Cambodja-Thailand voor ICJ

 

Na 49 jaar is Preah Vihear weer terug in Den Haag
26 mei – Het Internationale Hof van Justitie te Den Haag buigt zich maandag over het verzoek van Cambodja om zijn uitspraak van 1962, waarbij Hindu-tempel Preah Vihear aan Cambodja werd toegewezen, nader te precisiëren. Cambodja wil het Hof een uitspraak ontlokken over het gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel dat door Thailand en Cambodja wordt geclaimd en waar regelmatig troepen van beide landen slaags raken.

Het Hof wees in 1962 de tempel aan Cambodja toe met als voornaamste argument dat Thailand zich nooit had verzet tegen de zogeheten Dangrek kaart. Op deze kaart liggen zowel de tempel als het omstreden gebied op Cambodjaans grondgebied. De kaart werd begin twintigste eeuw getekend door Franse officieren, toen het toenmalige Siam en Frankrijk onderhandelden over de grens. Eén rechter, sir Henry Spender, distantieerde zich destijds van de uitspraak (zie pagina Preah Vihear).
Thani Thongphakdi, woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken, verwacht dat het Hof volgende maand beslist of Cambodja’s verzoek in behandeling wordt genomen. Vervolgens duurt het, denkt hij, twee jaar alvorens het Hof een uitspraak doet. Cambodja heeft het Hof ook gevraagd een rechterlijk bevel uit te vaardigen, waarin Thailand wordt gesommeerd het omstreden gebied te ontruimen. 

Minister Kasit verdedigt Thailand in Den Haag
27 mei – Minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) leidt de Thaise delegatie die maandag en dinsdag Thailands standpunt verdedigt voor het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. Het Hof is door Cambodja gevraagd zijn vonnis uit 1962, waarbij de Hindu-tempel Preah Vihear aan Cambodja werd toegewezen, nader toe te lichten en een uitspraak te doen over het aangrenzende gebied van 4,6 vierkante kilometer dat door beide landen wordt betwist. Regelmatig raken Thaise en Cambodjaanse troepen er slaags.

Cambodja heeft het Hof ook gevraagd Thailand te sommeren zijn troepen uit het gebied terug te trekken, Thailand te verbieden militaire activiteiten te ontplooien bij de tempel en Thailand te dwingen alle activiteiten achterwege te laten die Cambodja’s rechten kunnen aantasten of het geschil tussen beide landen ingewikkeld kunnen maken.  

Managementplan Preah Vihear blijft probleem
28 mei – Cambodja is vastbesloten haar managementplan voor Hindu-tempel Preah Vihear en omgeving in te dienen bij het Unesco World Heritage Committee, dat van 19 tot 29 juni in Bahrein vergadert. Thailand verzet zich daartegen en wil dat beide landen het eerst eens worden over de grens in het gebied. Unesco-directeur Irina Bokova zou Thailand steunen, omdat het conflict tussen beide landen zeker zal escaleren wanneer het plan door de commissie wordt besproken.

Woensdag en donderdag ontmoetten beide landen elkaar tijdens een speciale bijeenkomst in Parijs, georganiseerd door Unesco, maar tot overeenstemming leidden de gesprekken niet. Premier Abhisit zei gisteren dat de regering de WHC zal vragen alles wat verband houdt met de erfgoedstatus van Preah Vihear te herzien. Volgens Abhisit heeft de vorige regering Thailand in een nadelige positie gebracht door Cambodja toe te staan de tempel eenzijdig voor te dragen voor de erfgoedstatus. Preah Vihear werd in 2008 op de Werelderfgoedlijst geplaatst. Vorig jaar blokkeerde Thailand ook al de behandeling van het managementplan tijdens de WHC-vergadering in Brazilië.
Internationaal Hof van Justitie
Ook in Den Haag staan Thailand en Cambodja lijnrecht tegenover elkaar. Cambodja heeft het Internationale Hof van Justitie gevraagd zijn uitspraak uit 1962, waarbij Preah Vihear werd toegewezen aan Cambodja, nader toe te lichten, met name ten aanzien van het eigendom van de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel die door beide landen wordt geclaimd en waar troepen regelmatig slaags raken. Cambodja wil tevens dat het Hof Thailand een aanwijzing geeft het gebied te ontruimen.

Thailand zal het Hof vragen het verzoek niet in behandeling te nemen, omdat beide landen hun problemen via bilaterale kanalen, zoals  het General Border Committee, kunnen oplossen, zegt premier Abhisit. Maar Cambodja bestrijdt dit; het heeft eerder de VN Veiligheidsraad en Asean gevraagd tussenbeide te komen.
Maandag en dinsdag houdt het Hof een hearing waarop beide landen elk drie uur de gelegenheid krijgen hun standpunt uiteen te zetten. Onder leiding van minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) is gisteravond een delegatie naar Nederland vertrokken. Thailand zal zich in Den Haag verzetten tegen Cambodja’s verzoek, omdat de nationale souvereiniteit in het geding is, zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Vermoedelijk binnen drie weken beslist het Hof of Cambodja’s verzoek in behandeling wordt genomen. Daarna hebben beide landen vier tot vijf maanden de tijd om hun standpunt schriftelijk nader toe te lichten. Een eventueel vonnis wordt niet eerder dan over twee jaar verwacht.
Veerachai Palasai, ambassadeur in Den Haag, heeft de leiding over het team. Hij voerde drie jaar geleden de onderhandelingen over het omstreden gebied, toen Cambodja bij Unesco de tempel voor de erfgoedstatus voordroeg. [Volgens het bericht van 27 mei heeft de minister de leiding in Den Haag.]  

‘ICJ niet bevoegd te oordelen over grens’
30 mei – Het Internationale Hof van Justitie (ICJ) heeft geen jurisdictie om te oordelen over de grenslijn tussen Thailand en Cambodja. Dat zal de kern van Thailands verweer zijn, vandaag voor het Hof in Den Haag. Volgens minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) spreekt Cambodja zichzelf tegen met het verzoek aan het Hof om een uitspraak te doen over het eigendom van de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear, die door beide landen wordt geclaimd. Hij wijst erop dat Cambodja en Thailand in 2000 een Memorandum of Understanding hebben getekend, waarin ze afspraken een gezamenlijke grenscommissie in te stellen die zich buigt over de precieze grens.

Cambodja heeft het Hof gevraagd zijn uitspraak van 1962, waarbij Preah Vihear aan Cambodja werd toegewezen, nader toe te lichten en met name een uitspraak te doen over het omstreden gebied. Daarnaast heeft Cambodja het Hof gevraagd Thailand een aanwijzing te geven om zijn troepen uit het gebied terug te trekken.
Premier Abhisit zei zondag dat Thailand klaar is voor het juridisch gevecht. ‘The point is that it’s unreasonable that the ICJ should grant an injunction as requested by Cambodia when Thailand had abided by the court’s ruling [on Preah Vihear ownership] issued in 1962.’ Thailand heeft zich destijds, weliswaar met tegenzin, neergelegd bij de uitspraak, maar wijst erop dat die alleen betrekking heeft op de tempelruïne en niet op de omgeving. Volgens Thailand is de 4,6 vierkante kilometer Thais grondgebied.
Het Hof heeft twee dagen uitgetrokken voor de zaak. Thailand wordt vertegenwoordigd door de Thaise ambassadeur in Den Haag en advocaten uit Frankrijk, Canada en Australië. Beide partijen lichten hun standpunt vandaag toe; morgen worden ze door het Hof ondervraagd. Een uitspraak wordt niet eerder dan begin volgend jaar te verwacht.

Thailand en Cambodja strijden in Den Haag
DEN HAAG, 31 mei – De grensgevechten tussen Thailand en Cambodja zijn begonnen, nadat Cambodja Hindu-tempel Preah Vihear in 2008 op de Werelderfgoedlijst heeft laten plaatsen. Cambodja begon met de gevechten omdat het Thais grondgebied wil opnemen in zijn managementplan voor de tempel. Dit betoogde Thailand gisteren op de eerste dag van de zitting van het Internationale Hof van Justitie, gewijd aan Cambodja’s verzoek een uitspraak te doen over de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij de tempel.

Volgens Thailand heeft Cambodja tot 2008 nooit moeilijk gedaan over het gebied, maar de houding van het buurland veranderde nadat de tempel het groene licht kreeg van Unesco voor de erfgoedstatus. Cambodja is verplicht een managementplan voor de tempel te maken. Vorig jaar heeft Thailand goedkeuring daarvan geblokkeerd en ook dit jaar maakt Thailand bezwaar, omdat het vindt dat eerst overeenstemming over de grens moet worden bereikt.
Alain Pellet, advocaat voor Thailand, vertelde het Hof dat Thailand de beslissing van het Hof uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, geaccepteerd heeft en eraan voldaan heeft. Daarom heeft het Hof geen jurisdictie om te oordelen over Cambodja’s verzoek. Cambodja heeft niet alleen een uitspraak over het omstreden gebied gevraagd, maar het Hof ook verzocht Thailand te bevelen zijn troepen uit het omstreden gebied terug te trekken.
Pellet wees er ook op dat Cambodja heeft toegegeven dat de grens ter plaatse nog moet worden vastgesteld. Beide landen hebben dit in 2000 vastgelegd in een Memorandum of Understanding. In deze overeenkomst is afgesproken dat een gezamenlijke grenscommissie de grens zal vaststellen.
Thailand’s ambassadeur in Den Haag, Veerachai Plasai, vertelde het Hof dat ‘Thailand wishes to live in peace, develop good relations and cooperation with Cambodia. It has no reason to create any conflict.’ Thailand, zei hij, streeft ernaar het conflict via diplomatieke kanalen op te lossen. De gevechten in februari (bij Preah Vihear) en april/mei (westerlijker) zijn niet door Thailand begonnen, maar door Cambodja. Thailand moest uit zelfverdediging het Cambodjaans vuur beantwoorden.
Cambodja
Cambodja vroeg het Hof snel te beslissen om de vrede te bewaren en escalatie van het conflict in het gebied te voorkomen. Vice-minister-president Hor Namhong: ‘Cambodia is asking the court to implement measures to prevent further destruction of the temple and the area around it. Thailand is under obligation to withdraw any troops from the area around the temple. Although there have been clashes in the past, Thai aggression substantially increased after July 2008, when Unesco listed the temple as a World Heritage site. It’s time for the voice of international law to speak loudly.’

Bangkok
In Bangkok zei premier Abhisit tegen journalisten dat het ‘onnodig’ voor het Hof is om Cambodja’s verzoek te beoordelen. ‘The request violates the previous ruling. We will fight based on the court’s jurisdiction and facts. When Cambodia won the last case, the Thai government abided by the ruling and has done so since 1962.’ 

Foto: A general view of the start of proceedings in a court room at the International Court of Justice in The Hague.

Cambodja haalt Dangrek kaart uit de kast
31 mei – Op de tweede dag van de zitting van het Internationale Hof van Justitie in Den Haag, gewijd aan Cambodja’s verzoek een uitspraak te doen over de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear bracht Cambodja de zogeheten Dangrek kaart ter sprake.

Volgens deze kaart, aan het begin van de twintigste eeuw eenzijdig getekend door Franse officieren, liggen de tempel en de 4,6 vierkante kilometer op Cambodjaans grondgebied. De kaart vormde in 1962 de belangrijkste overweging voor het Hof om de tempel aan Cambodja toe te wijzen, omdat Thailand zich er nooit tegen had verzet.
Minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) was niet onder de indruk. ‘If Cambodia wants to argue about the map made by France 100 years ago, it should file another case.’ Kasit had op maandag al foto’s getoond van de hekken om de tempel, die de grens aangaven met Thailand, en geplaatst waren op basis van een kabinetsbesluit d.d. 10 juli 1962. ‘The pictures we showed were clear that the areas behind the fences around the temple were the areas accepted by Cambodia. Although the fences might have been damaged during the Khmer Rouge era, we could examine them.’
Naar verwachting doet het Hof over vier weken een uitspraak.
Abhisit en Kasit hekelen Thaksin
Premier Abhisit hekelt voormalig premier Thaksin voor zijn bewering dat Thailand het grensconflict met Cambodja heeft uitgelokt door Cambodjaans grondgebied binnen te dringen. In een recent interview met een krant in Singapore zei Thaksin dat Thailand het escaleren van de spanning aan de grens had veroorzaakt. Abhisit kon niet geloven dat een dergelijke opmerking uit de mond van een voormalig Thaise premier kan komen. Ook minister Kasit Piromya vindt de opmerking van Thaksin ongepast. ‘I don’t know if Thaksin is still an adviser to Cambodia, but he seems to take sides with Cambodia every time he gives an interview. Thaksin always says something bad about Thailand. He should take back his words and say sorry to the Thai people.’ 

Thailand: ICJ moet petitie Cambodja verwerpen
2 juni – Het Internationale Hof van Justitie dient de petitie van Cambodja over Hindu-tempel Preah Vihear te verwerpen. De klachten van Cambodja over Thailand (als agressor) zijn ongegrond en de petitie is ongepast. Dit betoogde Virachai Plasai, ambassadeur in Nederland, gisteren op de derde dag van de hearing in Den Haag.

Cambodja heeft het Hof gevraagd het vonnis van het Hof uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, nader toe te lichten en met name een uitspraak te doen over de 4,6 vierkante kilometer die door beide landen wordt geclaimd. Begin februari werd daar opnieuw gevochten, waarbij tien doden en talloze gewonden vielen. Tevens wil Cambodja dat het Hof Thailand beveelt zijn soldaten uit het gebied terug te trekken.
Virachai wees erop dat het vonnis van 1962 alleen betrekking heeft op de tempel en niet op het omringende gebied. Volgens Virachai heeft Cambodja’s verzoek om terugtrekking van de de Thaise troepen tot doel het betwiste gebied als bufferzone in het managementplan voor Preah Vihear op te nemen. Dit plan komt later deze maand ter sprake in de jaarlijkse vergadering van het Unesco World Heritage Committee in Parijs. Thailand heeft gevraagd het plan niet te behandelen, zolang beide landen het niet eens zijn over de grens. In 2000 sloten beide landen een Memorandum of Understanding, waarin ze afspraken dat een gezamenlijke grenscommissie de precieze grens zou vaststellen.

