht rechtzetten. Eerder schreef ik op gezag van de krant dat de Democraten twee verzoekschriften hadden ingediend bij het Constitutionele Hof, waarin het gevraagd wordt of het wetsvoorstel tot wijziging van de verkiezingsprocedure van de Senaat in strijd is met de grondwet. Zie mijn bericht ‘Yingluck heeft een probleem’ in Nieuws uit Thailand van gisteren.

Maar vandaag lees ik in de krant dat deze verzoekschriften via de kamervoorzitter naar het Hof dienen te gaan en die zegt weigert dat. Premier Yingluck heeft nu haar handen vrij om het wetsvoorstel ter ondertekening aan de koning te voor te leggen.
Het wetsvoorstel werd gisteren in derde en laatste lezing goedgekeurd met 358 tegen 2 stemmen. De Democraten namen niet deel aan de stemming. De kamervoorzitter baseert zich met zijn weigering op een precedent in 2011, maar de Democraten zeggen dat de twee zaken niet vergelijkbaar zijn.

Maandag 30 september
– Politieke waarnemers houden er rekening mee dat verkiezingen worden uitgeschreven wanneer het Constitutionele Hof het wetsvoorstel om de verkiezingsprocedure van de Senaat te wijzigen, in strijd met de grondwet acht. Oppositieleider Abhisit heeft zijn partijkader al opdracht gegeven zich daarop voor te bereiden. Nieuwe verkiezingen bieden een oplossingen, zegt een bron [?], nu de regering wordt geconfronteerd met economische problemen en het Hof plus andere instanties een tiental verzoekschriften moet behandelen.

Zaterdag kreeg het senaatsvoorstel in derde en laatste lezing het groene licht van de gezamenlijke vergadering van Huis van Afgevaardigden en Senaat. De bron zegt dat oud-premier Thaksin de regeringspartij opdracht heeft gegeven de derde lezing door te zetten. Premier Yingluck is wettelijk verplicht het voorstel binnen 20 dagen ter ondertekening aan de koning voor te leggen.
Thaksin heeft er alle vertrouwen in dat de partij bij verkiezingen een nieuw mandaat verwerft. De positie van premier Yingluck komt niet in gevaar, zelfs wanneer het Hof regeringspartij PheuThai zou ontbinden en bestuursleden een politieke ban van 5 jaar krijgen. Het is partijstrategie om Yingluck uit de wind te houden. Daarom was ze nauwelijks aanwezig bij de behandeling van het wetsvoorstel.
Volgens de bron maakt de regering zich vooral zorgen over het voorstel 2 biljoen baht te lenen voor infrastructurele werken. Het voorstel is al goedgekeurd door het Huis van Afgevaardigden en moet nog het fiat van de Senaat krijgen. Oppositiepartij Democraten probeert ook dit voorstel via het Constitutionele Hof te blokkeren. De partij vindt dat de gelden via de normale begrotingsprocedure moeten worden uitgetrokken. Ze noemt het voorstel een blanco cheque en is bang voor grootschalige corruptie bij de besteding van de gelden.
De regering zal nog een zware kluif hebben een negatief besluit van het Hof te voorkomen, aldus de bron. Geld uittrekken buiten de begroting om is toegestaan mits er sprake is van urgentie. Bij het verdedigen van het kabinetsbesluit om 350 miljard baht te lenen voor waterwerken beweerde minister Kittiratt Na-Ranong (Financiën) dat de lening urgent was, maar na anderhalf jaar is slechts 10 miljard baht uitgegeven.

Dinsdag 1 oktober
– De rechters van het Constitutionele Hof zijn door vice-minister-president Phongthep Thepkanchana gesouffleerd hoe ze moeten vonnissen over twee petities van Democratische senatoren en parlementsleden. Ze moeten van tafel geveegd worden, omdat het grondwetsartikel waarop de Democraten zich baseren, betrekking heeft op ‘algemene’ wetten en niet op wijziging van de grondwet. Phongthep waarschuwt het Hof niet zijn bevoegdheid te overschrijden en zich niet te bemoeien met het wetgevend proces.

Een groep van 40 senatoren en Democraten uit het Huis van Afgevaardigden hebben het Hof gevraagd te beoordelen of het wijzigingsvoorstel voor de samenstelling van de Senaat door de beugel kan. Het voorstel is zaterdag in derde en laatste lezing goedgekeurd door een gezamenlijke vergadering van beide kamers.
Premier Yingluck dient het binnen 20 dagen ter ondertekening aan de koning voor te leggen, die vervolgens 90 dagen de tijd heeft te contrasigneren. Gebeurt dat niet, dan moet het parlement het voorstel opnieuw behandelen. Naar verluidt zou Yingluck het voorstel vandaag bij de koning deponeren. De Democraten hebben haar gevraagd te wachten op de uitspraak van het Hof.
De belangrijkste wijzigingen van het omstreden voorstel zijn: het aantal zetels wordt uitgebreid van 150 naar 200, de Senaat wordt in zijn geheel gekozen in plaats van voor de helft benoemd, familieleden van parlementsleden mogen zich voortaan ook kandideren en senatoren mogen twee achtereenvolgende termijnen dienen. Bij deze laatste wijziging is volgens de Democraten sprake van een belangenconflict omdat de senatoren die het voorstel hebben ingediend, ervan profiteren.

Woensdag 2 oktober
– Het Constitutionele Hof heeft het vandaag niet gemakkelijk. Het moet beslissen of het wetsvoorstel ter wijziging van de verkiezing van de Senaat, dat inmiddels is ondertekend door premier Yingluck, naar de koning kan. Elk besluit is controversieel. Wanneer het Hof er een stokje voor steekt, staat regeringspartij Pheu Thai op zijn achterste benen; wanneer het Hof dat niet doet, is oppositiepartij Democraten in alle staten.
Het verzoek om het indienen van het voorstel bij de koning te verbieden is gedaan door twee senatoren, nadat de Staten Generaal van Thailand (Huis van Afgevaardigden plus Senaat) zaterdag in derde lezing het voorstel goedkeurden. Fluitje van een centje want Pheu Thai heeft er een ruime meerderheid. Volgens de twee senatoren is het in strijd met de grondwet omdat het huidige democratisch systeem de nek wordt omgedraaid.
Pheu Thai dreigt de opponenten op basis van de Strafwet voor de rechter te slepen alsmede de rechters van het Hof aan te klagen als ze niet haar zin krijgt. Noppadon Pattama, juridisch adviseur van oud-premier Thaksin, dringt er bij het Hof op aan de trias politica (scheiding der machten) te respecteren.
Maar dat is nog niet alles. Een groep van veertig senatoren en Democratische parlementsleden heeft ook een verzoekschrift ingediend, nu om het wetsvoorstel zelf te schorsen. Volgens de Raad van State kan het voorstel juridisch door de beugel.

Vrijdag 4 september
– Het wijzigingsvoorstel voor de verkiezing van de Senaat is nog niet ter ondertekening naar de koning. Het secretariaat van het kabinet wacht op toestemming van het secretariaat van de koning om het in te leveren.

Zaterdag keurde een gezamenlijke vergadering van Huis van Afgevaardigden en Senaat het controversiële voorstel goed en inmiddels heeft premier Yingluck haar handtekening gezet. De premier is wettelijk verplicht het binnen 20 dagen aan de koning voor te leggen. De vorst heeft vervolgens 90 dagen om te tekenen.
Woensdag verwierp het Constitutionele Hof een verzoekschrift om indiening te verbieden, maar het nam wel een ander verzoekschrift in behandeling, eveneens van Democraten, waarin het Hof wordt gevraagd te oordelen of het voorstel al dan niet in strijd is met de grondwet. De kamervoorzitter sluisde nog een derde verzoekschrift naar het Hof door, ingediend door veertig senatoren en Democratische parlementsleden. Ook dit verzoekschrift poogt een stokje te steken voor het wijzigingsvoorstel.
Het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD, roodhemden) heeft bij de politie aangifte gedaan tegen de groep van veertig senatoren.

Zondag 6 oktober
– Het voorstel om artikel 190 van de grondwet te wijzigen wordt tussen 14 en 18 oktober voorbesproken, zegt regeringswhip Amnuay Klangpa. Er worden dan afspraken over de parlementaire behandeling gemaakt. Artikel 190 regelt de goedkeuring van verdragen met het buitenland.

Volgens het huidige artikel moet voor elke overeenkomst goedkeuring van het parlement worden gevraagd. Het artikel kostte in 2008 de kop van toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Noppadon Pattama (thans juridisch adviseur van Thaksin) omdat hij een gezamenlijk communiqué met Cambodja had getekend over de aanvraag van de werelderfgoedstatus voor Hindu-tempel Preah Vihear. Hij had toestemming aan het parlement moeten vragen.

Donderdag 10 oktober
– En weer veegde het Constitutionele Hof verzoekschriften van oppositiepartij Democraten van tafel. Twee petities met het verzoek het wijzigingsvoorstel voor de samenstelling van de Senaat te beoordelen, werden gisteren op formele gronden niet in behandeling genomen. De indieners baseerden zich op de verkeerde grondwetsartikelen ter ondersteuning van hun eis, oordeelden de rechters.

Met een ander verzoekschrift over hetzelfde onderwerp gaat het iets beter. Het Hof heeft alle parlementsleden opdracht gegeven hun besluit te motiveren om akkoord te gaan met wijziging van de Senaat. Belangrijkste pijnpunt voor de Democraten is het schrappen van de benoemde senatoren. Thans wordt de helft benoemd en de helft gekozen. Eveneens wordt het verbod op twee achtereenvolgende zittingstermijnen geschrapt.

Woensdag 16 oktober
– Het parlement is gisteren begonnen aan de behandeling (in tweede lezing) van het voorstel om artikel 190 van de grondwet te versoepelen. Het huidige artikel vereist dat bij elke maatregel die met het buitenland te maken heeft, het kabinet toestemming moet vragen aan het parlement. Oppositiepartij Democraten is weer wantrouwend. Van de wijziging kan premier Thaksin profiteren, die belangstelling zou hebben voor de exploitatie van gas en olie in de Golf van Thailand. Het gaat om een gebied van 26.000 vierkante kilometer dat door Thailand en Cambodja wordt betwist. Volgens een schatting van de World Bank is het goed voor 2 miljard olievaten en 10 biljoen kubieke meter aardgas. Wijziging van artikel 190 geeft het kabinet te veel macht, zegt de oppositie.

Roodhemdgroepen tarten Constitutionele Hof
16 november – Met een premier die verklaart nooit te hebben gezegd het vonnis van het Internationale Hof van Justitie (het hoogste rechtsorgaan in de wereld) te zullen accepteren, wekt het natuurlijk geen verbazing als haar onderdanen ook geen respect hebben voor de rechterlijke macht. Me dunkt: dat is ernstig in een land dat pretendeert een rechtsstaat te zijn. Zo’n uitspraak van een premier is een oproep tot anarchisme en getuigt van een gebrek aan staatsmanschap.
Drie roodhemd splintergroepen waarschuwen het Constitutionele Hof regeringspartij Pheu Thai niet te ontbinden. Wanneer het Hof dat doet, trekken ze ‘met duizenden’ naar het gerechtsgebouw om te demonstreren. Ontbinding van Pheu Thai is theoretisch mogelijk wanneer het Hof woensdag tot de conclusie komt dat het wijzigingsvoorstel voor de verkiezing van de Senaat (goedgekeurd door Huis van Afgevaardigden en Senaat) in strijd is met de grondwet. Belangrijkste wijziging is dat de Senaat in haar geheel gekozen gaat worden en niet meer voor de helft wordt benoemd.
De drie groepen vrezen dat de geschiedenis zich herhaalt omdat de twee voorgangers van Pheu Thai ook door het Constitutionele Hof werden ontbonden: Thai Rak Thai en de People’s Power Party. ‘Wanneer het Hof een onwettig vonnis wijst en zich bemoeit met de wetgevende macht [het parlement], dat de rechtsbevoegdheid heeft om de grondwet te veranderen, of Pheu Thai ontbindt, marcheren duizenden leden van onze groepen naar het Hof om ertegen te protesteren’, dreigt Wuthipong Kachatham, leider van de Red Shirt Community Radios Group in Pathum Thani.
Pongsit Kongsena, voorzitter van de People’s Power Alliance, zegt dat zijn groep en de Red Shirt Community Radios Group volgende week bij het Lak Si monument in Bang Khen (Bangkok) een rally houden, parallel aan de aangekondigde rally van het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD, roodhemden). De UDD-rally zou oorspronkelijk bij het Muang Thong Thani stadion plaatsvinden, maar wordt verplaatst omdat er een internationale conferentie van de Europese Unie plaatsvindt. De rally begint op maandag, een dag na Loy Krathong, en duurt tot woensdag wanneer het Hof uitspraak doet.
Roodhemdleider en parlementslid Korkaew Pikulthong zegt dat enkele roodhemdgroepen onafhankelijk van het UDD opereren. Het UDD zal proberen hen ervan te weerhouden geweld te gebruiken. Volgens Korkaew vertrouwen ze het Constitutionele Hof niet en willen ze dat het Hof een evenwichtig vonnis wijst.
Voor de gewraakte uitspraak van Yingluck, zie Preah Vihear: Yingluck houdt zich op de vlakte.

Zondag 17 november
– De roodhemdrally van volgende week wordt in het Rajamangala stadion in Bang Kapi gehouden en niet bij het SCG Muangthong United stadion, waar de roodhemden vorige week zondag demonstreerden. Over de reden van de verhuizing circuleren verschillende berichten. Eerder meldde de krant dat er een conferentie van de Europese Unie werd gehouden, de UDD-voorzitter zegt dat de nieuwe lokatie groter is en anderen wijzen op een spandoek op de oude locatie. Daarop staat te lezen dat het gebied eigendom is van het ministerie van Financiën en in gebruik is door de Royal Thai Police.

De rally wordt op dinsdag en woensdag gehouden, maar zou niet tot doel hebben het Constitutionele Hof onder druk te zetten. Het Hof vonnist woensdag of het wijzigingsvoorstel voor de verkiezing van de Senaat al dan niet in strijd is met de grondwet. Theoretisch bestaat de mogelijkheid dat regeringspartij Pheu Thai wordt ontbonden.Maandag 18 november
– Woensdag is een spannende dag voor Thailand. In het ergste geval wordt regeringspartij Pheu Thai ontbonden en mogen de parlementsleden, die tevens bestuurslid zijn, 5 jaar met hun (politieke) duimen draaien. ‘De al fragiele politieke situatie komt dan verder onder druk te staan’, schrijft Bangkok Post.

Woensdag buigt het Constitutionele Hof zich over vier petities, ingediend door parlementsleden van oppositiepartij Democraten. Zij verzetten zich tegen het ontwerp-wetsvoorstel tot wijziging van de samenstelling en verkiezingsprocedure van de Senaat. Belangrijkste pijnpunten: de Senaat wordt niet meer voor de helft benoemd, maar in zijn geheel gekozen. Ouders, echtgenotes en kinderen mogen zich ook verkiesbaar stellen.
De krant schetst vier scenario’s (zie kader). In het ergste geval wordt regeringspartij Pheu Thai weliswaar ontbonden, maar voor het kabinet heeft die uitspraak geen consequenties. Premier Yingluck evenals alle Pheu Thai-parlementsleden kunnen lid worden van een nieuwe partij en het is business as usual. Dat is al twee keer eerder gebeurd na opheffing van Thai Rak Thai (de partij van Thaksin) en de People’s Power Party, de twee voorlopers van Pheu Thai.
Wat verder nog dreigt is dat de National Anti-Corruption Commission een afzettingsprocedure begint tegen de 310 parlementsleden die voor het wijzigingsvoorstel hebben gestemd.
Politieke analisten hopen dat het Hof niet voor het meest vergaande scenario kiest, want dan zal de politieke spanning oplopen met als risico dat voor – en tegenstanders van de regering elkaar te lijf gaan.
De politie heeft de bewaking van regeringsgebouwen opgevoerd en stelling genomen bij de woningen van ‘belangrijke mensen’.

Regeringspartij heeft lak aan uitspraak Constitutionele Hof
19 november – Pheu Thai heeft lak aan de uitspraak die het Constitutionele Hof morgen gaat doen over een grondwetwijziging. Volgens de regeringspartij is het Hof niet bevoegd om in te grijpen. Een roodhemdgroep dreigt zelfs met rally’s bij de woningen van de rechters, wanneer ze de wijziging afwijzen. Ze eist het ontslag van drie van de negen rechters.
Vandaag begint in het Rajamangala stadion een tweedaagse rally van het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD, roodhemden). Volgens voorzitter Tida Tawornseth blijven de roodhemden in het stadion, maar wanneer de uitspraak ongunstig is, gaan ze straat op.
De politie heeft stalen barricades voor het hek en de ingang van het Constitutionele Hof geplaatst en politievoertuigen voor het gebouw geparkeerd. De rechters krijgen morgen speciale politiebescherming. Chavana Traimas, secretaris-generaal van het Hof, hoopt dat rellen achterwege blijven. ‘Mensen moeten begrijpen dat het Hof gewoon zijn werk doet.’
Alle commotie en oorlogstaal heeft te maken met het voorstel (aangenomen door Huis van Afgevaardigden en Senaat) om de verkiezingsprocedure voor de Senaat te wijzigen. Het aantal senatoren gaat omhoog van 150 naar 200 en ze worden allemaal gekozen. Thans wordt de Senaat voor de helft benoemd. Het verbod op kandidering door familieleden vervalt. Het Hof buigt zich op verzoek van oppositiepartij Democraten over de zaak. Die meent dat het voorstel in strijd is met de grondwet.
Apiwan Wiriyachai, lid van Pheu Thai’s strategische commissie, zegt dat het Hof niet bevoegd om over de zaak te oordelen, want dan zou het in het wetgevend proces ingrijpen. Parlementsleden hebben het mandaat om de grondwet te wijzigen. De voorzitters van beide Kamers zullen vandaag een verklaring over de zaak afleggen.
De felste tegenstand komt van de Community Radio for Democracy Club. Twintig leden eisen in een brief het ontslag van drie rechters, want die zouden bevooroordeeld zijn [De reden laat ik achterwege, vereist te veel ruimte om uit te leggen]. Morgen om 9 uur neemt de groep stelling bij het Hof. Wanneer het Hof beslist dat het wijzigingsvoorstel in strijd is met de grondwet, gaan ze naar de woningen van de rechters om uitleg te vragen.
Verder wordt er weer driftig met aantallen te verwachten roodhemden gestrooid. Anuwat Tinarach, hoofd van het UDD in het Noordoosten, zegt dat 30.000 roodhemden vandaag naar Bangkok vertrekken. Een andere roodhemdleider zegt dat vandaag 100.000 roodhemden komen opdraven. Wanneer het Hof het wijzigingsvoorstel afwijst, kan de rally zeker een week duren. Later worden nog eens 100.000 roodhemden gemobiliseerd, zegt hij.

Dinsdag 19 november
– De recalcitrante roodhemdleider Jatuporn Prompan moet een kronkel in zijn hersens hebben. Want wat zei hij gisteren op een persconferentie van het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD,roodhemden) in winkelcentrum Imperial Lat Phrao? Dit zei hij: Het Constitutionele Hof is niet bevoegd om het wijzigen van de grondwet te laten ontsporen, maar de komende roodhemdrally heeft niet tot doel de rechters onder druk te zetten.
Nee, de honderdduizend roodhemden die het UDD op de been hoopt te brengen, komen vandaag naar het Rajamangala stadion in Bangkok voor een gezellige picknick; nou goed. Die rally heeft niets te maken met de zitting van het Hof op woensdag. Wie dat gelooft, is ongelooflijk naïef.
Volgens UDD-voorzitter Tida Tawornseth blijven de demonstranten in het stadion en zullen ze een confrontatie met de anti-regerings demonstranten uit de weg gaan. Maar oppositieleider Abhisit is daar niet gerust op. Hij maakt zich zorgen over de veiligheid van de rechters en wijst erop dat de roodhemden tijdens eerdere rally’s een neiging tot geweld vertoonden en de rechters van het Hof intimideerden.
Woensdag buigt het Constitutionele Hof zich over vier petities, ingediend door parlementsleden van oppositiepartij Democraten. Zij verzetten zich tegen het ontwerp-wetsvoorstel tot wijziging van de samenstelling en verkiezingsprocedure van de Senaat. In het ergste geval wordt regeringspartij Pheu Thai ontbonden en worden de bestuursleden 5 jaar uitgesloten van een politieke functie.

312 parlementsleden wijzen uitspraak Constitutionele Hof bij voorbaat af
20 november – ‘The decision of the Constitutional Court shall be deemed final and binding on the National Assembly, Council of Ministers, Courts and other State organs’, zegt artikel 216 van de grondwet. Maar 312 parlementsleden en de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden hebben daar geen boodschap aan. De uitspraak van het Constitutionele Hof vandaag wordt bij voorbaat afgewezen.

Nog erger: het Hof had de verzoekschriften over de senaatsverkiezing niet eens in behandeling mogen nemen, vinden ze. Want het Hof bemoeit zich met het wetgevend proces en dat is in strijd met het principe van de trias politica.
Dinsdag hielden de Huis-voorzitter en dertig Pheu Thai-kamerleden een persconferentie over de zaak. Waar gaat het om? Huis van Afgevaardigden en Senaat hebben een wijzigingsvoorstel goedgekeurd, dat voorziet in uitbreiding van de Senaat van 150 naar 200 zetels. Alle senatoren worden voortaan gekozen; de helft van de Senaat wordt niet meer benoemd. Het verbod op kandidering van familieleden vervalt.
Uiteraard lukte het oppositiepartij Democraten niet het voorstel tegen te houden, dus stapten vier Democraten naar het Constitutionele Hof met het verzoek te beoordelen of het voorstel al dan niet in strijd is met de grondwet. Zij menen van wel. Het voorstel ondermijnt de constitutionele monarchie en is middels een verkeerde procedure goedgekeurd. Bovendien is een Pheu Thai-parlementslid betrapt toen hij voor partijgenoten stemde en dat mag al helemaal niet.
Gistermiddag begon het Rajamangala stadion vol te stromen met roodhemden, waar ze hun leiders zullen horen zeggen dat de inmenging van het Hof ongehoord is. Tida Tawornseth, voorzitter van het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD, roodhemden), en de recalcitrante roodhemdleider Jatuporn Prompan hebben dat al eerder gezegd: het Hof heeft geen recht om het wijzigingsvoorstel te beoordelen. Om acht uur gisteravond werd het aantal roodhemdn geschat op 60.000.
Premier Yingluck heeft het voorstel op 1 oktober bij de koning ingeleverd, die 90 dagen de tijd heeft om zijn handtekening te zetten. Het voorstel ligt momenteel bij de Privy Council, een adviesorgaan van de koning, maar die wacht op de uitspraak van het Hof. Volgens Ukrit Mongkolnavin, voorzitter van de Independent Nationale Rule of Law Commission, doorkruist de uitspraak van het Hof het koninklijk gezag. ‘Het Hof kan verantwoordelijk zijn voor doden wanneer partijen in botsing komen’, zei hij gisteren op een seminar.
Prinya Tevanaruemitrkul, docent recht aan de Thammasat universiteit, noemt de afwijzing van het vonnis door d parlementsleden irrelevant omdat het wijzigingsvoorstel nu bij de koning ligt. ‘Het is net als bij een voetbalwedstrijd. Het is onmogelijk voor de spelers om beslissingen van de scheidsrechter af te wijzen. De enige vraag is of de beslissing van de scheidsrechter gegrond en fair is.’
Voor de mogelijke uitspraken van het Hof, zie maandag. In het ergste geval wordt regeringspartij Pheu Thai ontbonden.

Woensdag 20 november
– UDD-voorzitter Tida Tawornseth zegt dat de roodhemden, die gisteren een 2-daagse rally zijn begonnen in het Rajamangala stadion, daar blijven en niet de straat opgaan, wanneer het Constitutionele Hof vandaag een voor de regering en Pheu Thai ongunstige beslissing neemt. Het is wel mogelijk dat de rally wordt verlengd, maar geweld sluit ze uit. ‘Het wordt alleen een platform waarop mensen hun mening kunnen geven.’

Grondwetwijziging: Regering en regeringspartij bijten in het zand
21 november – De regering Yingluck en regeringspartij Pheu Thai hebben gisteren een gevoelige tik op de vingers gekregen van het Constitutionele Hof. Het voorstel om de samenstelling van de Senaat te wijzigen, is in strijd met de grondwet. ‘Het voorstel maakt van de Senaat een familiebedrijf dat tot een machtsmonopolie leidt die de democratie aantast’, aldus het Hof.
Nog even de voorgeschiedenis. De regering heeft voorgesteld de Senaat in haar geheel te kiezen en niet meer voor de helft te benoemen. Het verbod op kandidering door familieleden vervalt en het aantal senatoren gaat omhoog van 150 naar 200. Huis van Afgevaardigden en Senaat hebben het voorstel goedgekeurd en premier Yingluck heeft het ter ondertekening aan de koning voorgelegd. Het Hof boog zich over de zaak omdat de Democraten, die zwaar in de minderheid zijn in het parlement, vroegen de grondwettelijkheid van het voorstel te beoordelen.
Het Hof stelde vast dat het voorstel in strijd is met de grondwet. Enkele harde noten kraakte het over de parlementsleden die namens anderen stemden. ‘Dishonest. In breach with parliament’s rules. In violation of parlimentarians’ honesty.’ Het verzoek om de regeringspartijen te ontbinden en de parlementsleden, die voor het voorstel stemden, hun parlementszetel te ontnemen, werd door het Hof afgewezen.
Oppositieparij Democraten vindt dat premier Yingluck moet aftreden om verantwoordelijkheid te tonen over ‘een fout voorstel’. Ook de voorzitters van Huis en Senaat dienen af te treden. De partij overweegt een afzettingsprocedure te beginnen tegen de 312 parlementsleden, die voor het voorstel hebben gestemd. Volgens de Democraten stelt de uitspraak ook een precedent voor twee andere voorstellen tot wijziging van de grondwet.
Het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD, roodhemden), dat de afgelopen twee dagen een rally in het Rajamangala stadion hield ter ondersteuning van de regering, heeft besloten de rally af te blazen. UDD-leider Jatuporn Prompan zei tegen de circa 30.000 aanwezigen (schatting Bangkok Post) naar huis te gaan en zich op de nieuwe strijd voor te bereiden. ‘Nu we de grondwet niet artikelgewijs kunnen veranderen, gaan we de hele grondwet veranderen.’
De roodhemden pleiten voor hervatting van het parlementaire debat, dat vorig jaar door het Constitutionele Hof werd stilgelegd. Het Hof adviseerde toen om eerst een referendum te houden over de noodzaak tot verandering. De grondwet die tot zoveel commotie leidt, is in 2007 na de militaire coup vastgesteld door een regering die door de coupplegers in het zadel was geholpen.
Puntsgewijs de belangrijkste overwegingen van het Hof:
• De voorzitter en vice-voorzitters van het Huis van Afgevaardigden hebben sommige parlementsleden het recht ontnomen om het woord te voeren [om het debat snel af te ronden].
• Het voorstel geeft politici een totale macht over het parlement en dat is een stap terug.
• Het voorstel maakt van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat één en dezelfde Kamer. Het biedt politici die met ongrondwettelijke middelen de macht willen grijpen, de mogelijkheid om het parlement volledig te beheersen.
• Het voorstel maakt van de Senaat een familiebedrijf dat tot een machtsmonopolie leidt die de democratie aantast.
• De Senaat in een volledig gekozen kamer veranderen, die niet verschilt van het Huis van Afgevaardigden, is schadelijk voor de kern en inhoud van het tweekamerstelsel en stelt politici in de gelegenheid om het parlement volledig in hun macht te krijgen.

Donderdag 21 november
– De regering en de regeringsparlementsleden moeten doorgaan met het herzien van de grondwet, vindt Worachet Pakeerat, lid van Nitirat, een groep ambiteuze juristen verbonden aan de Thammasat universiteit. Volgens Worachet heeft het Constitutionele Hof niet het recht herziening van de grondwet te verbieden, want dat is een democratisch recht van gekozen parlementariërs.

Gisteren oordeelde het Hof dat het senaatsvoorstel zowel procedureel als inhoudelijk in strijd met de grondwet is (zie Grondwetwijziging: Regering en regeringspartij bijten in het zand). Worachet ziet daarin de zoveelste bevestiging van de rol van het Hof in het voortgaande proces van progressieve democratisering. De krachtmeting (tug of war) tussen deze krachten zal nog vele jaren doorgaan, totdat andere middelen zoals een volksopstand veranderingen afdwingen.
Worachet daagt het Pheu Thai-bestuur, de premier en Thaksin uit om een ‘bold move’ te maken en hun rechten te herbevestigen ondanks het vonnis van het Hof. Hij vindt dat het parlement de uitspraak moet negeren en wachten totdat de koning zijn handtekening zet of het terugstuurt, zodat het opnieuw in stemming kan worden gebracht. Dan is een tweederde meerderheid vereist.
Trakool Meechai, assistent-hoogleraar aan de Chulalongkorn universiteit, zegt dat de regering zelfmoord pleegt, wanneer ze het ‘ongrondwettelijk’ senaatsvoorstel opnieuw in stemming brengt. Confrontaties tussen rivalen zijn dan niet ondenkbaar.

Regeringspartij gaat in de tegenaanval
De messen worden geslepen. Regeringspartij Pheu Thai wil vijf rechters van het Constitutionele Hof naar huis sturen en gaat aangifte tegen hen doen wegens het plegen van een ambtsmisdrijf en majesteitsschennis. De partij accepteert niet dat het Hof het voorstel om de samenstelling van de Senaat te wijzigen, woensdag met 5 tegen 4 stemmen afwees. Volgens het Hof is dit voorstel zowel procedureel als inhoudelijk in strijd met de grondwet.

Partijleider Charupong Ruangsuwan maakte gisteren de reactie van zijn partij bekend. Hij herhaalde wat de partij al eerder heeft gezegd, namelijk dat het Hof de zaak, aangezwengeld door oppositiepartij Democraten, nooit in behandeling had mogen nemen. Het parlement heeft het recht de grondwet te wijzigen. Het Hof bemoeit zich met de wetgevende macht.
Het Hof heeft volgens de partij ook niets te maken met het feit dat PT-ers namens andere partijgenoten hebben gestemd; dat is een zaak van het parlement zelf. Het verwijt van majesteitsschennis baseert Pheu Thai op het feit dat het voorstel al ter ondertekening bij de koning ligt.
Pheu Thai zal het door het Hof afgewezen senaatsvoorstel niet nieuw leven inblazen, maar gaat nu proberen de gehele grondwet (van 2007) te wijzigen. Deze procedure werd vorig jaar door het Hof stilgelegd. Het Hof adviseerde toen om eerst een referendum te houden, omdat de grondwet van 2007 ook in een referendum aan de bevolking was voorgelegd. Een kleine meerderheid stemde destijds voor.
Parlementslid Jurin Laksanavisit (Democraten) zegt hierover dat nog steeds sommigen in Pheu Thai erop gebrand zijn de corruptiezaken tijdens de regering Thaksin van tafel te krijgen.
Boontje komt om zijn loontje
Inmiddels zit de andere kant van het politieke spectrum niet stil. Het lijkt een beetje op Boontje komt om zijn loontje, want na de gevoelige tik die het Constitutionele Hof woensdag heeft uitgedeeld aan de regering en regeringspartij Pheu Thai worden nu de verantwoordelijke parlementsleden aangepakt.
Demonstranten, senatoren en oppositiepartij Democraten stappen naar de National Anti-Corruption Commission (NACC) om premier Yingluck, de voorzitters van beide kamers en de 312 parlementsleden, die voor het afgewezen senaatsvoorstel stemden, uit hun functie te laten ontzetten.
Geen wraakactie, maar bedoeld om de rechtsstaat te beschermen, zegt senator Prasarn Marukpitak. Senator Wanchai Sornsiri zegt dat de 312 wetgevers ook strafrechtelijke vervolging kunnen verwachten vanwege plichtsverzuim en het gebruik van valse documenten [?].
De eerste die na de uitspraak van het Hof naar de NACC is gestapt, is het Network of Students and People for Thailand’s Reform (Pefot), een groep die op Ratchadamnoen een rally houdt. De bekende groep van veertig senatoren volgt vrijdag en de Democraten volgende week. De NACC heeft het verzoekschrift van Pefot al geaccepteerd.
Woordvoerder Chavanond Intarakomalyasut (Democraten) herhaalde donderdag de oproep aan premier Yingluck om af te treden, het Huis van Afgevaardigden te ontbinden en nieuwe verkiezingen uit te schrijven.
Het Constitutionele Hof oordeelde woensdag dat het voorstel tot wijziging van de samenstelling van de Senaat zowel procedureel als inhoudelijk in strijd is met de grondwet. Voor de overwegingen van het Hof, zie: ‘Grondwetwijziging: Regering en regeringspartij bijten in het zand.’ Premier Yingluck heeft nog niet gereageerd op de uitspraak. Eerder distantieerde ze zich van het voorstel, het mantra herhalend dat het voorstel een zaak van het parlement was en niet van de regering. (Bron: Website Bangkok Post, 21 november 2013; krant 22 november 2013)

Vrijdag 22 november
– De National Anti-Corruption Commission krijgt het druk. Behalve de petities die ik al noemde in de posting ‘Regeringspartij gaat in de tegenaanval’ heeft de commissie nog meer verzoekschriften ontvangen, die allemaal te maken hebben met het voorstel tot wijziging van de Senaat (dat woensdag door het Constitutionele Hof is afgewezen). De NACC veegt ze allemaal bij elkaar en behandelt ze als één zaak, die aldus een NACC-lid ‘some time’ in beslag zal nemen.

Ik noem ze puntsgewijs:
• Een groep senatoren vraagt om strafrechtelijke actie tegen de parlementsleden die voor het voorstel hebben gestemd.
• Burgers vragen om strafrechtelijke vervolging tegen het Pheu Thai-parlementslid dat namens partijgenoten heeft gestemd. Hij gebruikte hun elektronische stempasjes. Oppositiepartij Democraten gaat een zelfde verzoek doen. Volgens de partij heeft hij de Computer Crime Act overtreden.
• Oppositiepartij Democraten en anti-regerings senatoren eisen de afzetting van de voorzitters van Huis van Afgevaardigden en Senaat. Ze worden beschuldigd van politieke vooringenomenheid tijdens het parlementsdebat over het voorstel.
• Het Network of Students and People for Thailand’s Reform eist de afzetting van premier Yingluck, beide kamervoorzitters en de 310 parlementsleden die voor het voorstel hebben gestemd. Het netwerk beschuldigt hen van plichtsverzuim in strijd met de grondwet en de ethische code van politici.
• De bekende groep van 40 kritische senatoren levert vandaag een afzettingspetitie in tegen de 312 parlementsleden (zowel uit het Huis van Afgevaardigden als de Senaat), die voor het voorstel hebben gestemd. Wanneer de NACC dit verzoek honoreert, gaat de zaak naar de Senaat die over afzetting beslist.
• In het krantenbericht ontbreekt wat ik op de website heb gelezen, namelijk dat oppositiepartij Democraten volgende week een zelfde verzoek zal doen als de senatoren.

Demonstranten dreigen met afsluiten water en elektra
23 november – Het afsluiten van elektriciteit en water naar overheidskantoren en de woning van de premier is mogelijk de volgende stap in het protest tegen de regering Yingluck. Zondag is ‘major battle day’ en maandag gaan de demonstranten in twaalf groepen door Bangkok marcheren.
Het afsluiten van elektra en water werd gisteren bekend gemaakt door Suthep Thaugsuban, actieleider van de rally van oppositiepartij Democraten op de Ratchadamnoen Avenue. Hij zei dat de State Enterprises Workers’ Relations Confederation zich bij het protest had aangesloten en dat de leden bereid waren de knop van de nutsvoorzieningen om te draaien.
Het Network of Students and People for Reform of Thailand (NSPRT), dat bij de Makkhawan Rangsan brug een eigen rally houdt, en de People’s Democratic Force to Overthrow Thaksinism (Phan Fa brug) zijn bereid zich bij de rally van de Democraten aan te sluiten.
De NSPRT-demonstranten schoven gisteren een stukje op richting politiebarricades bij het Government House. Sommigen blokkeerden de toegangsroute naar het regeringscentrum. Volgens NSPRT-coördinator Uthai Yodmanee gaan de demonstranten het regeringscentrum omsingelen om het werk van de regering Yingluck lam te leggen.
Paradorn Pattanatabut, secretaris-generaal van de National Security Council, zegt dat het kabinet wellicht wordt gevraagd de Internal Security Act, die voor drie districten in Bangkok geldt, met een maand te verlengen, afhankelijk van het aantal demonstranten op zondag. Suthep zegt dan 1 miljoen mensen op de been te willen brengen. Paradorn gelooft niet dat het hem dat lukt.
Over de omsingeling maakt Paradorn zich geen zorgen. Hij denkt dat de demonstranten niet zullen proberen door de barricades te breken. Wel maakt hij zich zorgen over mogelijke ordeverstoringen door een ‘derde partij’. Daarom worden twintig observatieposten op hoge gebouwen opgezet. Journalisten mogen daar ook komen.
Gisteren marcheerde de NSPRT met tweeduizend demonstranten naar het hoofdkantoor van regeringspartij Pheu Thai om te protesteren tegen de reactie van Pheu Thai op het vonnis van het Constitutionele Hof van woensdag. Pheu Thai wil vijf van de negen rechters laten vervolgen wegens het plegen van een ambtsmisdrijf en majesteitsschennis.
Woensdag oordeelde het Hof met 5 tegen 4 stemmen dat het voorstel om de Senaat in haar geheel te laten kiezen, is strijd is met de grondwet. Thans wordt de Senaat voor de helft benoemd.

Zaterdag 23 november
– Het onderzoek van de National Anti-Corruption Commission naar de 312 parlementsleden die het senaatsvoorstel hebben goedgekeurd, wordt niet gehinderd door Pheu Thai’s afwijzing van het vonnis van het Constitutionele Hof van woensdag.

‘Pheu Thai’s afwijzing heeft niets te maken met het werk van de NACC’, zegt Vicha Mahakhun, NACC-lid en woordvoerder. ‘Alle overheidsdiensten zijn gebonden aan het vonnis van het Hof. De NACC kan niet een andere kant opgaan. Ze moet haar onderzoek op het vonnis baseren.’
Bij de NACC liggen vijf petities met het verzoek een afzettingsprocedure te beginnen tegen de desbetreffende parlementariërs en/of hen strafrechtelijk te laten vervolgen. Ook de voorzitters van beide kamers liggen onder vuur voor hun rol tijdens het parlementsdebat. De NACC onderzoekt ook de stemming waarbij een parlementslid elektronische stemkaarten van collega’s heeft gebruikt. De resultaten van het NACC-onderzoek gaan naar de strafrechtelijke afdeling Holders of Political Positions van de Supreme Court.
Het UDD (roodhemden) heeft gisteren de NACC gevraagd de zaak te schrappen. Volgens de UDD-advocaat is de NACC niet bevoegd. ‘De wetgevers hebben hun plicht gedaan en hun daden hebben niets te maken met corruptie.’ Het UDD en Pheu Thai doen maandag aangifte, onder andere wegens majesteitsschennis, tegen vijf van de negen rechters van het Constitutionele Hof. Het Hof vonniste woensdag dat het voorstel de Senaat in haar geheel te laten kiezen en niet meer voor de helft te benoemen, met 5 tegen 4 stemmen in strijd met de grondwet is.

Zondag 24 november
– Natuurlijk wil iedereen zijn zegje doen over de uitspraak van het Constitutionele Hof, dus ook Nitirat laat weten wat ze ervan vindt. De groep juristen verbonden aan de Thammasat universiteit, zegt dat het Hof in de zaak van het senaatsvoorstel niet bevoegd was te oordelen.

‘De rechtsbevoegdheid van het Hof wordt beperkt door de grondwet [van 2007]’, zegt Worachet Pakeerut. ‘Die is de eerste prioriteit en die moet voor elke zaak beoordeeld worden. Het Hof heeft dat niet gedaan. Het baseerde zich op het principe dat het de minderheid moet beschermen. Dit principe betekent niet dat de meerderheid rekening moet houden met de minderheid. Het stelt alleen de minderheid in de gelegenheid haar mening te uiten. Dit concept komt niet in het vonnis voor.’
Ik zou zeggen: voer voor juristen, dus de rest van het bericht sla ik maar eens over. Nou ja, nog één citaat dan. Worachet noemt het vonnis de ‘dictatuur van de minderheid’.

Dinsdag 26 november
Heeft het Constitutionele Hof een juridische blunder gemaakt door het voorstel tot wijziging van de samenstelling van de Senaat (dat is goedgekeurd door Huis van Afgevaardigden en Senaat) in strijd met de grondwet te achten? Sommige Thaise commentatoren en ook twee bloglezers menen dat. Het parlement heeft als enige de bevoegdheid de (grond) wet te veranderen, redeneren zij.

Maar dat is te simpel gesteld. Emeritus hoogleraar recht Stephen B Young (Harvard Law School) schrijft in Bangkok Post dat de uitspraak van het Constitutionele Hof consistent is met 224 jaar Amerikaanse democratie. Het is de plicht van het Hof om onrechtvaardige en partijdige wetten tegen te houden.
Interessant is ook zijn observatie dat de wetgevende en uitvoerende macht in Thailand één regeringstak zijn, waardoor de scheiding der machten en het principe van checks and balances worden ondermijnd. Populair gezegd: Regering en parlement zijn één pot nat. Niet het parlement maar de regering diende de wet in; het Huis en de Senaat gaven hun toestemming aan een beslissing van de uitvoerende macht.
Geïnteresseerde lezers verwijs ik graag naar Young’s artikel, waar helaas een foutieve kop boven is geplaatst: http://www.bangkokpost.com/opinion/opinion/381522/court-did-its-duty-over-charter-change

Aanval van academische wereld op actieleider Suthep
5 december – Een belediging voor de democratie, een tijdbom die een burgeroorlog kan ontsteken, een utopie, onwerkbaar. Vanuit de academische wereld komt weinig waardering voor het idee van actieleider Suthep Thaugsuban om de huidige regering door een Volksraad te vervangen en de koning te vragen een interim-premier te benoemen.
Suthep heeft zijn actierepertoire inmiddels weer uitgebreid. In een interview met Bangkok Post zegt hij een ‘vreedzame coup door het volk’ te willen laten plegen. ‘Het verschil met een militaire coup is dat het leger slechts enkele uren nodig heeft om de macht te grijpen, maar het volk is ongewapend, dus dat duurt langer.’
De Volksraad zou moeten bestaan uit tweehonderd leden, sommigen direct gekozen uit alle lagen van de bevolking, anderen benoemd. Politici of leden van politieke partijen zijn niet welkom. De Volksraad en een interim-kabinet zouden maximaal 1 à 1,5 jaar aan de macht mogen blijven. Gevraagd wat die coup door het volk inhoudt, zegt hij dat hij de bureaucratie gaat stil leggen. ‘Wanneer de bureaucratie niet functioneert, komt er een eind aan de regering Yingluck.’
Suthep, tegen wie een arrestatiebevel is uitgevaardigd, zegt zich pas aan te geven als zijn taak voltooid is: het uitroeien van het ‘Thaksin regime’ met wortel en tak. De protesten worden morgen hervat en duren tot maandag.
De academische wereld reageert in meerderheid afkeurend op zijn plannen. Enkele reacties:
Nakharin Mektrairat (Kasetsart universiteit): De enige optie is ontbinding van het Huis van Afgevaardigden door Yingluck. Daarna wordt de regering demissionair met als taak hervormingen tot stand te brengen.
Kowit Wongsurawat (Moral and Political Science Academy van het Royal Institute): Ontbinding van het Huis en een voor alle partijen acceptabele premier.
Prapas Pintoptaeng (Chulalongkorn universiteit): Thailand dient te leren van Zuid-Amerika waar volksraden zijn mislukt. Sommige sociale groepen gebruikten die om de macht te grijpen. De ideeën van Suthep leiden uiteindelijk alleen maar tot geweld. Een door de koning benoemde premier is eerder voorgesteld, maar de koning zelf schoot het destijds af.
Worachet Pakeerut (Thammasat): Uiteindelijk zal de regering voor de druk buigen en aftreden, maar ’s lands problemen blijven onopgelost.
Kevin Hewison (Murdoch universiteit, Australië): Sutheps eisen kunnen alleen gerealiseerd worden met steun van het leger, de rechtelijke macht of het paleis. ‘Het wordt een beklemmend nepotisme in plaats van nieuwe politiek.’
Minister Surapong Tovichakchaikul (Buitenlandse Zaken) noemt Suthep’s plan in strijd met de grondwet. ‘Het voorstel is een verdichtsel van zijn fantasie. Hij is ziek en zou een arts moeten raadplegen. Misschien heeft hij onder te veel druk gestaan, waardoor zijn denken nu abnormaal is geworden.’

Vrijdag 13 december
– Juridisch gedoe rond de vraag of de impeachtment van de 312 parlementsleden die voor het senaatsvoorstel hebben gestemd, consequenties heeft voor de verkiezingen. Zelfs wanneer de National Anti-Corruption Commission (NACC) meent dat ze de grondwet hebben overtreden en hen voordraagt voor afzetting, kunnen de verkiezingen doorgaan. Ze kunnen zich ook kandideren, zolang ze niet tot een gevangenisstraf zijn veroordeeld. Dit zegt Prapun Naigowa, lid van de Kiesraad.

De NACC buigt zich op verzoek van oppositiekamerleden over de zaak. Het senaatsvoorstel (door het Constitutionele Hof ongeldig verklaard) behelst onder meer verkiezing van de gehele Senaat in plaats van benoeming van de helft.
Prapun wijst de oproep van de anti-regeringsbeweging aan de Kiesraadleden om af te treden af. Hij is optimistisch dat de demonstranten en de demissionaire regering oplossingen voor politieke hervormingen vinden. Die kunnen na de verkiezingen van 2 februari worden uitgevoerd.

Zwaard van Damocles hangt boven regering
4 januari – Volgende week wordt een spannende week voor politiek-Thailand. Er vallen dan besluiten die bepalend kunnen zijn voor de politieke toekomst van de regering Yingluck en 381 parlementsleden. Waar gaat het om?

De National Anti-Corruption Commission (NACC) besluit op dinsdag of de 381 parlementsleden die het senaatsvoorstel hebben goedgekeurd, de grondwet hebben overtreden. Dat voorstel maakt van de nu voor de helft benoemde Senaat een volledig gekozen Senaat.
De NACC roept de voorzitters van Senaat en Huis van Afgevaardigden op om een toelichting te geven op hun besluit parlementaire debatten af te kappen, waardoor opppositieleden geen kans kregen het woord te voeren.
Het Constitutionele Hof oordeelt over het voorstel om artikel 190 van de grondwet te wijzigen. Dat artikel regelt in welke gevallen goedkeuring van het parlement nodig is voor overeenkomsten met het buitenland. De wijziging houdt in dat de regering in veel gevallen vrij spel heeft. Wanneer het Hof oordeelt dat het voorstel ongrondwettelijk is, gaat de zaak naar de NACC.
Dit zijn de meest actuele zaken die het voortbestaan van regering en de politieke toekomst van politici in gevaar kunnen brengen, maar er komen nog meer donkere wolken aan. Zo gaat de NACC zich ook buigen over het hypotheeksysteem voor rijst (corruptie!) en de plannen voor watermanagementwerken ad 350 miljard baht. Bij een ongunstig besluit is het over en uit voor premier Yingluck. Bovendien is Yingluck ook beschuldigd van overtreding van de Kieswet vanwege haar recente tour door het Noorden en Noordoosten. Ze zou overheidsfinanciën hebben misbruikt voor een verkapte verkiezingscampagne.
En verder is er nog de druk van de financiers van regeringspartij Pheu Thai. Die hebben zakelijke belangen en leiden aanzienlijke verliezen wanneer Bangkok Shutdown op 13 januari van start gaat. Bangkok Shutdown bestaat uit de blokkade van twintig kruispunten in Bangkok. De protestbeweging zegt net zo lang te zullen doorgaan totdat de (demissionaire) regering Yingluck aftreedt en de verkiezingen vervallen. De beweging wil ‘reform-before-election’: eerst politieke hervormingen en dan pas verkiezingen. Ze pleit ook voor een Volksraad.

Dinsdag 7 januari
– Een dag voordat de National Anti-Corruption Commission (NACC) een wellicht ongunstig besluit zou nemen over het lot van 381 parlementsleden (zie de posting: Zwaard van Damocles hangt boven regering), heeft voormalig regeringspartij Pheu Thai om uitstel gevraagd.

Volgens Phiraphan Phalusuk, juridisch expert van de partij, is het NACC-onderzoek naar de zaak afgeraffeld, omdat slechts zes getuigen zijn gehoord. Phiraphan is bang dat de zaak wordt uitgebuit door de protestbeweging. Hij dreigt de NACC aan te klagen wegens machtsmisbruik.
Het desbetreffende onderzoek heeft betrekking op het voorstel de Senaat voortaan in zijn geheel te laten kiezen in plaats van voor de helft te benoemen. De tegenstanders zien de bui al hangen, want dan verwerft Pheu Thai ook in de Senaat een absolute meerderheid.

Vrijdag 10 januari
– Oppositiepartij Democraten wil dat de regering de koning verzoekt het wetsvoorstel tot wijziging van artikel 190 van de grondwet te retourneren (zie Voortbestaan regering Yingluck hangt aan zijden draadje). Deze week stelde het Constitutionele Hof vast dat voorstel in strijd met de grondwet is.

Uit het feit dat premier Yingluck er nog niets over heeft gezegd, concluderen de Democraten dat ze het gezag van het Hof niet erkent. Een eerdere uitspraak van het Hof [over het senaatsvoorstel] stuitte eveneens op afkeuring door regeringspartij Pheu Thai, die vindt dat het parlement alle recht heeft de grondwet te wijzigen. Volgens PT bemoeit het Hof zich met de wetgevende macht [het parlement dus].

Senaatsvoorzitter Nikhom moet het veld ruimen
21 maart – Senaatsvoorzitter Nikhom Wairatpanich moet zijn voorzitterszetel ontruimen. Hij is het eerste slachtofffer in het onderzoek van de National Anti-Corruption Commission (NACC) naar de gang van zaken bij de behandeling van het wetsvoorstel tot wijziging van de samenstelling van de Senaat.
Nikhom dient met onmiddellijke ingang de voorzittershamer over te dragen aan zijn eerste vervanger Surachai Liangboonlertchai. De gang van zaken is verder als volgt: de Senaat beslist over de impeachment van Nikhom. Hiervoor is een drie vijfde meerderheid van de aanwezige senatoren nodig. De gehele procedure kan veertig dagen in beslag nemen.
Het onderzoek van de NACC is een uitvloeisel van het vonnis van het Constitutionele Hof van 20 november dat het wetsvoorstel in strijd is met de grondwet. De belangrijkste wijziging betrof het volledig verkiesbaar maken van de Senaat, die nu voor de helft uit benoemde senatoren bestaat. Nikhom ging in de fout door de behandeling voortijdig af te kappen waardoor leden van de oppositie niet de gelegenheid kregen het woord te voeren.
Diezelfde fout maakte de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, maar de NACC heeft het onderzoek naar hem nog niet afgerond. Verder kunnen de 383 parlementariërs die het voorstel steunden, hun borst natmaken, want zij zitten ook in de beklaagdenbank.
Het besluit van de NACC is vooral van belang, stelt de krant vast, voor de eventuele benoeming van een nieuwe minister-president. Die situatie ontstaat wanneer premier Yingluck schuldig wordt bevonden aan nalatigheid en plichtsverzuim in haar functie van voorzitter van het National Rice Policy Committee. Plaatsvervanger Surachai speelt bij die keuze een cruciale rol. Surachai heeft volgens de krant in tegenstelling tot Nikhom geen banden met de regering.
Nikhom zegt niet verrast te zijn door het besluit van de NACC. Volgens hem worden pogingen in het werk gesteld een machtsvacuüm te creëren. Niettemin accepteert hij het besluit. Nikhom houdt vol dat hij als senaatsvoorzitter zijn taak zo goed mogelijk heeft vervuld.
Plaatsvervanger Surachai zegt dat hij eerst maar eens in de boeken gaat duiken om te zien welke bevoegdheden hij precies heeft. Hij weet niet zeker of de benoeming van een interim-premier mogelijk is.
Oppositieleider Abhisit maakt zich zorgen voor het geval de Senaat het besluit van de NACC terugdraait. Dan ontstaan ‘ernstige problemen’. Zo’n uitkomst zou ertoe kunnen leiden dat degenen die aan de macht zijn de wetgevende procedure tot eigen voordeel gaan gebruiken ten koste van het algemeen belang.
Op 30 maart vinden verkiezingen plaats voor 77 van de 150 senaatszetels. Per provincie wordt 1 senator gekozen. De nieuwe of herkozen senatoren krijgen het al gelijk druk omdat ze moeten beslissen over de afzetting van Nikhom. Dat kan dus nog spannend worden wanneer de machtsverhoudingen in de Senaat wijzigen.

Vrijdag 4 juli
– De nieuwe definitieve grondwet moet regels bevatten die populistische beleidsmaatregelen voorkomen, want die beschadigen de economie. Deze opdracht krijgt de commissie die de grondwet (de achttiende sinds 1932) gaat opstellen. Maar zover is het nog niet: eerst komt er een voorlopige grondwet en die werd gisteren besproken tijdens een bijeenkomst van coupleider Prayuth en een panel van de Raad van State.

Het ontwerp bevat 45 artikelen. Het voorziet in de vorming van een 200 leden tellende wetgevende assemblee, een nationale hervormingsraad (250 leden) en een commissie van 35 personen, die de definitieve grondwet gaat opstellen. Het leger houdt bij veiligheidszaken nog een stevige vinger in de pap en de juntaleden die verantwoordelijk zijn voor de militaire coup, worden gevrijwaard van vervolging.
Behalve regels tegen populistische maatregels wil de NCPO (foto) ook dat de grondwetscommissie bekijkt welke zogeheten ‘onafhankelijke organisaties’ nodig zijn. Als een organisatie niet nodig is, dient ze opgeheven te worden. Andere wensen van de NCPO hebben betrekking op de bestrijding van corruptie, herziening van de rechtspraak, de introductie van een merit system en het bevorderen van morele waarden in het landsbestuur en de precieze afbakening van de verhouding tussen de centrale, regionale en lokale overheden.
Naar verwachting gaat de ontwerp-grondwet na goedkeuring door de junta eind deze maand naar de koning ter ondertekening.

Vrijdag 11 juli
– De voorlopige grondwet wordt vermoedelijk nog deze maand van kracht, maar of daarmee een eind komt aan de staat van beleg is onduidelijk. De junta zou de martial law nog een jaar willen handhaven. Paiboon Kumchaya, assistent legercommandant en hoofd van de NCPO-commissie voor juridische zaken, hint op die mogelijkheid. De ontwerp-grondwet is goedgekeurd door de NCPO en gaat nu naar de koning ter ondertekening.

De grondwet voorziet in de vorming van een wetgevende assemblee, hervormingscommissie en een panel dat de definitieve grondwet gaat opstellen. Wanneer die grondwet er is, ergens midden volgend jaar, worden nieuwe verkiezingen gehouden. De wetgevende assemblee kan in augustus gevormd worden en de benoeming van een interim-premier en ministers volgt in september.
Op de vraag of coupleider Prayuth premier wordt, wil Paiboon niet antwoorden.
Nog steeds doet de junta het goed in de peilingen. Ze krijgt een 8,82 op een schaal van 10 in een peiling van Suan Dusit. Maar dat is niet genoeg voor Prayuth, aldus Paiboon. Hij wil een 10 scoren.

Voorlopige grondwet: Junta houdt stevige vinger in de pap
23 juli – Bangkok Post hecht nogal grote waarde aan de voorlopige grondwet, die gisteren de goedkeuring van de koning heeft gekregen. De halve voorpagina wordt in beslag genomen door een foto met coupleider Prayuth Chan-ocha op bezoek bij de vorst en en het bijbehorende artikel beslaat bijna de gehele voorpagina.
Als belangrijkste nieuws meldt de krant dat de grondwet een bepaling bevat, die de National Council for Peace and Order (NCPO, junta) speciale bevoegdheden geeft voor ‘uncontrollable situations’. In gewoon Nederlands: de junta houdt een stevige vinger in de pap, ook nadat een interim-kabinet is aangetreden.
Tweede niet onbelangrijke nieuwsfeit: De NCPO en al degenen die in zijn opdracht na de coup van 22 mei bevelen hebben uitgevoerd, krijgen bij voorbaat amnestie. Een zelfde voorziening bevat trouwens ook de grondwet van 2007, die na de coup van september 2006 in werking trad en door de huidige coupplegers buiten werking is gesteld. Wijzigingen van de voorlopige grondwet hebben de gezamenlijke goedkeuring nodig van NCPO en het interim-kabinet.
Een lid van het panel dat de voorlopige grondwet heeft opgesteld, zegt dat deze bepaling zonder precedent is. Hij houdt er rekening mee ze op verzet zal stuiten. De grondwet geeft de NCPO-leider de bevoegdheid om te besluiten of de definitieve grondwet in een referendum aan de bevolking wordt voorgelegd. De NCPO-leider mag ook de commissie die de definitieve grondwet schrijft, ontbinden en een nieuwe commissie benoemen.
De grondwet voorziet in de vorming van een wetgevende assemblee (NLA, 220 leden), een hervormingsraad (maximaal 250 leden), een interim-kabinet (maximaal 35 leden) en een commissie (36 leden) die de nieuwe (definitieve) grondwet gaat schrijven.
Coupleider Prayuth nam gistermiddag in het Klai Kangwon paleis in Hua Hin, het huidige verblijf van de koning en de koningin, de getekende grondwet in ontvangst. Eveneens gisteren stond de grondwet in de Royal Gazette, waardoor hij nu van kracht is.
De NLA wordt over een maand gevormd, het interim-kabinet in september en de hervormingsraad in oktober. Of Prayuth, die in september als legerleider afzwaait, ambities heeft om premier te worden, is niet bekend. Daarover wordt slechts druk gespeculeerd. Volgens de voorlopige grondwet draagt de president van de NLA de nieuwe premier voor. Nadat de NLA zijn keuze heeft bevestigd, wordt de nieuwe premier door de koning benoemd.
Eenmaal gevormd krijgt de NLA het druk. De afdeling juridische zaken van de junta heeft 400 zaken aangedragen waarover de NLA een besluit moet nemen. De junta heeft er 12 uitgelicht die urgent zijn. Die betreffen bescherming van de monarch en de koninklijke familie, bescherming van de privacy en hervormingen op het gebied van grondbezit voor agrarische doeleinden. Van die 400 zijn 138 al goedgekeurd door de regering Yingluck, maar het toenmalige parlement kreeg geen gelegenheid ze te behandelen omdat het op 9 december werd ontbonden.

Junta geen babysitter voor interim-regering
24 juli – Het militair gezag gaat niet babysitten wanneer een interim-kabinet is aangetreden. Het gaat ook geen instructies aan de regering of ambtenaren geven. Met deze originele vergelijking probeert Visanu Krue-ngam, een van de architecten van de voorlopige grondwet, zorgen over blijvende bemoeienis van de junta weg te nemen.
Oppositieleider Abhisit schrijft op zijn Facebook-pagina: ‘Ik denk dat de bevolking wel begrijpt waarom de NCPO (National Council for Peace and Order, junta) de bevoegdheid wil behouden om onvoorziene omstandigheden het hoofd te bieden, maar de vraag is waarom ze mag ingrijpen in de wetgevende en rechtsprekende macht.’ De voorlopige grondwet geeft de junta die bevoegdheid, maar Visanu acht het onwaarschijnlijk dat de grondwet van dit artikel gebruik maakt.
Een ander heet hangijzer is het verbod voor politici om zitting te nemen in de wetgevende assemblee die gevormd gaat worden en de commissie die de defintieve grondwet schrijft. Dat verbod reflecteert de negatieve houding van de junta richting politici, zegt een bron bij voormalig regeringspartij Pheu Thai. Hij legt uit: ‘De NCPO denkt dat er niets verandert wanneer politici aan het proces mogen deelnemen. De coupplegers zien politici als een van de aanstichters van het politiek conflict. Dus moeten ze buiten de deur worden gehouden.’
Bangkok Post trekt net als gisteren weer een groot deel van de voorpagina uit voor de voorlopige grondwet, die eergisteren de goedkeuring van de koning kreeg. De krant noemt als belangrijkste nieuwsfeit artikel 35, waarin tien kwesties worden genoemd die in de definitieve grondwet goed geregeld moeten worden. Een daarvan is de bestrijding van corruptie. Volgens Visanu gaat de defintieve grondwet politici, die zich schuldig maken aan kiesfraude, uitsluiten van politieke functies.
Een ander punt dat goed geregeld moet worden, is de besteding van staatsgelden. Populistische maatregelen die op de lange termijn economische schade kunnen veroorzaken, moeten voorkomen worden. [Denk aan het hypotheeksysteem voor rijst]

Vrijdag 25 juli
– De nieuwe definitieve grondwet gaat bepalingen bevatten, die een eind moeten maken aan populisme. Politici die zich schuldig maken aan verkiezingsfraude c.q. het kopen van stemmen worden voor de rest van hun leven uitgesloten van een politieke functie. [Thans komen ze er met een ban van vijf jaar vanaf.]

Dit zei Borwornsak Uwanno, secretaris-generaal van het  King Prajadhipok, gisteren tijdens een seminar. Borwornsak was lid van de commissie die de tijdelijke grondwet opstelde. Die grondwet bevat daarvoor al aanwijzingen.
De nieuwe grondwet gaat ook bepalingen bevatten, die ervoor moeten zorgen dat politici en politieke partijen hun taak onafhankelijk vervullen zodat ze geen marionetten in de handen van anderen zijn. Voorts moet ze populistisch beleid, dat op de lange termijn schadelijk is voor de economie, alsmede corruptie voorkomen.
Voormalig Pheu Thai parlementslid Nisit Sinthuprai en roodhemdleider in het Noordoosten vindt dat de bepaling over corrupte politici voor ‘alle soorten politici’ moet gelden en niet alleen voor degenen die gekozen zijn. Hij vindt het niet fair die er als enigen uit te pikken. De bepaling moet ook gelden voor de leden van de wetgevende assemblee en hervormingsraad die gevormd gaan worden.
‘Niet alle gekozen politici zijn corrupt. Zonder hen zou het land niet gekomen zijn, waar het zich hedentendage bevindt.’ Nisit verzet zich ook tegen de bepaling over populisme. ‘De bevolking moet beslissen welk beleid het beste bij haar past.’

Zaterdag 26 juli
– De tijdelijke grondwet die de junta heeft opgesteld en dinsdag koninklijke goedkeuring kreeg, staat borg voor een machtsevenwicht tussen interim-regering en de NCPO (junta). Coupleider Prayuth Chano-ocha legde gisteren tijdens zijn wekelijks tv-praatje Returning Happiness to the People uit dat het noodzakelijk was de bevoegdheden van beide scherp te definiëren.

Prayuth reageerde op kritiek dat artikel 44 van de tijdelijke grondwet het leger wel erg veel macht geeft, nadat de interim-regering is aangetreden. Volgens dit artikel mag het leger ingrijpen in de wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende organen om bedreigingen van de nationale veiligheid, het koningshuis en de economie te voorkomen.
In september wordt de wetgevende assemblee gevormd en een maand later de hervormingsraad. Een panel gaat de definitieve grondwet schrijven. Voor ingrijpen van de NCPO op basis van artikel 44 hoeven ze niet bang zijn, aldus Prayuth, zo lang ze hun macht in het belang van het volk en het land uitoefenen. Wanneer ze falen, kunnen wijzigingen worden aangebracht.
Prayuth haalde in zijn praatje uit naar anti-coup elementen, die volgens hem misverstanden veroorzaken en onjuiste feiten verspreiden, zowel in het binnen- als buitenland. Reagerend op het verwijt dat de junta selectief personen vervolgt en bestraft, zei hij dat rechtbanken en onafhankelijke organisaties nog steeds onafhankelijk functioneren. ‘Wanneer we iemand zouden willen beschadigen, kunnen we dat doen, maar we doen het niet.’

Dinsdag 14 oktober 2014
– We hebben er weer een afkorting bij: CDC. Die staat voor Constitution Drafting Commission, een commissie die tot taak krijgt de nieuwe grondwet te schrijven. Van de 36 leden worden 20 voorgedragen door de NRC (National Reform Council, die hervormingen gaat voorstellen) en de overige door de NCPO (National Council for Peace and Order, junta), het kabinet en de NLA (National Legislative Assembly, noodparlement). [Hallo!!! Bent u er nog?]

De beoogde voorzitter van de CDC is een voorstander van openbare hoorzittingen over de grondwet en die zouden zelfs tot een referendum kunnen leiden. ‘Het is belangrijk om naar de stem van het volk te luisteren’, zegt Thienchay Kiranandana, voormalig rector van de Chulalongkorn universiteit. Thans is een beknopte grondwet van kracht ter vervanging van de grondwet van 2007. Ik ben even kwijt hoeveel grondwetten Thailand al sinds 1932 heeft versleten, toen de absolute monarchie plaatsmaakte voor de constitutionele monarchie. Ik dacht een stuk of 18.

Donderdag 6 november
– De commissie die de nieuwe grondwet gaat schrijven (CDC, Constitutional Drafting Committee) heeft gisteren bij de Emerald Buddha in Wat Phra Si Wattana en bij de City shrine plechtig beloofd haar taken ‘eerlijk en onpartijdig’ uit te oefenen in het belang van de bevolking (foto homepagina). Daarna trok ze naar het parlement om in een informeel samenzijn met elkaar kennis te maken. De commissie bestaat uit 36 leden. Thans is een beknopte grondwet van kracht, ter vervanging van de grondwet van 2007 die door de junta buiten werking is gesteld.

‘Nieuwe grondwet mag geen oude wijn in nieuwe zakken zijn’
10 november – Over de vraag of de nieuwe grondwet in een referendum aan de bevolking moet worden voorgelegd, zullen voor- en tegenstanders nog wel talloze malen de degens kruisen. Bangkok Post geeft vandaag in haar openingsartikel de aftrap met de uitslag van een peiling door Suan Dusit: 81,65 procent van de 1.297 respondenten is voor, slechts 6,17 procent is tegen en 12,8 procent weet het niet.
De voorzitter van de vorige week gevormde commissie die de grondwet gaat schrijven (CDC, Constitution Drafting Commitee) geeft zijn zegen aan een referendum. Hij redeneert: De bevolking heeft weinig vertrouwen in de CDC en de National Reform Council (NRC, die hervormingen moet gaan voorstellen) omdat de leden door het leger zijn gekozen. Door de bevolking de gelegenheid te bieden de grondwet goed te keuren, zal de wet meer geaccepteerd worden.
De voorzitter, Borwornsak Uwanno, zei gisteren op een seminar, georganiseerd door het King Prajadhipok’s Institite, dat de nieuwe grondwet geen gerepareerde versie mag zijn van de grondwetten van 1997 en 2007. ‘De nieuwe grondwet mag geen oude wijn in nieuwe zakken zijn, maar moet kwesties regelen als verzoening en hoe om te gaan met politieke scheidslijnen. De oude grondwetten hadden het daar niet over.’
Paiboon Nittawan, lid van zowel de NRC als CDC, verzet zich tegen een landelijk referendum. Een referendum biedt geen garantie dat men zich aan de wet houdt. Hij pleit voor forums om te peilen welke kwesties de bevolking geregeld wil zien in de grondwet. Er moet meer gedaan worden, zegt hij, om de bevolking bij het ontwerpproces te betrekken. Verder wijst Paiboon erop dat een referendum tot de kritiek kan leiden dat de junta en de interim-regering langer aan de macht willen blijven, omdat nieuwe verkiezingen dan moeten worden uitgesteld.
De grondwet van 2007 is na de machtsgreep door het leger buiten werking gesteld door de junta. Thans is een beknopte tijdelijke grondwet van kracht, maar die rept niet over een referendum.

Woensdag 19 november
– Voormalig oppositiepartij Bhumjaithai en regeringspartij Chartthaipattana willen dat de nieuwe grondwet het moeilijker maakt om politieke partijen bij verkiezingsfraude te ontbinden. Die regel zou alleen moeten gelden bij fraude door bestuursleden, maar niet voor fraude door niet-bestuursleden. Die wens hebben ze gisteren op tafel gelegd bij het Constitution Drafting Committee, dat de nieuwe grondwet gaat opstellen.

De twee vinden ook dat onafhankelijke parlementsleden niet thuishoren in het parlement. Volgens hen veroorzaken ze problemen, maar ze gaven verder geen toelichting. De andere wensen laat ik onvermeld; die zijn alleen interessant voor de politieke fijnproevers.

Vrijdag 21 november
– De voorzitter van het CDC (Constitution Drafting Committee, commissie met 36 leden die de nieuwe grondwet schrijft) verwacht dat de contouren van de wet tegen het eind van het jaar klaar zijn. Volgend jaar kan dan met de tekst worden begonnen.

De ‘munitie’ voor de nieuwe grondwet wordt aangeleverd door de NRC (National Reform Council, een raad die tot taak heeft hervormingsvoorstellen te formuleren). Op 29 december presenteert de CDC een samenvatting van de aanbevelingen van de NRC plus aanbevelingen van politieke partijen en andere sectoren (target groepen, roodhemden, geelhemden enz).

Dinsdag 25 november
– Met een drumshow is de eerste vergadering van de People’s Council for Reform (PCR) gisteren op de Thammasat universiteit van start gegaan. De eerder deze maand door 31 organisaties opgerichte volksraad heeft tot doel de bevolking een platform te geven voor meer invloed op het hervormingsproces.
Op de eerste vergadering werden gelijk al spijkers met koppen geslagen. De nieuwe grondwet dient bepalingen te bevatten waarin de rechten van etnische groepen en displaced persons worden erkend. Andere groepen waarvoor aandacht werd gevraagd, waren transgenders (ze moeten het recht krijgen een gezin te stichten dat door de staat wordt erkend) en gehandicapten. Ook werd voorgesteld de doodstraf af te schaffen, hoewel sommigen meenden dat die voor zware misdrijven gehandhaafd moest blijven.

Woensdag 26 november
– De PDRC, de anti-regeringsbeweging die begin dit jaar Bangkok in de greep hield, heeft een waslijst aan wensen voor de nieuwe grondwet ingediend. Ik noem de belangrijkste: De Senaat moet in haar geheel benoemd worden en niet voor de helft gekozen; de landelijke kieslijst moet worden afgeschaft; het aantal parlementsleden dient verminderd te worden en ze moeten elk meer kiesdictricten gaan vertegenwoordigen; gouverneurs, kamnans en dorpshoofden moeten gekozen worden, en de Kiesraad zou niet langer parlementsleden mogen diskwalificeren: de raad mag wel het bewijs verzamelen maar de beslissing dient bij de rechter te liggen.

De PDRC legde gisteren het wensenlijstje op tafel tijdens een bijeenkomst met het Constitution Drafting Committee, de commissie die de nieuwe grondwet gaat schrijven. Het CDC gaat ook nog tien openbare hoorzittingen houden om meningen van de bevolking te verzamelen. Volgens CDC-woordvoerder Lertrat Ratanawanit verzet de staat van beleg daar zich niet tegen, die immers (politieke) bijeenkomsten van meer dan vijf personen verbiedt.

Zaterdag 6 december
– Om te voorkomen dat ze een te sterke machtspositie krijgen, wil een commissie van de National Reform Council (het orgaan dat landelijke hervormingen moet bedenken) de zittingsduur van de rechters van het Constitutionele Hof van negen naar vijf jaar terugbrengen.

‘De huidige termijn van negen jaar is te lang’, zegt commissielid Wanchai Sornsiri. ‘Rechters die te lang op hun post zitten, kunnen zoveel invloed verwerven dat niemand hen nog durft te ontslaan.’
Behalve verkorting van de zittingsduur wil de commissie ook dat de bevoegdheden van het Hof scherper worden vastgesteld om te voorkomen dat er ruimte is voor verwarrende juridische interpretatie. De aanleiding hiervoor zijn ervaringen uit het verleden waarbij het Hof volgens critici buiten zijn boekje ging.
De samenstelling van het Hof mag gevarieerder, vindt Wanchai. De huidige rechters komen uit de strafrechtelijke en civiele rechtbanken of zijn experts in rechten of politicologie, maar experts op het gebied van openbaar bestuur ontbreken.
Wanchai hoopt dat de veranderingen een eind maken aan twijfels over het meten met twee maten en politieke bemoeienis. Hij vindt dat bij stemmingen rechters zich niet van stemmen zouden mogen onthouden ‘omdat ze benoemd zijn om beslissingen te nemen’. ‘Een onthouding komt neer op het negeren van het probleem.’
– De meeste politieke partijen houden vast aan een door het parlement gekozen premier en het huidige districtenstelstel, waarbij elk district één parlementslid levert. Een door de bevolking gekozen premier krijgt de handen niet op elkaar. Dit concludeert een panel van de Nationale Hervormingsraad op basis van een vragenlijst die naar alle politieke partijen is gegaan.
Het panel, dat zich bezighoudt met suggesties van de bevolking, heeft van 23 van de 74 politieke partijen voorstellen ontvangen. De meeste zijn tevreden met het huidige systeem. Ze zijn tegen beperking van de zittingsduur van parlementsleden, alhoewel sommige willen dat parlementsleden niet meer dan twee termijnen achter elkaar aan het pluche vastgekleefd zouden mogen zitten. Kandidaten zouden altijd lid moeten zijn van een politieke partij. Enkele pleiten voor een Derde Kamer met als naam People’s Council .
De Senaat, die nu voor de helft wordt gekozen en voor de andere helft benoemd, kan zo blijven maar de selectieprocedure van kandidaten kan beter; zowel de gekozen als de benoemde senatoren zouden uit een bredere laag van beroepen moeten komen.

Zondag 7 december
– Waarom dat in de grondwet moet worden opgenomen, is mij een raadsel, maar burgerrechten wordt een verplicht vak in het Thaise onderwijs. De sub-commissie burgerrechten van het Constitution Drafting Committee (een commissie die de nieuwe grondwet schrijft) heeft dat voorgesteld.

De grondwet, zo stelt de commissie, moet de rol van de regering duidelijk omschrijven als ‘verantwoordelijk voor het vormen van kwaliteitsburgers in een democratisch stelsel’. Burgers dienen ‘media literacy’ [?] te hebben, discipline en respect voor de rechten van anderen: allemaal doelstellingen die in de nieuwe grondwet opgenomen gaan worden. Ze dienen zich aan regels te houden en vertrouwen te hebben in het rechtsstelsel.

Maandag 8 december
– Zowel de premier als het kabinet dienen rechtstreeks door de bevolking te worden gekozen, vindt een meerderheid van de commissie politieke hervormingen van de Nationale Hervormingsraad (NRC, National Reform Council). De commissie distantieert zich met deze opvatting van de meeste politieke politieke partijen, want die houden vast aan een door het parlement gekozen premier.

Ook over het kiesstelsel lopen de meningen uiteen. De politieke partijen vinden het niet nodig daarin verandering te brengen, de commissie daarentegen wil het aantal parlementsleden terugbrengen van 500 naar 350, de landelijke kieslijst afschaffen en per kiesdistrict drie parlementsleden laten kiezen.
De opvattingen van de politieke partijen zijn gebaseerd op een vragenlijst die naar alle partijen is gegaan. Van de 74 aangeschreven partijen reageerden er 23.

Dinsdag 9 december
– Door de bevolking of door het parlement gekozen premier en kabinet? Over die vraag wordt vandaag in het openingsartikel van Bangkok Post stevig gebakkeleid.

Een meerderheid van de commissie politieke hervorming van de Nationale Hervormingsraad (NRC, National Reform Council) wil dat de bevolking premier en kabinet kiezen, maar tegenstanders zeggen dat een premier daardoor te veel macht zou krijgen en dat zo’n verkiezing het principe van checks-and-balances te veel verzwakt. Het voorstel gaat nu naar de NRC en vandaar naar de grondwetscommissie (CDC, Constitution Drafting Commission).
Een politicoloog, verbonden aan de Sukothai Thammathirat Open University, zegt dat directe verkiezing van een premier geen deel is van het parlementair stelsel en niet geschikt is voor Thailand. ‘Zo’n verkiezing negeert het belang van parlementsleden die de bevolking vertegenwoordigen. Zelfs de Amerikaanse president wordt niet direct gekozen door de kiezers, maar door een kiescollege.’