Voor een samenvatting van de eindverklaring van de ambassadeur klik hier.

Thailand trotseert ICJ
5 juni – Thailand zal niet zijn troepen terugtrekken uit de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear, wanneer het daarvoor opdracht krijgt van het Internationale Hof van Justitie (ICJ). Volgens minister Prawit Wongsuwon (Defensie) is het Hof niet bevoegd om zo’n bevel uit te vaardigen. Thailand zal alleen zijn troepen terugtrekken wanneer Cambodja dat ook doet.

De minister, die momenteel in Singapore is waar hij de driedaagse Shangri-La dialoog bijwoont, reageert op de zaak die Cambodja bij het ICJ aanhangig heeft gemaakt. Eind vorige maand stonden beide landen voor het Hof dat door Cambodja is gevraagd een nadere uitspraak te doen over het vonnis van het Hof uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen. Cambodja wil dat het Hof zich nu uitspreekt over het omstreden gebied en Thailand een aanwijzing geeft het gebied te ontruimen. Een uitspraak wordt begin volgende maand verwacht.
‘Thailand will respect the ICJ’s decision, but the body has no authority to order Thai troops to retreat. Thai soldiers won’t step back from our territory’, zegt Prawit. Zijn opstelling wordt gesteund door regeringswoordvoerder Panitan Wattanayagorn. Als het Hof Thailand vraagt zijn troepen terug te trekken en Thailand weigert, zal Cambodja de VN Veiligheidsraad inschakelen, verwacht Panitan. De Veiligheidsraad is verantwoordelijk voor het afdwingen van ICJ-bevelen, wanneer een land weigert een bevel op te volgen.
Volgens Prawit is het General Border Committee (GBC), een militair overlegorgaan van beide landen, het beste platform om het grensconflict op te lossen. Maar of een volgende vergadering van de commissie, gepland voor deze maand, doorgaat is twijfelachtig omdat Thailand en Cambodja het niet eens zijn over de stationering van Indonesische waarnemers aan de grens. Cambodja eist dat Thailand eerst zijn troepen terugtrekt.
De Shangri-La dialoog is een intergouvernementeel veiligheidsforum dat elk jaar wordt georganiseerd door het Londense International Institute for Strategic Studies in samenwerking met het ministerie van Defensie van Singapore. Het is het belangrijkste veiligheidsforum in de regio Azië-Pacific.

ICJ doet 18 juli uitspraak over verzoek Cambodja
9 juli – Op 18 juli doet het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag uitspraak over Cambodja’s verzoek Thailand te gelasten zijn troepen uit de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear terug te trekken, alle militaire activiteiten bij de tempel te staken en af te zien van handelingen die in strijd zijn met de rechten van Cambodja (op het gebied). Cambodja stapte op 28 april naar het ICJ. Op 30 en 31 mei lichtten beide landen hun standpunt in Den Haag toe.

Cambodja heeft het Hof ook gevraagd zijn uitspraak uit 1962 waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, nader te precisiëren en het omstreden gebied aan Cambodja toe te wijzen. Naar verwachting doet het Hof daarover eind van het jaar een uitspraak.

ICJ doet morgen uitspraak over terugtrekking troepen
17 juli – Morgen doet het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag uitspraak over Cambodja’s verzoek Thailand te gelasten zijn troepen uit de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear terug te trekken, alle militaire activiteiten bij de tempel te staken en af te zien van handelingen die in strijd zijn met de rechten van Cambodja (op het gebied).

Minister Prawit Wongsuwon (Defensie) heeft begin juni volgens Bangkok Post gezegd dat Thailand zijn troepen niet eenzijdig zal terugtrekken, wanneer het daarvoor opdracht krijgt. Thailand zal alleen zijn troepen terugtrekken wanneer Cambodja dat ook doet. Volgens Prawit is het Hof niet bevoegd om zo’n bevel uit te vaardigen. The Nation schrijft echter vandaag dat Bangkok in juni heeft gezegd het bevel van het ICJ te zullen respecteren.
Cambodja stapte op 28 april naar het ICJ. Op 30 en 31 mei lichtten beide landen hun standpunt in Den Haag toe. Cambodja heeft het Hof ook gevraagd zijn uitspraak uit 1962 waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, nader te precisiëren en het omstreden gebied aan Cambodja toe te wijzen. Naar verwachting doet het Hof daarover eind van het jaar een uitspraak.
Sinds Cambodja in 2008 de tempel op de werelderfgoedlijst van Unesco heeft laten plaatsen, zijn regelmatig in het gebied gevechten uitgebroken. De laatste keer in februari, waarbij tien personen om het leven kwamen. In april werd er verder naar het westen gevochten met 18 doden als gevolg. Tijdens een vergadering van Asean-ministers in februari is afgesproken dat Indonesië waarnemers zou stationeren aan beide zijden van de grens, maar tot op heden is dat nog niet gebeurd.

Thailand wacht met spanning op uitspraak ICJ
18 juli – Met spanning wordt in Thailand uitgekeken naar het vonnis van het Internationaal Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag. Vanmiddag (Nederlandse tijd) hoort het of het zijn troepen moet terugtrekken uit het gebied rond Hindu-tempel Preah Vihear, het er geen militaire activiteiten meer mag ontplooien en af moet zien van elke daad die in strijd is met Cambodja’s rechten op de tempel, zoals geëist door Cambodja. Er zijn drie mogelijkheden: het Hof kent het verzoek toe, het Hof beslist dat het niet bevoegd is of het eist maatregelen anders dan die door Cambodja geëist.

Thailand is van mening dat het Hof niet bevoegd is een uitspraak te doen over de grenskwestie tussen beide landen, omdat Thailand en Cambodja in 2000 een Memorandum of Understanding hebben afgesloten, waarin ze hebben afspraken hebben gemaakt hoe de grenskwestie op te lossen.
Verder redeneert Thailand dat het zich geconformeerd heeft aan het vonnis van het Hof in 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, Thailand bevolen werd zijn troepen uit de tempel terug te trekken en antiquiteiten terug te geven aan Cambodja.
Cambodja stapte op 28 april naar het ICJ met een tweeledig verzoek: een nadere uitspraak over het vonnis van 1962 zodat duidelijk is of de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij Preah Vihear Thais danwel Cambodjaans grondgebied is en provisionele maatregelen. Op 30 en 31 met lichtten beide landen in Den Haag hun standpunt toe en op 7 juni overlegden ze aanvullende informatie over de gechten bij de Ta Muen en Ta Kwai tempels, verder westelijk. Vandaag doet het Hof alleen een uitspraak over de provisionele maatregelen. Naar verwachting doet het Hof eind van het jaar een uitspraak over Cambodja’s andere verzoek.

ICJ velt Salomonsoordeel in conflict om Preah Vihear
19 juli – Met het instellen van een voorlopige gedemilitariseerde zone om en ten noorden van Hindu-tempel Preah Vihear en het bevel aan Thailand en Cambodja om hun troepen uit het gebied terug te trekken, heeft het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag gisteren een Salomonsoordeel geveld in het conflict tussen beide landen. Het vonnis heeft geen consequenties voor de vraag of de omstreden 4,6 vierkante kilometer Thais danwel Cambodjaans grondgebied is, een kwestie waarover het Hof zich later dit jaar uitspreekt.

Volgens demissionair premier Abhisit heeft de uitspraak geen gevolgen voor de souvereiniteit van Thailand. ‘The ruling does not place Thailand at a disadvantage.’ Het terugtrekken van troepen noemt hij ‘not a simple walk because there are procedures and it requires the prevention of infiltration.’ Het meest geschikte forum om over de terugtrekking te onderhandelen is volgens de premier het Thai-Cambodian General Border Committee, een overlegorgaan van militairen onder voorzitterschap van beider ministers van Defensie.
Cambodja stapte op 28 april naar het ICJ met het verzoek de uitspraak van het Hof van 1962, waarbij Preah Vihear aan Cambodja werd toegewezen, nader toe te lichten en Thailand te gelasten zijn troepen uit het omstreden gebied terug te trekken.
Het Hof gaat nu een stapje verder door ook Cambodja te bevelen zijn troepen terug te trekken. Verder vonniste het Hof dat Thailand Cambodja’s toegang tot de tempel niet mag blokkeren; dat beide landen hun samenwerking in Asean dienen voort te zetten; dat ze waarnemers in het gebied dienen toe te laten (zoals afgesproken tijdens een vergadering van Asean-ministers in februari) en dat beide landen het Hof op de hoogte moeten houden van de nakoming van deze maatregelen.
Beide partijen toonden zich tevreden met de uitspraak. Minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) was tevreden omdat het Hof niet aan Cambodja’s verzoek om eenzijdige terugtrekking van Thaise troepen had voldaan. Zijn Cambodjaanse collega Hor Nam Hong stelde vast dat er nu sprake is van een definitief staakt-het-vuren. ‘It will be tantamount to the cessation of aggression by Thailand against Cambodia.’
De People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) eiste gisteren dat de regering het vonnis van het Hof afwijst en weigert haar troepen terug te trekken.

Terugtrekking troepen zaak voor volgende regering
20 juli – Niet eerder heeft het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag een kaart gevoegd bij een vonnis, zoals maandag in de zaak Preah Vihear. De kaart beslaat een gebied van 17,3 vierkante kilometer, waaruit Thailand en Cambodja hun troepen dienen terug te trekken.

De gedemilitariseerde zone (DMZ) bestaat voor 8,5 vierkante kilometer uit Thais grondgebied en 8,8 vierkante kilometer Cambodjaans grondgebied. Van de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bevindt zich 4,5 in de zone. De DMZ strekt zich uit aan beide zijden van de waterscheiding van de Dangrek Range, die door Thailand als de grens tussen beide landen wordt beschouwd.
Voorlopig neemt Thailand geen actie. Abhisit heeft gezegd dat de troepenterugtrekking een zaak van de nieuwe regering is. Hij hoopt dat ze haar best zal doen Thais grondgebied te beschermen. Volgens Abhisit bevinden zich 4000 Cambodjaanse soldaten in de DMZ en een kleiner aantal Thaise. De premier wijst erop dat voorkomen moet worden dat na terugtrekking van de troepen Cambodja soldaten in civiele kleding terugstuurt naar het gebied. Ook is het nodig te controleren of de mensen die thans in het gebied wonen, werkelijk burgers zijn.
Gisteren kondigde Bayon Radio in Phnom Penh aan dat Cambodja de zaak bij het ICJ had gewonnen. De radio zei ook dat Cambodjaanse soldaten op hun huidige posities blijven. De Cambodjaanse bevolking kon ervan overtuigd zijn dat de tempel en het gebied eromheen aan Cambodja behoren.
Anonieme Thaise bronnen menen dat Cambodja teleurgesteld moet zijn over de ICJ-uitspraak. ‘Cambodia has refused to withdraw military personnel from the temple even though it was required by the 2000 Memorandum of Understanding signed by both countries and despite repeated requests by Thailand.’
Asean blij met ICJ besluit
Asean secretaris-generaal Surin Pitsuwan is blij met de beloftes van Thailand en Cambodja dat zij zich zullen houden aan het besluit van het Internationale Hof van Justitie in Den Haag, afgelopen maandag bekendgemaakt. Het feit dat sommige punten in het vonnis ‘voorlopig’ zijn vormt zowel een uitdaging als een mogelijkheid voor beide landen, aldus Surin. ‘If amicable solutions can be achieved between them during this provisional period, it is all the better.’

Legerleiding slaakte zucht van verlichting, maar is ook bezorgd
20 juli – De legerleiding slaakte een zucht van verlichting toen ze hoorde dat het Internationale Hof van Justitie (ICJ) Thailand niet heeft bevolen zijn troepen eenzijdig terug te trekken uit het gebied rond Hindu-tempel Preah Vihear, maar beide landen heeft opgedragen zijn troepen weg te halen. Niettemin doemen problemen op, schrijft Wassana Nanuam in een analyse in Bangkok Post.