Woensdag 14 december
– ‘Een politieke innovatie die Thailand als eerste land in de wereld toepast.’ Da’s niet mis, zo’n quote en hij komt uit de mond van de voorzitter van een subcommissie van het Constitution Drafting Committee (dat de nieuwe grondwet schrijft). Die commissie stelt voor om de premier en het kabinet rechtstreeks door de bevolking te laten kiezen. De politieke partijen zouden de kandidaten moeten leveren. Volgens critici krijgt de premier bij dit systeem te veel macht. Zie verder Nieuws uit Thailand van gisteren.

Vrijdag 12 december
– Een commissie van het Constitution Drafting Commitee (dat de nieuwe grondwet moet gaan schrijven) stelt voor een speciale rechtbank te vormen die de overheidsbegroting en -uitgaven controleert. Volgens de CDC-woordvoerder zijn er ‘pressing calls’ voor controle van de staatsbegroting ter verzekering van begrotingsdiscipline.

De nieuwe rechtbank zou zaken moeten behandelen waarin politici en overheidsfunctionarissen beleidsmaatregelen nemen die tot verzwakking van de begroting leiden. Achtergrond van het voorstel is volgens de krant het tegengaan van populistische maatregelen die bergen belastinggeld kosten, zoals het rijsthypotheeksysteem van de vorige regering.

Nieuwe grondwet: Noodparlement zet er de sokken in
13 december – Het noodparlement (NLA) zet er de sokken in. Gisteren werd de laatste hand gelegd aan zijn aanbevelingen voor de nieuwe grondwet, die door zeventien commissies zijn gedaan. Die aanbevelingen gaat het Constitution Drafting Committee (CDC, commissie die de grondwet schrijft) verwerken tot wetsartikelen.
Het meest controversiële voorstel is de directe verkiezing van premier en kabinet door de bevolking. Een zelfde voorstel is ook al gedaan door een subcommissie van de Nationale Hervormingsraad. Zo’n verkiezing zou een logisch uitvloeisel zijn van het principe van de trias politica: scheiden der machten (uitvoerende, wetgevende en rechtsprekende macht).
De NLA (National Legislative Assembly) heeft bedacht dat kandidaten een groep dienen te vormen en een lijst van beooogde ministers opstellen. Kandidaten hoeven geen lid van een politieke partij te zijn. Het aantal kandidaten dient het dubbele te zijn van het aantal kabinetsleden. Om de verkiezingen te winnen is minimaal 35 procent van de stemmen vereist. Haalt geen enkele groep die drempel dan volgt een tweede ronde tussen de twee best scorende groepen.
De twee Kamers van het parlement blijven gehandhaafd, maar ze worden anders gevormd: het Huis van Afgevaardigden via het districtenstelsel en de Senaat komt te bestaan uit leden die worden benoemd door een selectiecommissie. [Thans wordt het Huis deels gekozen via een landelijke kieslijst en de Senaat wordt voor de helft gekozen.]
Andere aanbevelingen hebben onder andere betrekking op het energiebeleid en de National Anti-Corruption Commission, wier bevoegdheden de NLA wil beperken.
De bouwstenen voor de nieuwe grondwet worden behalve door de NLA geleverd door het kabinet, de NCPO (junta), NRC (nationale hervormingsraad) en CDC. Doelstelling is een people-centered, democratische en duurzame wet. Premier Prayut Chan-o-cha benadrukte dat nog eens in zijn wekelijks tv-praatje vrijdagavond. ‘Ik heb het al talloze keren gezegd: de mensen moeten in de kern van alle aspecten staan.’

Zondag 14 december
– Een panel van het Constitution Drafting Committee (CDC, commissie die de nieuwe grondwet schrijft) stelt voor een eigen versie van het Duitse kiesstelsel in te voeren. De CDC gaat over dat idee nog de National Reform Council (raad die hervormingen moet bedenken) raadplegen.

Volgens dit voorstel bedraagt de kiesdeler per parlementariër 200.000. Kiezers brengen twee stemmen uit: één op een districts- en één op een landelijke kandidaat. Alle stemmen spelen een rol bij de samenstelling van het parlement. In het Duitse systeem brengen kiezers een districts- en partijstem uit. De partijstem bepaalt de uiteindelijke verdeling van zetels. [Wie het snapt, mag het zeggen.]
De premier blijft gekozen worden door het Huis van Afgevaardigden en niet door de bevolking, zoals anderen hebben voorgesteld. Politici, die betrokken zijn bij corruptie of rommelen bij de verkiezingen, dienen volgens het panel voor het leven te worden uitgesloten van een politieke functie.

Maandag 15 december
– Vandaag begint de National Reform Council (NRC) aan de bespreking van de voorstellen van achttien commissies. Vooral over het voorstel de premier en het kabinet rechtstreeks door de bevolking te laten kiezen, wordt een verhit debat verwacht.

Leden van het Constitution Drafting Committee (CDC, dat de nieuwe grondwet gaat schrijven) wonen de vergaderingen die tot woensdag duren, bij. De CDC krijgt de goedgekeurde voorstellen op zijn bordje om ze te verwerken tot grondwetsartikelen.
De verkiezing van premier en kabinet is een heet hangijzer. Tegenstanders van verkiezing door de bevolking vinden dat de premier zo te veel macht krijgt. Daarmee wordt het principe van checks-and-balances ondergraven.
Voor de CDC wacht een berg werk: het moet de aanbevelingen van de NRC en het noodparlement wegen en wanneer de ontwerp-grondwet klaar is, mag de bevolking haar mening geven. Zwaar bekritiseerde artikelen worden opnieuw door de CDC tegen het licht gehouden, zegt Lertrat Ratanawit, voorzitter van de CDC-commissie public input.

Woensdag 17 december
– Een wet die politieke partijen verbiedt om met populistische beleidvoornemens stemmen te winnen ten koste van ’s lands begrotingsdiscipline. Dit voorstel komt uit de koker van een van de achttien commissies van de Nationale Hervormingsraad (NRC, National Reform Council). Gisteren werd het besproken in de plenaire vergadering.

Bij de presentatie van het voorstel maakte commissievoorzitter Somchai Ruchupan een onderscheid tussen populisme en welzijnsvoorzieningen. Die laatste hebben niet tot doel populariteit of politieke steun te verwerven. Hij zei dat een welzijnsbeleid duidelijk de voordelen moet aangeven, de wijze van financiering, mogelijke gevolgen voor de planning van de begroting en de gevolgen op lange termijn.
De NRC heeft tot doel hervormingsvoorstellen te doen, die vervolgens door het Constitution Drafting Committee worden verwerkt tot artikelen in de nieuwe grondwet. Wie geïnteresseerd is in de overige voorstellen van de commissie, raadplege NRC panel outs populism in crosshairs op de website van Bangkok Post.

Donderdag 18 december
Bangkok Post besteedt vandaag bijna de gehele voorpagina aan het debat in de National Reform Council (NRC) over het voorstel om de premier en het kabinet rechtstreeks door de bevolking te laten kiezen. Het was een herhaling van de argumenten pro en contra die de afgelopen dagen al in de krant aan de orde kwamen. Het lijkt er niet op dat de NRC het voorstel gaat overnemen, dat is ingediend door de commissie politieke hervormingen, een van de achttien commissies, die voorstellen hebben geformuleerd.

Het enige andere voorstel dat het artikel noemt, komt uit de koker van de commissie lokaal bestuur. Die stelt voor om volksraden te vormen, die LAO’s gaan adviseren. [LAO: local administrative organisation, zoals een gemeenteraad of Provinciale Staten] Zo’n raad zou moeten bestaan uit de kandidaten die bij de gemeentelijke verkiezingen in het zand hebben gebeten. De commissievoorzitter noemde het een ‘compromis voorstel’ , waardoor de politieke competitie vermindert. ‘Er zijn dan geen winnaars en verliezers in een verkiezing meer.’
Pagina 3 van de krant bevat nog twee artikelen over het debat van gisteren: reorganisaties bij het National Police Bureau met als sleutelwoorden decentralisatie en vereenvoudiging van de structuur, en over olieconcessies.
Volgens NRC-lid Wanchai Sornsiri zijn drastische veranderingen bij de politie hoognodig, want het korps wordt geteisterd door corruptie, politieke beïnvloeding en het streven naar macht. Hij vindt dat de macht moet verschuiven van landelijk naar regionaal en lokaal niveau en dat de bevolking zeggenschap moet hebben bij de promotie en overplaatsing van politieofficieren.
Voormalig senator Rosana Tositrakul vindt dat de energievoorziening niet gedomineerd mag worden door de particuliere sector. Ze bepleitte meer inspraak van de bevolking bij het verlenen van olieconcessies en kritiseerde voorgaande regeringen die zich niet hebben ingespannen voor energiebesparing op huishoudniveau.

Vrijdag 19 december
– Als het werkt, verdient degene die het voorstelde de Nobelprijs voor staatsinnovatie. Maar als het mislukt, moeten Thailand en de bevolking een hoge prijs betalen.

Voorzitter Borwornsak Uwanno van het Constitution Drafting Committee (CDC, de commissie die de nieuwe grondwet gaat schrijven) is duidelijk geen voorstander van een door de bevolking gekozen premier en kabinet. Hij heeft daarvoor vijf redenen.
Het nogal omstreden voorstel is gedaan door een commissie van de Nationale Hervormingsraad (NRC, een raad die hervormingsvoorstellen bedenkt). De NRC vergadert dezer dagen over de voorstellen van achttien commissies. De CDC-voorzitter gaf zijn mening tijdens een mondelinge presentatie bij de NRC en heeft die ook verwoord in een document.
De krant noemt Borwornsak’s kritiek de sterkte van alle bezwaren die al tegen het voorstel zijn geuit. De krant verwacht dat daarmee het pleit in de CDC is beslecht. Wie wil weten welke vijf bezwaren Borwornsak heeft, raadplege PM poll call too risky, says CDC chairman op de website van Bangkok Post.

Nieuwe grondwet in augustus klaar
21 december – Op 26 december worden de contouren van de nieuwe grondwet bekend gemaakt. Het Constitution Drafting Committee (CDC), dat de nieuwe grondwet schrijft, heeft daarvoor driehonderd voorstellen, ideeën en aanbevelingen ontvangen van de National Legislative Assembly (noodparlement) en de National Reform Council (NRC, raad die hervormingsvoorstellen formuleert).
CDC-voorzitter Borwornsak Uwanno ontkent mediaberichten dat de nieuwe grondwet al voorgekookt is en voor 80 procent klaar is. Dat is gesuggereerd door enkele columnisten. Ze beweren dat de nieuwe grondwet gebaseerd is op voorstellen van het ministerie van Defensie.
Na 26 december gaat een subcommissie van de CDC aan het werk. Naar verwachting komt die op 5 januari met een ontwerp-grondwet, waarna vanaf 12 januari de wet artikel voor artikel vorm krijgt.
Op 17 april gaat de tekst naar de NRC, die wijzigingen mag aanbrengen. Op 23 juli moet de eindtekst klaar zijn. Daarna heeft de NRC tot 6 augustus de tijd het ontwerp te bestuderen en erover te stemmen. [De krant schrijft NRC, maar dat lijkt me een vergissing, want dan zou het parlement er niet aan te pas komen.] Het duurt daarna nog een maand voor de wet koninklijk bekrachtigd is. Wanneer een referendum wordt gehouden, komen er nog eens drie maanden bij.

Maandag 22 december
– Sprekend op een seminar heeft CDC-voorzitter Borwornsak Uwanno studenten in het hele land opgeroepen zich niet afzijdig te houden van de discussie over de nieuwe grondwet.

‘Studenten dienen een belangrijke rol te spelen zodat de nieuwe grondwet aansluiting vindt bij de nieuwe generatie. Laat ons, de zonsondergang generatie, deze verantwoordelijkheid niet alleen nemen.’
Het seminar van twee dagen was georganiseerd voor 130 studentenvertegenwoordigers om te brainstormen over de nieuwe grondwet en hervormingen. De meeste studenten zeiden voornamelijk belangstelling te hebben voor hervormingen op het gebied van onderwijs en politiek en de bestrijding van corruptie. De krant tekent daarbij aan dat studenten die betrokken waren bij anti-coup activiteiten, niet aanwezig waren.
NRC-lid Prasarn Maruekapitak heeft studentenraden in het hele land opgeroepen forums te houden om meningen van studenten te verzamelen. Deze dienen uiterlijk 17 april te worden ingeleverd bij de CDC. Wanneer die deadline niet kan worden gehaald, kunnen ze hun aanbevelingen uiterlijk 25 mei altijd nog inleveren bij de NRC, die dan bezig is haar eerder ingediende aanbevelingen te updaten.

Woensdag 24 december
– Het lag al in de lijn der verwachtingen: de stranding van het voorstel om de premier en het kabinet rechtstreeks door de bevolking te laten kiezen. Het CDC (Constitution Drafting Committee) heeft het idee van tafel geveegd als ‘onbeproefd’ en ‘risicovol’.

Dus alles blijft bij het oude, alhoewel niet alles want CDC vice-voorzitter Suchit Bunbongkarn, die de afwijzing gisteren bekendmaakte, zegt dat het huidige politieke systeem verbetering behoeft om te voorkomen dat een partij een monopoliepositie krijgt, zoals in de regeringsperiodes van Thaksin en Yingluck. Hoe dat te voorkomen wordt vandaag door de CDC besproken.
– Actievoerders uit het Noordoosten vinden het hele circus waarbij een nieuwe grondwet wordt geschreven, veel te veel kosten. Ze pleiten voor snelle verkiezingen zodat een nieuwe regering zich aan die taak kan zetten. Volgens Lertsak Kumkongsak verergert de huidige poging van de junta om een nieuwe grondwet te maken ongenoegen en verdeeldheid in de samenleving, omdat de staat van beleg nog steeds van kracht is.
Lertsak: ‘Meer dan 250 miljoen baht uitgeven aan deze controversiële missie is het niet waard. Dat is contraproductief omdat degenen met een andere mening onderdrukt blijven. Waarom staan ze een nieuwe regering niet toe de missie te ondernemen?’

Duitse kiesstelsel staat model voor verkiezingen
25 december – Het huidige kiesstelsel gaat vervangen worden door een systeem waarvan de grote partijen minder kunnen profiteren en waardoor de vorming van een coalitieregering wordt bevorderd. Het Constitution Drafting Committee (CDC, commissie die de nieuwe grondwet schrijft) heeft besloten om het – houd u vast – Duitse mixed member proportional representation (MMP) systeem in te voeren. Het heeft dat besluit genomen na een uitleg van het systeem door een docent rechten van de Thammasart universiteit die een voorstander van het systeem is.

Het parlement komt te bestaan uit 450 leden, 50 leden minder dan thans, van wie 250 districtskandidaten en 200 landelijke partijkandidaten. De kiesdistricten worden groter, kandidaten die zich verkiesbaar stellen in een kiesdistrict hoeven niet meer lid te zijn van een politieke partij en er komen acht kiesregio’s voor het partijlijst systeem.
Hoe de zetels precies worden toegewezen, is me niet duidelijk. Ik beperk me tot wat CDC-woordvoerder Lertrat Rattanawanich daarover zegt: ‘Kleine politieke partijen krijgen een betere kans. De regering gaat waarschijnlijk uit meer partijen bestaan. Het MMP-systeem destabiliseert waarschijnlijk niet de regering omdat grote politieke partijen ook een groot aantal zetels krijgen.’
Verkiezing premier en kabinet
De voorzitter van de NLA (National Legislative Assembly, het benoemde noodparlement) distantieert zich van het besluit van de CDC om directe verkiezing van premier en kabinet door de bevolking af te wijzen. Dat voorstel is gedaan door een commissie van de NRC (nationale hervormingsraad) maar is afgewezen door zowel de plenaire vergadering van de NRC als de CDC-voorzitter. [Duizelt het u, al die afkortingen? Nog even volhouden.]
Volgens de NLA-voorzitter is het nog te vroeg om ervan uit te gaan dat het voorstel kansloos is, omdat de CDC nog met een ontwerp voor de nieuwe grondwet moet komen en dat ontwerp is pas in april klaar. De discussie over een direct door de bevolking gekozen premier is volgens hem een meningsverschil tussen twee voorzitters: die van de CDC en van de NRC-commissie.

CDC: Niet-parlementslid mag als premier
26 december – Nieuwe olie op het vuur. Vlogen voor- en tegenstanders elkaar eerder deze week in de haren over de vraag of de premier gekozen dient te worden door de bevolking of het parlement, nu heeft het Constitution Drafting Committee (CDC) besloten dat een premier geen parlementariër hoeft te zijn.

‘Een niet-MP [member of parliament] kan naar verwachting het land helpen een politieke impasse te voorkomen’, zegt CDC-lid Kamnoon Sidhisamarn, doelend op de afgelopen periode waarin twee partijen met hun koppen tegen elkaar stonden.
De beslissing gaat een verhit debat ontketenen, verwacht de krant. De eis dat de premier uit het parlement wordt gekozen dateert van de politieke crisis van 1992, toen een van de militaire leiders die de toenmalige regering in 1991 omver wierpen, benoemd werd tot premier. De benoeming leidde tot straatprotesten die eindigden in de bloedige zogeheten Black May.
De vraag of een premier van buiten het parlement kan komen, kwam vorig jaar weer ter sprake tijdens de demonstraties van de ani-regeringsbeweging PDRC. Die eiste dat het interim-kabinet Yingluck zou aftreden om de weg te banen voor een interim regering met een neutrale premier.
Senaat
De CDC heeft ook besloten dat het aantal senatoren (thans 150) niet groter mag zijn dan 200 en hoe ze benoemd c.q. gekozen worden. [Thans wordt de helft gekozen en de andere helft benoemd.] Ze dienen geselecteerd te worden uit vijf sectoren. De benoemde senatoren komen uit vier sectoren, de gekozen uit de vijfde, die bestaat uit diverse organisaties zoals vakbonden. De zittingsduur is nog onbeslist, mogelijk drie jaar. Dus als ik het goed begrijp, wil de CDC het aantal senatoren vergroten en meer senatoren benoemen dan thans gebeurt. [Of de krant begrijpt het weer eens niet goed.]

Zaterdag 27 december
– Voorzitter Borwornsak Uwanno van het Constitution Drafting Committee verdedigt het besluit van zijn commissie om de regel dat een premier gekozen moet worden uit de parlementsleden te schrappen. Het voorstel is omstreden, maar dat legde ik gisteren al uit. Ik citeer:

‘Een niet-MP [member of parliament] kan naar verwachting het land helpen een politieke impasse te voorkomen’, zegt CDC-lid Kamnoon Sidhisamarn, doelend op de afgelopen periode waarin twee partijen met hun koppen tegen elkaar stonden.
De beslissing gaat een verhit debat ontketenen, verwacht de krant. De eis dat de premier uit het parlement wordt gekozen dateert van de politieke crisis van 1992, toen een van de militaire leiders die de toenmalige regering in 1991 omver wierpen, benoemd werd tot premier. De benoeming leidde tot straatprotesten die eindigden in de bloedige zogeheten Black May.
De vraag of een premier van buiten het parlement kan komen, kwam vorig jaar weer ter sprake tijdens de demonstraties van de ani-regeringsbeweging PDRC. Die eiste dat het interim-kabinet Yingluck zou aftreden om de weg te banen voor een interim regering met een neutrale premier.
Hoe Borwornsak’s verdediging precies luidt, laat ik onvermeld want hij gaat gedetailleerd in op conflicten tijdens de politieke crisis van begin dit jaar, die culmineerde in de coup van 22 mei. Samengevat luidt zijn verdediging: Leer van de fouten uit het verleden.

CDC wil Kiesraad kortwieken
28 december – Het Constitution Drafting Committee (CDC, commissie die de nieuwe grondwet schrijft ) stelt voor de organisatie van verkiezingen over te hevelen van de Kiesraad naar de ministeries van Binnenlandse Zaken, Onderwijs en Volksgezondheid. De Kiesraad zou alleen nog maar de supervisie mogen hebben over de verkiezingen en gevallen van onregelmatigheden onderzoeken.
Het voorstel heeft tot doel de werklast van de Kiesraad te verlichten. De raad hoeft zich dan niet meer bezig te houden met taken als het drukken van de stembiljetten en het aanwijzen van stembureaus. Ook kan ze er niet meer van beschuldigd worden bij die keuze canvassers (stemmenwervers) te bevoordelen die voor bepaalde politici werken. ‘De commissie wil een duidelijk onderscheid maken tussen de praktische organisatie van de verkiezingen en het toezicht op het stemproces’, zegt CDC-lid Banjerd Singkhaneti.
Het voorstel heeft al de nodige kritiek opgeroepen omdat de klok wordt teruggedraaid naar de tijd [een jaartal noemt het bericht niet] toen het ministerie van Binnenlandse Zaken de verkiezingen organiseerde. Het werd toen overladen met zware kritiek vanwege oneerlijke praktijken. [Geen details]
Nipit Intarasombat, vice-partijleider van de Democraten, schrijft daarover op zijn Facebook-pagina dat Binnenlandse Zaken de uitkomst van de verkiezingen kan beïnvloeden, wanneer het weer verantwoordelijk wordt voor de organisatie.
CDC-lid Suchit Bunbongkarn bestrijdt dat. Hij wijst erop dat Binnenlandse Zaken de verkiezingen niet zelfstandig organiseert maar in samenwerking met andere ministeries. ‘De Kiesraad moet zich meer kunnen concentreren op “the big picture” en voor efficiëntie in het kiesstelsel als geheel zorgdragen.’
Minder kritiek roept het voorstel op om de gele kaart bij de Kiesraad te laten en de bevoegdheid om een rode kaart uit te delen aan kandidaten die de Kieswet hebben overtreden, over te hevelen naar de rechtbank. Een kandidaat met een gele kaart mag bij de herverkiezingen weer meedoen en bij een rode kaart niet.
Alleen de voorzitter van de Kiesraad pleit ervoor de rode kaart bij de Kiesraad te laten. Hij heeft zijn hoop gevestigd op de National Reform Council, die de voorstellen van de CDC ter goedkeuring krijgt voorgelegd.

Zondag 28 december
– Het voorstel voor een premier die niet lid is van het parlement, is alleen bedoeld voor tijden van politieke crises maar niet voor een stabiele politieke situatie. Met deze nadere toelichting hoopt CDC-woordvoerder Lertrat Rattanawanich de tegenstanders de wind uit de zeilen te nemen.
Het Constitution Drafting Committee (CDC), dat de mogelijkheid van een niet-parlementariër als premier wil openen, zal nog voorwaarden stellen aan zijn benoeming, zoals beperking van de tijdsduur tot acht maanden en toestemming door meer dan een gewone meerderheid van het Huis van Afgevaardigden. Belangrijk is ook dat de te kiezen premier zorgvuldig gescreend is want ‘niet iedereen kan worden gekozen’.
[Het bericht spreekt nu van een niet-gekozen premier, terwijl in het vorige bericht alleen sprake was van een niet-parlementariër als premier. Heeft de krant weer eens niet goed opgelet?]
Het CDC-voorstel is na de bekendmaking afgeschoten door zowel voormalig regeringspartij Pheu Thai als oppositiepartij Democraten. Ze betitelden het als ‘ondemocratisch’.
Het voorstel is gedaan door CDC-ers die verantwoordelijk zijn voor het verzamelen van ideeën over politieke hervormingen. De CDC sub-commissie die de ontwerp-grondwet gaat schrijven, gaat zich er nog over buigen. Wanneer de ontwerp-grondwet klaar is, gaat die naar de National Reform Council voor goedkeuring.

Maandag 29 december
– Kritiek op het werk van de CDC, de club die de nieuwe grondwet gaat schrijven. Een voormalige senator zegt dat de blueprint voor de grondwet bedoeld is de macht van politici en politieke partijen in te perken en de macht van ‘bewapende groepen’ te vergroten.

Warin Tiamcharas: ‘Het doel om de opkomst van de dictatuur te stoppen kan misschien niet worden bereikt omdat de oude machtsgroepen in het leger en politie zich ertegen verzetten.’
Nog meer kritiek. Een politicoloog van de Rangsit universiteit zegt dat hoge functionarissen, waaronder militairen, worden bevoordeeld. Dit zou blijken uit het voorstel om de permanent secretaris van een ministerie (de hoogste ambtelijke baas) toe te staan taken van de minister te verrichten. Die situatie doet zich voor wanneer het kabinet demissionair is nadat een KB is uitgevaardigd voor nieuwe verkiezingen. Een van hen mag zelfs de taken van de premier waarnemen.
Udom Rathamarit, docent rechten aan de Thammasat universiteit, zegt dat veel ambtenaren, militairen en rechters onwillig zijn om hervormingen in de eigen organisatie te omarmen. Ze houden vast aan oude ideeën, waardoor het hervormingsproces wordt gehinderd. Verklaring? Omdat ze bang zijn, dat veranderingen gevolgen voor hen kunnen hebben, zegt hij.
En daar laat ik het voor vandaag maar bij. Er zou nog meer niet deugen aan de plannen voor de nieuwe grondwet, maar dat is voer voor politieke fijnproevers. Zie Charter proposals ‘weaken’ politicians op de website van Bangkok Post.

Woensdag 31 december
– De tot nu toe bekend geworden voorstellen van het CDC (commissie die de nieuwe grondwet schrijft) zijn niet de juiste oplossing voor de politieke problemen van het land; ze kunnen de democratie ondermijnen, zegt Direk Thuengfang, lid van de NRC (nationale hervormingsraad). De vier controversiële voorstellen zijn:

1 De toekomstige minister-president hoeft niet uit het parlement te worden gekozen.
2 Het Huis van Afgevaardigden bestaat uit 250 parlementsleden uit de kiesdistricten en 200 gekozen via evenredige vertegenwoordiging.
3 Een parlementslid hoeft geen lid van een politieke partij te zijn.
4 De 200 senatoren kunnen beter benoemd worden dan gekozen.
De voorstellen zouden tot doel hebben het kopen van stemmen te bemoeilijken, maar ze halen de macht weg bij de bevolking, zegt Direk. Sommigen suggereren dat ze tot doel hebben de macht van de grote politieke partijen aan banden te leggen.

Vrijdag 2 januari 2015
– De media mogen aanwezig zijn wanneer het CDC (zie afkortingslijst) vanaf 12 januari artikel voor artikel aan de nieuwe grondwet werkt, maar als er gevoelige onderwerpen ter sprake komen, gaan de deuren dicht.

Foto- en video-opnamen mogen worden gemaakt voordat de CD aan het werk gaat maar niet tijdens het werk. Verder mogen ze het werk van de CDC niet hinderen, maar dat is een open deur.
De CDC-voorzitter geeft volgende week een toelichting op de regels, die voor zowel de binnenlandse als buitenlandse media gelden.

Maandag 5 januari
– Voormalig oppositieleider Abhisit (Democraten) heeft zijn oproep herhaald om de nieuwe grondwet in een referendum aan de bevolking voor te leggen. Zonder referendum kunnen politieke conflicten opnieuw oplaaien, want voor veel mensen zal de grondwet omstreden zijn. Onenigheid over de nieuwe grondwet bevordert niet het hervormingsproces en kan de routekaart van de junta naar verkiezingen verstoren, meent hij.

De Democratenleider voorspelt dat de junta en de regering dit jaar met groeiende druk te maken krijgen, met name van degenen die vrijheid van meningsuiting eisen en de krijgswet (staat van beleg) als een beperking van hun burgerrechten beschouwen. Hij maakt zich ook zorgen dat de beraadslagingen van de NLA over de afzettingsprocedures tegen Yingluck en anderen politieke conflicten doen oplaaien.

Zondag 11 januari
– Het ideetje van een burger om de bevolking de gelegenheid te geven politici af te zetten, is overgenomen door het CDC, de commissie die de nieuwe grondwet schrijft. De CDC heeft tevens besloten de zogeheten impeachment procedure in handen te leggen van beide parlementskamers in plaats van alleen de Senaat.

Wanneer die er niet uitkomen, komt de bevolking aan de beurt. Indien bij een volgende verkiezing meer dan de helft van de kiezers tot afzetting besluit, mogen de desbetreffende politici de rest van hun leven met hun (politieke) duimen gaan draaien en niet vijf jaar, zoals thans.
Degene die het voorstel deed (zijn/haar naam is niet bekend gemaakt) schrijft in de brief, waarin hij het voorstel deed, dat het niet meer dan redelijk is de bevolking het recht te geven om politici af te zetten wanneer ze de wet overtreden, omdat ze ook door de bevolking zijn gekozen. Als bijkomend voordeel noemt hij de mogelijkheid dat een politicus de eer aan zichzelf houdt en zo een levenslange politieke ban voorkomt.

Vrijdag 16 januari
– Het Constitution Drafting Committee (commissie die de nieuwe grondwet schrijft) heeft overeenstemming bereikt over het voorstel om twee nieuwe onafhankelijke organisaties in het leven te roepen en de bevoegdheden in de grondwet vast te leggen.

Eén organisatie gaat zich bezighouden met consumentenzaken, de andere met de media c.q. mediavrijheid. Wat de consumentenorganisatie gaat doen, ligt voor de hand: consumenten beschermen.
De media-organisatie, waarvan de leden professionals zijn die ‘oog hebben voor het welzijn, de vrijheid, onafhankelijkheid en ethiek van de media’, gaat klachten behandelen en de vakbroeders beschermen tegen vervelende functionarissen die zich met hun werk bemoeien. [Als ik de nogal ingewikkelde formulering goed vertaal.]
– De CDC gaat strengere maatregelen tegen straatprotesten in de nieuwe grondwet opnemen. Alhoewel de CDC het recht op vreedzame bijeenkomsten erkent, vindt ze toch dat specifieke wetten nodig zijn de vrijheid te beperken wanneer demonstraties georganiseerd worden om problemen voor andere mensen en de samenleving te veroorzaken, aldus CDC-woordvoerder Lertrat Ratanavanich.
De vorige grondwet [van 2007] bevatte alleen beperkende maatregelen bij de staat van beleg, wanneer het land in oorlog is of wanneer de autoriteiten de toegang tot het openbaar gebied willen garanderen. De aangescherpte maatregelen hebben betrekking op de nationale veiligheid, veiligheid van de bevolking, openbare orde, moraliteit van de bevolking, volksgezondheid en de bescherming van de rechten van andere mensen.
Het kabinet keurde in november al een wetsvoorstel goed, voorgesteld door de Royal Thai Police. Volgens dit voorstel moeten organisatoren van openbare bijeenkomsten de politie 24 uur tevoren informeren over hun plannen. Tussen 22 en 6 uur en op sommige plaatsen, zoals bij het Government House, mag niet gedemonstreerd worden. Het voorstel staat nog niet op de agenda van de NLA.

Woensdag 21 januari
– Het Constitutionele Hof wordt niet samengevoegd met het hooggerechtshof. Het aantal rechters blijft ook gehandhaafd op negen en de zittingsduur blijft negen jaar. Het CDC heeft dat gisteren besloten in een discussie over verschillende voorstellen met betrekking tot het Constitutionele Hof. Dat hof werd 17 jaar geleden ingesteld. De roodhemdbeweging beschuldigt het Hof ervan politieke besluiten te nemen.

Vrijdag 23 januari
– Het door de CDC aangekondigde verbod op hate speech wordt toch niet opgenomen in de nieuwe grondwet. Het zou de mediavrijheid te veel beknotten en machthebbers zouden het verbod kunnen misbruiken om de media aan banden te leggen.

Maar volgens CDC-woordvoerder Kamnoon Sidhisamarn betekent dit niet dat de media vrij zijn zich aan hate speech jegens anderen over te geven; daar zorgt de wetgeving op het gebied van burgerrechten voor.
– Het CDC gaat akkoord met het voorstel een nieuwe rechtbank(kamer) te vormen voor financieel wanbeheer. De rechtbank wordt aan de Central en Supreme bestuursrechtbanken toegevoegd. De rechtbank gaat zaken behandelen waarin het strafrecht niet voorziet, zoals een gebrek aan financiële en budgettaire discipline door overheidsdienaren.

Dinsdag 27 januari
– De premier, kabinetsleden, leden van het Huis van Afgevaardigden en senatoren dienen in de toekomst niet alleen een opgave te doen van hun activa en passiva maar ook van hun belastingaangiftes. Die eis wordt opgenomen in de nieuwe grondwet, waaraan door het CDC hard wordt gewerkt.

Leden van onafhankelijk organisaties die de overheid controleren, moeten ook met de financiële billen bloot. Functionarissen op andere posten die nog niet zijn bepaald, hoeven alleen maar een overzicht te geven van bezittingen en schulden.
Het CDC debatteerde gisteren twee uur over de vraag of de regeling ook geldt voor een partner die niet wettelijk getrouwd is met iemand die een politieke functie bekleedt. Achtergrond: sommige politici zijn in het verleden gescheiden om de regel te omzeilen dat ook echtgenotes hun boekhouding dienen te overleggen. Wat de uitkomst van dat debatje was, vermeldt het bericht niet.

Woensdag 28 januari
– De Kiesraad mag niet meer de verkiezingen organiseren, maar mag alleen nog maar toezicht houden. De CDC heeft dat gisteren besloten. De organisatie van de verkiezingen komt in handen van een nieuw orgaan, het Election Organising Committee [hoe toepasselijk] met negen leden: zeven overheidsfunctionarissen, te benoemen door de politiecommandant en de permanent secretarissen van zes ministeries, en twee burgers, te benoemen door de voorgestelde National People’s Assembly.

Het besluit van de CDC wijkt iets af van het oorspronkelijke voorstel waarbij de verkiezingen georganiseerd zouden door Binnenlandse Zaken, samen met twee andere ministeries. Maar dat stuitte op grote bezwaren wegens het risico van patronage, dus politieke invloed.
Voor de Kiesraad blijft behalve het toezicht nog meer over: onderzoek naar verkiezingsfraude, de opdracht voor herverkiezingen en toezicht op referenda. Aan de andere kant krijgt de Kiesraad meer bevoegdheden zoals disciplinaire onderzoeken gelasten naar functionarissen en kandidaten die verdacht worden van fraude.

Grondwetcommissie zit niet stil
31 januari – De CDC, de commissie die de nieuwe grondwet schrijft, zit bepaald niet stil, want elke dag meldt de krant weer nieuwe plannen. Gisteren bereikte de commissie overeenstemming over de vorming van een nieuw orgaan dat benoemingen en overplaatsingen van topambtenaren in de gaten moet gaan houden.

Doel is een eind te maken aan vriendjespolitiek en politieke bemoeienis met het ambtenarenapparaat. Benoemingen moeten gebaseerd zijn op prestaties, ethiek en moraliteit.
Het gaat om benoemingen vanaf schaal C-11 die door de minister worden gedaan; lager geplaatst personeel wordt door de permanent secretaris, de hoogste ambtenaar in een ministerie, benoemd.
Het orgaan krijgt tot taak drie vooordrachten te doen bij de benoeming van een permanent secretaris. Het kabinet maakt daaruit een keuze. Het orgaan mag zich niet bemoeien met de benoeming van de permanent secretaris van het ministerie van Defensie. [Geen toelichting]
CDC-voorzitter Bowornsak Uwanno vindt het belangrijk dat het orgaan geen misbruik maakt van zijn bevoegdheden. Andere artikelen in de grondwet moeten dat voorkomen.
Een andere besluit van de CDC betreft de bescherming van ambtenaren die een dubieus dienstbevel weigeren uit te voeren. Dienstbevelen dienen op papier te worden gegeven. Ambtenaren mogen een bedenkelijke opdracht naast zich neerleggen. In dat geval worden ze beschermd. [Geen details]
Verder legde de CDC gisteren de laatste hand aan de details over de voorgenomen samenvoeging van de National Human Rights Commission en het kantoor van de Ombudsman.

Woensdag 4 februari
– De door de CDC voorgestelde samenvoeging van het kantoor van de Ombudsman en de National Human Rights Commission valt niet in goede aarde bij mensenrechtengroepen.  Vertegenwoordigers van dertig groepen overhandigden de CDC gisteren een petitie met hun bezwaren. Ze stellen dat beide verschillende doelstellingen hebben. Die dreigen bij een fusie in de knel te komen.

De CDC vindt de samenvoeging nodig om de productiviteit van beide te verhogen. Eerder schreef de krant dat CDC-leden met name kritiek hadden op de NHRC, die te weinig resultaten zou boeken. De ombudsman heeft geen bezwaar tegen het gedwongen huwelijk. De twee organen kunnen elkaar ondersteunen, zegt hij, en de bevolking profiteert daarvan.

Donderdag 12 februari
– De eerste schets van de nieuwe grondwet gaat medio april naar de NRC en eind juli moet de definitieve versie klaar zijn. Dit is gisteren bekend gemaakt door de voorzitter van de CDC na een bijeenkomst van de zogeheten ‘five rivers’: NCPO, kabinet, NRC, NLA en CDC. [Leuk hè, al die afkortingen?]

Het framework voor nationale hervormingen, waaraan de NRC werkt, komt eind februari klaar. De voorstellen van de junta worden daarin meegenomen.

Zondag 15 februari
– Hoera, weer een nieuwe commissie, ze zijn er in Thailand gek op. CDC-voorzitter Borwornsak Uwanno maakte de vorming gisteren bekend tijdens een bezoek aan Udon Thani dat tot doel had meningen over de nieuwe grondwet te verzamelen.

De commissie, National Reconciliation Committee gedoopt, krijgt tot taak de nieuwe regering(en) een voorstel te doen voor een amnestiedecreet ten behoeve van personen die betrokken waren bij politieke conflicten. Maar dan moeten eerst wel partijen hun meningsverschillen hebben bijgelegd en overeenstemming hebben bereikt [waarover?], aldus Borwornsak. De commissie krijgt 5 jaar de tijd voor haar werk.
Volgens NLA-lid Somkid Lertpaitoon heeft de nieuwe grondwet (die in de maak is) geen precedent omdat die een hoofdstuk over nationale verzoening gaat bevatten. Hij zegt dat de grondwet voor de lange termijn gemaakt moet worden en een brede reeks van factoren moet bestrijken, zodat de wet de bevolking ‘waarlijk dient’. 

Maandag 16 februari
– Vandaag krijgen politieke partijen de gelegenheid om op een forum belegd door de CDC, hun grieven te uiten over de ontwerp-grondwet, want dat ze grieven hebben, bleek al gisteren. Zowel de Democraten als Pheu Thai vrezen voor hun stabiliteit door nieuwe regels voor de verkiezingen en politieke partijen.