Het zal niet eenvoudig zijn troepen terug te trekken nadat ze zo lang hun posities hebben bezet gehouden. Wantrouwen tussen beide landen speelt ook een rol.
De door het ICJ vastgestelde gedemilitariseerde zone is groter dan de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer en omvat de Pha Mor I Dan klif vlakbij Preah Vihear, die een belangrijke Thaise militaire basis is, maar ook de door Cambodja gebouwde Keo Sikha Kiri Svara pagode en Ban Ko Mui, die de belangrijkste Cambodjaanse militaire basis is.
Volgens de legerleiding is het ICJ-besluit in het nadeel van Thailand omdat de Thaise troepen meer dan 80 procent van het omstreden gebied bezet houden, waaronder vier belangrijke strategische punten: Phu Ma Khua mount, Phalan Insee (Eagle ground), Ta Maria creek en Phalan Hin Pad Kon (Eight Stones ground).
De legerleiding maakt zich ook zorgen dat Cambodja dorpelingen mobiliseert om zich in het aangewezen gebied te vestigen en het te ontwikkelen voor handels- en toeristische doeleinden, omdat het ICJ burgers niet heeft verboden het gebied te betreden.
De nieuwe regering geleid door Pheu Thai zal het er nog moeilijk mee krijgen, schrijft Wassana, want veel Thais willen niet dat de troepen zich terugtrekken uit wat ze als Thais grondgebied beschouwen.
Plussen en minnen
Thaise diplomaten, militairen en veiligheidspersoneel zijn zowel tevreden als ontevreden over het vonnis van het ICJ. Puntsgewijs:

Plus:
1 Het ICJ heeft niet de zogeheten Dangrekkaart gebruikt om de gedemilitariseerde zone te bepalen ondanks het feit dat Cambodja die kaart al tientallen jaren gebruikt om te bewijzen dat de 4,6 vierkante kilometer Cambodjaans grondgebied is (zie pagina Preah Vihear voor een toelichting op die kaart).
2 Het ICJ heeft niet voldaan aan Cambodja’s verzoek Thailand op te dragen zijn troepen eenzijdig terug te trekken, maar het heeft ook Cambodja bevolen zijn troepen terug te trekken.
3 De voorlopige gedemilitariseerde zone omvat Preah Vihear, Keo Sikha Kiri Svara pagode en Ban Ko Mui aan de achterkant van Preah Vihear, die door Cambodja als militaire bases worden gebruikt.
Min:
1 Het ICJ heeft Thailand bevolen Cambodja vrije toegang te verlenen tot de tempel en de aanvoer van goederen voor het niet-militaire personeel daar toe te laten. Dit zou in het nadeel van Thailand kunnen zijn en tot gevolg kunnen hebben dat Thailand grensgebied en souvereiniteit verliest.
2 Het ICJ heeft Thailands verzoek afgewezen om Cambodja’s eis voor eenzijdige terugtrekking van Thaise troepen niet in behandeling te nemen.
3 De door het ICJ bevolen gedemilitariseerde zone wordt voor 80 procent bezet door Thais militair personeel. Het gebied bevat strategische punten die Cambodja wil veroveren.
(Noot van de redactie: De 80 procent lijkt in tegenspraak met wat Abhisit zei dat 8,5 vierkante kilometer Thais en 8,8 vierkante kilometer van de gedemilitariseerde zone Cambodjaans grondgebied is. De Thaise ambassadeur in Nederland, Virachai Plasai, noemt in de krant van 21 juli andere getallen: totale omvang 19 vierkante kilometer waarvan 4 vierkante kilometer Thais grondgebied; 10,4 Cambodjaans en 4,6 vierkante kilometer is het omstreden gebied.)

Voorlopig vertrekken geen troepen uit grensgebied
21 juli – Thailand en Cambodja zullen niet op korte termijn hun troepen terugtrekken uit het grensgebied, zoals maandag bevolen door het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag. Eerst moeten de Indonesische waarnemers er worden gestationeerd. Hiertoe is tijdens een vergadering van Asean-ministers in februari besloten. Het ICJ heeft beide landen bevolen die waarnemers in het omstreden gebied toe te laten.

Premier Abhisit zei dinsdag dat gesprekken tussen de buren aan de terugtrekking vooraf moeten gaan. Als platform noemde hij het Thai-Cambodian General Border Committee (GBC), een overlegorgaan van militairen onder voorzitterschap van beider ministers van Defensie.
De Cambodjaanse minister van Buitenlandse Zaken Hor Namhong heeft Indonesië, thans voorzitter van Asean, gevraagd de waarnemers zo snel mogelijk te sturen. Eerder zal Cambodja zijn troepen niet terugtrekken.
Legerwoordvoerder Sansern Kaewkamnerd verwacht dat de gesprekken in het GBC langdurig en gedetailleerd zullen zijn en ook zullen gaan over de stationering van de waarnemers.
Woordvoerder Thanathip Sawangsaeng van het ministerie van Defensie zegt dat de troepenterugtrekking parlementaire goedkeuring behoeft en dat er dus gewacht moet worden tot het House of Representatives bijeen komt. ‘I can assure that for the time being Thai soldiers, who are duty-bound to guarantee order, will remain at their locations to protect the local people.

Abhisit: Cambodja moet troepen terugtrekken
22 juli – Demissionair premier Abhisit eist dat Cambodja zijn troepen terugtrekt uit het omstreden gebied bij Hindu-tempel Preah Vihear alvorens Indonesische waarnemers er worden gestationeerd. Hij reageert daarmee op een bericht van Phnom Penh dat de omgekeerde volgorde wil volgen. Volgens Abhisit is dat in strijd met de uitspraak van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) van maandag.

Abhisit eist ook dat Cambodja in gesprek gaat met Thailand omdat beide landen een verschillend standpunt hebben over het terugtrekken van hun troepen. Tot nu toe heeft Cambodja geen contact met Thailand opgenomen.
Cambodja stapte op 28 april naar het ICJ met een tweeledig verzoek: een interpretatie van het vonnis van het Hof uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, met als doel het Hof een uitspraak te ontlokken over de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij de tempel en onmiddellijke terugtrekking van Thaise troepen. Het Hof stelde een voorlopige gedemilitariseerde zone in, ruimer dan het omstreden gebied; beval beide landen hun troepen terug te trekken en Indonesische waarnemers in het gebied toe te laten. Over het eerste verzoek doet het Hof later dit jaar een uitspraak.

Hun Sen: Bilaterale gesprekken zijn onmogelijk
23 juli – Het steekspel tussen Thailand en Cambodja over troepenterugtrekking uit het gebied rond Hindu-tempel Preah Vihear houdt maar niet op. Nu heeft premier Hun Sen van Cambodja gezegd dat bilaterale gesprekken met Thailand onmogelijk zijn, zolang niet eerst gepraat is met Indonesië. Gisteren eiste demissionair premier Abhisit dat Cambodja zijn troepen terugtrekt alvorens er Indonesische waarnemers worden gestationeerd.

Hun Sen bevestigt dat Cambodja zich conformeert aan de uitspraak van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) afgelopen maandag dat beide landen hun troepen dienen terug te trekken uit een door het Hof ingestelde gedemilitariseerde zone. ‘We must withdraw troops simultaneously. The ruling requires both sides to withdraw troops, not just Cambodia.’
Cambodja is bereid tripartite gesprekken te voeren met Thailand en Indonesië, dat momenteel voorzitter is van Asean. Maar volgens Sen lijkt Thailand onwillig om te voldoen aan het vonnis van het ICJ. Hij zegt dat bilaterale gesprekken ‘onmogelijk’ zijn met de huidige demissionaire regering van premier Abhisit. Sen kijkt met verlangen uit naar samenwerking met de nieuwe regering, die naar alle verwachting geleid zal worden door Pheu Thai’s Yingluck Shinawatra.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton zei gisteren tijdens een top van Asean op het eiland Bali, dat Asean het beste forum is voor beide landen om hun meningsverschillen op te lossen. ‘Both sides should refrain from taking steps that would escalate into violence.’
Maandag stelde het ICJ een voorlopige gedemilitariseerde zone in, ruimer dan de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel die door beide landen wordt geclaimd; het beval beide landen hun troepen terug te trekken, hun samenwerking in Asean voort te zetten en Indonesische waarnemers in het gebied toe te laten, zoals in februari afgesproken tijdens een vergadering van ministers van Buitenlandse Zaken van Asean-landen in Jakarta.

Troepen verbroederen aan de grens
23 juli – De Thaise en Cambodjaanse leiders moge verwikkeld zijn in een verbaal steekspel over hun grensproblemen, in het veld zijn de verhoudingen aanzienlijk vriendschappelijker. Thaise soldaten hebben hun Cambodjaanse counterparts uitgenodigd om samen enige tijd door te brengen bij tempels die ze bezet houden.

Bij de Ta Kwai tempel in de provincie Surin deden soldaten van beide landen zich tegoed aan een gezamenlijke maaltijd. Sinds de verkiezingen is de spanning er aanzienlijk verminderd. ‘Cambodian soldiers hope that after Thailand has a new government, negotiations will resume. The soldiers from both sides can stop fighting each other’, zegt kolonel Mang Mao, commandant van de Cambodjaanse 423ste infanteriebrigade, die meeat. Bij de tempel zullen rond de klok twee Thaise en twee Cambodjaanse soldaten de wacht houden.
De nabijgelegen Ta Muan tempel is ook in Thaise handen; vijf ongewapende Cambodjaanse soldaten worden er zes uur per dag toegelaten als maatregel om vertrouwen te winnen. Rond Ta Muan zijn diverse Thaise en Cambodjaanse bataljons gestationeerd en elk ogenblik zouden er gevechten kunnen uitbreken.

Spanning aan de grens met Cambodja verminderd
24 juli – Toeristen kunnen met een gerust hart een bezoek brengen aan de grensstreek met Cambodja. De situatie is teruggekeerd naar normaal en de toeristische trekpleisters zijn veilig, zegt luitenant-generaal Thawatchai Samutsakhon, chef van het tweede leger.

Bewoners en toeristen mogen het omstreden gebied rond Hindu-tempel Preah Vihear in, ze mogen de Pha Mor I Dang klif in het district Katharalak (provincie Si Sa Ket) beklimmen en een bezoek brengen aan de tempels Ta Muen en Ta Kwai in het district Phanom Dong Rak in de aangrenzende provincie Surin.
Handelaren uit het dorp Phum Srol (Kantharalak), het epicentrum van de gevechten tussen Thaise en Cambodjaanse troepen eerder dit jaar, hebben ook toestemming gekregen hun winkels te heropenen, waarin onder andere souvenirs worden verkocht.
Volgens Thawatchai is de spanning sinds de verkiezingen van 3 juli aan de grens verminderd, omdat de Cambodjaanse premier Hun Sen verwacht de gesprekken met de nieuwe, door Pheu Thai geleide regering te kunnen hervatten.
Eerst troepen weg daarna waarnemers in, of andersom?
Maandag stelde het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag een voorlopige gedemilitariseerde zone in rond Preah Vihear, waaruit beide landen hun troepen dienen terug te trekken. Verder vonniste het Hof dat ze Indonesische waarnemers tot het gebied moeten toelaten. Over de volgorde waarin dit moet gebeuren, verschillen beide landen echter van mening.
Cambodja wil pas zijn troepen terugtrekken nadat de waarnemers in het gebied zijn gestationeerd; premier Abhisit dringt erop aan dat Cambodja eerst zijn troepen terugtrekt. De premier eist dat Cambodja in gesprek gaat met Thailand omdat beide landen over de troepenterugtrekking van mening verschillen, maar dit is een zaak van de nieuwe regering, aldus Abhisit.
Het leger meent dat het vonnis ten nadele van Thailand is omdat Thaise troepen meer strategische posities in het gebied bezetten dan Cambodja. Het maakt zich ook zorgen dat Cambodja dorpelingen en familieleden van soldaten mobiliseert om het gebied te ontwikkelen en er handel te drijven, want het Hof heeft burgers niet verboden het gebied binnen te gaan.
Er is ook een plan B
Er is ook een plan B, schrijft Bangkok Post in een terzijde. Thailand trekt zijn troepen terug en vervangt die door Border Patrol Police. ‘And the joke (on the Cambodians, the ICJ, etc) is that the BPP are elite defence forces as heavily armed and motivated and trained as any army unit.’

Abhisit: Grensproblemen schuld van Noppadon
26 juli – Het is allemaal de schuld van toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Noppadon Pattama dat Thailand en Cambodja problemen over de grens hebben, zegt premier Abhisit. Want Noppadon tekende samen met Cambodja een communiqué en steunde Cambodja’s eenzijdige aanvraag van de werelderfgoedstatus voor Hindu-tempel Preah Vihear, die in 2008 door Unesco werd toegekend. De rechter heeft overigens later bepaald dat dit communiqué ter goedkeuring aan het Thaise parlement had moeten worden voorgelegd (zie Thai-Cambodian Statement op pagina Preah Vihear).

Abhisit reageerde gisteren op kritiek van Noppadon over de slechte prestaties van de regering-Abhisit tijdens de zaak die Cambodja aanhangig heeft gemaakt bij het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag. Abhisit vindt dat Noppadon’s steun van destijds de weg voor Cambodja heeft geopend de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij  de tempel te claimen. Over dat gebied kibbelen beide landen en sinds 2008 zijn er ook diverse malen gevechten uitgebroken.
Gevraagd of er problemen zijn verwachten bij het verdedigen van Thais grondgebied wanneer de nieuwe regering onder Pheu Thai aan het bewind komt, antwoordde Abhisit dat hij hoopt dat de nieuwe regering haar best doet om het nationaal belang te dienen. Noppadon is thans woordvoerder van Pheu Thai.
Abhisit zei dat zijn regering de afgelopen drie jaar Cambodja heeft tegengehouden het omstreden gebied in bezit te nemen, wat Cambodja noopte naar het ICJ te stappen. Maar Cambodja kreeg de kous op de kop: niet alleen Thailand moet zijn troepen terugtrekken uit het gebied, zoals geëist door Cambodja, maar ook Cambodja.
Abhisit waarschuwde de nieuwe regering dat ze niet akkoord moet gaan met het managementplan voor Preah Vihear en omgeving dat Cambodja heeft gemaakt, omdat Thailands souvereiniteit dan in gevaar komt. In dat geval zou het moeilijker voor Thailand zijn om vol te houden dat het gebied aan Thailand behoort.

Vijf agenten betrekken gedemilitariseerde zone
3 augustus – Vijf politieagenten worden gestationeerd in een nieuwe politiepost met de naam Phum Srol Pa Mor I Dang tegenover de Pha Mor I Dang klif, twee kilometer vanaf Hindu-tempel Preah Vihear. Ze vervangen militairen van de 23ste Ad Hoc Paramilitary Unit van de Suranaree Task Force en het zesde Infanterie Regiment. De nieuwe post bevindt zich in de gedemilitariseerde zone, ingesteld door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag en waaruit op last van het Hof het Thaise en Cambodjaanse leger zich dient terug te trekken.

Alhoewel het erop lijkt dat Thailand daarmee een begin maakt, is geen sprake van het terugtrekken van Thaise troepen, zegt legeropperbevelhebber generaal Prayuth Chan-ocha, die gisteren met enkele hoge officieren de tweede Infanterie Divisie in Prachin Buri inspecteerde. Eerst moet er gepraat worden met Cambodja, aldus Prayuth.’As of today, neither side has pulled troops out.’
Minister Prawit Wongsuwon heeft het Tweede Leger opdracht gegeven Cambodjaanse regionale autoriteiten voor te stellen de zaak te bespreken in hun regionale grenscommissie.

Cambodja: Indonesische waarnemers zijn niet nodig
17 augustus – Cambodja stelt voor af te zien van het stationeren van Indonesische waarnemers aan de grens, zoals afgesproken in februari tijdens een vergadering van Asean-ministers en bevestigd door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. Volgens Phnom Penh komen Thailand en Cambodja er bilateraal wel uit. Deze maand vergadert het Regional Border Committee (RBC) in Nakhon Ratchasima en in voorbereiding is een vergadering van het Thai-Cambodian General Border Committee (GBC) in Phnom Penh. Het GBC is een militair overlegorgaan onder voorzitterschap van beider ministers van Defensie. Het RBC wordt voorgezeten door legercommandanten.

(Hun Sen stuurde na de verkiezingsoverwinning van Pheu Thai een hartverwarmende felicitatiebrief naar Yingluck)

Ook Thailand vindt waarnemers niet nodig als…
20 augustus – Evenals Cambodja overweegt ook Thailand af te zien van het stationeren van Indonesische waarnemers aan de grens, zoals afgesproken in februari tijdens een vergadering van Asean-ministers en bevestigd door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. Phnom Penh liet eerder weten dat Thailand en Cambodja er bilateraal wel uitkomen. Minister Yutthasak Sasiprasa (Defensie) is het daarmee eens.

Tijdens de regering Abhisit was sprake van een impasse. Cambodja wilde dat eerst de waarnemers zouden worden gestationeerd alvorens bilaterale gesprekken werden gevoerd. Thailand wilde precies het omgekeerde: eerst gesprekken, daarna waarnemers. Cambodja heeft zijn standpunt versoepeld na de verkiezingsoverwinning van Pheu Thai.
De bilaterale gesprekken vinden plaats in twee commissies: Regional Border Committee (RBC) en Thai-Cambodian General Border Committee (GBC). Generaal Wichit Yathip, die nauwe banden met Cambodja heeft, is benoemd als adviseur van Yutthasak. Toen hij nog in dienst was hield de gepensioneerde generaal zich bezig met Thais-Cambodjaanse kwesties.
Terugtrekking van de troepen uit het gebied rond Hindu-tempel Preah Vihear is vorige maand bevolen door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. Het Hof stelde een gedemilitariseerde zone in, die groter is dan de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer. Het Hof beval tevens de stationering van de waarnemers.
De RBC onder voorzitterschap van legercommandanten van beide landen vergadert woensdag en donderdag in Nakhon Ratchasima. De GBC zal kort daarna vergaderen in Phnom Penh, maar een datum is nog niet bekend gemaakt. Yutthasak hoopt dat Preah Vihear weer open gaat voor publiek als de GBC-vergadering een succes wordt.

‘Cambodja wil wél waarnemers aan de grens’
21 augustus – Cambodja wil wél Indonesische waarnemers aan de grens. Generaal Tea Banh, vice-minister-president en minister van Defensie van Cambodja, heeft bevestigd dat waarnemers nodig zijn om, zoals afgesproken, het gebied te monitoren. Dit zegt generaal Vichit Yathip, die is aangezocht als adviseur van de minister van Defensie, in een interview met Bangkok Post. De berichten dat Cambodja zou willen afzien van waarnemers berusten volgens hem op een misverstand.

Volgens eerdere berichten zou Cambodja de stationering van Indonesische waarnemers niet nodig vinden omdat Thailand en Cambodja er bilateraal wel zouden kunnen uitkomen, sinds Pheu Thai aan de macht is. Minister Yutthasak Sasiprasa (Defensie) was het met die stellingname eens.
Stationering van Indonesische waarnemers aan de grens is in februari tijdens een vergadering van Asean-ministers afgesproken en bevestigd door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. Het Hof stelde tevens een gedemilitariseerde zone in, waaruit beide landen hun troepen dienen terug te trekken.
Cambodja zal, aldus Vichit, zijn troepen terugtrekken die gestationeerd zijn vanaf de achterkant van Hindu-tempel Preah Vihear tot een militaire buitenpost bij Ban Komui. Politie van beide landen wordt niet teruggetrokken. Zij zijn bewapend met handwapens en niet met oorlogwapens. Die hebben ze nodig om misdadigers en dieven te kunnen inrekenen en voor zelfverdediging.
De besprekingen over troepenterugtrekking vinden plaats in twee commissies: Regional Border Committee (RBC) en Thai-Cambodian General Border Committee (GBC). De RBC onder voorzitterschap van legercommandanten van beide landen vergadert woensdag en donderdag in Nakhon Ratchasima. De GBC zal kort daarna vergaderen in Phnom Penh, maar een datum is nog niet bekend gemaakt. Vichit verwacht begin volgende maand.

Minister: Waarnemers aan de grens zijn ‘cruciaal’
23 augustus – Minister Yutthasak Sasiprasa (Defensie) geeft toe dat hij als gevolg van een misverstand heeft gezegd Indonesische waarnemers aan de grens niet nodig te vinden. Hij had de indruk dat Cambodja dat ook vond, maar dit bleek niet het geval te zijn. Gesprekken met functionarissen die in het grensgebied werken, hebben hem er ook van overtuigd dat de waarnemers cruciaal zijn.

Stationering van Indonesische waarnemers aan de grens is in februari tijdens een vergadering van Asean-ministers afgesproken en bevestigd door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. Het Hof stelde tevens rond Hindu-tempel Preah Vihear een gedemilitariseerde zone in, waaruit beide landen hun troepen dienen terug te trekken.
‘The observers are crucial because someone has to be there to witness the developments of the demilitarisation and those observers will be good witnesses’, aldus Yutthasak. ‘If any side breaks the rules, the observers will then be able to say who is at fault.’ Overigens heeft de minister het over ‘troop adjustment’ en niet ‘troop withdrawal’.
Gisteren vond op het ministerie een bijeenkomst plaats ter voorbereiding van de vergadering van het Regional Border Committee aanstaande donderdag in Nakhon Ratchasima. Besloten is dat Thailand zich niet verzet tegen waarnemers in de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij Preah Vihear. Het Tweede Leger heeft al voor de waarnemers een observatiepost ingericht aan de voet van de Pha Mor 1 klif. Thailand gaat voorstellen de grenstroepen te vervangen door militaire rangers, maar als Cambodja daar niet mee akkoord gaat, zijn politietroepen ook goed.
De RBC is een militair overlegorgaan onder voorzitterschap van militaire commandanten. Het belangrijkste gespreksonderwerp wordt gezamenlijke bevordering van de grenshandel. Troepenterugtrekking staat nog niet op de agenda. De RBC bereidt tevens de vergadering van het General Border Committee voor begin volgende maand. Het GBC wordt voorgezeten door beider ministers van Defensie.

Alles koek en ei met Cambodja
25 augustus – De vergadering van het Thai-Cambodian Regional Border Committee in Nakhon Ratchasima heeft gisteren overeenstemming over 15 punten opgeleverd. De RBC-vergadering was de eerste onder de nieuwe regering van premier Yingluck. Sinds Pheu Thai de verkiezingen heeft gewonnen, zijn de verhoudingen met Cambodja weer genormaliseerd en komt overleg over de grens op gang. De RBC is een militair overlegorgaan onder voorzitterschap van militaire bevelhebbers. De twee landen werden het eens over het vergroten van de veiligheid aan de grens; strijd tegen drugs; meer inlichtingenwerk; gezamenlijke grenspatrouilles; samenwerking op het gebied van volksgezondheid, landbouw, toerisme en onderwijs; uitwisseling van culturele ervaringen en versterking van de bilaterale banden.

Premier Cambodja belooft gevangen Thais te helpen
16 september – De Cambodjaanse premier Hun Sen heeft gisteren premier Yingluck beloofd dat hij zijn best zal doen de twee gevangen Thais eerder vrij te krijgen. Sen’s gebaar kwam enkele uren nadat het Cambodjaanse ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring had laten weten dat de twee pas in aanmerking voor amnestie komen wanneer ze tweederde van hun straf hebben uitgezeten, zoals de Cambodjaanse wet voorschrijft.

Yingluck was gisteren een dagje op bezoek in Cambodja als onderdeel van een tour die ze langs alle lidstaten van de Association of Southeast Asian Nations maakt. Behalve over de vrijlating van Veera Somkwamkid, coördinator van het Thai Patriots Network (een splintergroep van de geelhemden), en zijn secretaresse, spraken beide regeringsleiders over hervatting van de onderhandelingen over het betwiste olie- en gasveld in de Golf van Thailand, het terugtrekken van troepen uit de omgeving van Hindu-tempel Preah Vihear en de opening van een nieuwe grenspost in Ban Nong Iean in het district Aranyaprathet.
Voormalig premier Abhisit reageerde gisteren op kritiek van de People’s Alliance for Democracy dat zijn regering niet genoeg gedaan had om de twee vrij te krijgen. ‘We tried to seek a royal pardon. But Hun Sen said the government could not interfere in the judicial system.’ Dat de regering dat eerder wel gedaan had bij een Thaise ingenieur, op voorspraak van Thaksin, noemde Sen een fout. ‘He didn’t want to make a second mistake’, aldus Abhisit.

Troepen niet teruggetrokken
20 september – Het tweede regionale legerkorps heeft geen troepen teruggetrokken van de grens met Cambodja bij Hindu-tempel Preah Vihear, zegt minister Yutthasak Sasiprapa (Defensie) naar aanleiding van mediaberichten, waarin dat wordt beweerd. Het enige wat gebeurd is dat troepen zijn vervangen ‘to reduce depression and anxiety in our soldiers’. Troepen kunnen alleen worden teruggetrokken, wanneer de regering daar toestemming voor verleent.

Yutthasak gaat op donderdag naar Cambodja voor een ontmoeting met de Cambodjaanse premier Hun Sen en zijn counterpart Tea Banh. Ze bespreken dan plaats en datum van de volgende vergadering van het General Border Committee. In deze commissie, die onder voorzitterschap staat van beider ministers van Defensie, gaat gesproken worden over de wederzijdse troepenterugtrekking die is bevolen door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag.

Ministers van Defensie eens over troepenterugtrekking
24 september – De Thaise en Cambodjaanse minister van Defensie hebben gisteren overeenstemming bereikt over het terugtrekken van troepen uit de gedemilitariseerde zone bij Hindu-tempel Preah Vihear en de stationering van Indonesische waarnemers. Ze hadden maar een half uurtje nodig om het eens te worden.

Terugtrekking van de troepen is in juli bevolen door het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag, dat ook de gedemilitariseerde zone instelde. Een datum voor de terugtrekking hebben de ministers niet vastgesteld; dat laten ze over aan de Thai-Cambodian General Border Commission (GBC). Stationering van Indonesische waarnemers aan de grens is in februari tijdens een vergadering van Asean-ministers afgesproken en bevestigd door het ICJ.
Voordat minister Yutthasak Sasiprapa (Defensie) naar Phnom Penh afreisde, zei hij dat Thailand klaar is voor een vergadering van de GBC in november, nadat de agenda is goedgekeurd door de National Security Council en het kabinet, zoals voorgeschreven door de wet. De GBC is een militair overlegorgaan onder voorzitterschap van beider ministers van Defensie.
In Phnom Penh had Yutthasak ook een ontmoeting met premier Hun Sen. Sen heeft een gevangenenruil voorgesteld, zodat Veera Somkwamkid, coördinator van het Thai Patriots Network (een splintergroep van de geelhemden), en zijn secretaresse, kunnen vrijkomen. Zij zijn wegens spionage veroordeeld tot respectievelijk acht en zes jaar gevangenisstraf. De ruil zou niet alleen deze twee ten goede komen, maar ook 37 Thais die wegens drugsdelicten in Cambodja gevangen zitten.

De eerste troepen hebben zich teruggetrokken
3 oktober – Alhoewel de Thai-Cambodian General Border Commission (GBC) nog niet heeft vergaderd, hebben Cambodja en Thailand toch al een beginnetje gemaakt met het terugtrekken van troepen uit de omgeving van Hindu-tempel Preah Vihear. Cambodja heeft volgens de commandant van het tweede legercorps 3.000 tot 4.000 soldaten teruggetrokken, Thailand 2.000.

Ontruiming van het gebied is bevolen door het Internationale Hof van Justitie te Den Haag. Vorige maand werden de ministers van Defensie van beide landen het snel eens over de troepenterugtrekking. Onder de vorige regering lukte het niet overeenstemming te bereiken. In de GBC worden over de troepenterugtrekking nadere afspraken gemaakt. De GBC is een militair overlegorgaan onder voorzitterschap van beider ministers van Defensie. Een datum voor de volgende vergadering is nog niet bekendgemaakt.

Thailand trekt zich niet terug uit WHC
14 oktober – Thailand trekt zich niet terug uit de Unesco World Heritage Convention, waardoor ze automatisch lid blijft van het 21 leden tellende World Heritage Committee (WHC).  De nationale erfgoedcommissie vindt dat beter, want het land blijft dan informatie ontvangen over Preah Vihear, over onderhoud van erfgoedsites en het kan nieuwe erfgoedsites voorstellen.