Pheu Thai heeft bezwaar tegen de kans die niet partijgebonden kandidaten krijgen om zich verkiesbaar te stellen. Een onafhankelijk kandidaat hoeft zijn beleid niet toe te lichten en zou meer kans maken gekozen te worden dan een partijkandidaat, zegt Samart Kaewmeechai, voormalige PT-parlementslid voor Chiang Rai, die bijval krijgt van voormalig tweede partijleider Jurin Laksanavisit (Democraten). Het vermaledijde kopen van stemmen zou zelfs kunnen toenemen.
En zo neuzelt het artikel nog een tijdje door: over de premier die van buiten het parlement kan komen, de versterking van de Senaat, de op lokaal niveau te vormen people’s assemblies, automatische ontbinding van het parlement als een premier wordt afgezet (impeachment) en het overhevelen van de organisatie van de verkiezingen van de Kiesraad naar het ministerie van Binnenlandse Zaken. Kortom, als ik het zo lees: van die nieuwe grondwet deugt niets.

Donderdag 19 februari
–  De nieuwe grondwet krijgt een apart hoofdstuk, waarin de vrijheid van de media wordt geregeld. Het CDC heeft gisteren besloten de voorstellen, die de NRC-commissie media hervormingen heeft gedaan, aan de ontwerp-grondwet toe te voegen. Het gaat om vijf voorstellen, waaronder maatregelen om manipulatie of inmenging in de media te voorkomen, regels voor de besteding van overheids PR-budgetten zodat ze de media niet domineren en bescherming van consumenten tegen schadelijke berichtgeving.

Andere besluiten van het CDC hebben betrekking op de vorming van een nieuw onderwijsorgaan dat de decentralisatie van het onderwijs moet aanjagen, en verbetering van de 100.000 tambon klinieken.

Krant pakt uit over grondwet en ingestorte pier
23 februari – Twee Special Reports (achtergrondverhalen) vandaag in Bangkok Post en beide zou ik kunnen overslaan, omdat ze alleen interessant zijn voor de incrowd (totstandkoming van de nieuwe grondwet) of omdat ze geen nieuws bevatten (terugblik op het instorten van de Phran Nok pier in 1995).
Niettemin, een beknopte samenvatting. Het openingsartikel kopt Quest for unity leaves its mark. Redacteur Mongkol Bangprapa noemt nationale verzoening de drijvende kracht achter de nieuwe (twintigste) grondwet. Evenals de twee voorgaande (van 1997 en 2007) volgt deze grondwet op een coup. Die van 1997 volgde op de coup van 1991 en de massaslachting die bekend staat als Black May van 1992, en die van 2007 op de coup van september 2006.
De grondwet van 1997, die de bijnaam People’s Constitution kreeg, introduceerde  enkele onafhankelijke organisaties, zoals de National Election Commission (Kiesraad), National Counter Corruption Commission (nu NACC) en het Constitutional Court, het Constitutionele Hof dat op weinig sympathie kan rekenen van de roodhemden en voormalig regeringspartij Pheu Thai.
In 2007 zag een nieuwe grondwet het licht, nadat een jaar eerder het leger de regering Thaksin pootje had gelicht. Gehandhaafd werden de artikelen over de ontbinding van politieke partijen (die een eind maakten aan Thaksin’s Thai Rak Thai partij en opvolger People’s Power Party) en de politieke ban van 5 jaar voor bestuursleden van ontbonden partijen.
Met de conclusie dat de belangrijkste thema’s van de nieuwe grondwet nationale hervormingen en verzoening zijn, eindigt het Special Report. Veel wijzer ben ik er niet van geworden. Het artikel gaat vergezeld van een tijdbalk en een overzicht van de vorderingen. Klik hier. 

Maandag 23 februari
– De CDC gaat op uitnodiging van de Duitse regering van 15 tot 20 maart naar Berlijn om uit de eerste hand te horen hoe het Duitse kiesstelsel werkt. De uitnodiging is te danken aan de voorkeur van de CDC voor het Duitse MMP-systeem bij de Thaise verkiezingen. Bij dit systeem maken kleine partijen een grotere kans een zetel te bemachtigen. De trip wordt gemaakt door negen vertegenwoordigers van de CDC, Kiesraad en NRC en een docent van de Thammasat universiteit.

Grotere en anders gekozen Senaat
26 februari – De Senaat gaat van 150 naar 200 zetels en gaat indirect gekozen worden uit vijf categorieën kandidaten, die zijn voorgesteld door ex-politici, de National People’s Assembly en andere groepen. Daarmee komt een eind aan de directe verkiezing van de helft van de Senaat. Dit heeft de CDC gisteren besloten.

Een tweede besluit betreft het Huis van Afgevaardigden waarvan de omvang is gesteld op 450 à 470 zetels. Ze worden verdeeld volgens het Duitse MMP-systeem (mixed member proportional representation) dat kleinere partijen een grotere kans geeft een zetel te bemachtigen. [Maar vraag me niet hoe.] 250 parlementsleden worden gekozen via het districtenstelsel en de overige 200 via landelijke kieslijsten. Die kieslijst is verdeeld in zes regio’s; partijen kunnen dus tussen de 33 en 35 per regio kandideren.
Pheu Thai-lid Samart Kaewmeechai waarschuwde gisteren dat het MMP-systeem de grote politieke partijen verzwakt. De kleine partijen zouden gemakkelijk van politiek kamp kunnen wisselen en coalitieregeringen kunnen verzwakken. ‘Wanneer een regering stabiliteit ontbeert, zal het moeilijk zijn het vertrouwen van investeerders te winnen. Het MMP-systeem is niet goed voor de nationale ontwikkeling’, vindt hij.
De CDC nam verder besluiten over het zogeheten no-confidence debat [enigszins vergelijkbaar met onze moties van wantrouwen] en de ban voor politici die verkiezingsfraude plegen of door het parlement worden afgezet (impeachment). De huidige ban van 5 jaar gaat naar levenslang.

Donderdag 27 februari
– Het schijnt een nogal heet hangijzer te zijn, maar de reden daarvoor ontgaat me: Moet de premier gekozen worden uit het parlement of mag het ook een buitenstaander zijn? De CDC heeft gisteren besloten dat het een buitenstaander mag wanneer een politieke crisis moet worden bezworen. De commissie was overigens verdeeld over het voorstel. Aan de verkiezing worden wel enkele beperkende voorwaarden verbonden, maar dat is voer voor fijnproevers.

Woensdag gaf de CDC het groene licht voor een provisie die de premier de bevoegdheid geeft het Huis van Afgevaardigden te ontbinden wanneer het kabinet een no-confidence debate verliest (vergelijkbaar met een aangenomen motie van wantrouwen). [Verderop in het bericht staat dat hij dan het Huis moet ontbinden. Tot nu toe treedt alleen het kabinet in zo’n geval af.] De premier zelf mag ook een no-condidence debare voorstellen. De premier krijgt nog meer macht, maar ook dat is voer voor fijnproevers.
Ook kreeg het Duitse MMP-systeem voor de zetelverdeling in het parlement goedgekeurd. Volgens de krant zou dit gunstig zijn voor kleine partijen, maar onze correspondent Tino Kuis in Chiang Mai zegt dat vooral de op een na grootste partij, de Democraten, ervan profiteert.

Zaterdag 28 februari
– Voormalig regeringspartij Pheu Thai heeft er geen vertrouwen in: een niet-parlementariër als premier. Het CDC-voorstel heeft volgens voormalig PT-parlementslid Phaijit Sriworakhan alleen maar tot doel de NCPO (junta) de kans te bieden aan de macht te blijven. Een collega PT-er veroordeelt het voorstel omdat het de stem van de bevolking uit de politiek haalt.

Maar de CDC-woordvoerder tilt er niet zo zwaar aan. Een outsider is alleen maar nodig in tijden van politieke crises om de impasse te doorbreken, zegt hij. Bovendien: een partij die een meerderheid van de parlementszetels heeft, zal altijd een premier uit eigen gelederen naar voren schuiven.

Grondwet: Leger waarschuwt critici
1 maart – Critici van de in de maak zijnde nieuwe grondwet dienen hun klachten te deponeren bij de CDC (grondwetcommissie) en niet in het openbaar kritiek te spuien.  Legercommandant Udomdej Sitabutr waarschuwt: ‘Het leger staat zal niet toestaan dat de situatie uit de hand loopt. Het is onze taak om de vrede en orde te handhaven.’

Udomdej zegt dat de autoriteiten politieke groepen scherp in de gaten houdt. Het leger heeft contact gehad  met personen die zich bezighielden met activiteiten die ‘problemen zouden kunnen veroorzaken’. Tot nu toe is met hen goed samengewerkt. De legerchef wijst erop dat de nieuwe grondwet nog in de steigers staat; de tekst kan nog steeds worden gewijzigd.
De legercommandant lijkt te reageren op groeiende kritiek van verschillende zijde. Enkele leden van voormalig regeringspartij Pheu Thai hekelen de plannen om de Senaat indirect te kiezen [lees: in haar geheel te benoemen] en zijn gekant tegen de regel dat grondwetwijzingen de goedkeuring behoeven van het Constitutionele Hof en de bevolking via een referendum.
‘Deze grondwet lijkt democratisch, maar bepaalde rechten en vrijheden worden weggehaald’, zegt voormalig PT-parlementslid Worachai Hema. ‘De mensen zullen ertegen in opstand komen. Ik vermoed dat dit ook de bedoeling is zodat ze [de junta] aan de macht kunnen blijven.’
Volgens voormalig vice-premier Chaturon Chaisaeng (ook PT) is het de bedoeling een regering te vormen die onder controle staat van de Senaat en onafhankelijke organisaties. ‘Elke toekomstige regering zal beseffen dat ze niet aan de macht kan blijven, wanneer ze niet de zegen van de Senaat en die organisaties heeft. De regering legt het af tegen de Senaat, die niet door verkiezingen is gevormd maar door degenen die nu aan de macht zijn.’
Voormalig oppositieleider Abhisit zet vraagtekens achter de regel dat de premier ook een niet-parlementariër mag zijn. ‘Dat is een stap terug’, zegt hij. Abhisit vindt dat de grondwet in een referendum aan de bevolking moet worden voorgelegd.
De CDC-voorzitter verdedigde gisteren de tekst, zoals tot nu toe bekend. De commissie liep gisteren wel een smetje op want Nicha Na Nakorn, tevens lid van de NRC, is zowel uit de CDC als de NRC gestapt. Op Facebook schrijft ze: Vier maanden zijn genoeg voor een vis in troebel water.

Ook de premier probeert kritiek te smoren
2 maart – Gisteren waarschuwde de legercommandant critici van de grondwet, vandaag doet premier Prayut er een schepje bovenop: politieke facties dienen hun retoriek af te zwakken, nu ook de twee grootste politieke partijen Pheu Thai en Democraten zich in het koor van de dissidenten hebben gevoegd.

De grondwet is nog in de maak en niets ‘is written in stone’, een uitdrukking die verwijst naar Mozes die van de berg komt met twee stenen tafelen waarop de Tien Geboden zijn geschreven. ‘Het is nog geen wet. Het is nog geen grondwet’, zegt de premier.
Democratische zwaargewichten herhaalden gisteren hun oproep om de grondwet in een referendum aan de bevolking voor te leggen. Vice-partijleider Korn Chatikavanij dringt daar op aan. ‘Het is belangrijk de bevolking erbij te betrekken. Geef ze een keus. Dwing hen niet de grondwet te accepteren.’
De meeste kritiek roept het voorstel van de CDC op om de helft van de Senaat niet meer direct te laten kiezen. Korn vindt dat de CDC met een betere verdediging moet komen dan tot nu toe, namelijk dat de voorheen gekozen senatoren gedomineerd werden door politieke partijen en dat de tegenstanders van het nieuwe systeem iets te verliezen hebben. De CDC dient uit te leggen waarom de bevolking dient te accepteren dat een handjevol mensen de senatoren voor hen kiest. ‘Bij directe verkiezingen zijn de mensen zelf verantwoordelijk voor hun keus.’
De CDC vice-voorzitter zegt dat de junta beslist of de grondwet een referendum krijgt. Hij verwacht dat de concept-tekst voor Songkran klaar is. Over vier kwesties is de commissie het nog niet eens, waaronder het aantal vrouwen in het parlement, hervormingen op het gebied van de gezondheidszorg en impeachment van personen met een politieke functie.

Maandag 2 maart
– Zelf geeft ze als reden dat ze zich als ‘een vis in troebel water’ voelde, maar vermoed wordt dat Ticha Na Nakorn de CDC en NRC heeft verlaten uit onvrede over de discussie in de CDC over sekse-ongelijkheid bij het besluitvormingsproces. Ze zou gepleit hebben voor quota: tenminste een derde [van wat?] dient te bestaan uit vrouwen.

Premier Prayut haalt zijn schouders op over haar vertrek. ‘Als ze niet kan doorwerken bij de NRC en CDC, is ze vrij te vertrekken. Er is voor mij geen reden om naar haar beweegreden te informeren.’ Prayut dankte haar voor haar inzet.
Sunee Chaiyarot, adviseur van de Women’s Movement in Thai Political Reform, zegt dat Ticha is vertrokken, voornamelijk omdat ze geen weerklank vond voor haar pleidooi in de grondwet sekse gelijkheid te regelen. Sunee vindt de grondwet voorbij gaan aan het feit dat beslissingen in Thailand worden beïnvloed door gendered politics. Vrouwengroepen zullen zondag op Internationale Vrouwendag hun eisen bekend maken.

Woensdag 4 maart
– Zoals al bekend was, maar ze had het nog niet bevestigd: Ticha Na Nakorn heeft de NRC (nationale hervormingsraad) en CDC (grondwetcommissie) verlaten uit frustratie over de weinige steun die ze krijgt voor haar pleidooi  voor seksequota in de politiek. Zo wil ze dat politieke partijen bij verkiezingen minstens een derde aan vrouwen kandideren.

‘We zeggen dat vrouwen kinderen ter wereld brengen en de portemonnee beheren, maar dat zeggen we voor de lol. Want wanneer het aankomt op het nemen van beslissingen en openbaar beleid worden vrouwenstemmen genegeerd’, zei ze gisteren op een persconferentie, waarop ze de redenen van haar vertrek toelichtte. Haar harde conclusie: Sekse kwesties worden als onzin beschouwd.
Ticha heeft nog meer noten op haar zang. Zo zei ze dat andere problemen ook aandacht behoeven zoals het voorstel de Senaat in haar geheel te benoemen [wordt nu voor de helft door de bevolking gekozen], een outsider als premier en de voorgestelde ethiek assemblee [die gezagsdragers, ambtenaren en zakenlui de maat gaat nemen op ethisch gedrag]. ‘Die kan een “begraafplaats”  voor gepensioneerde overheidsdienaren worden.’
Ticha’s pleidooi voor quota en erkenning van seksegelijkheid in de nieuwe grondwet kreeg gisteren steun van enkele vrouwengroepen. Ze dienden een petitie, gericht aan premier Prayut, in met een zelfde pleidooi.

Politieke ban van 2 jaar voor junta
5 maart – Of het het er van komt, is nog maar de vraag want amper had CDC-lid Jade Dhonavanik het voorstel bekend gemaakt of sommigen zetten al hun hielen in het zand. Jade en enkele andere CDC-leden stellen voor om leden van de zogeheten five-river organisations 2 jaar uit te sluiten van een politieke functie, wanneer de nieuwe grondwet van kracht wordt.

Doel van het voorstel is een belangenconflict te voorkomen voor degenen die zich nu bezighouden met de wijziging van regels en tevens om de mogelijkheid af te snijden dat ze aan de macht willen blijven. De vijf organisaties die daarvoor in aanmerking komen, zijn de NCPO (junta), NLA (parlement), CDC (grondwetcommissie), het kabinet en de NRC (hervormingsraad).
NLA- en NRC-leden hadden gisteren geen goed woord voor het voorstel. NLA vice-voorzitter Peerasak Porjit was het meest uitgesproken. Als hij had geweten dat hij twee jaar met zijn politieke duimen moet gaan draaien, had hij de functie nooit aanvaard. Het dreigt met ontslag als het voorstel wordt aangenomen. ‘Als wetgever hebben NLA-leden geen eigenbelang bij de totstandkoming van de grondwet.’
Ook NRC-lid Paiboon Nititawan hekelt het voorstel. Behalve de CDC houden de vier andere organisaties zich niet bezig met de grondwet, dus hoe kan er dan sprake zijn van een belangenconflicht, redeneert hij. ‘De CDC kan met dit voorstel komen, maar ik denk dat niemand het zal steunen. Uiteindelijk zal het worden afgewezen. Ik begrijp de goede bedoelingen, maar Jade ziet het misschien anders dan ik heb aangegeven. Ik hoop dat hij dat begrijpt.’

Politieke ban van 2 jaar: Prayut is tegen
6 maart – Premier Prayut verzet zich tegen het woensdag gelanceerde plannetje van enkele CDC-leden  om de junta en vier andere organen 2 jaar van een politieke functie uit te sluiten, wanneer de nieuwe grondwet van kracht wordt.

De premier wijst erop dat die verplichting volgens de huidige tijdelijke grondwet alleen voor CDC-leden geldt. ‘De NRC en NLA [twee van de vier] zijn er om werk te verrichten. Ze hebben er geen enkel belang bij. De CDC kan beter met andere maatregelen komen.’
Het voorstel is gedaan om belangenconflicten te voorkomen en de mogelijkheid af te snijden om aan de macht te blijven. ‘Ik hoef mijn macht niet af te staan’, rageert Prayut. ‘Zijn er twijfels? Als die er zijn, lever ik mijn macht niet in. Zo is het.’
De voorzitter van de NRC heeft daarentegen zijn steun uitgesproken voor het voorstel. De NRC is ook deel van het proces waarbij de nieuwe grondwet tot stand komt, zegt hij. Indien de NRC de ontwerp-grondwet afwijst, worden conform de tijdelijke grondwet CDC en NRC ontbonden. Hij geeft de verzekering dat de NRC uit angst voor ontbinding niet een ‘blemished’ (onzuivere, besmette) grondwet zal goedkeuren.
Verder in discussie is de vraag hoe lang NLA, NRC en CDC in functie blijven nadat de nieuwe grondwet van kracht wordt. Vermoedelijk blijft het noodparlement acht maanden functioneren totdat nieuwe senatoren en leden van het Huis van Afgevaardigden zijn gekozen. De NRC blijft zes maanden in functie en de CDC wordt ontbonden, aldus een bron. Kabinet en junta hoeven pas hun biezen te pakken nadat een nieuw kabinet is gevormd, zegt een CDC-woordvoerder.
Vandaag buigt de CDC zich over de vraag of de grondwet [net als de vorige] een artikel krijgt waarin amnestie voor de coupplegers wordt geregeld.
Zie verder het voorgaande bericht Politieke ban van 2 jaar voor junta van 5 maart.

Vrijdag 6 maart
– De NACC houdt vol dat de 38 voormalige senatoren die in 2013 het wetsvoorstel steunden om de Senaat in zijn geheel te laten kiezen en niet meer voor de helft te benoemen, geweten moeten hebben dat er tussentijds met de tekst van het voorstel was geknoeid.

NACC-lid Vichai Vivitsevi verklaarde dat gisteren tijdens een hoorzitting van het parlement, gewijd aan het verzoek van de NACC om de senatoren af te zetten (impeachment). Vrijdag besluit het parlement of dat gaat gebeuren. Het desbetreffende wetsvoorstel werd later door het Constitutionele Hof als strijdig met de grondwet ongeldig verklaard.
Vichai bevond zich trouwens in een vreemde positie, want hij is een van de NACC-leden die van mening zijn dat impeachtment niet mogelijk is omdat de grondwet van 2007 buiten werking is gesteld door de junta. Niettemin wilde hij niet onsportief zijn en kwam op het matje bij het parlement.

Geen politieke ban van 2 jaar
7 maart – Terugtrekkende bewegingen zitten zeker in de lucht, want niet alleen gooit de NRC-commissie religieuze zaken de handdoek in de ring (zie vorige bericht), maar het voorstel voor een politieke ban van 2 jaar is ook van de baan.

Dat voorstel is gedaan door enkele CDC-leden, maar de CDC veegde het gisteren van tafel. De ban zou moeten gelden voor de junta en de leden van vier andere organisaties om belangenconflicten te voorkomen en te voorkomen dat ze aan de macht zouden willen blijven nadat de nieuwe grondwet van kracht is.
Voor die vier organisaties geldt dat de NRC (nationale hervormingsraad) en CDC (grondwetcommissie) in functie blijven tot het nieuwe Huis van Afgevaardigden voor het eerst vergadert. De NLA (noodparlement) blijft in functie totdat de nieuwe Senaat is gevormd. Dit besluit werd gisteren na een besloten vergadering bekend gemaakt door de CDC-woordvoerder.
De huidige interim-grondwet bepaalt alleen dat de CDC-leden na de inwerkingtreding van de nieuwe grondwet twee jaar geen politieke functie mogen bekleden. Over de andere vier organisaties zegt de wet niets. De junta en die vier staan bekend als de ‘five rivers’.
Alsof er nog niet genoeg commissies zijn, stelt de CDC voor een raad en een strategische commissie te vormen die, vijf jaar nadat de nieuwe grondwet van kracht is geworden, de nationale hervormingen gaan volgen.  

‘Nieuwe grondwet steelt de democratie’
9 maart – De ontwerp-grondwet biedt de verkeerde oplossingen, die alleen maar de democratie van de mensen afpakt. Het is een stap terug die tot nieuwe politieke conflicten zal leiden. In een Exclusive Interview waarmee Bangkok Post vandaag opent, maakt voormalig oppositieleider Abhisit Vejjajiva van zijn hart geen moordkuil.

Abhisit pleit voor een referendum om de legitimiteit van de nieuwe grondwet vast te stellen en om twijfels weg te nemen dat de grondwet bedoeld is om de coupplegers en andere organen, die na de coup van 22 mei zijn gevormd, in staat te stellen om aan de macht te blijven nadat de nieuwe grondwet van kracht is geworden en verkiezingen zijn gehouden.
In het artikel wordt Abhisit’s kritiek in detail doorgenomen, waar de krant de halve voorpagina voor nodig heeft. Puntsgewijs enkele kritiekpunten:

  • Het nieuwe kiesstelsel, naar Duits voorbeeld voorgesteld, verzwakt politieke partijen en versterkt de uitvoerende macht.
  • Voor de vermindering van het aantal parlementszetels (van 500 naar 450 à 470) wordt geen goede verklaring gegeven.
  • De opstellers van de grondwet hebben het verkeerde idee dat politieke partijen verzwakt moeten worden.
  • Politieke groepen zouden niet aan de verkiezingen mogen deelnemen; dat is voorbehouden aan politieke partijen.
  • De uit een voorselectie indirect gekozen [maar eigenlijk benoemde] Senaat en een voorgestelde ethische assemblee krijgen te veel macht en hebben geen contact met de bevolking.
  • Een referendum over de nieuwe grondwet is een must.

Naar verwachting wordt de ontwerp-tekst medio april bekend gemaakt. De eindversie kan in september klaar zijn en daarna volgen drie maanden om aan de grondwet gerelateerde wetten op te stellen.

Dinsdag 10 maart
– Nog meer kritiek op de ontwerp-grondwet. Gisteren trok de krant de halve voorpagina uit voor de kritiek van voormalig oppositieleider Abhisit en vandaag laat de krant in een driekolommer op pagina 3 de secretaris-generaal van voormalig regeringspartij Pheu Thai en twee juridische topadviseurs aan het woord.

Hun kritiek: Het ontwerp toont geen vertrouwen of respect voor de mensen of hun souvereiniteit. De wet dreigt te veel macht te geven aan een niet-gekozen elite. De ontwerp-grondwet zal waarschijnlijk trouble veroorzaken, wat ook de zorg is van de Democratische partij.
In het bericht wordt vrij gedetailleerd ingegaan op de kritiek, maar ik volsta met deze algemene beoordeling. Wie geïnteresseerd is in de punten en de komma’s, leze Charter bill ‘strips public of their rights’ op de website van de krant.

Nieuwe grondwet: meer macht aan ’t volk
11 maart – De nieuwe grondwet heeft tot doel de rol van het volk in het landsbestuur te vergroten alsmede bevordering van schonere politiek, een rechtvaardige samenleving en nationale voorspoed. Deze fraaie doelstellingen formuleerde CDC-voorzitter Borwornsak Uwanno gisteren in een toelichting voor de NRC.  

Bowornsak meent dat de nieuwe grondwet een verbetering is van de twee voorgaande (van 1997 en 2007) wanneer gekeken wordt naar de rol van de burgers. De wet probeert de macht van het volk en van politici in balans te brengen en de rol van burgers te vergroten.
De CDC-voorzitter schrijft de politieke conflicten en sociale scheidslijnen van de afgelopen tien jaar toe aan sociale onrechtvaardigheid, economische ongelijkheid tussen rijk en arm en corruptie.
‘Veel Thais buigen voor politici en aarzelen om deel te nemen aan het besluitvormingsproces omdat ze meer bezig zijn een boterham te verdienen. Met het nieuwe charter krijgen burgers en woongemeenschappen een grotere rol bij het beheer van grondstoffen en het milieu. Ze kunnen wetgeving voorstellen als ze de steun hebben van tenminste van 10.000 mensen.’
Tot zover de lofzang op de nieuwe grondwet, die al de nodige kritiek heeft opgeroepen. Zie: Kort Nieuws van dinsdag met de kritiek van Pheu Thai en het uitgebreide interview met voormalig oppositieleider Abhisit (9 maart: ‘Nieuwe grondwet steelt de democratie’). Voor het hele bericht in de krant van vandaag, zie Charter to boost citizen’s power op de website van de krant. In bijgaand kader een overzicht van de nieuwe organen die worden gevormd.

Maandag 16 maart
– Ook Pheu Thai pleit voor een referendum over de nieuwe grondwet die in de maak is. Maar de bevolking moet wel iets te kiezen hebben; een simpel ja of nee is niet genoeg. Dit zeggen juridische adviseurs van de voormalige regeringspartij in een ‘Exclusive interview’ met Bangkok Post.

Pheu Thai sluit zich met deze stellingname aan bij voormalig oppositiepartij Democraten, die eerder een referendum met opties bepleitte. Een van de keuzes zou de grondwet van 2007 moeten zijn, die door de junta ongeldig is verklaard.
Intussen schiet de grondwet op. Een samenvatting van de belangrijkste doelen is door de CDC naar de NRC gestuurd.

Woensdag 18 maart
– CDC-woordvoerder Kamnoon Sidhisamarn erkende gisteren dat de kritiek op de grondwet toeneemt, maar: ‘Nothing is set in stone.’ De commissie staat open voor suggesties en is bereid het ontwerp te veranderen. Volgende maand gaat de ontwerp-tekst naar NCPO, parlement, kabinet en NRC. Ze mogen zich er 30 dagen over buigen en leveren feedback.

Hete hangijzers zijn volgens Kamnoon de verkiezing van senatoren en leden van het Huis van Afgevaardigden. Het voorgestelde systeem zou de bestaande politieke partijen verzwakken.

Vrijdag 20 maart
– De National Reform Council is er klaar voor: behandeling van de ontwerp-tekst van de nieuwe grondwet. De NRC heeft er zeven dagen voor uitgetrokken, van 20 tot en met 26 april. Na die week hebben de leden nog 30 dagen de gelegenheid om wijzigingen voor te stellen.

De CDC, de commissie die de tekst heeft opgesteld, is niet verplicht de voorgestelde wijzigingen door te voeren maar van de commissie wordt wel verwacht dat ze haar redenen uitlegt. De laatste versie van de grondwet wordt in augustus of september door de NRC onder de loep genomen.
Vice-premier Wissanu Krea-ngam heeft alle ministeries gevraagd hun mening over de grondwet op papier te zetten en naar hem te sturen. Na bestudeerd te zijn, worden de suggesties voorgelegd aan het kabinet.

‘Zwakke, onstabiele regering dreigt
23 maart – Een zwakke, onstabiele regering die het land niet behoorlijk kan besturen en het hooguit zes maanden tot een jaar volhoudt. Dat toekomstbeeld schetsten politici van voomalig regeringspartij Pheu Thai en oppositiepartij Democraten, wanneer het parlement volgens het Duitse MMP-systeem gekozen gaat worden.

Volgens Thailands twee grootste partijen benadeelt het systeem grote partijen ten gunste van kleine partijen, een doelstelling die het CDC juist omarmt omdat verzwakking van de grote partijen de eenheid van het land bevordert, zegt ze. Maar Pheu Thai en Democraten brengen daar tegenin dat coalitieregeringen gevormd zullen moeten worden, die zwak en onstabiel zijn en elk moment kunnen vallen.
De CDC wijst op nog meer voordelen: Het MMP-systeem versterkt de rechten en invloed van gewone burgers en plaveit de weg voor politieke groepen om meer geïnstitutionaliseerd te worden.
Pheu Thai juridisch adviseur en voormalig parlementslid Chusak Sirinil zegt dat de CDC duidelijk een voorstander is van coalitieregeringen, want onder het MMP-systeem zal geen enkele partij in staat zijn een absolute meerderheid te halen en een regering kunnen vormen. ‘Kleine politieke partijen en politieke groepen krijgen een belangrijker rol en een betere onderhandelingspositie bij de vorming van een regering.’
Pheu Thai secretaris-generaal Phumtham Wechayachai voorspelt dat grote partijen zullen slinken en verwikkeld raken in interne chaos [omdat er minder pluche te verdelen is].
Voormalig oppositieleider Abhisit vindt dat de CDC de verkeerde analyse heeft gemaakt. De politieke problemen van de afgelopen jaren hebben niets te maken met het aantal parlementsleden. Vermindering van het aantal parlementsleden lost niets op, meent hij. Zijn opmerking heeft betrekking op de verhouding tussen parlementsleden, gekozen via het districtsstelsel en die via landelijke lijsten.

Dinsdag 31 maart
– De National Reform Council (NRC, nationale hervormingsraad) besteedt volgende maand 84 uur aan de eerste versie van de ontwerp-grondwet: 64 uur voor het debat en 15 uur voor een toelichting door de CDC. Van 20 tot en met 26 april wordt dagelijks vergaderd van 9 tot 21 uur en indien nodig tot middernacht. Na 26 april hebben NRC-leden nog dertig dagen de tijd om veranderingen voor te stellen.

Woensdag 1 april
– De CDC heeft besloten een sekse-eis in de nieuwe grondwet op te nemen: een derde van de kandidaten op de landelijke kieslijst van politieke partijen dient te bestaan uit vrouwelijke kandidaten. Bij plaatselijke verkiezingen geldt die eis niet omdat daaraan veel onafhankelijke kandidaten deelnemen.

Het bericht bevat geen verwijzing naar het CDC-lid dat eerder de commissie verliet omdat ze zei geen gehoor te krijgen voor haar pleidooi om een seksequotum in de wet op te nemen. Weer een minpuntje voor Bangkok Post.

Donderdag 2 april
– De grondwetcommissie (CDC) probeert de kritiek op de aanstelling van een niet-parlementslid als premier te pareren. Daarvoor is nu een tweederde meerderheid van het Huis van Afgevaardigden vereist en niet de helft zoals eerder. Volgens de CDC-woordvoerder is het artikel nuttig in tijden van nationale crises, die vaak eindigen in een militaire coup.

Verder boog de CDC zich gisteren over de samenstelling van de Senaat, die 200 zetels gaat tellen. Wie daarvoor in aanmerking komen, hoe ze gekozen/benoemd worden en de duur van hun zittingsperiode, laat ik onvermeld want dat is nogal ingewikkeld.

Zondag 5 april
De politieke conflicten in het Noorden worden aangewakkerd door de gekleurde lokale radiostations. Beide zijden van het politieke spectrum gebruiken ze om voordelen aan te bieden of politieke propaganda te verspreiden. Er wordt opzettelijk geprobeerd mensen tegen elkaar op te zetten. En daarom dient de grondwet strengere eisen te stellen aan het verlenen van cadeautjes en de advertentie-inhoud van de stations.

Aldus enkele geluiden gisteren tijdens een seminar in Chiang Mai, georganiseerd door de CDC en het King Prajadhipok Institute met als doel meningen over de in voorbereiding zijnde grondwet te verzamelen. Tijdens de bijeenkomst discussieerden zo’n driehonderd bewoners in kleine groepjes over deelaspecten van de grondwet zoals burgerrechten, verkiezingen, de rechtsgang en onderzoek naar politici.
De opmerkingen over politieke conflicten werden gemaakt in het groepje hervormingen en verzoening. Sommige deelnemers vonden dat lokale radiostations een verbod moeten krijgen op discussies over politiek en verkiezingscampagnes. Dan zouden er minder problemen zijn, aldus een radioman die over religieuze en sociale zaken praat. Een ander stelde een wet voor die mensen verbiedt om via de radio campagne te voeren, want die ontaarden vaak in een hetze tegen politieke rivalen.

Woensdag 8 april
– De regering gaat vertegenwoordigers van andere landen, waaronder Duitsland en Frankrijk, vragen om naar Thailand te komen en hun ervaringen met haar te delen over nationale hervormingen en het opstellen van een grondwet. Volgens de premier hebben die landen te maken gehad met dezelfde obstakels als Thailand. Prayut wil ze ook de noodzaak duidelijk maken voor hervormingen in Thailand. Hij gaat ze vertellen dat ‘alle Thai het ermee eens zijn’.

Donderdag 9 april
– Premier Prayut heeft opdracht gegeven een werkgroep te vormen met CDC-leden, academici en ambtenaren van het ministerie van Buitenlandse Zaken, die buitenlandse experts uitnodigt hun ervaringen met nationale hervormingen en het opstellen van een grondwet te delen.
Vice-premier Wissanu Krea-ngam zei gisteren dat het National Institute of Development Administration en het King Prajadhipok’s Institute worden uitgenodigd de werkgroep te versterken. Wissanu benadrukt dat de buitenlanders alleen worden uitgenodigd hun kennis en ervaringen te delen en niet om kritiek te uiten op de procesgang bij het opstellen van de grondwet. De premier zei dinsdag bij het buitenland met name te denken aan Duitsland en Frankrijk. De buitenlanders wordt gevraagd tussen 20 en 22 april hun nuttige adviezen te geven.
De ontwerp-grondwet, althans de eerste versie, gaat op 17 april naar de NRC, het kabinet en de NCPO. De NRC bespreekt het ontwerp tussen 20 en 26 april; daarna hebben leden tot 25 mei de tijd wijzingingen voor te stellen. De CDC begon op 19 december met het opstellen van de nieuwe grondwet. Sindsdien zijn enkele voorstellen bekend geworden die niet op grote steun kunnen rekenen zoals de mogelijkheid van een niet-parlementslid als premier. In september moet de hele procedure zijn afgerond en gaat de grondwet ter ondertekening naarde monarch. Mocht een referendum worden gehouden, dan wordt het later.
Zoals eerder bericht is de CDC een voorstander van toepassing van het Duitse MMP-systeem bij de verkiezingen. Vorige maand reisden CDC-leden naar Duitsland om zich daarover te laten informeren. Wat Thailand specifiek van Frankrijk kan leren, vermeldt het bericht niet.

Zaterdag 11 april
– Premier Prayut heeft gisteren critici van het nieuwe grondwetsontwerp gevraagd hun kritiek te matigen omdat het proces nog in volle gang is. Dat zei hij gisteren in zijn wekelijks tv-praatje Returning Happiness to the People. Prayut toonde zich wel verheugd dat grote belangstelling bestaat voor de procedure. Hij drong er bij de CDC op aan met een grondwet te komen die voor zowel de bevolking als de internationale gemeenschap acceptabel is.
Prayut’s opmerkingen waren volgens de krant een reactie op uitlatingen van de Ombudsman die heeft gezegd dat de CDC en met name haar voorzitter naar opinies van anderen moet luisteren. Sommige CDC-leden klagen dat hun voorzitter nauwelijks naar anderen luistert en zijn eigen ideeën doordrukt, aldus de Ombudsman. Volgens hem heeft Prayut de verkeerde man als voorzitter aangesteld. Hij is het ook niet eens met het voornemen van de regering experts uit Duitsland en Frankrijk voor advisering uit te nodigen. ‘Als we vooruitgang met de democratie willen maken, moeten we dat zelf doen.’

Zaterdag 18 april
– De Nationale Hervormingsraad (NRC, National Reform Council) kan aan het werk. Gisteren ontvingen de leden de eerste versie van de nieuwe grondwet, opgesteld door de CDC. Het lijvige boekwerk telt 194 pagina’s en wordt van maandag tot zondag door de NRC besproken. De leden kunnen wijzigingen voorstellen, maar de CDC kan die weer ongedaan maken. Na het debat hebben de NRC-leden nog 30 dagen de tijd om veranderingen voor te stellen.

Maandag 20 april
– Gerechtigheid en eerlijkheid hebben voor verschillende mensen een verschillende betekenis. Dat schrijven twee BP-redacteuren in een Special Report over de nieuwe grondwet. Ze denken dat de opstellers van de grondwet nog een harde dobber zullen hebben om een wet te schrijven die op steun van een meerderheid kan rekenen.
Bijgaand kader (nog niet beschikbaar) geeft een overzicht van de belangrijkste veranderingen. En daar wil ik het maar bij laten, want de rest van pagina 3, die in haar geheel gewijd is aan het grondwetgedoe, zal weinig lezers van Nieuws uit Thailand interesseren. Veel info voor insiders en veel juristerij. De twee artikelen op pagina 3 dragen als titel: Changes to justice system fail to ease rifts en Charter’s vote plan loopholes to loom large in debate, NRC says. Zie de website van de krant.

NRC zet tanden in ontwerp-grondwet
21 april – De Nationale Hervormingsraad (NRC), die geacht wordt voorstellen te doen om een eind te maken aan alle politieke ellende in Thailand, is gisteren begonnen aan een zevendaags debat over de onwerp-grondwet. Als eerste gaf de CDC, die de tekst heeft opgesteld, een toelichting waarna de eerste van de 315 artikelen besproken werden.
Bangkok Post besteedt er op de voorpagina vandaag een vierkoloms artikel aan met dito foto, waarop mannen heel gewichtig zitten te kijken en de CDC-voorzitter aan het woord is. Het artikel somt de belangrijkste voorstellen op die de CDC heeft bedacht, maar die zijn al uitentreuren in voorgaande publicaties langs gekomen. Ik verwijs nogmaals naar het kader met de belangrijkste aanbevelingen.