De regering Abhisit trok zich vorig jaar juni terug, toen het Thailand niet lukte de commissie ervan te weerhouden Cambodja’s managementplan voor Hindu-tempel Preah Vihear te behandelen. Thailand verzette zich tegen behandeling omdat het van mening was dat eerst overeenstemming over de grens in het gebied diende te worden bereikt. Zoals bekend, strijden beide landen om het bezit van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel.
Overigens had Thailand’s terugtrekking vorig jaar geen enkel gevolg, want ze is nooit bevestigd door de minister-president of het ministerie van Buitenlandse Zaken. Dus eigenlijk was Thailand nog gewoon lid. En voor Unesco gold dat ook, want ze heeft onlangs een bedrag van 2,3 miljoen baht toegezegd voor de restauratie van in Ayutthaya door de overstromingen beschadigd erfgoed.
Minister Surapong Towijakchaikul (Buitenlandse Zaken) vindt dat het WHC Cambodja’s managementplan pas moet behandelen wanneer het Internationale Hof van Justitie in Den Haag een uitspraak heeft gedaan over het eigendom van het betwiste gebied. Cambodja stapte eerder dit jaar naar het Hof om het daarover een uitspraak te ontlokken.

Troepenterugtrekking nog steeds gewenst
16 november – Thailand is nog steeds van plan te voldoen aan het bevel van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag om zijn troepen terug te trekken uit een gebied door het Hof aangewezen als gedemilitariseerde zone bij Hindu-tempel Preah Vihear. Wanneer Thailand dit niet zou doen, zou dit repercussies hebben voor de toewijzing door het Hof van de betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de tempel. Dit zei minister Surapong Towijakchaikul (Buitenlandse Zaken) in het parlement voorafgaand aan een vergadering met parlementsleden en senatoren achter gesloten deuren over het terugtrekkingsbevel.

Cambodja stapte in april naar het ICJ met het verzoek de uitspraak van het Hof van 1962, waarbij Preah Vihear aan Cambodja werd toegewezen, nader toe te lichten, zodat duidelijk is wie recht heeft op de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel die door beide landen wordt betwist.
Daarnaast vroeg Cambodja het Hof om Thailand te gelasten zijn troepen uit het omstreden gebied terug te trekken. In juli stelde het Hof bij een tussenvonnis een gedemilitariseerde zone in, groter dan het betwiste gebied, en gelastte beide landen hun troepen terug te trekken. In oktober is daar een voorzichtig beginnetje mee gemaakt.
[Over de vergadering achter gesloten deuren meldt het bericht dat toestemming van de parlementariërs nodig is volgens artikel 179 van de grondwet, maar enkele zinnen verder lees ik: The meeting was intended only to take up opinions and not to pass a resolution.]

Thailand en Cambodja zijn het eens over troepenterugtrekking
17 november – Cambodja en Thailand trekken na een vergadering van het General Border Committee, een militair overlegorgaan, in december hun troepen terug uit de gedemilitariseerde zone van 17,3 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear die in juli door het International Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag is vastgesteld. Meer dan 700 Thaise soldaten en 1.000 Cambodjaanse soldaten zijn in het gebied gestationeerd. De soldaten worden vervangen door politieagenten. Minister Yutthasak Sasiprapa (Defensie) denkt aan 400 man per land.

Overeenstemming over troepenterugtrekking is bereikt tijdens onderhandelingen van de ministers van Defensie van beide landen. Ze zijn het ook eens over de andere punten waarop tijdens de GBC-vergadering wordt gesproken: stationering van Indonesische waarnemers, grenscontrole, coördinatie met Unesco (de tempel staat op de werelderfgoedlijst) en wat te doen met de mensen die in Wat Kaew Sikha Khiri Sawara wonen. Deze tempel staat op het door beide landen betwiste gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Preah Vihear. Yutthasak vindt dat de Cambodjaanse bewoners moeten vertrekken danwel dat een gelijk aantal Thais zich er vestigt.
Stationering van Indonesische waarnemers aan de grens is in februari tijdens een vergadering van Asean-ministers afgesproken en bevestigd door het ICJ. Yutthasak stelt voor een team te vormen van negen vertegenwoordigers uit elk van de drie landen, Thailand, Cambodja en Indonesië.

Thailand levert huiswerk in bij ICJ
22 november – Op de dag van de deadline heeft Thailand een rapport van 900 pagina’s ingeleverd bij het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag in de zaak die door Cambodja aanhangig is gemaakt. In driehonderd pagina’s betoogt Thailand dat de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear, die door beide landen wordt betwist, Thais grondgebied is; 600 pagina’s zijn bijlagen. Minister Surapong Towijakchaikul (Buitenlandse Zaken) kan op de inhoud daarvan niet ingaan, tenzij het ICJ toestemming verleent.

Cambodja stapte in april naar het ICJ met het verzoek de uitspraak van het Hof van 1962, waarbij Preah Vihear aan Cambodja werd toegewezen, nader toe te lichten, zodat duidelijk is wie recht heeft op het betwiste gebied.
Het Internationale Hof van Justitie wees destijds met negen tegen drie stemmen Preah Vihear aan Cambodja toe. De Australiër sir Percy Spender, een van de drie rechters, heeft zijn visie uitgebreid schriftelijk gemotiveerd. Die vormt vast en zeker een van de bijlagen die Thailand heeft ingediend.

Preah Vihear: Leger wacht op bevel regering
23 november – Thaise troepen blijven in de gedemilitariseerde zone bij Hindu-tempel Preah Vihear zolang de regering niet het bevel geeft te vertrekken. Dit zei supreme commander Thanasak Patimaprakorn gisteren tijdens een bijeenkomst van militaire bevelhebbers in het Royal Thai Armed Forces Headquarters. Volgens hem verliest Thailand zijn souvereiniteit over het gebied wanneer het zijn troepen terugtrekt.

‘The armed forces do not follow the instructions of the ICJ – we abide by the instructions of the government’, aldus de opperbevelhebber. ‘If the government wants the armed forces to follow the ICJ instruction, it must give a clear order to do so.’
De gedemilitariseerde zone van 17,3 vierkante kilometer is op 18 juli door het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag ingesteld. Het beval Cambodja en Thailand hun troepen uit het gebied terug te trekken en Indonesische waarnemers toe te laten tot het grensgebied. Stationering van die waarnemers is in februari tijdens een vergadering van Asean-ministers afgesproken.
De beslissing vormde een tussenvonnis in een zaak die Cambodja bij het Hof aanhangig heeft gemaakt. Het heeft het Hof gevraagd een nadere uitspraak te doen over zijn beslissing uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen. Cambodja wil dat het Hof zich uitspreekt over het eigendom van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel die door beide landen wordt betwist.
Maandag heeft Thailand een rapport van 900 pagina’s ingeleverd bij het Hof in deze zaak. In driehonderd pagina’s betoogt Thailand dat de 4,6 vierkante kilometer Thais grondgebied is; 600 pagina’s zijn bijlagen.
Minister Yutthasak Sasiprapa (Defensie) heeft eerder deze maand verklaard dat beide landen het eens zijn over troepenterugtrekking. Daarmee zou in december een begin worden gemaakt na een vergadering van het General Border Committee, een militair overlegorgaan.

Defensie klaar voor GBC-vergadering
2 december – Het ministerie van Defensie staat in de startblokken om samen met het ministerie van Buitenlandse Zaken de komende vergadering van het General Border Committee bij te wonen. Deze maand vergadert de GBC met als belangrijkste onderwerp de terugtrekking van Thaise en Cambodjaanse troepen uit de door het Internationale Hof van Justitie te Den Haag vastgestelde gedemilitariseerde zone bij Hindu-tempel Preah Vihear.

De GBC is een overlegorgaan van Thaise en Cambodjaanse militairen onder voorzitterschap van beider ministers van Defensie. Cambodja heeft voorgesteld van 20 tot 25 december te vergaderen in Phnom Penh.
Thailand treft voorbereidingen om zijn troepen uit het gebied terug te trekken en te vervangen door grenspolitie. Minister van Defensie Yutthasak Sasiprapa stelt voor dat beide landen er 400 man stationeren.
De gedemilitariseerde zone van 17,3 vierkante kilometer is op 18 juli door het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag ingesteld. Het beval Cambodja en Thailand hun troepen uit het gebied terug te trekken en Indonesische waarnemers toe te laten tot het grensgebied. Stationering van die waarnemers is in februari tijdens een vergadering van Asean-ministers afgesproken.
De beslissing vormde een tussenvonnis in een zaak die Cambodja bij het Hof aanhangig heeft gemaakt. Het heeft het Hof gevraagd een nadere uitspraak te doen over zijn beslissing uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen. Cambodja wil dat het Hof zich uitspreekt over het eigendom van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel die door beide landen wordt betwist.

Kort nieuws 21 december
– Vandaag is de achtste vergadering begonnen van het Thai-Cambodian General Border Committee (GBC). De GBC heeft lange tijd niet vergaderd vanwege de grensgevechten eerder dit jaar. Gepraat wordt onder andere over troepenterugtrekking uit de door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag ingestelde gedemilitariseerde zone en stationering van Indonesische waarnemers aan de grens.

Sinds Pheu Thai aan de macht is, zijn de verhoudingen tussen beide landen aanzienlijk verbeterd, maar beide landen claimen nog steeds een gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. [De gedemilitariseerde zone meet 17,3 vierkante kilometer.]
De opperbevelhebber van het leger is niet blij met de troepenterugtrekking omdat dit volgens hem neerkomt op het verlies van grondgebied.
Behalve de troepenterugtrekking en stationering van waarnemers heeft het Hof ook bevolen dat beide landen een gezamenlijke veiligheidscontrolepost inrichten, samen de Keo Sikha Kiri Svara pagode, de markten en behuizingen bij de tempel beheren en functionarissen van Unesco tot het gebied toelaten.

Tempeltroepen trekken zich terug, maar wanneer?
22 december – We zijn er bijna, maar nog niet helemaal, zou van toepassing kunnen zijn op de troepenterugtrekking rond Hindu-tempel Preah Vihear door Thailand en Cambodja. Woensdag werden beide landen het eens, maar nu wordt een gezamenlijke werkgroep gevormd om de details te bespreken.
‘We are not delaying the ICJ’s order, in face we are abiding by it’, zei minister Yutthasak Sasiprapa (Defensie) na afloop van de achtste vergadering van het Thai-Cambodian General Border Committee in Phnom Penh, een militair overlegorgaan onder voorzitterschap van beider ministers van Defensie.
De troepenterugtrekking vindt plaats op bevel van het  Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag. Dat stelde in juli een gedemilitariseerde zone van 17,3 vierkante kilometer in en beval Indonesische waarnemers toe te laten tot het grensgebied. Die zullen, zo is in Phnom Penh afgesproken, een oogje in het zeil houden bij de terugtrekking.
De troepen worden vervangen door grenspolitie: niet 400 man per land, een aantal dat eerder werd genoemd, maar 1000.
De werkgroep, die volgende maand in Bangkok vergadert, praat niet alleen over de terugtrekking en de stationering van de waarnemers, maar ook over de verplaatsing van Cambodjaanse markten en behuizingen bij de Keo Sikha Kiri Svara pagode in het gebied.

GBC-vergadering deed lang over 2 punten
23 december – De vergadering van het Thai-Cambodian Border Committee over troepenterugtrekking uit het gebied om Hindu-tempel Preah Vihear heeft woensdag 4 uur langer geduurd dan gepland. Over twee van de twaalf punten die het Internationale Hof van Justitie in Den Haag (ICJ) heeft voorgeschreven, hebben de beide delegaties lang gediscussieerd, schrijft Wassana Nanuam in Bangkok Post.

Een betrof de formulering ‘internal process’. Volgens Thailand betekende dit dat de overeenkomst tussen beide landen de goedkeuring van het Thaise kabinet en parlement behoeft. Cambodja vreesde dat dit tot eindeloos uitstel zou leiden met rechtzaken aangespannen door actiegroepen. Uiteindelijk werd besloten de uitdrukking te schrappen.
Het tweede heikele punt betrof de stationering van Indonesische waarnemers. Cambodja wilde alleen Indonesiërs; Thailand wilde gemengde teams van Indonesiërs, Cambodjanen en Thais. Na overleg met generaal Hun Manet, de zoon van Cambodja’s premier, ging Cambodja akkoord. Overweging was daarbij dat in de gedemilitariseerde zone landmijnen liggen.
De troepenterugtrekking vindt plaats op bevel van het  Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag. Dat stelde in juli een gedemilitariseerde zone van 17,3 vierkante kilometer in en beval Indonesische waarnemers toe te laten tot het grensgebied. Een werkgroep (Thai-Cambodian Joint Working Group) met 17 leden uit elk land buigt zich nog over de details van de terugtrekking. De troepen zullen worden vervangen door grenspolitie: niet 400 man per land, een aantal dat eerder werd genoemd, maar 1000.

Abhisit: Gebied om pagode moet ontruimd worden
20 december – Oppositieleider Abhisit vindt dat het gebied om de Keo Sikha Kiri Svara pagode in de door Thailand en Cambodja betwiste 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear ontruimd moet worden. Cambodjanen hebben er een markt ingericht en hutten gebouwd.

Volgens Abhisit is de bebouwing in strijd met het Memorandum of Understanding dat beide landen in 2000 hebben afgesloten. Wanneer de afgesproken Indonesische waarnemers het gebied verkennen, zouden ze kunnen denken dat het Cambodjaans grondgebied is, stelt Abhisit. Hij dringt erop aan het probleem op te lossen alvorens de waarnemers toe te laten.
Abhisit klaagt ook over het feit dat de regering nagelaten heeft duidelijk te maken dat het betwiste gebied Thais grondgebied is toen een delegatie van Unesco het bezocht. Die omissie zou repercussies kunnen hebben voor de zaak die nog voor het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag speelt. [Dit betreft het verzoek van Cambodja aan het Hof om een nadere toelichting op zijn uitspraak van 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen.] Maar Abhisit steunt de wederzijdse troepenterugtrekking die door het ICJ is bevolen en waarover woensdag in een vergadering van het Thai-Cambodian General Border Committee afspraken zijn gemaakt.

Kort nieuws 10 februari
– In een oplage van 20.000 exemplaren heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken een brochure gemaakt over de problemen rond Hindu-tempel Preah Vihear. De titel luidt: Information the Thai public should know about the Preah Vihear temple and the border negotiations between Thailand and Cambodja.

Aanstaande maandag en dinsdag vergadert de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission (JBC). De commissie houdt zich bezig met de grensbepaling van delen van de grens van 798 km die omstreden zijn.

JBC vermijdt conflict over Preah Vihear
15 februari – De Thai-Cambodian Joint Boundary Commission (JBC), die de afgelopen twee dagen vergaderde, brandt haar vingers niet aan het gebied bij Hindu-tempel Preah Vihear. De grens blijft daar onbeslist totdat het Internationale Hof van Justitie in Den Haag een uitspraak heeft gedaan over de omstreden 4,6 vierkante kilometer in een zaak die aanhangig is gemaakt door Cambodja.

De commissie heeft afgesproken dat technische teams van beide landen de grens tussen de grenspaaltjes 1 en 23 gaan verkennen. Wanneer ze het niet eens kunnen worden, slaan ze het omstreden punt over en vervolgen hun werk verderop. De teams hebben ook opdracht gekregen de opdracht uit te werken voor het bedrijf dat luchtfoto’s van de grens gaat maken.

Kort nieuws 25 februari
– Het Thai Patriots Network verzet zich tegen de stationering van Indonesche waarnemers aan de grens met Cambodja. Volgens het netwerk ondermijnt die Thailands souvereiniteit. Gisteren overhandigden 20 activisten een brief aan de Indonesische ambassade met haar standpunt. Stationering van Indonesische waarnemers aan de grens is in februari 2011 tijdens een vergadering van Asean-ministers afgesproken en bevestigd door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag.

Thaksin bemoeit zich er weer eens tegenaan
11 maart – De in ballingschap levende oud-premier Thaksin bemoeit zich weer eens met de Thaise politiek. Hij waarschuwt voor felle conflicten wanneer het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear aan Cambodja toewijst. En hij vindt dat de regering buurlanden moet vragen oogsten van hun boeren op te kopen om de smokkel van tapioca, rijst en babymaïs naar Thailand de kop in te drukken.

Die smokkel is winstgevend …
4,6 vierkante kilometer
Het ICJ doet dit jaar op verzoek van Cambodja een uitspraak over de omstreden 4,6 vierkante kilometer. Alhoewel de verhouding met Cambodja sinds het aantreden van de regering Yingluck weer koek en ei is, acht Thaksin het onverstandig het land te vragen de zaak bij het ICJ terug te trekken. De Cambodjaanse bevolking zou dat niet pikken.
Volgens Thaksin is Thailand in deze zaak in het nadeel. De toenmalige minister van buitenlandse zaken, Noppadon Pattama (thans juridisch adviseur van Thaksin) steunde in 2009 Cambodja’s verzoek aan Unesco om de tempel om de werelderfgoedlijst te plaatsen. Thaksin geeft nu toe dat Noppadon dat niet had moeten doen, want Cambodja’s verzoek behelsde niet alleen de tempel maar ook het omliggende gebied. Democraten en actiegroepen protesteerden er destijds tevergeefs tegen.
De tempel zelf werd door ICJ in 1962 aan Cambodja toegewezen, maar het Hof deed toen geen uitspraak over het omliggende gebied. Vandaar dat Cambodja vorig jaar naar het ICJ stapte met het verzoek het vonnis van 1962 nader te precisiëren.

Kort nieuws 14 maart
– De Thai-Cambodian Joint Working Group, die de details moet uitwerken over de terugtrekking van troepen uit de gedemilitariseerde zone bij Hindu-tempel Preah Vihear, neemt volgens legeropperbevelhebber Thanasak Patimakorn de zone opnieuw in overweging. Die zone is in juli vorig jaar bij een tussenvonnis van het Internationaal Hof van Justitie in Den Haag ingesteld. Tot nu toe hebben nog geen troepenterugtrekkingen plaatsgevonden.

Kort nieuws 21 maart
– Honderd activisten van de Alliance to Protect the Land in the Lower Isan and the East eisen in een petitie aan het tweede Legerkorps dat soldaten niet worden teruggetrokken uit het omstreden gebied bij Hindu-tempel Preah Vihear. Het Internationale Hof van Justitie in Den Haag heeft vorig jaar Cambodja en Thailand gelast hun troepen terug te trekken. Het netwerk zegt dat Cambodjaanse burgers en soldaten zich om het omstreden gebied hebben gevestigd. Over troepenterugtrekking wordt onderhandeld in de Thai-Cambodian Joint Working Group. Tot concrete stappen heeft dat nog niet geleid.

Kort nieuws 3 april
– Thaise en Cambodjaanse delegaties houden vandaag een informeel gesprek over troepenterugtrekking uit het gebied rond Hindu-tempel Preah Vihear. Morgen komt voor het eerst de Joint Working Group bijeen, die is ingesteld om de details van de troepenterugtrekking te regelen. In juni vorig jaar stelde het Internationale Hof van Justitie in Den Haag een gedemilitariseerde zone in en beval beide landen hun troepen uit het gebied terug te trekken.

Volgens een bron gaat Thailand voorstellen de terugtrekking uit te stellen totdat het Hof in Den Haag een uitspraak doet over het eigendom van de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij de tempel.

Thailand en Cambodja zijn het eens: Troepen blijven bij Preah Vihear
5 april – Gisteren was het misschien, vandaag is het definitief: Thailand en Cambodja trekken niet hun troepen terug uit de door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag ingestelde gedemilitariseerde zone rond Hindu-tempel Preah Vihear. Dat zijn beide landen overeengekomen op de eerste dag van een 2-daagse vergadering van de Joint Working Group, die is ingesteld om de details van de terugtrekking te regelen.

Beide landen kwamen ook overeen dat de stationering van Indonesische waarnemers in het gebied niet meer nodig is. Ze zouden de troepenterugtrekking monitoren. Voorts is afgesproken dat beide landen samenwerken bij het opruimen van landmijnen.
Het bevel om de troepen terug te trekken is een tussenvonnis in een zaak die door Cambodja is aangespannen. Cambodja is naar het Hof gestapt voor een uitspraak over het eigendom van de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij de tempel, waar vorig jaar gevechten plaatsvonden.

Kort nieuws 25 april
– Het Internationale Hof van Justitie in Den Haag doet vermoedelijk in de eerste helft van 2013 uitspraak over het eigendom van de 4,6 vierkante kilometer bij Hindutempel Preah Vihear die door Thailand en Cambodja wordt geclaimd. Maar wanneer het Hof om een nadere mondelinge toelichting vraagt op de stukken, die beide landen hebben ingediend, wordt de uitspraak een half jaar later verwacht. Dit zegt de woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

De zaak is aanhangig gemaakt door Cambodja, dat naar het Hof is gestapt met het verzoek de uitspraak van 1962 waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, nader toe te lichten. Het Hof deed toen geen uitspraak over het omliggende gebied.

Kort nieuws 23 juni
– Thailand heeft bij het Internationale Hof van Justitie in Den Haag een verweerschrift van 620 pagina’s ingediend in antwoord op het schriftelijk verweer van Cambodja van maart dit jaar in de Preah Vihear-zaak. Cambodja heeft het Hof gevraagd zijn uitspraak uit 1962 waarbij Hindu-tempel Preah Vihear aan haar werd toegewezen, nader toe te lichten en een uitspraak te doen over de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij de tempel. Thailand meent dat Cambodja niet gerechtigd is om daarover een uitspraak van het Hof te verlangen omdat beide landen in de Thailand-Cambodian Joint Boundary Commission over de grens onderhandelen.

Kort nieuws 26 juni
– Vandaag vergadert de Joint Working Group (JWG) voor de tweede maal, ditmaal in Phnom Penh (Cambodja). De groep heeft tot taak afspraken te maken over de maatregelen die het Internationale Hof van Justitie in Den Haag vorig jaar heeft bevolen: terugtrekking van de Thaise en Cambodjaanse troepen uit een door het Hof ingestelde gedemilitariseerde zone bij Hindu-tempel Preah Vihear en stationering van Indonesische waarnemers.

Een bron bij het Thaise leger zegt dat de onderhandelingen gedoemd zijn te mislukken, wanneer Cambodja vasthoudt aan die zone en de waarnemers. Er zijn aanwijzingen dat het buurland daarop aanstuurt. Thailand is daar geen voorstander voor. Tijdens de eerste vergadering van de JWG, begin april in Bangkok, is alleen gesproken over het opruimen van mijnen in het gebied.

Kort nieuws 9 juli
– Cambodja gaat troepen terugtrekken uit de gedemilitariseerde zone bij Hindu-tempel Preah Vihear, aldus waarnemers. Cambodja zou daarmee goede sier willen maken omdat het land dit jaar gastheer is van een aantal belangrijke vergaderingen, waaronder het Asean Regional Forum en de East Asian Summit, die wordt bijgewoond door China, Japan, de VS en de EU.

De gedemilitariseerde zone is in juli vorig jaar ingesteld door het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag. Het was een tussenvonnis in een zaak, aangespannen door Cambodja. Thailand’s buurland heeft het ICJ gevraagd zijn vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, nader te precisiëren. Het wil het Hof een uitspraak ontlokken over de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel, die door beide landen wordt betwist.
Tot nu hebben zowel Cambodja als Thailand geen gehoor gegeven aan het bevel van het ICJ. Wel is een aantal keer aangekondigd dat troepen zouden worden teruggetrokken, maar in de praktijk kwam dat neer op het verplaatsen van troepen. 
Sinds Cambodja in 2008 de tempel op de Werelderfgoedlijst van Unesco heeft laten plaatsen, hebben zo nu en dan bij de tempel schermutselingen plaatsgevonden. In februari en april vorig jaar vielen daarbij doden en gewonden. Cambodja heeft Thailand er vorige week van beschuldigd dat het prikkeldraad heeft gespannen in de gedemilitariseerde zone.

‘Troepenterugtrekking Cambodja is een propagandatruc’
10 juli – Een propagandatruc. Zo noemt een legerbron de aangekondigde terugtrekking van Cambodjaanse troepen uit het gebied rond Hindu-tempel Preah Vihear. Van terugtrekking is volgens hem geen sprake, hooguit worden troepen weggehaald van de berg waarop de tempel staat en op een lager gelegen terrein gestationeerd, nog steeds in het gebied dat door beide landen wordt geclaimd. ‘Cambodja wil de indruk wekken dat het voldoet aan het bevel van het Internationale Hof van Justitie [in Den Haag], maar dat gebeurt niet.’ Het ICJ stelde in juli vorig jaar een gedemilitariseerde zone in en beval beide landen hun troepen eruit terug te trekken. Tot nu toe hebben beide landen het bevel genegeerd. De gedemilitariseerde zone meet 17,3 vierkante kilometer en omvat ook de 4,6 vierkante kilometer betwist gebied.

Met de ‘terugtrekking’ voldoet Cambodja ook aan een eis van Unesco. Preah Vihear staat op de werelderfgoedlijst en uit hoofde daarvan mogen er geen soldaten gestationeerd zijn. Op 18 juli vergadert het Unesco World Heritage Committee. Dan komt voor de zoveelste maal het eerder door Thailand geblokkeerde managementplan van Cambodja voor de tempel ter sprake.
Volgens de legerbron heeft Cambodja onlangs het aantal soldaten in het grensgebied uitgebreid van 4.000 naar 5.000 en zijn op belangrijke lokaties mijnen gelegd. Geschat wordt dat Thailand niet meer dan 1.000 soldaten in het gebied heeft. In mei en juni heeft Thailand troepen teruggetrokken uit minder gevoelige streken. Dat is op een ‘hush-hush’ manier gebeurd om geen slapende honden (lees: geelhemden) wakker te maken.
De terugtrekking was nodig omdat de regering een budget van 30 miljoen baht voor de Suranaree Taskforce niet heeft goedgekeurd.  De weigering van het budget wordt door sommigen gezien als een poging het leger te dwingen troepen terug te trekken. Sinds de regering Yingluck aan de macht is, is het weer koek en ei tussen beide landen.
Thailand en Cambodja overleggen in een Joint Working Group over de terugtrekking van troepen, maar in die groep, die tot nu toe twee keer heeft vergaderd, is alleen nog gesproken over het opruimen van mijnen.

Kort nieuws 11 juli
Bangkok Post wist het zeker: Cambodja gaat troepen terugtrekken, die gelegerd zijn bij Hindu-tempel Preah Vihear. Maar het blijkt een luchtballon. Woordvoerder Koy Koung van Cambodja’s ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat Cambodja weliswaar bereid is troepen terug te trekken, maar dit gebeurt niet nu. ‘We will do it in the near future. It will be good if Thailand is also willing to comply with the court’s [Internationale Hof van Justitie] directive.’

Legerbevelhebber Prayuth Chan-ocha doet ook een duit in het zakje. Cambodja zou soldaten willen vervangen door politieagenten, maar die wijsheid ontleent hij aan mediaberichten.
Terugtrekking van zowel Cambodjaanse als Thaise troepen uit het gebied rond de tempel is al in juli vorig jaar bevolen door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag, maar beide landen hebben daaraan nog steeds geen gehoor gegeven.

Kort nieuws 13 juli
– Hindu-tempel Preah Vihear staat 4 jaar op de werelderfgoedlijst van Unesco en dat wordt zowel in Phnom Penh als bij de tempel gevierd. Diplomaten en media zijn uitgenodigd voor een bezoek aan de tempel, hetgeen de reden zou kunnen zijn waarom Cambodja heeft aangekondigd zijn troepen bij de tempel weg te halen.