Woensdag 22 april
– De ontwerp-grondwet geeft de uitvoerende macht, met name op het gebied van de financiële wetgeving, een dominante rol en dat is riskant, vindt de voorzitter van de commissie politieke hervormingen van de National Reform Council.
De NRC boog zich gisteren op de tweede dag van een debat van acht dagen over de artikelen die betrekking hebben op politici en politieke instellingen. Sombat Thamrongthanyawong vindt dat het ontwerp geen goede balans aanbrengt tussen de uitvoerende (regering) en de wetgevende macht (parlement). En bij die conclusie wil ik het maar laten. In bijgaand kader de hoogtepunten van het debat.

Politieke rivalen oké met evt. uitstel verkiezingen
24 april – De twee grote politieke partijen, Pheu Thai en Democraten, en het UDD (roodhemden) accepteren uitstel van de verkiezingen om te voorkomen dat de huidige versie van de nieuwe grondwet van kracht wordt. Want die bemoeilijkt alleen maar nationale verzoening, zeggen ze.
Vertegenwoordigers van de twee partijen en het UDD zijn eensgezind in hun kritiek op het ontwerp, dat momenteel besproken wordt door de Nationale Hervormingsraad (NRC). Ze willen een grondwet die ‘eerlijk, internationaal en acceptabel voor de bevolking’ is. Dat commentaar gaven ze gisteren tijdens een bijeenkomst met legerofficieren van het Reconciliation Centre for Reform, een onderdeel van de NCPO (militair gezag).
Wirat Kalayasiri, hoofd van het juridisch team van de Democraten, herhaalde de oproep van partijleider Abhisit voor een referendum. Roodhemdvoorzitter Jatuporn Prompan opperde de mogelijkheid de verkiezingen twee tot drie jaar uit te stellen. Ook hij is een voorstander van een referendum ondanks de kosten van 3 biljard baht. Roodhemdleider Worachai Sombat voorziet ‘eindeloze conflicten’ wanneer het huidige ontwerp van kracht wordt.
Premier Prayut verzekerde gisteren tijdens zijn ontmoeting met de Indonesische president Joko Widodo dat nieuwe verkiezingen uiterlijk begin volgend jaar worden gehouden. Prayut was in Indonesië voor de Asian-African Leaders Summit.
In bijgaande kaders de belangrijkste elementen van de grondwet en de knelpunten: 10 Highlights of Justice Reforms, en Highlights of Charter Debate.
Op pagina 3 van de krant nog een tweede stuk over het debat met als titel NRC fears for fate of political parties. Zo weet u dat ook weer.

Verkiezingen: Uitstel mag, maar niet te lang
25 april – Een uitstel van twee tot drie maanden van de verkiezingen is acceptabel maar als het langer duurt doet het meer slecht dan goed voor de Thaise economie. Het zou het image van het land bij de buitenlandse gemeenschap geen goed doen, want die klaagt over de coup en pleit voor een snelle terugkeer naar democratie.
Zo reageren de Thai Chamber of Commerce en de Federation of Thai Industries op de suggestie, gedaan door de twee grote politieke partijen en de roodhemden, om de verkiezingen, gepland voor begin volgend jaar, uit te stellen wanneer de huidige versie van de nieuwe grondwet van kracht wordt.
Kabinetsleden zijn huiverig om commentaar te leveren op de suggestie. ‘Als ik ja zou zeggen’, reageert vice-premier Wissanu Krea-ngam, ‘zou de regering de kritiek krijgen dat ze langer aan de macht wil blijven dan de routekaart.’
Ook minister Prawit Wongsuwon (Defensie) weigert commentaar te geven, maar hij merkt wel op dat het de taak van de regering is aan de verlangens van de bevolking tegemoet te komen. ‘Nee, de regering kan niet over uitstel praten. We volgen de routekaart. […] Het is de taak van de CDC om met een algemeen aanvaarde versie te komen.’
Pheu Thai, de Democraten en het UDD (roodhemden) pleitten donderdag tijdens een vergadering met legerofficieren van het Reconciliation Centre for Reform, een eenheid van de NCPO, voor een grondwet die ‘eerlijk, internationaal en acceptabel voor de bevolking is’. De ontwerp-grondwet, opgesteld door de CDC, wordt thans besproken door de NRC. Morgen krijgen het kabinet, de NCPO, de NLA, politieke partijen en de media een exemplaar van de tekst.
De secretaris-generaal van Phei Thai zegt dat uitstel donderdag niet het belangrijkste gespreksonderwerp was. Praten over uitstel ‘is missing the point’. De politieke partijen zijn bezorgd dat het grondwet in de huidige vorm problemen gaat geven in de toekomst. De politieke partijen willen snelle verkiezingen, maar absoluut niet ten koste van een slechte grondwet.
Zie verder het bericht ‘Politieke rivalen oké met evt. uitstel verkiezingen’ in Kort Nieuws van gisteren.

Zaterdag 25 april
– Gisteren debatteerde de NRC (National Reform Council, Nationale Hervormingsraad) voor de vijfde dag over de ontwerp-grondwet. De NRC heeft acht dagen de tijd om zich door de 315 artikelen te worstelen. Gisteren werden de degens gekruist over artikelen die betrekking hebben op de rechterlijke macht. Wie belangstelling heeft, leze Section 235 ‘poses risk of meddling’ [van politici] op de website van de krant.

Woensdag 29 april
– Twee berichten over de nieuwe grondwet: De CDC-voorzitter verdedigt de ontwerp-grondwet tegen politici die hun macht aan banden zien gelegd worden, en een tambon administration organisation kan opgewaardeerd tot een tambon municipality indien ze voldoende leden heeft en de dienstverlening aan de bevolking is verbeterd. Wie er het fijne van wil weten, leze Borwornsak defends charter against critics en Constitution plans to upgrade TAO’s op de website van de krant.

Referendum: ja/nee, ook: wie beslist?
30 april – Niet alleen zijn de meningen verdeeld over de vraag of de nieuwe grondwet in een referendum aan de bevolking moet worden voorgelegd, maar ook over de vraag wie beslist.
CDC-voorzitter Borwornsak zegt dat zijn commissie en de NRC (nationale hervormingsraad) daarover niet kunnen beslissen. Het besluit ligt in de handen van NCPO (junta) en kabinet.
Nee, zegt premier Prayut, daarover kunnen NCPO (junta) en kabinet niet beslissen, maar het is de bevoegdheid van CDC (grondwetcommissie) en NRC een referendum uit te schrijven. Wanneer zij vinden dat een referendum nodig is, moeten ze dit voorstellen aan de NCPO, die het voorstel doorsluist naar de NLA (parlement) om de vereiste voorbereidingen te treffen. [Wordt er een hete aardappel doorgeschoven?]
Borwornsak zegt dat een referendum tot een uitstel van de verkiezingen van minstens drie maanden leidt. De verkiezingen kunnen dan niet begin volgend jaar maar op zijn vroegst in mei 2016 worden gehouden. Daarbij gaat hij ervan uit dat de grondwet tijdig klaar is. Als besloten wordt tot een referendum dient daarvoor de interim-grondwet te worden gewijzigd en dat moet voor 6 augustus gebeuren, de dag waarop de NRC over de ontwerp-grondwet stemt.
Het ontwerp is vorige week besproken door de NRC. De leden hebben nog 40 dagen de tijd wijzigingen voor te stellen. Daarna buigt de CDC zich er weer over. Prayut stelt er hoge eisen aan. De nieuwe grondwet moet alle problemen oplossen, met name op het gebied van transparantie, verantwoording en hoe politici aan de macht komen. ‘Deze grondwet moet bijzonder zijn als we willen dat er hervormingen komen. Hervormingen kunnen niet met een gewone grondwet tot stand komen. Hoeveel regeringen hebben dat niet geprobeerd’, aldus Prayut.
Volgens Tino Kuis, een van de auteurs die voor Dick’s blog schrijft, is de nieuwe grondwet geen grondwet maar een regeringsverklaring. Hij noemt het een ‘baby-sitters’ grondwet. Binnenkort een artikel van hem op de blog over de grondwet, die aanwijzingen bevat voor het gedrag van de bevolking.
Zie verder op de website van de krant:
Referendum risks 90-day poll hold-up
NRC panel to decide on fate of police probes
PM tells envoys to laud progress on roadmap
Seminar extols ‘rule of law’

Grondwet: Referendum geen solo-besluit
1 mei – Natuurlijk weer ‘nieuws’ over het grondwetgedoe, want dat is een continuing story die nog wel een tijd zal aanhouden. De voorzitter van het parlement zegt dat premier Prayut geen gebruik kan maken van het draconische artikel 44 van de interim-grondwet om opdracht te geven voor een referendum [waarover hij nog steeds niet een duidelijk standpunt heeft ingenomen].
Voor een referendum is wijziging van de interim-grondwet nodig en dat kan alleen gedaan door kabinet, NCPO en parlement gezamenlijk, niet door de premier alleen. Met die uitspraak komt een eind aan alle twijfels die deze week zijn geuit over het strijdpunt wie bevoegd is een referendum uit te schrijven. De CDC-voorzitter en Prayut waren het daar woensdag niet over eens. [Zie Kort Nieuws van gisteren.]
Vice-premier Wissanu Krea-ngarm zei gisteren dat het aan de NCPO en het kabinet is om te beslissen of een referendum nodig is.Het duurt een maand om de interim-grondwet te wijzigen en vier tot vijf maanden om het referendum te organiseren. CDC-voorzitter Borwornsak zei eerder deze week dat een referendum leidt tot een uitstel van de verkiezingen van februari, zoals nu gepland, tot mei.
In het openingsartikel van Bangkok Post wordt, zoals we gewend zijn van de krant, de voorgeschiedenis weer vrolijk herkauwd en enkele bobo’s mogen hun zegje doen. De twee grote politieke partijen en de roodhemden hebben al laten weten dat ze een voorstander zijn van een referendum.

Zaterdag 2 mei
– Drie artikelen van de ontwerp-grondwet dienen volgens voormalig oppositieleider Abhisit gewijzigd te worden omdat ze politieke conflicten kunnen veroorzaken. ‘Ze zijn gevaarlijk. Wanneer ze niet worden herzien, is een politieke crisis op til.’ Zijn partij, de Democraten, heeft voorgesteld hoe het beter kan.
En nu wilt u natuurlijk weten om welke artikelen het gaat. Nou, dat mag u zelf lezen in het artikel Abhisit issues draft charter warning op de website van Bangkok Post, want ik heb geen zin dat gewauwel hier te herhalen.

Maandag 4 mei
– Politici van voormalig regeringspartij Pheu Thai en oppositiepartij Democraten roepen opnieuw op de nieuwe grondwet in een referendum aan de bevolking voor te leggen. Een referendum verleent de grondwet ‘immuniteit’, zeggen ze. De rest van het bericht mag u zelf lezen, want dat is allemaal ouwe koek. Raadpleeg Calls mount for charter poll op de website van de krant.

Dinsdag 5 mei
– Het grondwetnieuws laat ik weer onvermeld. Ik volsta met de mededeling dat het parlement de CDC waarschijnlijk gaat voorstellen de artikelen in de ontwerp-grondwet te wijzigen die betrekking hebben op het nieuwe kiesstelsel, gebaseerd op het Duitse MMP-systeem, en de samenstelling van de Senaat. Veel NLA-leden vinden die te gecompliceerd. Zie verder NLA tipped to advise changes to draft charter op de website van de krant.

Woensdag 6 mei
– De NCPO (junta) heeft het verzoek van voormalig regeringspartij Pheu Thai om het verbod op politieke bijeenkomsten op te heffen, naast zich neer gelegd. De NCPO-woordvoerder wijst PT erop dat het Centre for Reconciliation and Reform fungeert als forum voor het verzamelen van meningen over de ontwerp-grondwet en voorgestelde hervormingen.
Secretaris-generaal Phumtham Wechayuachai drong maandagavond aan op opheffing van het verbod. Hij zegt dat de totstandkoming van de nieuwe grondwet een punt heeft bereikt, waarop de bevolking zich zou moeten uitspreken over de noodzaak van een referendum.
Phumtham is persoonlijk een voorstander van een referendum. Indien de bevolking nee zegt, zou ze moeten kunnen kiezen uit meer opties dat alleen het vooruitzicht dat het hele circus opnieuw begint. Bijvoorbeeld: terug naar de grondwet van 1997 of 2007.
Politieke partijen zouden toestemming moeten krijgen een bijeenkomst te beleggen om hierover een standpunt te formuleren, zegt hij. Maar voormalig oppositiepartij Democraten vindt dit nog niet nodig. Ze steunt het njet van de NCPO. Er zijn nog steeds actieve ‘ondergrondse’ bewegingen tegen de regering, zegt ze. Die kunnen de mening van de bevolking beïnvloeden, aldus het hoofd van het juridisch team van de Democraten.

Donderdag 7 mei
– Bericht over de ontwerp-grondwet en de discussie over een referendum. Lees zelf maar: Bantoon urges charter debate op de website van de krant.

Vrijdag 8 mei
– De ontwerp-grondwet is in hoge mate omstreden en moet drastisch worden ingekort omdat hij veel te gedetailleerd is. Voor het eerst laat premier Prayut zich uit over de nieuwe grondwet die in de maak is. Hij vindt dat details geregeld moeten worden in organieke wetten.
Een lid van de National Reform Council (die het ontwerp al heeft besproken) zegt dat de NRC de grondwet kan afkeuren als de door de NRC voorgestelde wijzigingen door de CDC worden afgewezen. De CDC is de commissie die de grondwettekst heeft gebaard.
Nadat alle wijzigingsvoorstellen door de CDC zijn gewogen, gaat het ontwerp opnieuw naar de NRC. Die stemt er op 6 augustus over. Indien de NRC het groene licht geeft, bespreken de ‘Five Rivers’ (NCPO, kabinet, NLA, NRC en CDC) de vraag of een referendum gewenst is. Om een referendum te kunnen houden, moet de interim-grondwet worden gewijzigd. Aan het referendum hangt een prijskaartje van 3 miljard baht.
Zie verder Packed Draft charter needs trimming down, PM says op de website van de krant.

Maandag 11 mei
– Het Office of the Judiciary (OJ) [rechterlijke macht] dringt er bij de opstellers van de nieuwe grondwet op aan zeven punten te wijzigen in de ontwerp-grondwet. Die hebben betrekking op de samenstelling van de Judicial Commission.
Het OJ wijst op het risico van politieke beïnvloeding van de commissie die beslist over benoemingen en overplaatsingen van rechters. Als dat gebeurt, is de onpartijdigheid in het geding, zegt Phattarasak Vannasaeng, secretaris-generaal van het OJ.
Ook tijdens de behandeling van de ontwerp-grondwet door de NRC hebben leden hun zorgen geuit over het lobbyen door politici. Andere bezwaren van het OJ hebben betrekking op de duur van rechtzaken en disciplinaire straffen tegen rechters.

Dinsdag 12 mei
– Ruim honderd kamnan, dorpshoofden en adjunct-districtshoofden uit het hele land trokken gisteren naar het parlement om de grondwetcommissie (CDC) een brief te overhandigen, waarin ze protesteren tegen enkele artikelen in de ontwerp-grondwet. Want: dan dreigen ze hun baantje te verliezen. En dat zou toch jammer zijn, want ze doen zulk goed werk, zeggen ze.
Ook in de provincies Phayao en Nakhon Sawan werd geprotesteerd. In Phayao kreeg de gouverneur bezoek van de provinciale vereniging van kamnan en dorpshoofden; in Nakhon Sawan kwamen 500 luitjes bijeen bij het Provinciehuis.
Zie verder het bericht Local leaders speak out on draft charter op de website van de krant.
– Politici en politieke partijen moeten het niet in hun hoofd halen om eigen forums te organiseren over de ontwerp-grondwet, waarschuwt legercommandant en staatssecretaris van Defensie Udomdej Sitabutr. Ze moeten zich houden aan de bevelen van de NCPO, die politieke bijeenkomsten verbieden.
Udomdej wijst erop dat de NCPO (junta) nog bezig is suggesties van alle kanten te verzamelen. Die stuurt ze door naar de CDC, die het ontwerp heeft geschreven. Dinsdag vergaderen kabinet en NCPO over de gewenste veranderingen in de ontwerp-grondwet en wat onaangeraakt moet blijven. Naar verwachting zal Prayut dan zijn standpunt bekend maken. Tot nu toe deed hij er het zwijgen toe of ontweek vragen daarover. Het enige wat hij volgens een eerder bericht in BP heeft gezegd was dat het ontwerp te gedetailleerd is.
Udomdej verwijst de politieke partijen naar het Centre for Reconciliation and Reform (CRR), dat dienst doet als openbaar forum vooor allen die hun mening willen geven over de grondwet en de gewenste hervormingen.
– De meeste Thais begrijpen weinig tot niets [en dat geldt ook voor uw redacteur] van het Duitse MMP-systeem dat model staat voor de verkiezingen. Uit een peiling van het National Institute of Development Administration (Nida) onder 1.250 respondenten blijkt slechts 9,6 procent te begrijpen hoe het systeem [bij de toekenning van zetels] werkt; 23,9 procent begrijpt er niets van en 35,4 procent weinig. De andere vragen laat ik onvermeld. Zie: MMP poll system flummoxes most Thais op de website van de krant.
Een andere artikel, Experts slam ‘confusing’ constitution, gaat in op de rol van de Kiesraad, die zoals eerder gemeld gekortwiekt gaat worden. De artikelen daarover in de ontwerp-grondwet zijn onduidelijk, vindt Hothom Arya, hoogleraar aan het Institute of Human Rights and Peace Studies van de Mahidol universiteit. Hij zei dat gisteren bij de lancering van het boek Electoral Design van het Zweedse Institute for Democracy and Electoral Assistance. Dat boek gaat over de kiesstelsels in 21 landen, maar Thailand ontbreekt. En weer komt het MMP-systeem ter sprake.

Woensdag 13 mei
– Premier Prayut houdt vast aan de door de junta voorgenomen routekaart naar democratie, die voorziet in verkiezingen in februari volgend jaar. De premier reageert daarmee op suggesties van NLA-leden om de bevolking in een referendum te vragen zich uit te spreken of ze bereid is twee jaar te wachten voordat de hervormingen effect sorteren. Dat voorstel impliceert dat de regeringsperiode van Prayut met twee jaar zou worden verlengd.
Het draait allemaal om de ontwerp-grondwet die momenteel in discussie is. Hete hangijzers zijn het Duitse MMP-systeem dat model staat voor de verkiezingen, mogelijk amnestie voor politieke vergrijpen en lokale bestuursfuncties die dreigen te vervallen.

Donderdag 14 mei
– CDC (grondwetcommissie) en NRC (nationale hervormingsraad) zijn beide voorstander van een referendum over de nieuwe grondwet. De CDC besteedde er gisteren zelfs een buitengewone vergadering aan.
Het voorstel wordt voorgelegd aan premier Prayut (tevens hoofd van de NCPO – junta). Het gaat gepaard met een tijdschema. Bewoners dienen 90 dagen de tijd te krijgen om de ontwerp-grondwet op zich te laten inwerken. Dat betekent dat de verkiezingen, gepland voor februari, drie maanden moeten verschuiven. Sommige politieke partijen zijn zelfs bereid acht of negen maanden op verkiezingen te wachten.
De CDC heeft ook al bedacht wat te doen als de grondwet wordt afgewezen; de CDC-woordvoerder zegt dat er vijf opties zijn, maar nadere informatie daarover gaf hij gisteren nauwelijks. De NCPO of het kabinet moeten maar een keuze maken. Het wachten is nu op het verlossende woord van Prayut, want die heeft tot nu niets gezegd over de wenselijkheid van een referendum.
– Nog meer grondwet. De angst van lokale bestuurders, zoals kamnan en dorpshoofden, dat ze hun positie verliezen wanneer de nieuwe grondwet van kracht wordt, is onterecht, zegt Woothisarn Tanchai, voorzitter van de CDC-commissie distribution of power. Zie het bericht van dinsdag over de angsten van de heren een leuke inkomstenbron te verliezen.  De verdediging van Woothisarn is te lezen op de website van de krant onder de titel Local body leaders keep jobs for now.

Vrijdag 15 mei
– Dinsdag wordt de teerling geworpen of de bevolking in een referendum haar mening mag geven over de ontwerp-grondwet. Dan vergaderen de zogeheten Five rivers of power, bestaande uit kabinet, NCPO, NRC, NLA en CDC. Dit heeft vice-premier Wissanu Krea-ngam gisteren bekend gemaakt. De CDC (grondwetcommissie die de wet in elkaar heeft geknutseld) heeft al de aanbeveling gedaan een referendum te houden.
Indien de vijf ja zeggen, kan het referendum in december of januari worden gehouden. De Kiesraad is verantwoordelijk voor de organisatie. Er worden 47 miljoen exemplaren van het ontwerp verspreid. De kosten bedragen 3 miljard baht.

Zaterdag 16 mei
– Pessimist of realist? Voormalig premier Chavalit Yongchaiyudh (83) heeft geen belangstelling voor het opstellen van de nieuwe grondwet en de vraag of een referendum gewenst is, want ‘de grondwet wordt toch weer bij een nieuwe coup verscheurd’. Hij zei gisteren tijdens zijn verjaardagsfeest bij een ontmoeting met de media dat het weer hetzelfde liedje is: een nieuwe grondwet wordt opgesteld, daarna zijn er verkiezingen en vervolgens grijpt het leger bij politieke conflicten in.
Chavalit verwacht dat de grondwet in een referendum wordt afgewezen. Zelf heeft hij twee ontwerp-grondwetten voorgesteld, maar die zijn beide genegeerd.
– Chavalit mag het dan niet interesseren, de krant vindt het geneuzel over de grondwet bere belangrijk (BB), want opent pagina 3 met een vijfkolommer over de kwestie: Moet de te kiezen minister-president lid van het parlement zijn of mag het ook een buitenstaander zijn?
Andere ‘hete hangijzers’ die de krant belicht, zijn het voorstel om niet-politieke groepen toe te staan aan de verkiezingen deel te nemen en de instelling van 15 commissies die het werk van de nationale hervormingsraad gaan voortzetten. Vindt u het BB? Lees NLA members wade in on PM pick row op de website van de krant.

Referendum: Junta,  ga ’s met de billen bloot
19 mei – Wel of geen referendum over de nieuwe grondwet: er wordt al weken over gezeurd. De nationale hervormingsraad (NRC) en de grondwetcommissie (CDC) zijn ervoor. Ze willen nu wel eens haring of kuit hebben wat het standpunt van de NCPO (junta) en het kabinet is en met name van premier Prayut die tot nu toe niet het achterste van zijn tong heeft laten zien.
Vandaag vergaderen NCPO en kabinet, dus misschien komt er na afloop wel witte rook uit de schoorsteen. In ieder geval buigen ze zich over een petitie van de NRC-voorzitter waarin om een referendum wordt gevraagd. NRC en CDC zijn de enige twee van de zogeheten ‘five rivers’ (kabinet, NCPO, NRC, CDC en NLA) die een duidelijk standpunt hebben ingenomen. Het parlement (NLA) heeft zich nog niet uitgesproken.
Volgens een legerbron staat Prayut niet te trappelen om een referendum te houden, want de voor begin volgend jaar geplande verkiezingen zouden dan met drie maanden opschuiven en dat kan repercussies hebben voor het militair gezag. ‘De NCPO is bang het verwijt te krijgen langer aan de macht te willen blijven’, zegt de bron. Volgens NRC-whip Alongkorn bedraagt het uitstel zelfs zes maanden omdat de ontwerp-grondwet verspreid moet worden en Thailands 47 miljoen kiezers de kans moeten krijgen er een oordeel over te vormen.
Vice-premier Wissanu Krea-ngam verdedigt het stilzwijgen van de NCPO en de regering over de wenselijkheid van een referendum. ‘We kennen allemaal de voor- en nadelen. Maar als we geen referendum houden, moeten we het waarom uitleggen. Omdat we dat tot nu toe niet hebben besloten, is het nu niet nodig een uitleg te geven.’ [Fraaie cirkelredenering.]

Referendum over grondwet gaat door
20 mei – De kogel is door de kerk. De verkiezingen worden een half jaar uitgesteld tot augustus of september 2016 en in januari wordt de ontwerp-grondwet in een referendum aan de bevolking voorgelegd. Dat hebben NCPO en kabinet gisteren besloten in reactie op een advies van de NRC en toenemende druk vanuit politieke partijen om de bevolking in de gelegenheid te stellen haar mening te geven en bij een ‘ja’ de grondwet draagkracht te verlenen.
Om een referendum mogelijk te maken, dient de interim-grondwet door het parlement gewijzigd te worden en dient de ontwerp-grondwet de goedkeuring te krijgen van de nationale hervormingsraad (NRC). Het ontwerp is al besproken door de NRC, waarvan de leden tot maandag de tijd hebben wijzigingen voor te stellen. De grondwetcommissie (CDC) stelt vervolgens het definitieve ontwerp vast dat opnieuw ter goedkeuring naar de NRC gaat en daarna de handtekening van de koning behoeft.
Het referendum wordt georganiseerd door de Kiesraad. Van de ontwerp-grondwet worden 47 miljoen exemplaren verspreid. De bevolking krijgt een maand de tijd om het lijvige boekwerk door te worstelen.
Voormalig oppositieleider Abhisit zei gisteren dat de bevolking de keus dient te krijgen tussen de ontwerp-grondwet en de grondwet van 2007 (die buiten werking is gesteld door de junta), een suggestie die wordt afgewezen door Somchai Sawaernkarn, secretaris van de NLA-whip. De NCPO dient het ontwerp uit te leggen aan de bevolking en alle betrokkenen moeten de gelegenheid krijgen hun licht erover te laten schijnen, aldus Abhisit.
In een vooruitblik op de beslissing van junta en kabinet schreef BP-redacteur Attiya Achakulwisit gisteren dat een massaal ‘nee’ tegen de ontwerp-grondwet geïnterpreteerd kan worden als een motie van wantrouwen tegen het militair regime.
‘Dat resultaat werpt een negatief licht op de junta. Maar kan het kwaad? Het antwoord luidt nee. De NCPO heeft niets verliezen. De militaire leiders hoeven alleen maar hun zittingsduur te verlengen. Het regime heeft een legitieme reden aan de macht te blijven omdat het toezicht moet houden bij het opstellen van een nieuw ontwerp. Een afwijzing betekent niet dat er iets verandert. De junta kiest een nieuwe groep van personen die het document gaan schrijven op een manier die ze zelf geschikt acht zonder publieke participatie.’
NRC-lid Wanchai Sornsiri heeft een ideetje hoe het geld voor het referendum, 3 miljard baht, uit te sparen. De NRC moet het ontwerp verwerpen, want het is – verwijzend naar alle kritiek – ‘still flawed’ en zal volgens hem het onderspit delven in een referendum. Een ander NRC-lid heeft ook commentaar, maar dat leest u zelf maar in Prasarn says leave draft charter alone op de website van de krant.

Donderdag 21 mei
– De regering denkt na over de vraag: wat te doen als de ontwerp-grondwet in het referendum [ja, dat gaat door; NCPO en kabinet hakten dinsdag de knoop door] door de bevolking wordt afgewezen. Vice-premier Wissanu Krea-ngam zegt dat er vier opties zijn. En nu brandt u natuurlijk van verlangen om te lezen wat die zijn. Helaas, pindakaas, lees dat zelf maar op de website van de krant. De titel van het bericht luidt Cabinet vets options if polls veto charter.
– Nog meer grondwet. De Kiesraad vindt het geen goed idee om kiezers de gelegenheid te geven een voorkeurstem uit te brengen. Tot nu toe kunnen kiezers [bij de landelijke lijst] alleen op een partij stemmen. De Kiesraad is bang dat de ‘open list’ tot verdeeldheid tussen kandidaten van een en dezelfde partij leidt en de partij-eenheid ondermijnt. De Kiesraad heeft nog meer bezwaren tegen de ontwerp-grondwet. Wie het fijne daarvan wil weten, leze EC ‘opposes open-list system’.

Vrijdag 22 mei
– Sommigen vinden de 3 miljard baht, te besteden aan een referendum over de ontwerp-grondwet, te veel geld, maar vice-premier Wissanu Krea-ngam denkt daar anders over. ‘Er is een gezegde over de prijs van democratie. Als we democratie willen, moeten we betalen. We kunnen het ons niet veroorloven om gierig te zijn.’
Wissanu zei nog meer, maar dat mag u zelf lezen op de website van de krant. Zie het bericht Wissanu, Pornpetch support referendum. [Pornpetch is de voorzitter van het parlement.]
– Nog meer inside verslaggeving waarvoor ik verwijs naar de website. Dat bericht gaat over de vorming van een commissie die de (controversiële) voorstellen van de CDC over hervormingen bij de politie onder de loep gaat nemen. Zie NRC looks resolve police reform splits.

Zaterdag 23 mei
– Er rezen al eerder bezwaren tegen en nu sluit de Kiesraad zich aan bij het koor van tegenstanders. Waar gaat het om? Als het aan de grondwetcommissie (CDC) ligt mogen voortaan ook niet-politieke partijen aan de verkiezingen deelnemen. Zo wordt de invloed van de grote partijen in het parlement beperkt en komt er meer balans in de politieke macht. Maar de Kiesraad wijst op het risico dat kandidaten door ‘invloedrijke politici’ gekocht worden en door hen gecontroleerd.
De Kiesraad heeft nog meer bezwaren tegen de ontwerp-grondwet, maar dat kunt u zelf allemaal lezen in EC warns on political group poll hazards op de website van de krant.

Uitstel verkiezingen: Laat de bevolking beslissen
7 juni – Uitstel van de verkiezingen met twee jaar om hervormingen mogelijk te maken moet een besluit van de bevolking zijn. De vraag kan worden toegevoegd aan het referendum over de ontwerp-grondwet. Ook andere vragen zouden gesteld kunnen worden, bijvoorbeeld over lokale verkiezingen en het plan voor een nieuwe ethiek assemblee.
Vice-premier Wissanu Krea-ngam reageert met deze uitspraken op het voorstel van enkele NRC-leden om de verkiezingen twee jaar uit te stellen, maar hij vindt het nog te vroeg nu al knopen door te hakken.
‘De regering is niet in de positie om commentaar te leveren, omdat het dan zou lijken alsof we partij kiezen [voor de NRC-leden die het voorstel hebben gedaan]. Ik zeg: het kan gedaan worden, maar of het gedaan wordt is een andere zaak.’
De regering houdt er intussen al rekening mee dat de procedure langer duurt dan gepland. Volgens het huidige tijdschema dient de grondwetcommissie (CDC) haar eindvoorstel begin augustus voor te leggen aan de nationale hervormingsraad (NRC). Het kabinet heeft al besloten de CDC meer tijd te geven om alle wijzigingsvoorstellen [van de NRC en anderen] te beoordelen. Nog geen besluit is genomen hoeveel tijd: dat kan 10 tot 30 dagen zijn, zegt Wissanu.
Ressentiment tegen regering kan toenemen
Worachai Hema, lid van voormalig regeringspartij Pheu Thai, waarschuwt Prayut niet naar de pijpen van de NRC-leden te dansen. ‘Het idee [de verkiezingen met twee jaar opschorten] valt waarschijnlijk verkeerd bij de internationale gemeenschap en critici van de coup. Het ressentiment tegen de regering [die door de coup is geïnstalleerd] kan daardoor toenemen.’
Nattawut Saikuar, kernlid van het UDD (roodhemden), zegt dat de geloofwaardigheid van de regering en Prayut gevaar lopen. ‘De enige legitieme procedure is om verkiezingen te houden en de hervormingen als politiek platform aan te kondigen.’
Voormalig oppositieleider Abhisit en Nipit Intarasombat, vice-partijleider van de Democraten, vragen zich af welke hervormingen de NRC-leden in die twee jaar tot stand willen brengen. Nipit dringt er bij Prayut op aan zorgvuldig te werk te gaan en zich te houden aan de voorgenomen routekaart naar democratie.

Donderdag 16 juli
– De Kiesraad verliest zijn bevoegdheid een rode kaart te trekken maar blijft wel belast met de organisatie van verkiezingen. De CDC-commissie die zich met de verkiezingsprocedure bezighoudt, heeft besloten de organisatie niet naar een nieuw orgaan over te hevelen. Bij een rode kaart mag een kandidaat niet deelnemen aan een herverkiezing, die na verkiezingsfraude wordt uitgeschreven. Die bevoegdheid gaat nu naar de rechtbank. De Kiesraad mag wel een gele kaart blijven trekken [Kandidaat mag zich wel herkiesbaar stellen.]

Vrijdag 17 juli
– Binnenkort gaan er vermoedelijk koppen rollen in het kabinet. Kanshebber op een ministerspost is Somkid Jatusripitak, thans economisch adviseur van de NCPO (junta). Hij wordt voor de post economische zaken getipt, nu in handen van Pridiyathorn Devakula.
Somkid’s benoeming is mogelijk omdat de interim-grondwet is geamendeerd. Politici die eerder een ban hadden, kunnen nu wel in het kabinet worden benoemd. Somkid was minister in de regering Thaksin, en werd in 2007 5 jaar politiek op non-actief gesteld. De gewijzigde interim-grondwet maakt ook een referendum mogelijk over het ontwerp van de nieuwe (definitieve) grondwet.

Zondag 19 juli
– Parlementsleden, beschuldigd van een ambtsmisdrijf of een misdrijf waarop een gevangenisstraf van meer dan 10 jaar staat, kunnen geen beroep meer doen op hun immuniteit wanneer in functie. Dat voordeel vervalt in de nieuwe op stapel staande grondwet, zegt een lid van de CDC. Tot nu toe genoten ze bescherming, tenzij ze op heterdaad werden betrapt of wanneer het parlement de immuniteit ophief.

Dinsdag 4 augustus
Bangkok Post opent vandaag met een ellenlang, nogal technisch verhaal over de financiering van de Thai Health Promotion Foundation en televisiezender Thai PBS. Beide worden betaald uit zogenaamde earmarked of sin taxes, in hun geval uit de accijns op alcohol en sigaretten. [Zoals wij calvinisten zeggen: Het is lekker, dus het zal wel zonde zijn.]
De grondwetcommissie (CDC) die een nieuwe grondwet schrijft, brengt in die wijze van financieren verandering. Het geld moet eerst in de staatskas vloeien en pas daarna een bestemming krijgen. En dat levert de kritiek op dat politici dan de financiering van de gezondheidsclub en (onafhankelijke) televisiezender kunnen manipuleren. BP heeft veel woorden nodig om het uit te leggen, maar dat is de kern van het bericht.
– Ik houd het kort: De voor september volgend jaar geplande verkiezingen kunnen tot april 2017 vertraging oplopen indien de ontwerp-grondwet wordt afgestemd door het parlement. Dat zegt vice-premier Wissanu naar aanleiding van de oproep van een NRC-lid om de ontwerp-grondwet af te wijzen en voorafgaand aan verkiezingen het land ‘volledig’ te hervormen. Wissanu geeft hem weinig kans; de regering houdt in ieder geval vast aan de uitgestippelde marsroute naar democratie. Eind deze maand gaat de ontwerp-grondwet, opgesteld door het CDC, naar de NRC. Mogelijk wordt er in januari een referendum over gehouden.

Woensdag 5 augustus
– De grondwetcommissie (CDC), klaarblijkelijk geschrokken van de kritiek, gaat waarschijnlijk een dikke streep halen door haar voorstel de zogeheten sin tax eerst in de staatskas te laten vloeien en daarna een bestemming te geven. Thans gaat de ‘belasting op zonde’ (althans een percentage) direct naar onder andere de Thai Health Promotion Foundation en de onafhankelijke televisiezender Thai PBS. Met sin tax wordt de accijns op sterke drank en tabaksproducten bedoeld.
Dinsdag zei een woordvoerder van de CDC dat enkele CDC-leden beginnen terug te krabbelen. Zie verder het eerste bericht in Kort Nieuws van dinsdag. Het item was toen opening krant. [Wordt er wel eens nagedacht bij de CDC?]

Dinsdag 11 augustus
– De grondwetcommissie (CDC) is eruit. De Thai Health Organisation, tv-zender Thai PBS en het National Sports Development Fund blijven gefinancierd worden uit een toeslag op de accijns op sigaretten en alcohol. Alle andere doeluitkeringen die buiten de begroting om worden verleend, zijn verleden tijd (met uitzondering van bijdragen aan politieke partijen en lokale bestuursdiensten). Die dienen binnen de begroting te worden gebracht.

Bangkok Post vandaag: Mager en inside nieuws
13 augustus – De voorpagina van Bangkok Post biedt vandaag weinig nieuws dat voor mijn Nederlandse en Belgische lezers interessant is en of het alle lezers van de krant interesseert, waag ik te betwijfelen. Openingsartikel: Critics take aim at crisis committee, zo’n heerlijk onderwerp waar eindeloos over gebakkeleid kan worden.
Gaat over het voorstel van de grondwetcommissie om een nationale commissie reform and reconciliation strategy te vormen met de hoofden van de drie strijdmachtonderdelen en het hoofd van de politie. De commissie krijgt de bevoegdheid bij politieke crises in te grijpen, dat wil zeggen de taken van regering en parlement over te nemen. Nou, u snapt het al: dat biedt de kans voor een legitieme coup.
Criticus Thaworn, bobo van de ontbonden PDRC, de protestbeweging tegen de regering Yingluck: ‘Het helpt geen enkele crisis en de belangen van de bevolking worden nog steeds genegeerd.’ Meer weten? Lees het artikel hier.

Zaterdag 15 augustus
– De 248 (Pheu Thai) parlementsleden die in 2013 probeerden van de Senaat een volledig gekozen kamer te maken, worden niet met terugwerkende kracht afgezet en 5 jaar politiek op non-actief gesteld. Het parlement heeft gisteren dit voorstel, een initiatief van de NACC, verworpen. Gemiddeld stemden 59 parlementsleden voor impeachment en 142 tegen. Over elk van van de 248 moest afzonderlijk gestemd worden, hetgeen zeven uur in beslag nam.
Het gewraakte voorstel werd destijds door het Constitutionele Hof in strijd met de grondwet geacht. Op basis van die uitspraak dacht de NACC een kans te maken met de impeachment procedure, ook omdat het voorstel stiekem zou zijn veranderd.
Thans wordt de helft van de Senaat benoemd. In de nieuwe grondwet wordt nog steeds de helft gekozen, maar wel via een voordracht. Critici vinden die verkiezing daarom een wassen neus. De politieke ban van 5 jaar is in de nieuwe (nog nog ontwerp-)grondwet opgetrokken naar levenslang.