Volgens opperbevelhebber Thanasak Patimapakorn vervangen Thailand en Cambodja soldaten bij de tempel door grenspolitie. Over 10 dagen begint een Cambodjaans-Thais team mijnen te ruimen bij de tempel, die er nog liggen uit de tijd van de Rode Khmer.
– Het Internationale Hof van Justitie in Den Haag heeft Thailand’s verzoek gehonoreerd voor een mondelinge toelichting op de tempelzaak. Het Hof buigt zich over een verzoek van Cambodja om een uitspraak te doen over de grens bij Hindu-tempel Preah Vihear. Beide landen betwisten daar een gebied van 4,6 vierkante kilometer. De hearing is op 15 en 19 april volgend jaar; de uitspraak wordt in oktober verwacht.

Kort nieuws 14 juli
– Woensdag is het precies een jaar geleden dat het Internationale Hof van Justitie een gedemilitariseerde zone rond Hindu-tempel Preah Vihear instelde en Thailand en Cambodja beval hun troepen terug te trekken. Woensdag trekt Cambodja 480 soldaten terug uit het gebied, zo heeft de Cambodjaanse minister van Defensie laten weten, aldus Thailands minister van Buitenlandse Zaken.

De minister van Defensie, die samen met premier Yingluck een ontmoeting heeft gehad met premier Hun Sen van Cambodja, zegt dat beide landen gelijktijdig troepen zullen terugtrekken en vervangen door grenspolitie. Maar een tijdstip daarvoor kon hij niet geven.

Kort nieuws 15 juli
– Niet alleen Cambodja, zoals eerder bericht, maar ook Thailand zal woensdag troepen terugtrekken uit het gebied rond Hindu-tempel Preah Vihear. Dit heeft minister Sukumpol Suwanatat (Defensie) bevestigd. Woensdag is het precies een jaar geleden dat het International Hof van Justitie in Den Haag een gedemilitariseerde zone instelde en beide landen beval hun troepen uit het gebied terug te trekken.

Hoeveel troepen Thailand woensdag weghaalt, is niet bekend gemaakt. Cambodja trekt 485 soldaten terug van de tempel; ze worden vervangen door grens- en toeristenpolitie. De Thaise troepen worden ook vervangen door grenspolitie onder bevel van het leger.
De minister himself gaat woensdag naar het gebied om de terugtrekking te observeren, zijn Thaise counterpart doet hetzelfde.

Kort nieuws 18 juli
– Nu Thailand en Cambodja eindelijk beginnen troepen terug te trekken uit het gebied rond Hindu-tempel Preah Vihear (althans soldaten vervangen door politie), wordt de kwestie van de stationering van Indonesische waarnemers actueel. Want het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag beval niet alleen vandaag exact een jaar geleden de troepenterugtrekking, maar ook stationering van Indonesische waarnemers. Die was overigens al eerder afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van Asean in Indonesië.
De zogeheten Terms of Reference (ToR) voor de stationering zijn [ik meen vorig jaar] opgesteld door Indonesië en al goedgekeurd door Cambodja. Thailand heeft al die tijd gedraald. Deze week buigt de Thai Defence Council zich er eindelijk over. Het ministerie van de Defensie stuurt ze daarna voor advies naar de Raad van State. Vervolgens moet het kabinet akkoord gaan, waarna het parlement in augustus het laatste woord heeft.
– Je kon erop wachten: de troepenterugtrekking leidde vanochtend tot een protest bij de Thais-Cambodjaanse grens in de provincie Si Sa Ket. Kittisak Ponpai van de Power of Land groep betwijfelt of Cambodja werkelijk troepen terugtrekt. Volgens hem zijn de Thaise soldaten tegen terugtrekking. ‘De lokale bevolking weet beter dan de autoriteiten wat zich afspeelt in het gebied. Thailand hoeft niet het bevel van het ICJ op te volgen. Als we soldaten terugtrekken, zetten we een verkeerde strategische stap.’
– Het ministerie van Defensie heeft een oproep gedaan voor foto’s van de hekken die in 1962 bij Hindu-tempel Preah Vihear zijn geplaatst. Die hekken markeerden Thais grondgebied en werden destijds door Cambodja geaccepteerd. Het ministerie wil de foto’s gebruiken in de zaak die voor het Internationale Hof van Justitie in Den Haag dient. Ze kunnen aantonen dat het door beide landen betwiste gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel Thais grondgebied is.
In 1962 wees het Hof de tempel aan Cambodja toe. Vorig jaar vroeg Cambodja het Hof een nadere uitspraak te doen over het omliggende gebied. Het grensconflict laaide op toen Cambodja in 2008 de Unesco erfgoedstatus voor de tempel aanvroeg en de 4,6 vierkante kilometer opnam in het managementplan voor de tempel. Tot nu toe heeft Thailand goedkeuring van het plan door Unesco weten te voorkomen.

Kort nieuws 19 juli
– De verhouding tussen Thailand en Cambodja mag aanzienlijk verbeterd zijn sinds het aantreden van de regering Yingluck, het wantrouwen blijft. Nu beide landen gisteren begonnen zijn hun troepen terug te trekken uit het gebied rond Hindu-tempel Preah Vihear, duiken berichten op over Cambodjaanse soldaten die er verkleed als burger zijn gebleven.

Gisteren was het precies een jaar geleden dat het Internationale Hof van Justitie in Den Haag in een tussenvonnis een gedemilitariseerde zone instelde en beide landen gelastte hun troepen eruit terug te trekken. Volgend jaar september of oktober wordt een uitspraak van het Hof verwacht over de grens bij de tempel. Cambodja heeft daar vorig jaar om gevraagd. Beide landen betwisten een gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel, die in 1962 aan Cambodja is toegewezen.
Volgens een niet geïdentificeerde bron zou Cambodja de afgelopen twee weken meer soldaten naar het omstreden gebied hebben gestuurd. Tweehonderd soldaten zouden hun uniform hebben verwisseld voor burgerkleding. Zware wapens zoals artillerie en granaatlanceerders zouden bij de tempel zijn gebleven.
Vice-minister-president Yutthasak Sasiprasa zegt dat de onderhandelingen moeten doorgaan over het ontruimen van het gebied. Cambodjaanse burgers hebben zich er gevestigd, er is een markt en bij de in 1998 door Cambodja  gebouwde Keo Sikha Savara pagode verblijven monniken. Thailand heeft daar al diverse malen tevergeefs tegen geprotesteerd.
De terugtrekking van de eigen troepen werd live op de Cambodjaanse televisie gevolgd. Zo’n 485 Cambodjaanse soldaten trokken zich terug; ze werden vervangen door 355 politieagenten. Ook Thailand heeft soldaten vervangen door grenspolitie, maar om hoeveel soldaten het gaat is niet bekend gemaakt.

Kort nieuws 20 juli
– Woensdag vergadert voor de derde keer de Thai-Cambodian Working Group, die zich bezighoudt met de details van de troepenterugtrekking rond Hindu-tempel Preah Vihear. Eergisteren is daar een begin mee gemaakt, precies een jaar nadat het Internationale Hof van Justitie te Den Haag beide landen had bevolen dit te doen.

Oppositieleider Abhisit heeft de regering opgeroepen te blijven protesteren tegen de vestiging van Cambodjanen in het door beide landen betwiste gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel. Er is ook een markt ingericht en een pagode gebouwd. Abhisit wijst er nog eens op dat dit in strijd is met een Memorandum of Understanding, tussen beide landen afgesloten in 2000. Daarin is afgesproken dat ze zouden afzien van activiteiten in het gebied.
De minister van Defensie vreest dat het niet gemakkelijk zal zijn het gebied door Cambodja te laten ontruimen, omdat de bewoners weigeren te vertrekken.

Kort nieuws 21 juli
– Legeropperbevelhebber Thanasak Patimapakorn vindt de stationering van Indonesische waarnemers bij Hindu-tempel Preah Vihear niet meer nodig, omdat er al 2 jaar niet gevochten is door Thaise en Cambodjaanse soldaten. Hij heeft dat zijn Indonesische counterpart laten weten. De stationering van waarnemers is vorig jaar afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen en later bevestigd door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag.

Woensdag zijn beide landen begonnen soldaten in het gebied te vervangen door grenspolitie. Donderdag komt een team van Cambodjaanse explosievenexperts naar Thailand om te overleggen over het ruimen van mijnen in het gebied.

Zondag 18 november
– Thaise en Cambodjaanse troepen hebben het bevel gekregen soepeler op te treden wanneer ze op mensen stuiten die illegaal in het grensgebied wonen. De ministers van Defensie van beide landen hebben dat vrijdag bevestigd in Siem Raep, waar de Asean Defence Ministers’s Meeting werd gehouden.

‘We laten de dorpelingen doorgaan met hun boerenbedrijfje en verdrijven ze niet’, zegt minister Tea Banh van Cambodja. Hij vindt het een probleem van de Joint Boundary Commission, een commissie waarin onder leiding van de ministers van Buitenlandse Zaken over grenskwesties wordt onderhandeld.
Specifiek gaat het om een gebied bij Ban Non Makmum (Sa Kaeo) waar Thaise boeren zijn neergestreken en een gebied in Ban Nongchan waar Cambodjaanse boeren zich hebben gevestigd. In oktober besloten premier Yingluck en de Cambodjaanse leider Hun Sen al de boeren toe te staan er te blijven.
In december komt de Joint Working Group weer bijeen. Die is ingesteld naar aanleiding van het vonnis vorig jaar van het Internationale Hof van Justitie in Den Haag, waarbij een gedemilitariseerde zone rond Hindu-tempel Preah Vihear werd ingesteld. Alhoewel met troepen is geschoven, moet die zone er nog steeds komen. Thans wordt gewerkt aan het ruimen van mijnen in het gebied. In december wordt bekeken hoe het daarmee staat.

Woensdag 5 december
– Het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Hen Haag houdt tussen 15 en 19 april hoorzittingen over de door Thailand en Cambodja betwiste 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. Cambodja heeft het ICJ gevraagd de knoop door te hakken. In 1962 wees het Hof de tempel aan Cambodja toe, maar het deed geen uitspraak over het omliggende gebied. Thailand en Cambodja krijgen elk drie sessies om hun standpunt toe te lichten.

Vrijdag 21 december
– Thailand en Cambodja gaan serieus werk maken van het ruimen van mijnen in de gedemilitariseerde zone bij Hindu-tempel Preah Vihear. De Thai-Cambodian Joint Working Group (JWG) heeft deze week besloten het gebied in vijf sub-zones te verdelen op basis van de urgentie van het ruimingswerk. In april zou het gebied schoon moeten zijn.

De gedemilitariseerde zone werd in juli vorig jaar door het Internationale Hof van Justitie (ICJ) ingesteld. Voor zover ik weet, zijn slechts ten dele soldaten teruggetrokken. Het Hof herinnerde ook aan het besluit van de Asean-ministers in februari vorig jaar Indonesische waarnemers aan de grens te stationeren. Maar dat is nog steeds niet gebeurd en de JWG heeft er ook niet over gesproken.
Volgende week praat een andere commissie, die al twee jaar niet heeft vergaderd, over vergemakkelijking van het grensverkeer tussen beide landen en de illegale kap en smokkel van palissanderhout.

Maandag 31 december
– Minister Surapong Tovichatchaikul (Buitenlandse Zaken) ziet blijkbaar de bui al hangen. Hij maakt zich nu al zorgen over de reactie van de bevolking op de uitspraak van het Internationale Hof van Justitie in Den Haag over de door Cambodja en Thailand geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. In april moeten beide landen in Den Haag een mondelinge toelichting geven, waarna het Hof in oktober vonnist.

Cambodja is naar het Hof gestapt toen troepen van beide landen, nog onder de vorige regering, aan de grens slaags raakten. In 1962 kende het Hof de tempel aan Cambodja toe maar het deed geen uitspraak over het omliggende gebied. Wanneer het Hof nu dezelfde argumentatie zou gebruiken als destijds, kan Thailand dat gebied op zijn buik schrijven.
Misschien ziet minister Surapong de bui al hangen en verklaart dit zijn zorgen. Hij gaat de provinciale gouverneurs informeren, zodat zij op hun beurt hun ondergeschikten en de mensen in hun provincie kunnen informeren.

Woensdag 2 januari 2013
– Op 15 juni 1962 oordeelde het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag dat de Hindu-tempel Preah Vihear (gebouwd van de negende tot de elfde eeuw) op Cambodjaans grondgebied staat. De uitspraak leidde tot demonstraties in Thailand die twee weken duurden en zich verspreidden over 15 provincies.

Dit jaar doet het Hof een uitspraak over het eigendom van de 4,6 omstreden vierkante kilometer bij de tempel. Cambodja is naar het Hof gestapt om het Hof daarover een uitspraak te ontlokken. In april krijgen beide landen de gelegenheid hun standpunt mondeling toe te lichten. In oktober wordt de uitspraak verwacht.
Minister Surapong Tovichakchaikul (Buitenlandse Zaken) heeft er een zwaar hoofd in. ‘Het is een “no-win” situatie voor Thailand. Als we de zaak verliezen, verliezen we grondgebied. Zelfs als we de zaak niet verliezen, gaan we terug naar het begin. Namelijk: dat de tempel aan Cambodja behoort en dat het omringende gebied blijft zoals het is.’
Surapong is bang dat ‘sommige groepen mensen gaan provoceren om verkeerde dingen te doen wanneer ze het niet eens zijn met de uitspraak’. Het ministerie van Buitenlandse Zaken gaat daarom een campagne voeren om de bevolking te informeren over de zaak, met als doel te voorkomen dat die gepoliticeerd wordt.
‘Het vonnis van het ICJ dient gerespecteerd te worden. Het vonnis negeren betekent dat Thailand in de problemen komt. We moeten aan de bevolking uitleggen wat de vorige regering deed, waardoor Cambodja naar het ICJ stapte.’