Zondag 16 augustus
– Oud-premier Thaksin noemt de grondwet, die nu in de steigers staat, de slechtste in de geschiedenis van het land. Dat lijkt me enigszins overdreven want dan zou hij alle grondwetten moeten kennen die sinds 1932 zijn geproduceerd. In dat jaar maakte de absolute monarchie plaats voor de constitutionele. Hoeveel grondwetten Thailand inmiddels heeft versleten, kan ik even niet vinden.
Thaksin maakte van zijn hart geen moordkuil tijdens een ontmoeting met een kleine groep mensen, vermoedelijk in Finland. Hij uitte zware kritiek op de junta, die zich bezighoudt met [vrij vertaald] wissewasjes en serieuze economische problemen alsmede het lot van boeren en arbeiders verwaarloost.
Voormalig regeringspartij Pheu Thai levert morgen haar kritiek op de ontwerp-grondwet in. De partij beschuldigt de junta ervan medestanders in machtsposities te willen plaatsen. ‘De regering negeert de macht van het volk.’

Maandag 17 augustus
– De kritiek van voormalig premier Thaksin op de nieuwe grondwet die in de steigers staat (zie Kort nieuws van gisteren), is in het verkeerde keelgat geschoten van vooraanstaande regerings bobo’s en leden van de nationale hervormingsraad (NRC) en grondwetcommissie (CDC). Thaksin heeft de grondwet de slechtste van alle grondwetten genoemd ‘omdat de meeste mensen de grondwet niet accepteren’. ‘Als de grondwet van kracht wordt, is het land er slechter aan toe dan voor de coup van vorig jaar.’
De minister van Justitie weerspreekt Thaksin’s gemor. ‘De bevolking begrijpt de bedoelingen van de NCPO (junta). Thaksin’s commentaar is geen weergave van het publiek sentiment.’ Volgens Paiboon hebben de mensen genoeg van de politieke conflicten en het geweld dat aan de coup vooraf ging. Ook anderen verdedigden de ontwerp-grondwet. Het commentaar van voormalig regeringspartij Pheu Thai op het ontwerp kan de goedkeuring wegdragen van een NRC- en CDC-lid: Dat toont politieke volwassenheid, zegt hij.
De uitlatingen van Thaksin zijn niet van belang ontbloot, want hij geniet nog een grote populariteit bij grote delen van de bevolking en die mag in een referendum haar mening geven over de nieuwe grondwet.

– Een ander heet hangijzer is het voorstel van de grondwetcommissie een commissie voor reform and strategy te vormen, die de bevoegdheid krijgt in geval van crisis regering en parlement terzijde te schuiven. Volgens vice-premier Wissanu gaat het om een tijdelijke voorziening van vijf jaar, nadat de nieuwe grondwet van kracht is.
Dat voorstel komt neer op de mogelijkheid van een legale coup, zeggen tegenstanders. In een peiling van Nida toonde 64 procent zich niettemin een voorstander van zo’n commissie. We willen verzoening zien, zeggen ze, en daarom is een commissie met meer beslissingskracht nodig dan een regering. 75,8 procent is een voorstander van een referendum over de nieuwe grondwet.

Woensdag 19 augustus
– Daar hoef je geen politieke waarnemer voor te zijn om te voorspellen dat de twee grootste politieke partijen in Thailand zich verzetten tegen het voorstel van de grondwetcommissie (CDC) om een nationale commissie reform and reconciliation (bijgenaamd crisis panel) te vormen, dat bestaat uit de hoofden van de strijdmachtonderdelen en de politie. Pijnpunt: de commissie kan in tijden van crisis de uitvoerende en wetgevende macht terzijde schuiven en dat komt neer op een legale coup.
In het artikel Pheu Thais, Democrats slam crisis panel hekelen Abhisit (Democraten) en een PT-er  het voorstel. ‘Een staat in een staat’ noemt voormalige PT-parlementslid Samart de voorgestelde commissie. Hij denkt dat de ontwerp-grondwet sneuvelt in het voorgenomen referendum, wanneer dit voorstel gehandhaafd blijft. Afijn, lees het allemaal zelf maar op de website van BP.

Zondag 23 augustus
– Grote woorden van UDD-voorzitter Jatuporn over de ontwerp-grondwet, die na acht maanden hard werk door de grondwetcommissie (CDC) is overhandigd aan de Nationale Hervormingsraad (NRC). ‘Het land is in puin als deze grondwet van kracht wordt’, zegt hij. Veel van de 285 artikelen zijn ondemocratisch, aldus Jatuporn. Het UDD zal zich er met hand en tand tegen verzetten.
De belangrijkste pijnpunten zijn de vorming van een crisispanel dat in tijden van crisis de wetgevende en uitvoerde macht terzijde kan schuiven, de mogelijkheid van een benoemde premier en de vorming van een Senaat die gedomineerd wordt door benoemde leden.
De NRC stemt op 6 september over het ontwerp. Als het wordt goedgekeurd, volgt in januari een referendum; als het wordt afgewezen moet al het werk worden overgedaan. Daarvoor staan 180 dagen.

Maandag 24 augustus
– Twee leden van de Nationale Hervormingsraad (NRC) hebben op voorhand laten weten tegen te zullen stemmen, wanneer de ontwerp-grondwet, opgesteld door de Grondwetcommissie (CDC) op 6 september in stemming wordt gebracht. Zij vinden de wet ‘ondemocratisch’ en ‘geen oplossing voor de problemen van het land’; bovendien zal die leiden tot een zwakke en onstabiele regering die gedoemd is te vallen. Hun argumenten laat ik onvermeld; die zijn al vaak genoeg aan de orde geweest in deze rubriek.
De NRC-commissies politieke hervormingen en rechtsspraak vergaderen vandaag over het ontwerp. Morgen vindt een door de CDC georganiseerd seminar plaats. Wanneer de voltallige NRC het ontwerp goedkeurt, volgt in januari een referendum. Verdwijnt het ontwerp (dat 285 artikelen telt) in de prullenbak, dan moet een nieuw ontwerp worden geschreven. Daarvoor staan 180 dagen.

Dinsdag 25 augustus
– De ontwerp-grondwet, waarover de Nationale Hervormingsraad (NRC) 6 september stemt, mist een preambule en daarom willen twee NRC-commissies dat het Constitutionele Hof wordt gevraagd of de zaak juridisch in de haak is.
De CDC, die de wet heeft geschreven, zegt dat de preambule niet de taak van de CDC is, maar van het secretariaat van het kabinet. In de grondwet van 1932 heette de preambule Royal Preamble.
In november 2013 heeft het Constitutionele Hof in een andere zaak gesteld dat een preambule een kernelement is, waarmee bij vonnissen wordt rekening gehouden.
En zo worstelt Thailand’s zich door het mijnenveld van de nieuwe grondwet, die volgens sommigen alleen maar tot doel heeft de Thaise elite een stevige machtspositie te geven ten opzichte van de boerenbevolking en ‘gewone man’.

Woensdag 26 augustus
Bangkok Post opent vandaag met een onderwerp dat mijn beste lezers en lieve lezeressen in Nederland en België en de rest van de wereld niet bijster zal interesseren, dus ik stip het kort aan. In de ontwerp-grondwet wordt voorzien in een ‘crisis panel’ dat parlement en regering in tijden van crises terzijde kan schuiven.
Premier Prayut verweert zich tegen de kritiek dat dit neerkomt op de mogelijkheid van een legale coup. Hij hekelt Abhisit (leider Democraten) en Yingluck (Pheu Thai) die het gewaagd hebben het voorstel te kritiseren. Hij zegt dat politici niet het recht hebben om de Nationale Hervormingsraad (NRC) te bewegen het wetsontwerp af te wijzen.
En daar laat ik het maar bij. Als uitsmijter nog wat krompraat van papa Prayut: ‘Politici hebben er niets mee te maken. Sommigen hebben al te maken met rechtszaken, maar het lijkt erop dat ze voor niets bang zijn. Deze lieden zijn streng tegen mij, dus moet ik net zo streng tegen hen zijn. Vlucht niet voor justitie wanneer je vervolgd wordt.’ Als u de logica hiervan kunt volgen, bent u een knappe jongen of meisje.

Donderdag 27 augustus
Bangkok Post besteedt vandaag weer veel aandacht aan de ontwerp-grondwet: twee artikelen en een editorial. Op de voorpagina een analyse met de voorspelling dat het ontwerp wordt goedgekeurd na enige lobbywerk.
20 van de 36 leden van de grondwetcommissie hebben de opdracht gekregen de leden van de Nationale Hervormingsraad (NRC) te bewerken. De NRC stemt op 6 september over het ontwerp. Wanneer het het groene licht krijgt, volgt in januari een referendum. In bijgaand kader de procedure bij goedkeuring en afwijzing.
In het artikel wordt nog eens ingegaan op het zogeheten ‘crisis panel’, dat de bevoegdheid krijgt in tijden van crises de macht over te nemen. Een staat in een staat, noemen tegenstanders het. Voorstanders zeggen dat het panel militaire coups zal voorkomen.
Op pagina 3 een eenkolommer met bezwaren van studentengroepen tegen het wetsontwerp en het crisis panel, door een student ‘politburo’ genoemd.

Pheu Thai fulmineert tegen grondwet
28 augustus – Leden van Pheu Thai, de partij van de charmante oud-premier Yingluck (die 5 jaar geen politiek mag bedrijven omdat ze paar steekjes heeft laten vallen), hebben gisteren een brief aan de voorzitter van de Nationale Hervormingsraad (NRC) overhandigd met hun bezwaren tegen de ontwerp-grondwet.
Pheu Thai wil dat de NRC-leden op de hoogte zijn van hun bezwaren, alsof ze dat niet al lang zijn na het bombardement van nieuwsberichten over dit onderwerp. Maar goed, het kan geen kwaad om dat nog eens klip en klaar op papier uit te leggen.
Samart Kaewmeechai, die de delegatie leidde, waarschuwt dat een nieuwe regering die onder deze grondwet gaat functioneren, een ‘lame duck’ (weinig daadkrachtig) is. [Ik tikte eerst ‘lame dick’ –  op het toetsenbord zitten de i en de u naast elkaar – , wat me ook geen verkeerde vergelijking lijkt.]
De pijn zit in het voorgestelde national strategic reform and reconciliation committee, populair aangeduid als ‘crisis panel’ dat in tijden van crises de macht kan overnemen. Dit panel bestaat uit de premier, de hoofden van de strijdmachtonderdelen en politie en zou volgens de voorstanders een garantie tegen weer een nieuwe coup zijn. Maar de tegenstanders beschouwen het panel als ‘een staat in een staat’ en ‘politburo’. Het biedt de mogelijkheid van een legale coup, zeggen ze.
Wanneer de NRC de ontwerp-grondwet op 6 september goedkeurt, wordt die in januari in een referendum aan de bevolking voorgelegd. Pheu Thai dreigt die zullen boycotten. Samart vraagt de NCPO (junta) het verbod op politieke bijeenkomsten in te trekken, zodat de politieke partijen campagne kunnen voeren en de bevolking kunnen voorlichten over dit wangedrocht. Voormalig premier Thaksin heeft al zijn fanclub opgeroepen de grondwet af te wijzen.
Politiek analist Sukhum Nuansakul denkt dat de NRC de ontwerp-grondwet goedkeurt. ‘Campagnes voor een boycot zijn vruchteloos. Politici zullen toch onder de nieuwe grondwet aan de verkiezingen moeten meedoen. De meeste politici willen alleen maar dat er verkiezingen worden gehouden. Ze zijn gefrustreerd over de vertraging.’ [De verkiezingen vinden op zijn vroegst in 2017 plaats.]
Yutthaporn Isarachai, vice-rector van de Sukothai Thammathirat Open University, vindt het niet raar dat de ontwerp-grondwet op kritiek van politici is gestuit, omdat die opgesteld is uit wantrouwen jegens hen. Hij prijst het ontwerp omdat het ook een voorziening bevat voor de vorming van een burgerassemblee, die mensen de mogelijkheid biedt meer deel te nemen aan het besluitvormingsproces en politici kritisch te volgen.
De minister van Justitie, tevens lid van de NCPO, geeft als verklaring voor de kritiek van de politici: ‘Ze weten dat ze hun voordeeltjes verliezen wanneer de wet van kracht wordt. Ze zouden de bevolking moeten toestaan zelfstandig een besluit te nemen in plaats van te proberen hen te beïnvloeden.’

Zaterdag 29 augustus
– Thailand kan in februari 2017 een nieuwe regering hebben, indien: 1 de NRC op 6 september de ontwerp-grondwet goedkeurt; 2 de bevolking in januari, februari tegen de grondwet ja zegt; 3 de CDC zes organieke wetten heeft opgesteld; 4 die worden goedgekeurd door het parlement en het Constitutionele Hof; 5 in december verkiezingen worden gehouden en 6 midden januari het Huis van Afgevaardigden voor het eerst vergadert. Aldus de krant, die zich baseert op een politieke bron.
De verwachting is dat de NRC de ontwerp-grondwet goedkeurt ondanks de kritiek van onder andere Thailands twee grootste politieke partijen dat de wet ‘ondemocratisch’ is. De NRC telt 247 leden, de wet is aangenomen bij tenminste 124 voor-stemmers.

Maandag 31 augustus
– Het verbod op politieke bijeenkomsten wordt wellicht versoepeld, zegt vice-premier Wissanu. De NCPO (junta) zou daartoe genegen zijn om een voorlichtingscampagne over de ontwerp-grondwet mogelijk te maken. Het nieuwe evangelie van Thailand wordt in januari of februari in een referendum aan de bevolking voorgelegd. En dan wil je natuurlijk wel weten wat er allemaal geregeld wordt in die 285 artikelen.
De Kiesraad zal regels opstellen over welke activiteiten zijn toegestaan en welke niet. Waarschijnlijk geeft de Kiesraad zelf het goede voorbeeld met openbare forums waarop burgers zich voor of tegen de grondwet mogen uitspreken.
Wissanu zegt dat er niets verkeerds is aan het ventileren van een mening, maar anderen een mening opdringen is onbehoorlijk. Hij waarschuwt televisieproducenten en radio talkshow presentatoren voorzichtig te zijn bij het uitnodigen van gasten. Voorkomen moet worden dat ze bevooroordeelde argumenten ventileren.
Opiniepeilingen zijn toegestaan, maar ze worden aan strenge regels gebonden, met name wanneer de datum van het referendum nadert. Wissanu ziet als een van de moeilijkste taken van voorlichting ervoor te zorgen dat de bevolking de inhoud van de grondwet begrijpt zonder te proberen tegelijk meningen te uiten.
Volgens de Nida peiling van vorige week vindt 40 procent van de respondenten dat de Nationale Hervormingsraad (NRC) de ontwerp-grondwet moet goedkeuren. Zondag stemt de NRC over het ontwerp. Als de NRC het ontwerp afkeurt, begint de hele procedure overnieuw.

Woensdag 2 september
– De ontwerp-grondwet, waarover de Nationale Hervormingsraad (NRC) zondag stemt, heeft de instemming van voormalig protestleider Suthep Thaugsuban, sinds zijn afscheid van de monnikspij die hij een jaar droeg, voorzitter van een stichting die als voortzetting van protestbeweging PDRC wordt gezien. Gisteren hield de stichting een persconferentie om haar visie te geven op de grondwet. Critici noemen die ‘ondemocratisch’.
Maar Suthep vindt het juist wel goed dat de grondwet een voorziening heeft voor een ‘crisis panel’ dat in tijden van crises de macht kan overnemen.’Het panel vormt een garantie dat hervomingen niet door politieke onrust worden verstoord. […] Als we proberen Westerse kleren aan te trekken, waarin we er niet goed uitzien, is het beter een garderobe te vinden die op ons is toegesneden.’ Ja, die Suthep zit nooit om woorden verlegen, dat bleek al tijdens de protesten tegen de regering Yingluck.
Wanneer de NRC het groene licht geeft – en dat is wel aannemelijk – wordt in januari of februari een landelijk referendum gehouden. Roodhemdvoorzitter Jatuporn roept de bevolking op om de grondwet af te wijzen. Nu Suthep zijn politieke visie heeft mogen ontvouwen, gaat hij de NCPO om toestemming vragen voor hetzelfde door het UDD (roodhemden).

Vrijdag 4 september
– Het is aftellen naar zondag, de dag waarop de Nationale Hervormingsraad (NRC) stemt over de veel besproken ontwerp-grondwet. Het openingsartikel op pagina 3 van de krant meldt dat voorstanders een laatste poging doen steun te verwerven. Dat zou nodig zijn omdat naar verluidt een aantal NRC-leden, die het lokaal bestuur vertegenwoordigen en de wetenschappelijke wereld, van voor- in tegenstander zijn veranderd. Hun aantal wordt geschat op 50, waardoor het totaal aantal tegenstanders uitkomt op 80 à 100.
Interessant voor Thaise lezers en de enkele Thailandlover die de zaak volgt, maar ik laat het hierbij. De kop van het artikel luidt: Pro-draft lobby regroups for last push.

Ja of nee, het leger wint altijd
6 september – Vandaag wordt de teerling geworpen: krijgt de ontwerp-grondwet het groene licht van de Nationale Hervormingsraad of belandt die in de prullenbak? In een analyse schrijft Nattaya Chetchotiros dat in beide gevallen het leger de lachende derde is, want dat behoudt zijn machtspositie.
Nadat de krant talloze malen had voorspeld dat het ontwerp zou worden aangenomen, verwacht de krant nu dat het de andere kant opgaat. De afgelopen week heeft flink wat lobbywerk plaatsgevonden om NRC-leden te bewegen tegen te stemmen.
Hét grote pijnpunt is de vorming van een commissie, populair aangeduid als ‘crisis panel’, dat de bevoegdheid krijgt in tijden van de crises de macht over te nemen. Deze commissie komt te bestaan uit 23 personen; een tweederde meerheid is nodig voor zo’n ingreep, die door de tegenstanders een legale coup wordt genoemd.
Als het ontwerp wordt afgewezen, wordt een nieuwe grondwetcommissie gevormd die zes maanden de tijd krijgt met iets beters te komen. De voor januari geplande verkiezingen verschuiven dan naar september en de junta blijft langer aan de macht. Een lid van de huidige grondwetcommissie zegt dat de clausule over het crisis panel waarschijnlijk gehandhaafd blijft omdat dit een wens van de junta is.
UDD-voorzitter Jatuporn vermoedt dat de junta zelf aanstuurt op afwijzing, omdat ze verwacht dat de bevolking in het voorgenomen referendum het ontwerp afstemt.
Chaturon Chaisaeng, voormalig minister van Onderwijs in het kabinet Yingluck, wijst op andere pijnpunten: de verkiezing van de Senaat, waarin de gekozen senatoren een minderheid vormen, de benoeming van een niet gekozen premier en de vorming van een National Reform Steering Committee, waardoor de NCPO haar machtspositie behoudt.
UDD wil persconferentie houden
Het UDD (roodhemden) wil vandaag een persconferentie houden en heeft daarvoor toestemming gevraagd van de NCPO. Gisteren werd een eerste verzoek afgewezen, maar vandaag vraagt het UDD het opnieuw. Het verzoek gaat vergezeld van gegevens over onderwerpen en sprekers. De persconferentie heeft tot doel de mensen ‘well-rounded’ informatie te verschaffen over de grondwet als tegenwicht tegen de eenzijdige voorlichting van de grondwetcommissie en haar supporters, aldus UDD-woordvoerder Thanawut.

NRC wijst ontwerp-grondwet af; verkiezingen verder uitgesteld
7 september – De Thaise bevolking gaat niet eerder dan in april 2017 naar de stembus. Dat is het gevolg van de afwijzing van de ontwerp-grondwet, gisteren door de Nationale Hervormingsraad (NRC). Die stemde het voorstel met 135 tegen 105 stemmen en zeven onthoudingen af.
Vandaag geen bomaanslag op de voorpagina van Bangkok Post, maar grondwet. In een analyse schrijft redacteur Nattaya Chetchotiros dat het ontwerp is afgeschoten omdat sommige leden van de NRC azen op een zetel in de te vormen National Reform Steering Assembly, die in plaats van de NRC komt. Het orgaan bestaat uit 200 leden, te benoemen door premier Prayut. Honderd leden komen uit de NRC. Volgens Nattaya betekent dit dat de regering een stevige vinger in de pap krijgt bij het sturen van de hervormingen. Ook de commissie (CDC), die het ontwerp heeft opgesteld, wordt vervangen door een nieuwe commissie van 21 leden.
NRC-leden, die de grondwet steunden, zeggen dat hun collega’s niet hebben tegen gestemd omdat de grondwet ondemocratisch zou zijn. De afgelopen twee weken heeft Prayut trouwens het controversiële crisis panel (politburo, zeggen critici) verdedigd. Een (nu) voormalig NRC-lid: ‘De afwijzing van het ontwerp was een kwestie van handjeklap. Ze hopen dat de premier hen benoemt in de steering assembly.
De voorstanders zijn teleurgesteld dat premier Prayut niet meer heeft gedaan om de lobby tegen de grondwet te stoppen. Maar de premier heeft altijd benadrukt dat hij niet tussenbeide wilde komen en dat alle NRC-leden vrij waren om hun eigen keuze te bepalen.
CDC-lid Paiboon (dus voorstander), tevens lid van de NRC, accepteert de afwijzing. Hij zegt dat de meerderheid van de NRC niet wil dat het land verstrikt raakt in een nieuwe conflictronde over de ontwerp-grondwet. Wanneer de NRC het ontwerp zou hebben goedgekeurd, zou waarschijnlijk politieke onrust de kop hebben opgestoken, waardoor de regering gehinderd zou worden de economie aan te pakken. Goedkeuring zou ook de populariteit van de regering hebben benadeeld.
Of het controversiële crisis panel terugkomt in het nieuwe ontwerp weet hij niet. Maar de nieuwe commissie zal wel met maatregelen moeten komen om de stabiliteit van toekomstige regeringen te waarborgen, aldus Paiboon.
CDC-voorzitter Borwornsak  betreurt het dat de grondwet, die volgens hem tot doel had de invloed van het volk te versterken, in de kiem is gesmoord. Hij neemt het de media kwalijk dat ze te veel aandacht hebben besteed aan de mening van politici.
Het UDD (roodhemden) zegt dat de hele gang van zaken vanaf de vorming van de grondwetcommissie geen legitimiteit had en niet in overeenstemming was met democratische principes. Het dient niet weer te gebeuren, en daarom roept het op de grondwet van 1997 in ere te herstellen.
In bijgaand kader de verdere gang van zaken.

Regime blijft nog 20 maanden aan de macht
8 september- Eén ding is zeker: De junta en de huidige regering blijven nog 20 maanden aan de macht. En verder denkt iedereen zo het zijne over de situatie die is ontstaan door de afwijzing van de ontwerp-grondwet, zondag door de Nationale Hervormingsraad (NRC).
Bangkok Post opent vandaag met een artikel vol meningen en voorspellingen. Politieke bronnen [wie zijn dat toch?], vice-premier Wissanu, de waarnemend secretaris-generaal van voormalig regeringspartij Pheu Thai, prominent oud-senator Rosana, roodhemdleider Nattawut: ze mogen allemaal hun zegje doen, maar niemand staat te juichen.
Laat ik mij beperken tot Rosana Tositrakul. Ze denkt dat het niet mogelijk zal zijn een compromis te bereiken over een grondwet die voor alle partijen acceptabel is. ‘Hoe kun je een middenweg vinden voor partijen die zo gepolariseerd zijn?’ Als voorbeeld noemt ze het gekissebis over de samenstelling van de Senaat: De ene groep wil een volledig gekozen Senaat, de andere groep een benoemde en een mix van beide, zoals de laatste Senaat is gevormd, is ook geen oplossing gebleken.
Rosana verwacht dat de nieuwe grondwet, die nu geschreven moet gaan worden, net zoveel verdeeldheid zal zaaien als de vorige. Zelfs wanneer die geaccepteerd wordt en aan de bevolking wordt voorgelegd in een referendum, zullen politieke conflicten alleen maar toenemen.
Rosana waarschuwt dat de mensen in opstand kunnen komen tegen het militair regime. ‘Beseffen ze niet dat het centraliseren van de macht en doen wat hen belieft, reacties van gelijke kracht zullen oproepen?’
In bijgaand kader een overzicht van de oude en nieuwe routekaart naar democratie, zoals dat zo fraai wordt genoemd.

Dinsdag 15 september
– Hoe nu verder met de grondwet? Premier Prayut selecteert zelf de 200 leden van de National Reform Steering Assembly die in de plaats komt van de opgeheven Nationale Hervormingsraad [die de ontwerp-grondwet afwees]. De NCPO (junta) stelt het nieuwe 21 leden tellende Constitution Drafting Committee (CDC) samen.
Prayut waarschuwde gisteren dat hij gelobby voor een zetel niet accepteert. Wie dat doet, kan naar een zetel fluiten. Hij zei dat op een seminar van de National Economic and Social Development Board, gewijd aan het twaalfde National Plan (2017-2021). (Zie Prayut warns against panel seat lobbying). Door de afwijzing van de ontwerp-grondwet zijn de verkiezingen met 20 maanden uitgesteld naar midden 2017.

Woensdag 16 september
– Premier Prayut wil de periode van zes maanden, uitgetrokken voor het schrijven van een grondwet, inkorten. Hij heeft deze wens als ‘huiswerk’ neergelegd bij het parlement en juridische experts. Voorts heeft hij juridisch advies gevraagd voor wijziging van de interim-grondwet, die nu van kracht is. Hij vraagt een oplossing te bedenken voor het geval de grondwet in een referendum sneuvelt.
De premier wil niet helemaal van voren af aan beginnen, zegt parlementsvoorzitter Pornpetch. De nieuw te vormen grondwetcommissie zou kunnen overwegen in het door de Nationale Hervormingsraad afgewezen ontwerp van 285 artikelen enkele artikelen te schrappen. Volgens Pornpetch zijn Prayut’s opmerkingen ingegeven door de wens niet de indruk te wekken dat de junta langer aan de macht wil blijven. Die kritiek wil Prayut voorkomen, zegt hij.
Voormalig oppositieleider Abhisit stelt voor de grondwet van 2007 van stal te halen, wanneer de bevolking in een referendum de grondwet afwijst.

Regering wil machtsoverdracht versnellen
17 september – Govt aims to cut short stay in power kopt Bangkok Post vandaag in haar openingsartikel over de volle breedte van de voorpagina. Volgens vice-premier Wissanu moet het mogelijk zijn het militair bewind binnen 16 tot 18 maanden te beëindigen.
Hij zei gisteren tijdens een briefing van buitenlandse diplomaten op het ministerie van Buitenlandse Zaken dat de eerder genoemde 20 maanden niet nodig zijn wanneer de stappen die nog gezet moeten worden, elk met 1 of 2 maanden worden ingekort. Die stappen, aangeduid met de 6-4-6-4 formule, bestaan uit het schrijven van een nieuwe grondwet en organieke wetten, het houden van een referendum en voorbereidingen voor de verkiezingen. Die zouden dan eerder dan midden 2017 kunnen plaatsvinden.
De bijeenkomst werd bijgewoond door vertegenwoordigers van 66 landen, waaronder 31 ambassadeurs, en 11 internationale organisaties. Na afloop van de bijeenkomst herhaalde de woordvoerder van de Amerikaanse ambassade het standpunt van de VS dat de regering zo snel mogelijk naar democratie moet terugkeren.
Wissanu vindt dat de diplomaten de situatie niet alleen via de media moeten volgen. ‘We willen niet dat ze de 6-4-6-4 formule als een poging zien om langer aan de macht te blijven. Dat moeten we met hen communiceren.’

Vrijdag 18 september
– We hebben weer een nieuwe afkorting: NRSA, knoop het in uw oren. Dat is de opvolger van de Nationale Hervormingsraad die de ontwerp-grondwet afwees. Veel leden van voormalig oppositiepartij Democraten schromen zich voor de NRSA op te geven. Ze zijn bang dat de nieuwe grondwet een bepaling zou kunnen bevatten dat ze zich daarna twee jaar niet aan het politiek bedrijf mogen bezondigen. Als gevolg daarvan zouden ze zich niet verkiesbaar kunnen stellen.
De angst is niet helemaal uit de lucht gegrepen, want de huidige interim-grondwet bevat een artikel dat leden van de grondwetcommissie (eveneens opgeheven) verbiedt twee jaar een politieke functie te bekleden. Ik zou het bijna vergeten: NRSA betekent National Reform Steering Assembly.

Zaterdag 19 september
Bangkok Post opent vandaag met een analyse over de verdere gang van zaken, nu de ontwerp-grondwet is afgestemd en er een nieuwe versie moet komen. Het politieke landschap wordt opgeschud, schrijven de twee BP-verslaggevers en dat concluderen ze uit het feit dat de politieke partijen zich opnieuw moeten registreren. Partijleden hebben dan de gelegenheid om te bedenken of ze hun oude partij trouw blijven of een nieuw politiek tehuis zoeken. En hier laat ik het maar bij, want van het artikel begrijp ik niet veel.
Wat ik niet wist: de Democraten hebben de meeste leden, 14 miljoen, tegen Pheu Thai 11 miljoen. Maar dat heeft zich de afgelopen jaren niet vertaald in verkiezingswinst, want Pheu Thai domineert al lang de politiek. (Zie verder Big parties face shake-up op de website van de krant)

Gekibbel over het politieke landschap
22 september – Het wantrouwen is weer groot in de politiek. De suggestie van vice-premier Wissanu om de bezem te halen door het politieke landschap en politieke partijen zich opnieuw te laten registreren, krijgt weinig handen op elkaar. Politici van Thailand’s twee grootste partijen, Pheu Thai en Democraten, vragen zich of dit idee tot doel heeft de mensen warm te krijgen voor een regering van nationale eenheid, een benoemde premier en de vorming door het leger van een politieke partij.
Volgens voormalig oppositieleider Abhisit leidt het opheffen van alle partijen tot ‘ad hoc’ partijen, waarvan de mensen zich afvragen wat voor beleid ze nastreven. ‘We hebben politici en politieke partijen met politieke wil nodig. Maak van goede politici geen slechte politici.’
Pheu Thai politicus Chaturon noemt het idee ‘onlogisch’. Hij bestrijdt Wissanu’s argument dat herregistratie leidt tot een gelijk speelveld voor alle partijen omdat Thai Rak Thai (de partij van Thaksin) en Pheu Thai in het verleden grote verkiezingsoverwinningen hebben geboekt.
Maar voorlopig is herregistratie nog niet aan de orde. Eerst gaat een nieuwe grondwetcommissie een grondwet schrijven, die in een referendum aan de bevolking wordt voorgelegd. De grondwet dient vervolgens te worden uitgewerkt in zogeheten organieke wetten, zoals de wet op de politieke partijen. In die wet zou herregistratie een eis kunnen zijn. Sluitstuk zijn de verkiezingen die op zijn vroegst in 2017 worden gehouden.

Woensdag 23 september
– Premier Prayut vertrekt vanavond naar de VS, maar dat betekent niet dat het werk ter voorbereiding van de nieuwe grondwet stil ligt. Hij heeft vice-premier Prawit opdracht gegeven toe te zien op de selectie van de leden van de nieuwe grondwetcommissie (21 leden) en de National Reform Steering Assemby (200 leden), die de opgeheven Nationale Hervormingsraad vervangt. Paryut zegt nog niet besloten te hebben wie daarvan deel van uit gaan maken. Dat bespreekt hij na terugkeer uit de VS met de NCPO en het kabinet.
Voor de grondwetcommissie hebben zich dertig personen opgegeven, voor de NRSA bestaat nog weinig belangstelling van kandidaten uit politieke partijen.

Vrijdag 25 september
– Pheu Thai-leden die lid willen worden van de National Reform Steering Assembly (NRSA), dienen hun partijlidmaatschap op te zeggen. Secretaris-generaal Phumtham van de voormalige regeringspartij zegt dat voorzitter Wirote daar een duidelijk standpunt over heeft ingenomen. Maar een bron zegt dat de partij verdeeld is. De bobo’s in de partij zijn echter eensgezind: Pheu Thai dient een regering die via een coup aan de macht is gekomen, niet te steunen. Dat zou neerkomen op legitimering van het militair bewind.
De NRSA is de opvolger van de opgeheven Nationale Hervormingsraad (NRC), die de grondwet heeft afgewezen. Ze gaat 200 leden tellen, te benoemen door premier Prayut. Er komt ook een nieuwe grondwetcommissie. De kandidaat-voorzitter daarvan is al bekend: juridische expert Meechai, lid van de NCPO (junta). Meechai heeft nog beslist of hij met de voorzittershamer gaat zwaaien, want hij kampt, aldus vice-premier Wissanu, met gezondheidsproblemen.

Dinsdag 29 september
– De beoogde voorzitter van de nieuwe grondwetcommissie, juridisch expert Meechai, wil premier Prayut spreken alvorens te beslissen of hij de voorzittershamer accepteert. Volgens vice-premier Wissanu stelt hij geen voorwaarden, maar hij wil wel weten wie door Prayut in de commissie wordt benoemd. Mogelijk draagt Meechai ook enkele kandidaten voor. Op de reservebank voor het voorzitterschap zitten drie tot vier personen, aldus Wissanu.
De nieuwe grondwetcommissie is een uitvloeisel van het afwijzen van de ontwerp-grondwet door de Nationale Hervormingsraad (NRC). Zowel de NRC als de oude grondwetcommissie zijn ontbonden.

Zaterdag 3 oktober
– Premier Prayut, teruggekeerd uit de VS, maakt maandag de namen bekend van de leden van de nieuwe grondwetcommissie en de National Reform Steering Assembly (die hervormingsvoorstellen gaat doen). Gisteren sprak hij met Meechai Ruchupan, kandidaat voor het voorzitterschap van de grondwetcommissie. Die laat zijn beslissing of hij de voorzittershamer gaat hanteren, afhangen van de samenstelling van de commissie.
Daarna begint de procedure die moet leiden tot een nieuwe grondwet weer van voren af aan. Die is het gevolg van het afwijzen van de ontwerp-grondwet door de NRC. Zowel de NRC als de oude grondwetcommissie zijn ontbonden. Als alles goed gaat, mag de Thaise bevolking in juni 2017 naar de stembus.

Zondag 4 oktober
– Premier Prayut ergert zich (weer eens) aan de media die hebben gemeld dat juridisch expert Meechai Ruchupan besloten heeft voorzitter te worden van de nieuwe grondwetcommissie. Volgens regeringswoordvoerder Sansern is de premier bang dat Meechai zich onder druk gezet voelt. Sansern zegt dat Meechai nog geen besluit heeft genomen. Vrijdag sprak hij met Prayut over de samenstelling van de 21 leden tellende commissie. Daarvan laat hij het afhangen of hij de functie accepteert. Morgen maakt hij zijn besluit bekend.

Nieuwe grondwetcommissie in de startblokken
6 oktober – Als ik afga op de foto lijkt hij mij een bescheiden man, Meechai Ruchuphan, voorzitter van de nieuwe grondwetcommissie. ‘Ik ben iemand van de oudere generatie’, zo omschrijft hij zichzelf. ‘Maar met een moderne geest. Sommige mensen beweren democratisch te zijn, maar ze halen uit naar iedereen die andere denkbeelden heeft. Zo iemand ben ik niet. Ik luister naar wat mensen zeggen en denk erover na. Als het goed is, neem ik het over. Als het niet goed is, laat ik het varen.’
Aan Meechai en zijn 21 leden tellende commissie de schone taak een grondwet te brouwen die in tegenstelling tot de vorige versie wel de handen op elkaar krijgt. In een analyse schrijft Bangkok Post vandaag dat experts een tekst verwachten die niet erg zal afwijken van de vorige. Maar het grootste pijnpunt, een crisispanel dat in tijden van crises parlement en regering terzijde kan schuiven, wordt wellicht aan meer voorwaarden gebonden. ‘Watering down’ noemt de krant dat in de kop.
National Reform Strategy Assembly
Het is een en al politiek vandaag op de voorpagina van de krant, want het tweede artikel meldt dat 63 leden van de voormalige Nationale Hervormingsraad (die de ontwerp-grondwet afwees) in de nieuwe 200 leden tellende National Reform Steering Assembly (we hebben weer een nieuwe afkorting: NRSA) zijn benoemd. Evenals de grondwetcommissie door premier Prayut, de Almachtige lijkt het wel.De krant somt de namen allemaal op, inclusief functie en hun stemgedrag.
Verder bestaat de NRSA uit gepensioneerde ambtenaren, nog werkzame ambtenaren, politieagenten en soldaten, academici, advocaten, PR-mensen en economen. Zij hebben als taak hervormingsvoorstellen te formuleren en die aan premier Prayut voor te leggen.

Grondwetcommissie wil in januari baren
7 oktober – Bangkok Post opent vandaag met een lel van een artikel over de nieuwe grondwet en de grondwetcommissie van 21 leden die het verlossende woord moet spreken, nadat de vorige versie schipbreuk heeft geleden.
En er is ook al geprotesteerd. Gisteren tegen de nieuwe commissie door de New Democracy Movement. Bij het parlement hadden ze in lakens omhulde neplijken op straat neergelegd met daarop dok mai chan, papieren bloemen die bij crematies worden gebruikt, daarmee de slachtoffers van eerder politiek geweld symboliserend.
Gisteren kwam de commissie voor het eerst bijeen. Ze verwacht in januari een ontwerp-grondwet gebaard te hebben. De commissie hoeft niet helemaal vanaf nul te beginnen, want passages uit de vorige versie zijn nog bruikbaar alsmede voorgaande grondwetten, waarin Thailand lijkt te grossieren. In april moet de definitieve tekst klaar zijn. Daarna is het woord aan het parlement, de National Reform Steering Assembly, het kabinet, de NCPO en de bevolking middels een referendum.
Premier Prayut benadrukte gisteren de noodzaak een grondwet te schrijven die toekomstige conflicten voorkomt, ongelijkheid vermindert en de rol van de bevolking in het landsbestuur versterkt.
Chaturon Chaisaeng, voormalig minister van Onderwijs in het kabinet Yingluck, heeft weinig fiducie in de nieuwe commissie, want geen enkel lid heeft ervaring met het opstellen van een wet die democratie hoog in het vaandel heeft staan.

Vrijdag 9 oktober
– Het schijnt het Thaise panacee te zijn als er een probleem is: een commissie vormen. Voorzitter Meechai van de kersverse grondwetcommissie (CDC 2, want de eerste is ontbonden) gaat met overheidsdiensten praten over de bestrijding van corruptie en de vorming van een nieuw orgaan om het probleem te bestrijden. Voor Meechai is de strijd tegen corruptie (die hij ‘rampant’ noemt) prioriteit. Thans houden twee clubs zich bezig met de strijd tegen corruptie: de National Anti-Corruption Commission en de Kiesraad. [De krant vergeet de Public Sector Anti-Corruption Commission.]

Prayut: Nooit meer een militaire coup
11 oktober – ‘Vertrouw niet op de principes van democratie of onbeperkte vrijheden als basis voor de nieuwe grondwet zonder acht te slaan op waar de echte problemen liggen.’ Dit zegt premier Prayut in een speciale Message to the People, dat gisteren werd voorgelezen door de regeringswoordvoerder.
‘Wat de regering en de NCPO (junta) doen is te voorkomen dat het land weg glijdt naar dezelfde situatie [die voor het leger aanleiding was in mei 2014 de macht over te nemen]. We willen niemands vijand zijn, maar we laten niemand de mensen en de monarchie benadelen en druk op ons of de CDC (grondwetcommissie) uitoefenen om veranderingen aan te brengen. […] We hopen dat de militaire coup de laatste was.’
Volgens Prayut is het doel van de nieuwe grondwet een eind te maken aan ‘parlementaire dictatuur’ en illegale praktijken en goed bestuur te verzekeren. Daarom is een wettelijk mechanisme nodig om nationale hervormingen te bevorderen en tussenbeide te komen wanneer een politieke crisis het land bedreigt. [De premier lijkt te doelen op het crisis panel, voorgesteld door de vorige grondwetcommissie, dat in tijden van crises de macht kan overnemen. Critici noemen dit een legale coup.]
Wie wil weten wat Prayut verder nog in zijn speciale boodschap zei, leze het gehele artikel op de website van de krant: ‘Don’t rely on democracy’ for charter.

Grondwet: Wat wil voorzitter Meechai?
14 oktober – Bangkok Post opent vandaag met een ‘exclusief’ interview met Meechai Ruchupan, de voorzitter van de nieuwe grondwetcommissie (CDC), die mag proberen wat de vorige CDC niet lukte: een grondwet opstellen die de handen op elkaar krijgt.
Belangrijke discussiepunten zijn volgens hem de keuze van de premier (Geen benoemde, maar mag wel een outsider zijn, mits gekozen door het Huis van Afgevaardigden) en de samenstelling van de senaat (Liever geen tweede Huis van Afgevaardigden. Een verkiezing is niet altijd nodig).
Over het veel bekritiseerde ‘crisis panel’, door de vorige CDC voorgesteld, zegt Meechai: ‘Zo’n panel hoeft niet nodig te zijn als de nieuwe grondwet voorschrijft wat toekomstig gekozen regeringen moeten doen aan hervormingen en verzoeningspogingen, die door de huidige regering zijn ingezet. We zullen proberen te voorkomen dat een staat binnen een staat wordt gecreëerd.’
De CDC 2 heeft tot 1 april de tijd om een tekst te brouwen. ‘We streven ernaar een democratie te ontwerpen die het best past bij het land en het Thaise volk. We gaan geen democratische modellen van andere landen kopiëren.’

Outsider-premier geen goed idee
15 oktober – Evenals gisteren besteedt Bangkok Post vandaag veel aandacht aan de nieuwe grondwet. Het idee, gisteren geventileerd door voorzitter Meechai, dat een outsider premier van het land zou kunnen worden, mits gekozen door het Huis van Afgevaardigden, roept direct al veel kritiek op.
De grondwetcommissie kan beter meningen van de bevolking verzamelen en die verwerken, zegt politicoloog Pornsant, want de ontwerp-grondwet wordt direct in een referendum aan de bevolking voorgelegd en niet zoals de vorige keer eerst gescreend. ‘Zonder inbreng van de bevolking overleeft de ontwerp-grondwet niet een referendum. Of wanneer die wel wordt goedgekeurd, kan die tot meer conflicten en confrontaties leiden.’
In het artikel komen nog meer tegenstanders aan het woord met argumenten als een outsider kan moeilijker verantwoordelijk worden gesteld en: hij wordt minder gestimuleerd om de daden van zijn regering naar de bevolking te verantwoorden. ‘De link tussen het hoofd van de uitvoerende macht, het parlement en de bevolking die het parlement kiest, wordt verbroken’, zegt Ekachai Chainuvati, tweede deken van de faculteit rechten van de Siam universiteit.
Voormalig regeringspartij Pheu Thai zegt dat het standpunt van de partij ongewijzigd blijft: de premier dient een gekozen parlementariër te zijn. Elke poging om van het ‘gevestigde’ systeem af te wijken, zorgt voor meer problemen en inefficiëntie, zegt adjunct secretaris-generaal Chaowalit.

Zaterdag 17 oktober
– De nieuwe legercommandant Theerachai heeft 447 manschappen gepromoveerd naar de rang van kolonel en luitenant-kolonel, zodat ze legeronderdelen kunnen leiden. Eerder deze maand plaatste hij enkele hoge officieren over, want zo gaat dat bij een commandowisseling: nieuwe bezems vegen schoon en je wil niet in de wielen gereden worden door vriendjes van je voorganger. Zoals bekend botert het niet erg tussen Theerachai en zijn voorganger die eind september met pensioen ging, maar nog wel staatssecretaris van Defensie is.
Gisteren namen 150 militaire trainers, 100 officieren en 3.000 leerlingen van het reserveleger [?] deel aan een workshop over de nieuwe grondwet. De training was een gezamenlijk initiatief van het Territorial Defence Command, de NLA (parlement) en de CDC (grondwetcommissie). Het is bedoeling dat de deelnemers gaan fungeren als go-between om de bevolking rijp te maken voor de nieuwe grondwet [mijn interpretatie].  De workshop wordt gevolgd door afzonderlijke cursussen voor de militaire trainers en legerstudenten. In de maak is thans een nieuwe grondwet, die volgend jaar in een referendum aan de bevolking wordt voorgelegd.

Grondwet: Decentralisatie is het toverwoord
28 oktober – De nieuwe grondwet zal veel meer meer voorzieningen moeten bevatten voor decentralisatie, want op dat punt loopt Thailand zwaar achter vergeleken met andere landen, schrijven twee bestuursdeskundigen op de opiniepagina van Bangkok Post.
Decentralisatie is volgens hen een van de meest belangrijke regerings en management hervormingen van het huidige tijdgewricht. ‘Het heeft grote gevolgen voor de aard en kwaliteit van het bestuur, de groei en duurzaamheid van onze economie en het welzijn van burgers.’
In de hele wereld zijn landen, groot en klein, arm en rijk, ongeacht hun politieke systeem, eind jaren negentig van de vorige eeuw begonnen met een vorm van decentralisatie. Doel is een regering om te bouwen van een hiërarchische en bureaucratische organisatie, die top-down werkt, naar een systeem van zelfbestuur met een hoge mate van burgerparticipatie en samenwerking die borg staan voor transparantie en verantwoordingsplicht.
Pas in de grondwet van 1997 besteedde Thailand enige aandacht aan decentralisatie, maar de tien artikelen stelden nog weinig voor in vergelijking met Indonesië en de Filipijnen waar de bevolking hun eigen gouverneurs kiezen. In Thailand blijft dat beperkt tot gemeentebestuurders en –raden.
Ook op fiscaal gebied blijft het land achter. Thailand is een van de minst fiscaal gedecentraliseerde landen in Asean. Zelfs Vietnam met een sterk gecentraliseerd politiek systeem doet het op dit punt beter. In veel Latijns-Amerikaanse landen besteden lokale besturen 40 procent van de staatsinkomsten, Thailand komt niet verder dan 28 procent.
Er zijn wel enkele lichtpuntjes blijkt uit een onderzoek van de universiteit van Khon Kaen naar de Thaise praktijk. Gekozen lokale politici worden beschouwd als politiek aanspreekbaar, ze zijn gevoelig voor de behoeften van de mensen die ze dienen en een hoge mate van transparantie is gegarandeerd. Deze conclusies ondersteunen de toekenning van een verdere fiscale autonomie aan het lokaal bestuur.
Op het punt van bestuurlijke decentralisatie heeft Thailand nog weinig vorderingen geboekt. De meeste beslissingen worden op centraal niveau in Bangkok genomen. Helaas lijkt het er niet op dat de huidige regering initiatieven op dit gebied wil nemen.
Alle ogen zijn dus gericht op de grondwetcommissie die tot taak heeft een nieuwe grondwet te schrijven. De vorige (afgewezen) versie besteedde slechts zes artikelen aan decentralsatie. Die waren vaag en konden zelfs het lokaal bestuur verzwakken. ‘De verantwoordelijkheid rust nu bij de huidige CDC om een nieuwe grondwet te schrijven waarvan het doel is decentralisatie mogelijk te maken en lokale besturen te helpen ons naar een stabiel, welvarend en economisch duurzaam Thailand te leiden.’(Bron: Bangkok Post, 27 oktober)

Donderdag 29 oktober
– Voormalig regeringspartij Pheu Thai en haar machtsbasis UDD (roodhemden) verwerpen het idee om bij de verkiezingen stemmen over te hevelen van het districtssysteem naar het landelijk systeem, wanneer kandidaten verliezen in het districtssysteem. [Bij de verkiezingen brengen kiezers twee stemmen uit: een op een lijst met districtskandidaten en een op een landelijke lijst.] Ze vinden het idee buiten de werkelijkheid staan en ‘bizar’, zegt roodhemdleider Nattawut Saikuar. De nieuwe grondwetcommissie lanceerde het idee maandag met als doel stemmen niet verloren te laten gaan. Dat biedt kandidaten die niet in het districtsstelsel worden gekozen alsnog de mogelijkheid een zetel te behalen via het landelijk systeem. Wantrouwend als hij is, vermoedt Nattawut dat dit een poging is partijen die lange tijd verslagen zijn, alsnog het parlement in te loodsen en hun onderhandelingspositie bij de keuze van de premier te vergroten [ten koste van Pheu Thai].

‘Schaamteloos’ en ‘wrede grap’
1 november – De secretaris-generaal van voormalig regeringspartij Pheu Thai, Phumtham Wechayachai, trekt alle registers open om een ideetje van de grondwetcommissie over het overhevelen van stemmen af te schieten. Dat ideetje is ontleend aan een studie van een sub-commissie, die wordt geleid door een voormalig lid van de Kiesraad. Hij noemt het ‘schaamteloos’ en een ‘wrede grap’.
Waar gaat het om? Thai brengen bij verkiezingen twee stemmen uit: één op een districtskandidaat en één op een partij (landelijke lijst). De grondwetcommissie heeft nu het idee gelanceerd om de stemmen op districtskandidaten, die niet gekozen worden, over te hevelen naar de landelijke lijst.
Phumtham vindt dat dit idee het principe van meerderheidsstemmen ondermijnt en de wil van de kiezers ‘verstoort’. Want districtskandidaten die uit de boot vallen, zouden dan alsnog via deze omweg het pluche kunnen bereiken. Hij verwijst daarbij naar een recente politieke discussie over de notie van ‘good guys’ , die gevestigde principes vervangen.
‘Een gevaarlijk concept dat gecontroleerd dient te worden’, zegt hij. ‘Diverse nationale crises zijn veroorzaakt door degenen die claimen “good guys” te zijn, maar ze misten respect voor basis verkiezingsprincipes. Het ontbrak hen aan sportiviteit en ze konden hun verlies niet accepteren’, wat volgens de krant een verwijzing is naar de militaire coup van vorig jaar.
De grondwetcommissie zegt over het idee van het overhevelen van stemmen na te denken om ervoor te zorgen dat ‘elke stem betekenisvol’ is. Phumtham noemt dat een ‘wrede grap’ uit de mond van degenen die een voorstander zijn van de dictatuur.
Yutthaporn Issarachai, vice-rector van de Sukothai Thammarat Open University, wijst erop dat het idee de kernwaarden van de democratie verstoort, het kan grote partijen verzwakken en interne conflicten veroorzaken. Niettemin vindt hij het idee wel enige voordelen hebben. Het stelt paal en perk aan het principe van ‘the winner takes all’ en kleinere partijen zouden een grotere kans hebben zetels in het Huis van Afgevaardigden te winnen. Het zou ook leiden tot een grotere betrokkenheid van kiezers. ‘Omdat het de garantie biedt dat stemmen niet worden weggegooid, zullen meer mensen gaan stemmen.’

Opening krant: Gooi maar in m’n pet
5 november – Bangkok Post opent vandaag met een vierkolommer over de toewijzing van stemmen bij verkiezingen. Nadat een eerder voorstel om stemmen over te hevelen is afgeschoten, buigt de grondwetcommissie zich nu over twee nieuwe opties.
De krant zal dit wel een buitengewoon belangrijk nieuwsitem vinden, anders zou ze er niet mee openen, maar ik word er niet warm of koud van, alleen al omdat het belang ervan mij ontgaat en ik er ook weinig van begrijp.
Ik zou zeggen: krant, laat de grondwetcommissie haar werk doen, publiceer te zijner tijd het resultaat en richt je op belangrijker zaken. Maar ja, ik ben dan ook geen Thai, alhoewel ik me afvraag of alle krantelezers wel geïnteresseerd zijn in de finesses van de totstandkoming van de nieuwe grondwet.
Wie een poging wil doen, klik hier: Voting plan takes heavy flak as ‘unfair and unjust’.

Opening krant: Gooi maar in m’n pet (2)
6 november – Evenals gisteren opent Bangkok Post vandaag met een vierkolommer over de nieuwe grondwet, toegespitst op de vraag hoe de uitgebrachte stemmen verdeeld moeten worden. Oftewel in de terminologie van de grondwetcommissie: het mixed-member apportionment electoral system.
Eevnals gisteren sla ik dit item over. Ik kan er niet warm of koud van worden en ik vermoed mijn lieve lezertjes in België, Nederland, Thailand en op andere plaatsen in de wereld waar Nieuws uit Thailand wordt gelezen (ja, die heb je ook weet ik dankzij Google Analytics) evenmin.
En mocht ik mij vergissen, u kunt nog altijd het artikel zelf lezen op de website van de krant. Klik hier: CDC insists on new voting plan.

Zaterdag 7 november
– Misschien om van het gezeur af te zijn – dat weet ik niet –, maar de nieuwe grondwetcommissie die een poging doet een voor allen acceptabele grondwet op te stellen, ziet af van haar recent geopperde idee om stemmen over te hevelen en haalt het voorstel van de vorige commissie van stal. Dat is gebaseerd op het Duitse kiesstelsel maar het wordt door de huidige commissie nog wel aangepast. In de geheimtaal van de commissie: het MMP systeem (mixed-member proportional representation, het Duitse systeem) wordt gemengd met het MMA systeem (mixed-member apportionment, voorstel van deze commissie waarop veel kritiek was).
Voor zowel de verkiezing van districtsvertegenwoordigers in het parlement als kandidaten op de landelijke partijlijsten wordt een enkelvoudige verkiezing gehouden. [Dus als ik het goed begrijp, brengen de kiezers niet meer twee afzonderlijke stemmen uit.]

Woensdag 2  december
– Ik sla de berichten over het werk van de grondwetcommissie meestal over, maar maak deze maal een uitzondering. Moet kunnen. Voorzitter Meechai van de commissie die tot taak heeft een nieuwe grondwet te schrijven, zegt dat oud-premier Yingluck niet aanmerking komt voor kandidaatstelling bij de verkiezingen, wanneer de nieuwe grondwet van kracht wordt. Het verbod geldt voor zeventien groepen van mensen, waaronder personen, die geen politieke functie mogen bekleden. Yingluck heeft een ban van vijf jaar gekregen bij haar impeachment door het parlement.

Vrijdag 11 december
– Het eerste concept van de nieuwe grondwet wordt op 29 januari openbaar gemaakt. De grondwetcommissie is zo goed als klaar en moet alleen nog wat knutselen aan de artikelen over ministers en lokale besturen.
Voormalig regeringspartij Pheu Thai begint nu al te koeren en heeft de commissie enkele potentiële problemen voorgelegd, zoals de benoeming van een niet-parlementariër als premier. Als ik het goed begrijp is het voorstel van de vorige commissie van de baan om een crisispanel te vormen dat bij politiek gekissebis de macht kan overnemen. Volgens PT krijgt nu het Constitutionele Hof de rol toebedeeld om conflicten te ontzenuwen, hetgeen PT in strijd acht met de taak van het Hof.
– Nog meer grondwet. De commissie wil parlementsleden voortaan verbieden staatsgelden naar hun kiesdistrict te sluizen, want dat komt neer op het kopen ven stemmen.
Voormalig PT-parlementslid voor Chiang Rai Samart verzet zich. De grondwetcommissie beschouwt politici als boeven die op eigen gewin uit zijn, zegt hij. Maar ze staan dicht bij de bevolking en hun kiesdistrict en weten wat ze van de regering verwachten. Parlementsleden, vindt hij, dienen het recht te behouden in het parlement een krediet voor hun kiesdistrict te bepleiten en in de wacht te slepen.
De CDC woordvoerder wijst erop dat de maatregel primair gericht is op parlementsleden van de regeringspartij. Die zouden gelden kunnen toewijzen aan hun kiesdistrict en dat is oneerlijk tegenover kiesdistricten van de oppositie, die geen of minder geld krijgen.

Zondag 13 december
– In de nieuwe grondwet, die in de maak is, ontbreekt het uiterst controversiële voorstel van de vorige commissie om een ‘crisispanel’ te vormen dat in tijden van politieke onrust de macht kan overnemen. De grondwetcommissie overweegt evenmin familieleden van politici te verplichten, net als de politici zelf, een opgave te doen van hun vermogen.
In de vorige grondwetten gold die verplichting alleen voor echtgenotes en kinderen, maar alle familieleden die verplichting op te leggen, zou te veel werk met zich brengen. ‘Dat zou een zware taak zijn’, zegt voorzitter Meechai, alhoewel de CDC-woordvoerder zegt dat de commissie wellicht zwaardere eisen gaat stellen aan familieleden.
Vice-rector Prinya van de Thammasat universiteit verwacht dat de CDC met een concept-grondwet komt, dat acceptabel is voor de bevolking en derhalve het groene licht krijgt in een referendum. Hij pleit voor het schrappen van de eis in de interim-grondwet dat de nieuwe grondwet het fiat moet krijgen van de meerderheid van de kiesgerechtigden. Hij vindt dat die eis moet gelden voor degenen die een stem uitbrengen. ‘Ik heb geen idee waarom het in de interim-grondwet moeilijker is gemaakt‘, zegt hij.

Woensdag 23 december
– Een crisispanel, hét hete hangijzer in de vorige versie van de nieuwe grondwet, komt er niet. Voorzitter Meechai van de (nieuwe) commissie die een nieuwe ontwerp-grondwet schrijft, zegt dat zijn commissie niet zal voorstellen een crisispanel te vormen dat in tijden van een politieke crisis de macht kan overnemen. Wat er dan wel moet komen om in zo’n geval de impasse te doorbreken, moet de commissie nog bespreken.
Naar verwachting is de nieuwe versie van de grondwet eind januari klaar. Meechai is er niet bang voor dat die in het geplande referendum wordt afgewezen. ‘De tekst is gebaseerd op het openbaar belang en each issue has been polled.’ Waar dat laatste op slaat, begrijp ik niet.

Nieuwe grondwet; waarschuwing voor politici
3 januari 2016 – Bangkok Post opent vandaag met een artikel over de nieuwe grondwet die in voorbereiding is. Niet bepaald een onderwerp waar ik graag over schrijf en dat zo vermoed ik mijn lezers weinig zal interesseren. Maar het moet maar.
De voorzitter van de commissie (CDC) die de grondwet schrijft, Meechai Ruchupan, waarschuwt politici iets te zeggen dat de intentie en legaliteit van de nu nog ontwerp-grondwet kan verstoren voordat het in een referendum aan de bevolking wordt voorgelegd. Doen ze dat toch, dan zijn zij verantwoordelijk voor het ontwrichten van de regeringsplannen. Wanneer over het ontwerp gestemd wordt, mogen er geen misverstanden zijn, zegt Meechai. Politici en politieke partijen moeten duidelijkheid accepteren en mogen de mensen niet misleiden.
Op 29 januari wordt de ontwerp-grondwet gepresenteerd en eind maart is de definitieve versie klaar. Daarna volgt een referendum, waarvan de uitslag niet later dan in augustus bekend is. Midden volgend jaar gaat de bevolking naar de stembus en kan een burgerlijke regering worden gevormd.
Meechai zegt dat de grondwet de nadruk legt op participatie van de bevolking, beëindiging van de corruptie en electorale fraude alsmede het bevorderen van politieke ethiek. Polici die zich aan fraude schuldig maken, worden voor de rest van hun leven uitgesloten van een politieke functie (thans 5 jaar) en parlementariërs in commissies, die begrotingen beoordelen, en deze wijzigen zodat ze er zelf beter van worden, worden streng bestraft. Straatprotesten zijn weliswaar niet verboden, maar worden wel aan voorwaarden verbonden. Ten slotte zijn wijzigingen te verwachten op het gebied van onderwijs en wetshandhaving. Meechai noemt ze ‘essentieel’ voor nationale hervormingen.
Er komt geen ‘crisispanel’ met de bevoegdheid bij politieke crisissituaties de macht over te nemen (dat stelde de vorige CDC voor), maar wel een ‘mechanisme’ om een politieke impasse te doorbreken, mits algemeen geaccepteerd.
De CDC-voorzitter is vol vertrouwen dat de ontwerp-grondwet het groene licht krijgt van de bevolking. Als dat niet gebeurt, zijn degenen die informatie hebben verdraaid en ‘misverstanden’ hebben veroorzaakt, verantwoordelijk. Maachai roept de politici op het nationaal belang boven dat van hun eigen politieke agenda te stellen. ‘Ze moeten helpen het land voorwaarts te stuwen.’
Voormalig regeringspartij Pheu Thai lijkt zich nu al niets aan te trekken van Meechai’s waarschuwing. Voormalig PT-parlementslid Worachai zegt dat de Meechai’s versie ‘erger’ is dan de vorige versie. Hij doelt met name op de verkiezingsprocedure voor senatoren. In de vorige versie werd een deel gekozen, in Meechai’s versie worden de kandidaten bepaald door twintig beroepsgroepen. Worachai meent dat Meechai’s versie tot doel heeft de macht van toekomstige gekozen regeringen in te perken.

Dinsdag 5 januari
– Voorzitter Meechai van de grondwetcommissie heeft weer eens de irritatie gewekt van voormalig regeringspartij Pheu Thai, want die is ook nooit tevreden. Ditmaal stoort de partij van oud-premier Yingluck zich aan Meechai’s waarschuwing dat ‘degenen die de intentie en legaliteit van de [in voorbereiding zijnde] grondwet verstoren, daarvan de consequenties dragen’. Secretaris-generaal Phuntham noemt die opmerking ‘disparaging’ (denigrerend).
Meechai zei dit weekend dat er geen misverstanden mogen zijn over de ontwerp-grondwet. Politici en politieke partijen dienen de mensen niet te misleiden in de aanloop naar het referendum, dat later dit jaar wordt gehouden. Phuntham zegt dat Meechai’s opmerkingen beledigend zijn voor de kiezers, alsof ze niet zouden kunnen denken en voor zichzelf beslissen wat goed of slecht is.
De eerste versie van de ontwerp-grondwet wordt eind deze maand gepresenteerd. Zie verder het bericht van 3 januari: Nieuwe grondwet; waarschuwing voor politici.

Prayut’s temperament wordt op de proef gesteld
6 januari – Verdwenen zijn de uitvallen naar de pers en verdwenen zijn de ellenlange monologen als antwoord op simpele vragen. Premier Prayut heeft een metamorfose ondergaan. Hij beantwoordt nu vragen van verslaggevers precies, duidelijk en vriendelijk, constateert Bangkok Post vandaag in haar openingsartikel om daar gelijk de vraag aan te koppelen: Hoe lang nog?
Want de belangrijkste lakmoesproef dit jaar is de bestrijding van de corruptie, met name in gevallen waarbij legerpersoneel betrokken is. Verder: de benoeming van een nieuwe legercommandant en de nieuwe grondwet die tegemoet komt aan de wens voor hervormingen.
De onmiddellijke uitdaging voor de NCPO (junta) is het Rajabhakti-schandaal niet uit de hand te laten lopen. De manier waarop de junta het heeft aangepakt, heeft tot zorgen bij de bevolking geleid over de transparantie van de junta en heeft tot verstoorde relaties van sommige topfiguren geleid. De krant doelt op de onmin tussen staatssecretaris Udomdej (Defensie), initiatiefnemer van het park, en legercommandant,  tevens secretaris-generaal van de NCPO Theerachai. Met de minister van Defensie botert het ook al niet, want die heeft en publique verklaard dat er sprake was van corruptie bij de aanleg, wat Udomdej pareerde met: de minister kan zich beter onthouden van commentaren over Rajabhakti want die zijn misleidend voor de bevolking.
Dat alles ontleen ik aan de analyse, geschreven door Wassana Nanuam, de altijd goed geïnformeerde BP-verslaggeefster militaire zaken. Wassana gaat verder in op de benoeming van de nieuwe legercommandant (er zijn twee kanshebbers) en de in de maak zijnde nieuwe grondwet. De NCPO en de regering zullen de bevolking ervan moeten overtuigen dat die beter is dan voorgaande grondwetten en dat die tot nationale hervormingen leidt.
Wat zijn de knelpunten? Wassana noemt een nieuw kiesstelsel (andere zetelverdeling), een niet-parlementslid als premier en de samenstelling van de Senaat. Ze kunnen een politieke storm ontketenen, schrijft Wassana, en het plan torpederen voor een ‘mechanisme’ dat toekomstige crises en impasses moet voorkomen.

Zaterdag 9 januari
– Alleen kennis en informatie overdragen en geen politieke propaganda bedrijven: onder die voorwaarden mogen politieke partijen in de aanloop naar het referendum over de nieuwe grondwet campagne voeren. Dit heeft de Kiesraad gisteren bekend gemaakt.
Over de nieuwe grondwet, die eind deze maand in concept wordt gepresenteerd, wordt in juli een referendum gehouden. Onderwerpen die vermeden dienen te worden, zijn aldus Kiesraadcommissaris Somchai politieke amnestie, majesteitsschennis en kritiek op de regering. Als iedereen zich aan de regels houdt, zegt hij, zijn de campagnes niet in strijd met de orders van de NCPO (junta). Partijen en groepen die campagne willen voeren, kunnen zich in mei registreren bij de Kiesraad. Dat is niet verplicht, maar wel wenselijk ter zelfbescherming. De Kiesraad bepaalt hoeveel tijd iedere partij krijgt.

Pheu Thai schiet plan voor verzoeningscommissie af
10 januari –  Het is ook nooit goed bij die kankerpitten van voormalig regeringspartij Pheu Thai. Stelt de voorzitter van de NLA (noodparlement) voor een speciale commissie met de rivaliserende politieke kampen te vormen voor nationale verzoening, zegt PT dat dit weer het zoveelste krachtenloze panel zal zijn, dat ‘tot niets leidt’.
‘Het is alleen maar een nieuwe maar nodeloze poging een goed gevoel bij de mensen teweeg te brengen’, aldus iezegrim Noppadon Patama, voormalig minister van Buitenlandse Zaken. Volgens hem zijn voorgaande pogingen om de pro- en anti-Thaksin groepen te verzoenen, allemaal mislukt.
Noppadon heeft een eigen oplossing: correcte voorwaarden en een omgeving voor verzoening scheppen, zoals democratische regels en een eerlijker rechtssysteem.
Voormalig PT-parlementslid Pracha noemt de voorgestelde commissie een ’puppet panel’, dat zich bezig houdt met het bouwen aan een goed image, maar geen macht heeft actie te nemen.
Maar NLA-lid Akkanit geeft de moed niet op. Het panel komt er; het voorstel wordt volgende week aan het parlement voorgelegd. De commissie gaat bestaan uit 24 leden: 14 van de NLA en 10 politieke kemphanen, academici en vertegenwoordigers van de particulier sector. Volgens hem heeft het voorstel alleen maar lof geoogst. ‘Voorgaande commissies zijn mislukt omdat ze nooit alle partijen om de tafel konden krijgen. Dat gebeurt deze keer niet.’

Dinsdag 12 januari
– De nieuwe grondwet krijgt geen artikel waarin staat dat het boeddhisme de nationale godsdienst is. Strenge boeddhisten hebben daarvoor gepleit. De grondwetcommissie is er niet van overtuigd dat zo’n artikel praktisch is, wanneer ook niet wordt aangegeven hoe het land daarvan profiteert, zegt CDC-woordvoerder Amorn. Zelfs wanneer de grondwet zo’n artikel bevat, gaan daden die grievend zijn voor het boeddhisme, door.

Persraad  hekelt censuurvoorstel van grondwetcommissie
13 januari – De National Press Council of Thailand (NPCT) hekelt het voorstel van de grondwetcommissie (CDC) om de regering meer bevoegdheden te geven de media te censureren. NPCT-voorzitter Chavarong zegt dat de commissie te ver gaat met het voorstel de overheid het recht te geven om in tijden van crises en andere ‘ongebruikelijke situaties’, zoals straatprotesten, het nieuws te blokkeren. In de grondwet van 2007 kan de regering alleen in tijden van oorlog ingrijpen.
Commissiewoordvoerder Udom verdedigt het voorstel. ‘Als het land geconfronteerd wordt met een abnormale situatie, dienen de media coöperatief te zijn. Anders kan het moeilijk zijn om regels te stellen en kan wanorde uitbreken. In normale tijden verdedigen we het werk van de media.’
Volgens Udom is het voorstel gedaan naar aanleiding van de politieke demonstraties in 2013 en 2014. Sommige CDC-leden menen dat de spanningen deels het gevolg waren van de berichtgeving in de media. Sommige nieuwskanalen hebben volgens hen demonstranten geprovoceerd zonder dat de media-organisaties ingrepen. Udom: ‘Het was geen oorlogstijd, maar het was chaos. We moeten op basis van onze eigen context denken. De CDC denkt over de samenleving als geheel.’
Maar Chavarong bestrijdt deze zienswijze. In een democratische samenleving worden sociale maatregelen genomen tegen media die de media-ethiek of gedragscode overtreden en als ze wetten overtreden, worden ze juridisch aangepakt.
Udom erkent dat misbruik van de censuurregel een potentieel risico vormt, reden waarom de CDC de criteria voor het instellen van de noodtoestand gaat herzien.

Donderdag 14 januari
– Nou, nou, amper is voorzitter Chavarong van de National Press Counil of Thailand uitgesproken met zijn kritiek of de grondwetcommissie (CDC) krabbelt al terug. Zie het bericht van gisteren: Persraad  hekelt censuurvoorstel van grondwetcommissie. De CDC heeft besloten het voorstel om de regering in tijden van politieke crises meer bevoegdheden te geven de media aan banden te leggen, ingetrokken.
Maar censuur is niet van de baan want de regering kan op basis van de noodverordening maatregelen nemen en de krijgswet biedt het leger die mogelijkheid. Een apart artikel over censuur is daarom overbodig, zegt de CDC-woordvoerder. De huidige regel over censuur in tijden van oorlog blijft gehandhaafd. Als je het mij vraagt: Een storm in een glas water.

Ontwerp-grondwet; dit artikel mag u overslaan
17 januari – Bangkok Post opent vandaag met een groot verhaal dat maar weinig lezers van Nieuws uit Thailand zal interesseren: het voorstel van de grondwetcommissie (CDC) om drie publiekrechtelijke lichamen meer bevoegdheden te geven om de regering te waarschuwen voor beleidsrisico’s. De krant suggereert: ogenschijnlijk om de accountability (het afleggen van verantwoording) te vergroten.
De drie organen zijn de National Anti-Corruption Commission, het kantoor van de Rekenkamer en de Kiesraad. Voorzitter Meechai van de CDC, zegt dat een officiële waarschuwing van hen niet wettelijk bindend is, maar hij kan wel later worden gebruikt tegen de regering wanneer een beleid schadelijk blijkt te zijn. Een premier kan ook niet meer een ondergeschikte de schuld geven. De krant legt het verband met het hypotheeksysteem voor rijst, waarin premier Yingluck de waarschuwingen over corruptie zou hebben genegeerd.
Meechai zegt dat de drie organen zijn gekozen omdat ze zich al met onregelmatigheden in de openbare sector bezig houden. Andere onafhankelijke organen mogen ook beleidssuggesties doen, maar ze mogen geen officiële waarschuwing geven. Alle onafhankelijke organen krijgen in de nieuwe grondwet de bevoegdheid op eigen initiatief een onderzoek in te stellen; ze hoeven niet meer op een klacht te wachten. Verder dienen ze een gedrags- en ethische code op te stellen.
Kiesraadvoorzitter Supachai juicht de voorstellen toe. De Kiesraad is bereid zijn nieuwe verantwoordelijkheden op zich te nemen. De tekst van de ontwerp-grondwet wordt eind deze maand bekend gemaakt en later dit jaar in een referendum aan de bevolking voorgelegd.

Maandag 18 januari
– De nieuwe grondwet, nu nog een concept, telt 261 artikelen. Op 29 januari worden ze bekend gemaakt. Gevraagd hoe de grondwet genoemd moet worden, zegt voorzitter Meechai van de grondwetcommissie ‘de anti-corruptie grondwet’. De wet bevat strenge maatregelen tegen verkiezingsfraude, corruptie op de werkvloer en ‘unscrupulous’ (gewetenloze) begrotingsuitgaven. Als een minister zich schuldig maakt aan corrupte praktijken, moet het hele kabinet opstappen.
De Senaat wordt op een andere wijze gekozen: de helft wordt benoemd, zoals thans al het geval is, en bij de andere helft hebben de kiezers de keuze uit een tevoren geselecteerd gezelschap, gekozen uit twintig sociale groepen.

Grondwet drukt zwaar op economische groei
20 januari – Onzekerheid over de nieuwe grondwet, die momenteel in de maak is, vormt een risico voor Thailand’s economische groei dit jaar. Het tweede kwartaal is cruciaal want dan beoordelen de financiële markten of de grondwet goedgekeurd gaat worden.
Particuliere investeerders laten daarvan hun investeringsbeslissingen afhangen. Het kwartaal is om nog een tweede reden belangrijk want het hoogseizoen is dan voorbij, dus zullen de inkomsten uit het toerisme teruglopen. Dit betoogde Supavud Saicheuna, hoofd reserach en directeur van Phatra Securities Plc, op een seminar [geen datum], georganiseerd door het Thai Institute of Directors.
Volgens de routekaart van de junta is de ontwerp-grondwet eind april klaar en wordt die eind juli in een referendum aan de bevolking voorgelegd. De voorlopige tekst wordt eind deze maand bekend gemaakt. Eindpunt van de routekaart zijn de verkiezingen die midden 2017 plaatsvinden.
Zoals bekend heeft de regering voor het economisch herstel haar hoop gevestigd op particuliere investeringen plus de investeringen in infrastructurele werken, het toerisme en binnenlandse bestedingen. Daar tegenover staan risicofactoren zoals de droogte, de normalisering van de rente van de Amerikaanse Federal Reserve, een mogelijke devaluatie van de Chinese yuan, een renteverlaging door de People’s Bank of China en de haperende economie van China, Thailand’s grootste exportmarkt.
Supavud verwacht dat de economie dit jaar 3,2 procent groeit, met  de overheids en particuliere investeringen en het toerisme als belangrijkste groeimotoren, aangenomen dat de landelijke politieke situatie stabiel blijft. Overheidsinvesteringen dragen 6 procent bij aan het bruto binnenlands product, het toerisme 10 procent en particuliere investeringen 20 procent.
De Wereldbank is aanzienlijk somberder. Ze schat dat de economie dit jaar een bescheiden groei van 2 procent kent als gevolg van de hoge huishoudschulden en de beperkte export. De politieke onzekerheid blijft volgens de bank zwaar drukken op de particuliere investeringen. Zie het bericht van 8 januari: Wereldbank somber over Thaise economie. (Bron: Bangkok Post, 19 januari)

Prayut: Verkiezingen gaan sowieso door
27 januari – Zelfs als de ontwerp-grondwet [waarvan de tekst eind deze maand wordt bekend gemaakt] in het geplande referendum wordt afgewezen, gaan de verkiezingen medio 2017 door. Deze garantie geeft premier Prayut. De regering houdt zich aan de door haar opgestelde routekaart naar democratie.
Of de huidige interim-grondwet dan van kracht blijft, wil Prayut niet zeggen. ‘Ik ga dit probleem zelf proberen op te lossen.’ Gevraagd wat er gebeurt wanneer de ontwerp-grondwet wordt afgewezen, reageert Prayut kregelig: ‘Dat is mijn zaak. Ik zeg niets. Waarom vragen jullie dat, alsof de ontwerp-grondwet niet wordt goedgekeurd? Weten jullie niet dat het land hervormingen nodig heeft?’ Gevraagd wanneer hij het ‘back-up plan’ bij afwijzing bekend maakt, antwoordt hij: ‘Dat vertel ik jullie wel wanneer en indien het ontwerp wordt afgewezen.’ Maar hij lichtte al wel een tipje van de sluier op: artikelen die betrekking hebben op de verkiezingen, kunnen aan de interim-grondwet worden toegevoegd.
Inmiddels draait de geruchtenmachine weer op volle toeren. De interim-grondwet met het draconische artikel 44 (dat Prayut absolute macht verleent) zou de permanente grondwet worden. DCD-voorzitter Meechai zou die mogelijkheid maandag hebben geopperd. Maar de CDC-woordvoerder wijst erop dat de interim-grondwet daarvoor te beknopt is. Ook vice-premier Wissanu zegt dat. ‘We vinden wel een oplossing voor het geval het ontwerp wordt afgewezen. Dat kunnen we alleen nu niet zeggen’, zegt hij.

CDC legt laatste hand aan ontwerp-grondwet
28 januari – Bangkok Post opent vandaag met een groot artikel over de ontwerp-grondwet waarvan de tekst binnenkort bekend wordt gemaakt. Veel details, veel oud nieuws, dus niet de moeite waard dat hier te vermelden.
Wel interessant: de verkiezingen zullen tussen juli en november volgend jaar worden gehouden, want nadat de grondwet in een referendum het groene licht heeft gekregen, moeten zogeheten organieke wetten worden geschreven en dat duurt tien maanden. Ze hebben betrekking op de Kiesraad, politieke partijen en de verkiezing van Huis van Afgevaardigden en de Senaat.
Een andere belangrijke wet die ‘urgente aandacht’ vereist, regelt de begrotings- en monetaire discipline, bedoeld om te voorkomen dat kandidaten populistische voorstellen doen om stemmen te winnen, maar die op de lange termijn kunnen leiden tot economische schade. [Denk aan het hypotheeksysteem voor rijst van de regering Yingluck.]

Verkiezingen mogelijk uitgesteld tot 2018
30 januari – De verkiezingen, die een eind moeten maken aan het militaire bewind, worden mogelijk pas in 2018 gehouden en niet medio volgend jaar zoals de routekaart van de junta voorschrijft. Die vrees uiten ‘politieke waarnemers’ [namen ontbreken, zelfs quotes]. Uitstel is onvermijdelijk wanneer het de grondwetcommissie (CD) niet lukt de vereiste tien organieke wetten niet op tijd klaar te hebben. In dat geval moet er een nieuwe CDC worden gevormd.
Bangkok Post doet vandaag met haar openingsverhaal weer een groot beroep op het vertrouwen dat de lezers in de krant hebben. Alleen CDC-voorzitter Meechai komt aan het woord, die de ontwerp-grondwet gisteren presenteerde, en in een korte eind-alinea voormalig Pheu Thai parlementslid Worachai Hema. Hij denkt zelfs dat het ontwerp zo geschreven is dat het wel afgewezen moet worden in het geplande referendum. Worachai verdenkt Prayut ervan dat die daarna artikel 44 van de interim-grondwet gebruikt om een door het leger beheerste regering te vormen.
Kernpunten van de nieuwe grondwet zijn volgens Meechai de versterkte strijd tegen corruptie, garanties voor begrotingsdiscipline en mechanismen om de macht van de overheid te controleren. Onafhankelijke organen krijgen echter geen extra bevoegdheden; de grondwet geeft alleen aan wat beschouwd wordt als corruptie en ethische overtredingen.
In bijgaand kader de belangrijkste artikelen van de 270 artikelen.

Vice-premier: Wees niet bevreesd voor nieuwe grondwet
31 januari – Vrees niet, want ik verkondig u grote blijdschap (Lukas 2:10). Is het blasfemie wanneer ik met dit bijbelwoord begin? Maar de kop van het openingsverhaal vandaag op de voorpagina van Bangkok Post deed me denken aan de geboorteaankondiging van OLH door de aartsengel Gabriël. BP kopt namelijk: People ‘need not fear’ the new charter.
Met ‘new charter’ wordt de ontwerp-grondwet bedoeld die vrijdag is gepresenteerd. Wekenlang heeft een commissie zich over de tekst gebogen, proefballonnetjes opgelaten en het onverenigbare proberen te verenigen, want de (politieke) scheidslijnen in Thailand zijn scherp: rood vs geel, stad vs platteland, rijk vs arm, studenten vs junta, boeren vs elite.
Of de nieuwe grondwet, die in een referendum aan de bevolking wordt voorgelegd ‘grote blijdschap’ zal brengen, valt nog te bezien. Vice-premier Wissanu probeert alvast zorgen weg te nemen dat de grondwet de macht van toekomstige burgerregeringen zal beperken en dat extra bevoegdheden voor toezichthoudende organen nodig zijn om een ‘crisis panel’* te voorkomen.
Wissanu zegt dat geen enkele grondwet ter wereld, ook voorgaande Thaise grondwetten niet, ‘volledig democratisch’ is. De ontwerp-grondwet versterkt onafhankelijke organen en elimineert de behoefte aan een crisis panel. Die organen zijn het Constitutionele Hof, de National Anti-Corruption Commission, de Kiesraad, de National Human Rights Commission en de Ombudsman. ‘Ze hebben specifieke taken en kunnen niet in het werk van de regering ingrijpen. Geen enkel orgaan heeft excessieve taken.’
Volgens Wissanu pakt de nieuwe grondwet drie problemen aan die het land benadelen: een gebrek aan discipline, lakse toepassing van de wet en wijdverspreide corruptie. De wet geeft duidelijk aan wat als corrupt en immoreel wordt beschouwd en introduceert ‘mechanismen’ die effectief corrupte mensen uit de politiek houdt. De NACC krijgt meer bevoegdheden en de anti-corruptiewet zal strengere straffen bevatten.
Voormalig regeringspartij Pheu Thai zegt bij monde van secretaris-generaal Chawalit dat de nadruk op corruptiebestrijding misleidend is. De ontwerp-grondwet helpt de coupplegers om de macht over te dragen aan mensen ze vertrouwen. Concreet: NCPO-leden mogen zich verkiesbaar stellen en het draconische artikel 44 blijft van kracht dat het NCPO-hoofd [Prayut dus] absolute macht verleent. Politieke partijen worden verzwakt, meent Chawalit. De grondwetcommissie dient het ontwerp te wijzigen om te voorkomen dat het sneuvelt in het referendum en dan zou 3 miljard baht over de balk gegooid zijn, zegt hij.
Dinsdag buigt het kabinet zich over de ontwerp-grondwet. Eind maart moet de definitieve tekst klaar zijn, waarna het ontwerp in een referendum aan de bevolking wordt voorgelegd.
* De term crisis panel verwijst naar de eerste ontwerp-grondwet die gesneuveld is, onder andere omdat die de vorming van een panel mogelijk maakte dat in tijden van politieke crises de macht kon overnemen. Een soort legitieme coupe dus.

Zondag 31 januari
– Follow-up op het bericht over de ontwerp-grondwet, waarvan de tekst vrijdag bekend is gemaakt. Politieke partijen die in de toekomst campagne voeren, zijn voortaan verplicht de Kiesraad te informeren hoe ze hun plannen denken te financieren wanneer ze aan de macht zijn. [Een regel die duidelijk geïnspireerd is op de projecten die Pheu Thai bij de vorige verkiezingen beloofde, zoals het hypotheeksysteem voor rijst, de subsidie op de aanschaf van een eerste auto en huis en de tablet computers voor leerlingen.]
‘Het principe van deze eis is niet om populistisch beleid te verbieden, maar om er zeker van te zijn dat overheidsgeld niet wordt uitgegeven aan projecten die het land schaden’, zegt de secretaris van de grondwetcommissie. De partijen moeten in hun rapportage aan de Kiesraad ook aangeven wat de concrete voordelen van hun plannen zijn.
De secretaris zegt dat voorgaand regeringsbeleid geleid heeft tot een overproductie van enkele agrarisch producten, omdat de boeren geen acht sloegen op de marktvraag. Als gevolg daar duikelde de prijs van die producten.

Analyse grondwet: Tegenstanders houden hun kruit nog droog
1 februari – Geen opening krant, maar wel ruim bemeten: een analyse van de te verwachten politieke situatie, nu de ontwerp-grondwet vrijdag is gepresenteerd. De messen worden geslepen, maar het steekspel is nog niet begonnen. Wel hebben voormalig regeringspartij Pheu Thai en het UDD (roodhemden) al eerder laten weten het ontwerp [dat ze nog niet eens volledig kenden] ‘ondemocratisch’ en ‘een heksenjacht op politici’ te vinden.
Veel politici hebben al gezegd de forums over de ontwerp-grondwet te zullen mijden, want dat zou uitgelegd kunnen worden als steun aan de junta. Politicoloog Wanwichit (Rangsit universiteit) denkt dat de rivaliserende politieke partijen in hun verzet tegen de grondwet hun krachten kunnen bundelen waardoor ‘politieke onderstromen voor de NCPO worden versterkt’.
Ze kunnen de bevolking bewerken door te zeggen dat hun favoriete parlementslid ‘gepest’ wordt door de strengere regels die de grondwet stelt aan de besteding van gelden. Ze zouden daardoor minder voor de eigen regio kunnen doen.
De grondwetcommissie onder leiding van voorzitter Meechai heeft de antwoorden al klaar, maar of het haar lukt enkele gecompliceerde wettelijke onderwerpen uit te leggen, is de vraag. En wanneer het haar niet lukt, kan het publieke ongenoegen toenemen en dat betekent weinig goeds voor het referendum.
Wat er gaat gebeuren als de bevolking nee stemt, is nog niet bekend. De opties zijn: een derde poging om een acceptabele grondwet te schrijven [waardoor de junta nog langer aan de macht kan blijven], de huidige beknopte interim-grondwet aanvullen of oude grondwetten uit de kast halen. ‘Het is een gecompliceerd politiek spel’, zegt Wanwichit.

Grondwet: Drie commentaren, drie visies
2 februari – Drie commentaren en analyses in de krant van gisteren over de ontwerp-grondwet, die vrijdag is gepresenteerd. En alle drie leggen ze verschillende accenten.
Veera Prateepchaikul is bang dat weinig mensen de grondwet begrijpen, zelfs degenen met enige juridische kennis, want die staat vol met juridisch jargon en kruisverwijzingen. Je krijgt er hoofdpijn van. Dus komt het erop neer dat mensen het stemadvies van hun politieke partij zullen volgen. Veera pleit voor een populaire versie waarin aandacht wordt besteed aan de kernpunten van de grondwet.
De Thaise kwaliteitskrant Matichon schrijft dat CDC-voorzitter Meechai een grondwet aflevert, ‘die we niet kunnen weigeren’. Twee redenen:
1 De nieuwe grondwet heeft tot doel corruptie in te tomen. Politieke fraude in het bijzonder wordt streng bestraft. De begrotingsuitgaven van de regering moeten voldoen aan in de wet aangegeven regels. Wanneer een minister de regels overtreedt, valt het gehele kabinet. Het kopen van stemmen leidt tot een levenslange politieke ban en niet zoals thans 5 jaar. Het idee om de grondwet te ‘verkopen’ als anti-corruptie is slim, aldus Matichon.
2 Meechai slaat twee vliegen in één klap, want de opponenten kunnen ervan beschuldigd worden corrupte praktijken niet te willen aanpakken. In de woorden van Meechai in een interview: ‘Wanneer de mensen de ontwerp-grondwet afwijzen, hebben ze geen grondwet om te gebruiken en eindigen ze met de huidige (beperkte) interim-grondwet.’
Er ontstaat dan een situatie waarin premier Prayut gebruik zou kunnen maken van de absolute macht die artikel 44 hem verleent. ‘Dat is geen goed nieuws voor degenen die willen dat een volledige democratie terugkeert.’
Het commentaar van Bangkok Post vind ik het minste van de drie. De krant is pessimistisch over de uitslag van het referendum en hamert vooral op het ontbreken van publieke inbreng. Alsof dat een garantie is voor een tekst die de toets der kritiek kan doorstaan. (Bron: Bangkok Post, 1 februari)

Dinsdag 2 februari
– De nieuwe grondwet, die vrijdag is gepresenteerd, heeft gisteren tijdens een bijeenkomst van NGO’s een duimpje omlaag gekregen omdat ‘rechten en vrijheden van vorige grondwetten’ worden teruggedraaid.
‘Wanneer de CDC geen notie neemt van de stem van de bevolking, stemmen we “nee” in het referendum’, zegt coördinator Ronnachai van het Reinforcement Institute for Communal Resources Management. Maar dat gaat de meeste NGO’s te ver. Nee stemmen, is ieders individuele keuze. Ze zeggen alleen de zwakke punten te willen blootleggen. Er werd nog veel meer gezegd en dat kunt u allemaal lezen in Civil society not happy with CDC draft charter.

Woensdag 3 februari
– Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Ik geef de titels zodat u de drie verhalen zelf kunt opzoeken op de website:
• Elections ‘must stick to roadmap’
• Activists call for community rights amendments in charter
• PM lashes oud over charter reporting

Donderdag 4 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Ik geef de titels zodat u de twee verhalen zelf kunt opzoeken op de website:
• CDC blasted with charter queries (opening krant)
• Draft seeks to erode checks and balances (analyse)

Vrijdag 5 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Ik geef de titel zodat u het verhaal zelf kunt opzoeken op de website:
• CDC agrees to rejig draft constitution

Zaterdag 6 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Ik geef de titel zodat u het verhaal zelf kunt opzoeken op de website:
• Rights ‘intact’ in draft charter

Zondag 7 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Ik geef de titel zodat u het verhaal zelf kunt opzoeken op de website:
• Draft charter clauses to be reviewed

Maandag 8 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Ik geef de titels zodat u de verhalen zelf kunt opzoeken op de website:
• Appointed Senate plan stirs new ire (opening krant)
• ‘No plan’ for cadets to sell draft charter

Dinsdag 9 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Ik geef de titel zodat u het verhaal zelf kunt opzoeken op de website:
• NRSA takes aim at new poll rules (opening krant)

‘Regeren is moeilijker dan de macht overnemen’
9 februari – Na twee jaar aan de macht te zijn, moet premier Prayut inmiddels wel tot het inzicht zijn gekomen dat een land regeren minder gemakkelijk is dan de macht overnemen. Siam Rath Weekly geeft Prayut dan ook de raad vroege verkiezingen te houden: dat is de veiligste en meest waardige manier om de Thaise verdeelde politiek achter zich te laten.
Prayut is erachter gekomen, stelt de bijlage van het dagblad, dat de ‘roadmap to democracy’ die voorziet in nieuwe verkiezingen volgend jaar, een kronkelig pad is en moeilijker dan hij heeft gedacht, met name nadat de nieuwe grondwet in haar eerste versie door polici is afgeschoten en versie twee hetzelfde lot lijkt te zijn beschoren. Voormalig regeringspartij Pheu Thai slijpt haar messen, het wachten is op de Democratische partij of die zich ook aansluit bij de boycot van de wet, waarover de bevolking in een referendum gaat stemmen.
‘De tegenstand tegen de nieuwe ontwerp-grondwet is zo sterk dat het de vraag is of nieuwe verkiezingen volgens de planning kunnen worden gehouden zonder dat het land in een nieuwe ronde politieke conflicten verwikkeld raakt’, stelt het tijdschriftartikel.
De politiek wijst het ontwerp af, omdat de politieke partijen en de regering worden verzwakt.  Bovendien worden de NCPO-leden niet tegengehouden om aan de verkiezingen deel te nemen; dat verbod geldt alleen voor leden van de grondwetcommissie. Het ontwerp staat de NCPO ook toe om tot de verkiezingen aan de touwtjes te blijven trekken. En de NRSA, het orgaan dat werkt aan hervormingen, blijft een jaar na inwerkingtreding van de grondwet bestaan.
SRW: ‘Deze kwesties voeden de beschuldiging dat het militaire regime langer aan de macht wil blijven. Het wantrouwen werd nog eens vergroot toen de CDC bekend maakte wellicht drie maanden extra nodig te hebben om de vereiste organieke wetten te maken.’
Maar de premier heeft onlangs nog eens bevestigd vast te houden aan de routekaart waarin de verkiezingen zijn gepland voor juli 2017, want hij beseft dat zijn positie steeds lastiger zal worden wanneer hij langer aan de macht blijft.
‘Prayut en zijn economisch team moeten uitgeput zijn door alle problemen te behandelen die op hun pad komen. En alhoewel vice-premier Somkid diverse maatregelen heeft genomen om de economie te stimuleren, lijken ze weinig vrucht te dragen. Deel van het probleem is het gebrek aan enthousiasme van bureaucraten die het zichzelf niet lastig willen maken door projecten uit te voeren van een regering die niet lang meer aan de macht is.’
Het blad heeft daarom wel begrip voor Prayut’s uitvallen naar de pers, want kritiek op de grondwet beschouwt hij als kritiek op hem. (Bron: Bangkok Post, 8 februari)

Woensdag 10 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Ik geef de titel zodat u het verhaal zelf kunt opzoeken op de website:
• Foreign diplomats question how draft charter will prevent strife

Abhisit maakt van zijn hart geen moordkuil
11 februari – De ontwerp-grondwet is een stap achteruit, zegt voormalig premier en oppositieleider Abhisit. In een uitgebreid openingsverhaal vandaag krijgt Abhisit alle gelegenheid om zijn bezwaren te uiten. Geen enkel woord van lof komt uit zijn mond. Zijn voornaamste bezwaar geldt het voorlopige artikel 257.
Volgens dit artikel blijft de junta na de algemene verkiezingen aan de macht totdat een nieuw kabinet is gevormd. Dat betekent dat premier Prayut ook gebruik kan maken van het draconische artikel 44 van de interim-grondwet, dat hem absolute macht verleent. Abhisit oppert: ‘Stel je voor dat hij de eerste vergadering van het parlement een jaar uitstelt. Is dat mogelijk?’
Abhisit meent dat de rechten en vrijheden in het ontwerp de vergelijking met de grondwet van 2007 niet kunnen doorstaan. Daarin werden gemeenschapsrechten beschermd door een verplichte milieu- en gezondheidseffectrapportage bij projecten met mogelijke schadelijke gevolgen voor milieu, natuurlijke hulpbronnen en de gezondheid van mensen. De grondwet garandeerde ook volledige bescherming van de media en het recht van vergadering.
Andere kritiekpunten van Abhisit hebben betrekking op de verkiezing van de Senaat, waarvan de helft niet meer rechtstreeks wordt gekozen, maar via een voorgekookte kandidatenlijst, de mogelijkheid die de wet biedt voor een niet-parlementslid als premier alsmede het in elkaar schuiven van de landelijke en districts kieslijst voor het Huis van Afgevaardigden.
In bijgaand kader Abhisit’s voorstellen voor verandering. In een tweede artikel komt CDC-voorzitter Meechai aan het woord, maar dat mag u zelf lezen: Meechai offers include charter ‘comforts’.

Vrijdag 12 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Pagina 3 is vandaag geheel gewijd aan de grondwet. Ik geef de titels zodat u de verhalen zelf kunt opzoeken op de website:
• Poll on for next year, even if charter fails
• Scholars call for changes to DCD draft
• Chartchai says NCPO ‘must retain’ Section 44 powers

Zaterdag 13 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Vandaag 1 artikel over de grondwet. Ik geef de titel zodat u het verhaal zelf kunt opzoeken op de website:
• NLA takes aim at provisions, puts together report for CDC to mull

Stemadvies referendum nieuwe grondwet

Kort nieuws maandag 15 februari
– Vandaag 1 artikel over de grondwet. Ik geef de titel zodat u het verhaal zelf kunt opzoeken op de website: Set eight-year term limit for all politicians, charter drafters told.
Op de foto stemadvies voor het referendum over de nieuwe grondwet. De foto werd gemaakt bij het Victory Monument (Bangkok) waar een campagnegroep [geen details] stickers toonde met Vote No. Ben benieuwd of premier Prayut nog reageert.

Dinsdag 16 februari
– Nooit verkeerd om goede voornemens te maken. De National Anti-Corruption Commission, waarvan het bestuur is vernieuwd, neemt zich voor dit jaar tweemaal zoveel zaken af te ronden als vorig jaar. De target is 500 corruptiezaken. De commissie reageert met dat voornemen op kritiek over de trage voortgang in onderzoeken. Vorig jaar behandelde de commissie 230 zaken.
De NACC kampt met een enorme achterstand van 12.000 zaken. Daarvan zijn 9.839 in de eerste onderzoeksfase. ‘Ik moet toegeven dat ik me zorgen maakt’, zegt de nieuw benoemde voorzitter Watcharapol. Om de werkdruk te verlichten worden kleinere zaken doorgeschoven naar de provinciale NACC-kantoren. De centrale commissie krijgt daardoor meer lucht om de grote vissen aan te pakken.
De grondwetcommissie (CDC) is door de NACC gevraagd in de ontwerp-grondwet geen tijdslimiet te stellen op haar werk. Dat kan wel in een organieke wet, voorzien van een uitstelregeling. De CDC heeft een limiet van 1 jaar en 8 maanden voorgesteld, volgens de NACC niet voldoende bij grote zaken die de medewerking vereisen van vele betrokkenen. Het besluit van de CDC om de NACC en trouwens ook de Kiesraad en de Rekenkamer de bevoegdheid te geven de regering te waarschuwen bij beleid dat corruptiegevoelig is, valt in goede aarde bij de corruptie bestrijders.

Dinsdag 16 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Vandaag 1 artikel over de grondwet. Ik geef de titel zodat u het verhaal zelf kunt opzoeken op de website:
• Khunying Sudarat slams draft charter; Watchdogs could vie to bring down govt

Woensdag 17 februari
– De National Reform Steering Assembly (NRSA) heeft met 164 tegen 4 stemmen goedkeuring verleend aan de nationale strategiewet. Die wet regelt de instelling van een strategiecommisssie die de komende 20 jaar politici en autoriteiten in de gaten houdt of ze zich aan de geformuleerde strategie houden. De voorstanders verdedigen de commissie omdat die geen directe macht heeft, maar alleen overheidsdiensten kan vragen actie te ondernemen tegen personen die in de fout gaan en bij politici de Senaat. De NACC onderzoekt vervolgens de misdragingen.
De strategie is nodig om nog niet gerealiseerde hervormingsplannen van de NRSA en andere organen te volgen. Sommige NRSA-leden vrezen dat de commissie een andere versie is van het crisispanel, dat door de eerste grondwetcommissie (CDC) is voorgesteld en op veel kritiek stuitte. Dat panel zou de vrijbrief zijn voor een legale coup. Het zou in tijden van crises de macht kunnen overnemen. De huidige CDC heeft het niet overgenomen.

Donderdag 18 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Vandaag 3 artikelen over de grondwet. Ik geef de titels zodat u ze zelf kunt opzoeken op de website:
• EC will make draft available to public
• Environmentalists slam draft charter
• Abhisit urges strategy bill caution

Veel nieuws vandaag, wat sla ik over?
19 februari – Vandaag kende een moeizame start voor uw redacteur, want de krantenbezorger had een vrije dag genomen en de motortaxibestuurder die de krant voor me opdook, ving ook in de buurt bot, dus moest een eind rijden om me gelukkig te maken. Heb hem 100 baht gegeven.
De krant bevat veel nieuws, te veel voor deze arme jongen, dus de volgende artikelen die minder relevant zijn voor Nederlandse en Belgische lezers, sla ik over:
1 Openingsverhaal: NCPO asks drafters to extend rule. De militaire regering wil na de verkiezingen aan de macht blijven totdat een nieuw kabinet is aangetreden met als doel te voorkomen dat het land verwikkeld raakt in een nieuwe politieke crisis.
2 Pagina 3: EC drafts bill for smooth charter vote. De Kiesraad heeft de laatste hand gelegd aan een wet die een soepel verloop van het referendum [over de ontwerp-grondwet] moet garanderen. Verspreiding van berichten en beelden die het referendum in een kwaad daglicht stellen, zijn verboden.

Zaterdag 20 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Vandaag 1 artikel over de grondwet. Ik geef de titel zodat u het verhaal zelf kunt opzoeken op de website:
• Wissanu defends proposal to maintain order after poll. De regering wil tussen de verkiezingen en de vorming van een nieuw kabinet aan de macht blijven om politieke conflicten te voorkomen.

Pheu Thai opent frontale aanval op grondwet
21 februari – In de continuing story over de ontwerp-grondwet verwijs ik, sinds de tekst bekend is, doorgaans naar de website van Bangkok Post, maar laat ik daar vandaag maar eens een uitzondering op maken. Pheu Thai heeft een harde aantal geopend op de grondwetcommissie (CDC).
De voormalige regeringspartij met Yingluck als premier beschuldigt de samenstellers ervan tegen haar samen te zweren. De commissie heeft een een document gebrouwen dat haar blokkeert van de macht, schrijft PT in een gisteren uitgegeven verklaring.
Daartoe heeft de CDC een ‘four-step ladder’ bedacht met artikelen die PT aan banden leggen met als uiteindelijk doel dat PT geen meerderheid verwerft in het Huis van Afgevaardigden (eerste trede van de ladder). Indien het PT wel lukt een meerderheid te verwerven, kunnen artikelen worden gebruikt om PT te verzwakken en haar te dwingen een niet-gekozen outsider als premier te benoemen.
De derde stap om de partij te neutraliseren bestaat uit de bevoegdheid van het Constitutionele Hof om  een eind aan het bestuur te maken zonder de noodzaak van een militaire coup. Ten slotte kritiseert de partij de bevoegdheid van het Hof om verkiezingscampagnes te controleren en personen met een politieke functie te verwijderen.
‘De ontwerp-grondwet moet gestopt worden ter voorkoming van beschadiging van land en bevolking’, zegt de verklaring.
Over de strijd tegen corruptie die volgens de makers centraal in de wet staat, zegt PT dat die eenzijdig gericht is op politieke partijen en politici. Dat zouden de corrupte herrieschoppers zijn. PT wijst erop dat ook andere organisaties corrupt zijn, zoals het leger en dat onafhankelijke organen worden geplaagd door vooroordeel en meten met twee maten. De CDC dient ook hiervoor anti-corruptie maatregelen in de wet op te nemen.
Vooraanstaand PT-lid Chaturon hekelde gisteren het voorstel om de door de militairen geleide regering tijdens de overgangsperiode naar burgerlijk bestuur verantwoordelijk te laten blijven voor de veiligheid. Chaturon noemt dat een poging van de junta om haar greep op de macht te verlengen. Hij vindt dat daarover in het referendum een vraag moet worden gesteld.

Zondag 21 februari
– In Kort nieuws van vrijdag vertaalde ik Ror Dor territorial defence students als reserveofficieren, maar die vertaling is strikt genomen niet juist. Ror Dor is een militair trainingsprogramma voor middelbare-schoolleerlingen. Wanneer ze het volgen, zijn ze vrijgesteld van de dienstplicht.
De leerlingen worden op vrijwillige basis voor en tijdens het referendum het land ingestuurd, volgens de regering om begrip voor het referendum te kweken en kiezers te helpen bij het uitbrengen van hun stem, maar volgens critici om de uitslag te beïnvloeden.
‘De regering heeft geen bijbedoelingen’, zegt regeringswoordvoerder Sansern. ‘In oorlog verdedigen soldaten het land, in vredestijd leveren ze hun bijdrage aan de ontwikkeling van het land.’ De leerlingen krijgen thans voorlichting over de kernpunten van de ontwerp-grondwet. Het referendum wordt naar verwachting in juli gehouden.

Maandag 22 februari
Vandaag 1 artikel over de grondwet en 1 over de strategiewet. Ik geef de titels zodat u ze zelf kunt opzoeken op de website:
• Flak for military hand-over call. De Democratische partij verzet zich tegen het voorstel om de militaire regering tussen de verkiezingen en het aantreden van een nieuw kabinet verantwoordelijk te laten blijven voor de veiligheid. Dat voorstel is gedaan door de regering met het doel politieke conflicten in die periode te voorkomen.
• Pheu Thai joins strategy bill critics. De omstreden wet, een voorstel van de NRSA, regelt een framework voor het overheidsbeleid in de komende 20 jaar. Laat het in de handen van een nieuwe, jongere generatie, zegt PT.

Regering weigert uitgestoken hand van Thaksin
23 februari – De regering weigert het olijftakje dat Thaksin heeft aangeboden – of anders geformuleerd voor de minder religieus onderlegde lezers – de uitgestoken hand van oud-premier Thaksin voor een dialoog. Of nog anders geformuleerd: gooit de deur dicht.
Topambtenaren noemen Thaksin’s veroordeling tot 2 jaar gevangenisstraf wegens machtsmisbruik (die hij ontliep door te vluchten) als belangrijkste reden voor de weigering. Thaksin heeft de wet overtreden en is derhalve niet in de positie om met degenen die de wet maken, te overleggen.
Vice-premier Tanasak zei gisteren dat de regering zich ongemakkelijk voelt en niet bereid is met hem te praten, alhoewel hij geen voorwaarden vooraf stelt, zoals hij in twee interviews in buitenlandse media zegt. Vermoed wordt dat hij een aantal voorstellen in zijn achterzak heeft omdat de onlangs gepresenteerde ontwerp-grondwet tot controverse in de Thaise samenleving leidt. ‘Maar het is moeilijk om met iemand te praten die gezocht wordt voor criminele zaken.’
Thaksin, die zijn stilzwijgen van een maand verbrak, zei dat de ontwerp-grondwet schadelijk is voor de fragiele economie van het land; de wet lijkt tot doel te hebben het militaire regime langer te laten voortduren.
Maar CDC-woordvoerder Amorn tilt niet zwaar aan Thaksin’s mening. ‘Het is slechts één mening. Hij heeft niet genoeg invloed om de ontwerp-grondwet af te schieten. Het lot ervan wordt door het volk beslist in een referendum.’ Amorn wijst erop – het is eerder gezegd – dat de wet geschreven is om een eind te maken aan de corruptie, dus ‘kan niet toegestaan worden dat ze [Thaksin en de regering] er gezamenlijk gesprekken over houden’.
Politicoloog Chaiyan, verbonden aan de Chulalongkorn universiteit, meent dat het conflict tussen Thaksin en de regering politieke gevolgen heeft, die gunstig kunnen zijn voor de regering. Thaksin mag dan hopen dat hij met zijn opmerkingen steun consolideert, maar zijn tussenkomst kan leiden tot verlenging van het het NCPO-bewind. ‘De NCPO kan dit gebruiken als bewijs dat de Thaise politieke situatie onbeslist is en rivaliserende groepen nog steeds een groot conflict hebben.’
Pheu Thai ‘zwaargewicht’ Noppadon ziet het anders. ‘Thaksin sprak uit oprechtheid en liefde voor Thailand.’

Dinsdag 23 februari
Vandaag 2 artikelen over de grondwet. Ik geef de titels zodat u ze zelf kunt opzoeken op de website:
• Ovec demands charter tweak. Het Office of the Vocational Education Commission vraag de grondwetcommissie een artikel te wijzigen dat uitgelegd kan worden als een middel om leerlingen van beroepsopleidingen lesgeld te laten betalen.
• CDC unveils new rights protections. De grondwetcommissie gaat de artikelen herzien die individuele en gemeenschapsrechten alsmede het recht op een gezonde omgeving regelen.  Academici en actievoerders hebben daarop aangedrongen.

Woensdag 24 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Vandaag 2 artikelen over de grondwet. Ik geef de titels zodat u ze zelf kunt opzoeken op de website:
• CDC tipped to veto ‘hold onto power’ proposal. Een analyse waarin de auteurs op gezag van politieke waarnemers schrijven dat het voorstel van de regering om haar tussen de verkiezingen en de vorming van nieuw kabinet verantwoordelijk te laten blijven voor de veiligheid, geen steun krijgt in de grondwetcommissie.
• PM rejects talks with Thaksin. Eigenijk oud nieuws, want dat was al gemeld. Thaksin sprak gisteren met Al Jazeera en herhaalde zijn kritiek op de ontwerp-grondwet.

Regering zet grondwetcommissie onder druk
25 februari – De regering heeft de grondwetcommissie (CDC) onder druk gezet om haar voorstel voor de periode tussen de verkiezingen en het aantreden van een nieuw kabinet niet af te wijzen. Doet ze dat wel, dan houdt de regering haar verantwoordelijk voor de eventuele politieke crises die ontstaan. De militaire regering wil in dat ‘interbellum’ verantwoordelijk blijven voor de veiligheid.
Die waarschuwing is gisteren geuit door vice-premier Wissanu. Het kabinet heeft het voorstel gedaan om een herhaling van de politieke crisis te voorkomen, die leidde tot de coup van mei 2014. Voorafgaand aan de coup had het land te maken met straatprotesten, ontbinding van het Huis van Afgevaardigden en mislukte algemene verkiezingen. Wissanu zegt dat de CDC het voorstel mag afwijzen, indien ze meent dat de nieuwe grondwet voldoende waarborgen biedt om een crisis het hoofd te bieden.
In totaal heeft de regering zestien wijzingsvoorstellen gedaan voor de ontwerp-grondwet. Wissanu overlegde gisteren met CDC-voorzitter Meechai. Die zei dat de NCPO geen bevoegdheden krijgt over de nieuw gekozen regering. ‘We willen geen halfbakken democratie.’ De instelling van een speciaal orgaan dat na de verkiezingen een eventuele politieke patstelling oplost, acht hij ‘onwaarschijnlijk’.
Critici hekelen het controversiële voorstel als een poging van de militaire regering om een nieuwe regering te kunnen controleren en langer aan de macht te blijven. Prayut schijnt ook voorgesteld te hebben dat de NCPO vijf jaar verantwoordelijk blijft voor de veiligheid, maar dat heb ik niet eerder gelezen. Wissanu meent dat een tijdelijke maatregel gedurende de overgangsperiode nodig is, maar die hoeft niet zo lang te duren.
Het artikel bevat verder de (voor de hand liggende) reacties van twee roodhemdleiders en voormalig oppositieleider Abhisit. Abhsit ziet het regeringsvoorstel als een gebrek aan vertrouwen. Het toont aan dat zelfs de regering niet zeker weet of wat ze gedaan heeft, de problemen van het land kan oplossen. Voor het gehele artikel zie Drafters risk crisis blame after poll.

Vrijdag 26 februari
Vandaag 1 artikel over de grondwet. Ik geef de titel zodat u het zelf kunt opzoeken op de website:
• CDC warns next govt ‘must heed reforms’
Zie verder de pagina Grondwetwijziging

Maandag 29 februari
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Vandaag 1 artikel over de grondwet. Ik geef de titel zodat u het zelf kunt opzoeken op de website:
• Prawit insists NCPO will go after 2017 poll. Vice-premier Prawit heeft een misverstandje weggewerkt over een uitspraak van premier Prayut. Hij bedoelde niet dat hij nog 5 jaar als premier aan de macht blijft, maar dat het vijf jaar kan duren om alle hervormingsplannen uit te voeren.

Woensdag 2 maart
Bericht aan lezers die over de grondwet willen lezen.
Vandaag 1 artikel over de grondwet. Ik geef de titel zodat u het zelf kunt opzoeken op de website:
• Govt backs voter turnout rule. Het kabinet en de NCPO hebben een besluit genomen over de definitie van meerderheid van stemmen in het referendum over de ontwerp-grondwet.  De vraag was: dient het ontwerp gesteund te worden door een meerderheid van alle stemgerechtigde kiezers of alleen de kiezers die een stem uitbrachten. Gekozen is voor de laatste optie.

Homepagina 2 maart
Campagnes tegen de ontwerp-grondwet zijn verboden. Alleen in debatten, georganiseerd door de Kiesraad, mogen tegenstanders hun zegje doen. Organisatoren van debatten tegen  het ontwerp doen dat op eigen risico. ‘We hebben verschillende wetten om hen aan te pakken, zoals de wet tegen smaad en openbare bijeenkomsten’, dreigt vice-premier Wissanu.
De junta ziet er vanaf om de ontwerp-tekst naar tachtig procent van de kiezers te sturen, zoals aanvankelijk de bedoeling was. In plaats daarvan gaat de grondwetcommissie een handboek produceren met eenvoudige infographics dat op websites wordt geplaatst en in advertenties.

Donderdag 3 maart
Vandaag 1 artikel over de grondwet. Ik geef de titel zodat u het zelf kunt opzoeken op de website:
Fix charter loopholes or ‘chaos returns’. Een vooraanstaand academicus waarschuwt dat het door de grondwetcommissie voorgestelde kiesstelsel rammelt en coalitieregeringen vatbaar maakt voor militaire interventie. Als het niet veranderd wordt, kan binnen 10 jaar weer een coup plaatsvinden.

Vrijdag 4 maart
Vandaag 1 artikel over de grondwet. Ik geef de titel zodat u het zelf kunt opzoeken op de website:
PM backs appinted Senate proposal. Premier Prayut steunt het voorstel voor een Senaat van benoemde senatoren voor de eerste vijf jaar na de verkiezingen. Die vormen een garantie voor hervormingen, zegt hij.

Zondag 6 maart
Vandaag 1 artikel plus een kader over de grondwet. Ik geef de titels plus links zodat u ze zelf kunt opzoeken op de website:
• NLA to consider charter change proposals plus een kader met als titel Group fears constitution will hurt consumer rights. Het parlement vergadert donderdag over de voorstellen die het kabinet en de NCPO hebben gedaan voor wijziging van de ontwerp-grondwet.

Dinsdag 8 maart
Vandaag 1 artikel plus een kader over de grondwet. Ik geef de titels plus links zodat u ze zelf kunt opzoeken op de website:
• CDC can veto post-election Senate plan. Gedoe over de Senaat die niet meer rechtstreeks gekozen gaat worden. Aanleiding voor CDC-voorzitter Meechai een bijeenkomst van de ‘five rivers’ niet bij te wonen. [Kabinet, NCPO, NLA, CDC en NRSA] . Voer voor fijnproevers.

Democratie is meer dan de helft plus één
24 maart – Vrijheid en rechten blijken niet uit alleen uit het recht om te stemmen, zegt voormalig premier Anand Panyarachun. Hij waarschuwde gisteren in een speech bij de Foreign Correspondents’ Club of Thailand tegen majoritarianism (meerderheidsdenken, oftewel de ‘dictatuur’ van de helft plus één). Hij zei dat de wensen en standpunten van iedereen gehoord en gerespecteerd moeten worden en niet alleen die van de overwinnaars.
Meerderheidsbewind geeft de winnende partij geen mandaat om maar te doen wat ze belieft. Nu Thailand op weg is naar verkiezingen is het noodzakelijk voor de winnaars om zichzelf te beschouwen als vertegenwoordiger van het hele land en niet alleen van de mensen die op hen hebben gestemd. Anand gaf Thais de raad terug te kijken naar hun eerdere gedrag om beter begrijpen hoe dit heeft bijgedragen aan de huidige situatie van het land: ‘Het is achteraf bezien duidelijk dat globalisering, consumentisme, extravagantie, oneerlijkheid en onbescheidenheid geleid hebben tot tekortkomingen bij zowel de regering als het bedrijfsleven.’
Thailand heeft volgens hem nooit een echte democratische transitie doorgemaak; Thais hebben de neiging te focussen op vorm en niet op inhoud. ‘We volgen procedures en nemen deel aan verkiezingen.Maar we besteden heel weinig aandacht aan het ontwikkelen van instituten die van belang zijn voor een duurzame democratie.’
Anand is een van de opstellers van de veelgeprezen grondwet van 1997 die als people’s charter bekend staat. Drie nieuwe organen zagen toen het licht: de Kiesraad, de NACC en het Constitutionele Hof. Andere werden geherstructureerd, zoals de Ombudsman.

Donderdag 24 maart
– Ik meldde gisteren dat de grondwetcommissie een compromis heeft bedacht voor de voorstellen die de junta heeft gedaan voor de ontwerp-grondwet. Vice-premier Wissanu, die het idee heeft gelanceerd van een volledig benoemde Senaat met een zittingstermijn van 5 jaar, is er content mee. Alhoewel niet alle voorstellen zijn gehonoreerd, is het belangrijkste overgenomen; de benoeming van de Senaat in plaats van verkiezing. Zie verder het bericht van 23 maart: Grondwetcommissie probeert ’t met een compromis.

  • Geen Trackbacks
  • Reacties (0)
  1. Nog geen reacties