Donderdag 3 januari
– Premier Yingluck gaat ermee akkoord om een speciaal woordvoerdersteam te vormen dat de voorlichting over de Preah Vihear tempel verzorgt. Dat is gisteren afgesproken in een gesprek van de premier met militaire leiders en de landelijke politie.

Het team moet de bevolking inlichten over het grensconflict met Cambodja en hetgeen de regering doet om het conflict te bezweren. ‘We treat every inch of Thai territory as equally important and we won’t give up easily on any inch of it’, verklaarde Air Chief Marshal Prajin Jantong na de bijeenkomst met de premier.
Thailand en Cambodja claimen beide een gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu-tempel. Cambodja is naar het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag gestapt met het verzoek de kwestie te beslechten. In april lichten beide landen hun standpunt mondeling toe, in oktober wordt een uitspraak verwacht. Het ICJ zetelt in het Vredespaleis.

Vrijdag 4 januari
– Het leger heeft twee compagnieën met grenspolitie toegevoegd aan de legermacht die bij Hindu-tempel Preah Vihear is gestationeerd. De maatregel heeft tot doel het grensconflict met Cambodja te verlichten.

Maar de vraag of de soldaten worden teruggetrokken, zoals het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag heeft bevolen, wil legerbevelhebber Prayuth Chan-ocha niet beantwoorden. ‘It is not time to discuss this matter yet.’ Prayuth zei dit gisteren, een dag na een vergadering van militaire leiders met premier Yingluck.
Het ICJ stelde vorig jaar een gedemilitariseerde zone in bij de tempel en beval beide landen hun troepen terug te trekken, maar dit is nog nauwelijks gebeurd. Prayuth zegt daarover: ‘We moeten het ICJ bewijzen dat beide landen in staat zijn hun conflicten door middel van bilaterale gesprekken op te lossen en dat we samen in vrede kunnen leven.’
Het ICJ deed de uitspraak in een tussenvonnis in de zaak van de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij de tempel. Cambodja heeft het Hof gevraagd te bepalen wiens grondgebied dat is. Dit jaar wordt een uitspraak verwacht.

Zaterdag 5 januari
– Oorlogzuchtige taal van de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden). Erken de rechtsbevoegdheid van het  Internationale Hof van Justitie in Den Haag niet in de Preah Vihear-zaak.  Oftewel: negeer een eventuele negatieve uitspraak van het Hof over de 4,5 vierkante kilometer bij de tempel, die door Cambodja en Thailand wordt betwist.

Weet wel wat dan de gevolgen zijn, heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken gisteren gewaarschuwd. Minister Surapong Tovichakchaikul (Buitenlandse Zaken) zegt dat negeren consequenties kan hebben voor de handel en economie. En Virachai Palasai, ambassadeur in Nederland, wijst erop dat beide landen lid zijn van de VN en zich dienen neer te leggen bij de beslissing, ongeacht de uitkomst.
Surapong is de gebeten hond bij de geelhemden omdat hij zijn twijfels heeft geuit over de kansen van Thailand de zaak te winnen. Er vallen al grote woorden als ‘verrader’. ‘Het lijkt erop alsof de minister de mensen vraagt erop voorbereid te zijn dat het vonnis niet in ons voordeel is. Dat is onbehoorlijk’, zegt Panthep Puapongpan, woorvoerder van de PAD.
In april krijgen Thailand en Cambodja de gelegenheid hun zaak mondeling te bepleiten. Thailand heeft een juridisch team gevormd dat bestaat uit ambassadeur Virachai, het hoofd van de Treaties and Legal Affairs Department, drie buitenlandse advocaten plus twee assistenten. De uitspraak wordt in oktober verwacht.
Het Hof buigt zich over de zaak omdat Cambodja om een herinterpretatie van het vonnis van 1962 heeft gevraagd, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen. Het Hof deed toen geen uitspraak over het omliggend gebied. Volgens Virachai zijn vier scenario’s mogelijk: het Hof acht zich niet bevoegd, beslist ten gunste van Cambodja of Thailand, of ten gunste van beide.

Maandag 7 januari
– Wat doet de regering om de Preah Vihear-zaak die voor het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag dient, te winnen, vraagt oppositieleider Abhisit. De minister van Buitenlandse Zaken, die eerder zijn twijfels uittte of de zaak valt te winnen, moet dat aan de bevolking uitleggen, vindt Abhisit. De minister moet zich daarop concentreren en niet op de kritiek die zijn twijfel heeft opgeroepen.

Cambodja heeft het ICJ gevraagd het vonnis van 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen,  te herinterpreteren met als doel het Hof een uitspraak te ontlokken over de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel die door beide landen wordt betwist. In 2010 onder de regering Abhisit raakten soldaten er enkele malen slaags. In een tussenvonnis heeft het Hof vorig jaar een gedemilitariseerde zone ingesteld en beide landen bevolen hun troepen eruit terug te trekken, maar dit is nog nauwelijks gebeurd. Dit jaar wordt in oktober de einduitspraak verwacht.
Het besluit van het Hof om de tempel aan Cambodja toe te wijzen was destijds gebaseerd op de zogeheten Dangrek kaart. Als het Hof consequent is en ingaat op het verzoek van Cambodja, lijdt het geen twijfel dat het omstreden gebied aan Cambodja wordt toegewezen en dan heb je de poppen aan het dansen in Thailand.

Dinsdag 8 januari
– Thailand geeft zich in Den Haag niet zonder slag of stoot gewonnen in de juridische strijd om het eigendom van de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. De regering zal er alles aan doen, zegt premier Yingluck, om de souvereiniteit van het land te beschermen.

Yingluck wil niet dat de grenskwestie binnenlands onaardt in politiek geharrewar. Daar begint het wel op te lijken, want de People ’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) heeft de regering opgeroepen de rechtsbevoegdheid van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) niet te erkennen en het militante Thai Patriots Network gaat een aanklacht tegen het ministerie van Buitenlandse Zaken indienen omdat het ‘valse informatie’ over het grensconflict met Cambodja heeft verspreid. Op 21 januari houdt het netwerk een rally op de Royal Plaza.
Yingluck probeert de gemoederen te bedaren, nadat minister Surapong Tovichakchaikul (Buitenlande Zaken) zijn twijfels had geuit of de zaak valt te winnen. Cambodja heeft het ICJ gevraagd zijn vonnis van 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te herinterpreteren met het doel het Hof een uitspraak te ontlokken over het omstreden gebied. Destijds baseerde het Hof zich op de zogeheten Dangrek kaart en wanneer het Hof dit weer zou doen, wordt ook de 4,6 vierkante kilometer aan Cambodja toegewezen. In april houden beide landen een mondeling pleidooi voor het Hof, dat naar verwachting in oktober vonnist.
Surapong zei gisteren dat hij met zijn collega van Defensie gaat overleggen over de vorming van een gezamenlijk team dat tot taak krijgt de bevolking te informeren over de Preah Vihear kwestie.
De PAD heeft niet alleen opgeroepen de rechtsbevoegheid van het ICJ niet te erkennen, maar tevens opgeroepen een eventuele ongunstige uitspraak te negeren. Verder vindt het PAD dat de regering zich niets moet aantrekken van het tussenvonnis van het ICJ, waarbij een gedemilitariseerde zone bij de tempel werd ingesteld. Maar die oproep is vrij overbodig, want tot nu toe hebben beide landen nog nauwelijks soldaten teruggetrokken.
Volgens senator Kamnoon Sitthisamarn hoeft de regering de rechtsbevoegdheid helemaal niet te erkennen. De laatste keer dat dit is gebeurd, was in 1949 en die erkenning zou slechts 10 jaar geldig zijn. Kamnoon zegt dat Thailand juridisch niet is gebonden om aan de uitspraak van het Hof te voldoen, omdat er sinds 1959 meer dan 50 jaar zijn verlopen.

Woensdag 9 januari
– De People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) vergroot de druk op de regering in de Preah Vihear-zaak. Ze heeft een lijstje van zeven eisen aan de regering overhandigd. Wanneer de regering niet reageert op haar voorstellen, gaat ze actie ondernemen en dat zou een ‘mass rally’ kunnen zijn.

De PAD wil dat de regering de rechtsbevoegdheid van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) niet erkent om zijn vonnis van 1962 waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te ‘herinterpreteren’.  Cambodja heeft daar om gevraagd met als doel het Hof een uitspraak te ontlokken over de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de tempel. Wanneer Thailand de rechtsbevoegdheid niet erkent, hoeft het land zich ook niet te houden aan een eventueel ongunstige uitspraak, aldus de PAD.
Maar de PAD heeft nog meer noten op haar zang: Thailand moet de Cambodjaanse nederzetting uit het gebied verdrijven en ze moet zich blijvend terugtrekken uit de World Heritage Convention van Unesco. Dat is een ander pijnpunt in Thailand: de tempel heeft in 2008 de werelderfgoedstatus verworven en Cambodja ontleent daaraan het recht het omliggende gebied te managen. De regering moet ook het ministerie van Buitenlandse Zaken verbieden tegen een bedrag van 1,7 miljoen baht academici in te huren die het publiek moeten gaan masseren een uitspraak van het ICJ te accepteren.
En ten slotte eist de PAD dat de regering meer moeite doet om Veera Somkwamkid, coördinator van het militante Thai Patriots Network, en zijn secretaresse vrij te krijgen. Ze zitten sinds december 2010 in Pnom Penh gevangen wegens spionage en illegale betreding van Cambodjaans grondgebied.
Puntsgewijs de standpunten van Cambodja en Thailand:
> Cambodja wil dat het Hof de term ‘vicinity’ uit zijn vonnis van 1962 interpreteert. Wanneer daarover duidelijkheid is, dient Thailand zijn troepen terug te trekken.
> Thailand meent (1) dat het Hof niet bevoegd is een uitspraak te doen over de grens tussen beide landen. (2) Cambodja’s vraag komt niet in aanmerking voor behandeling, omdat het een nieuwe zaak betreft. (3) Deze zaak dient beschouwd te worden als een beroep door Cambodja omdat het Hof in 1962 weigerde zich over de grens uit te spreken. (4) Cambodja heeft de grens rond de tempel, zoals het Thaise kabinet die destijds heeft getrokken, 50 jaar zonder enig protest geaccepteerd.

Donderdag 10 januari
– Binnenlands politiek geruzie kan in het nadeel van Thailand zijn bij het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag, dat dit jaar een uitspraak doet over het grensconflict met Cambodja. Dit zegt vice-minister-president Phongthep Thepkanchana, die de leiding heeft over het juridisch team in de Preah Vihear-zaak.

Volgens hem baseren de rechters van het ICJ zich niet alleen op wat beide regeringen aan argumentatie inbrengen, maar betrekken ze in hun oordeel ook informatie uit andere bronnen.
Met deze waarschuwing probeert Phongthep de gemoederen te bezweren, die nu worden opgezweept door de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) en het militante Thai Patriots Network. Die vinden dat Thailand de rechtsbevoegdheid van het Hof in deze kwestie niet moet erkennen en een eventuele negatieve uitspraak naast zich neer moet leggen. De PAD heeft al gedreigd met een rally als ze niet haar zin krijgt.
Phongthep vindt dat alle partijen in Thailand moeten samenwerken om bij de rechters van het Hof een ‘positive attitude’ te kweken. Hij belooft dat hij zijn best zal doen Thailands belangen te verdedigen. ‘De rest is aan de rechters van het ICJ’, aldus Phongthep.
Het Hof is door Cambodja gevraagd zijn vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te herinterpreteren met het doel het Hof een uitspraak te ontlokken over het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel.
Wassana Nanuam, verslaggeefster militaire zaken, schrijft in een analyse in Bangkok Post dat legeranalisten twee mogelijke uitspraken verwachten. (1) Het omstreden gebied wordt aan Cambodja toegewezen, maar de eerder door het Hof bevolen demilitarisatie blijft gehandhaafd. Dit betekent dat beide landen hun troepen terugtrekken en vervangen door grenspolitie. (2) Cambodja’s claim wordt verworpen en ook in deze optie dienen de troepen te verdwijnen.
Volgens Wassana geeft het leger aan de tweede optie de voorkeur, omdat daardoor gewapende conflicten worden vermeden. Naar aanleiding van berichten dat de legers van beide landen zich voorbereiden op een gewapend treffen, schrijft ze dat Thailand en Cambodja altijd in de periode januari tot maart militaire oefeningen in het gebied houden. Bovendien vinden ze niet vlakbij de grens plaats.

Vrijdag 11 januari
– Ze doen maar. Zo luidde vrij vertaald het antwoord van legerbevelhebber Prayuth Chan-ocha gisteren op de vraag wat hij vond van de oproep van de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) om een eventueel negatief vonnis van het Internationaal Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag in de Preah Vihear-zaak te negeren. Prayuth inspecteerde gisteren de grenstroepen die gelegerd zijn in het Khao Phra Viharn National Park in Si Sa Ket.

‘Het interesseert me niet wat de PAD doet. Als de PAD de regering was, zou ik naar ze luisteren. Maar omdat ze dat niet zijn, heb ik geen idee wat ik er mee aan moet. Ze hebben alle recht om mensen over te halen deel te nemen aan hun protest, maar soldaten mogen er niet aan deelnemen’, aldus de bevelvoerder.
– Thailand kan zonder enige consequentie het vonnis van het ICJ in de Preah Vihear-zaak naast zich neer leggen. Volgens advocaat Sompong Sujaritkul, die in 1962 deel uitmaakte van het Thaise juridisch team toen het Hof de tempel aan Cambodja toewees, is de zaak verjaard. Het Hof is niet langer bevoegd het vonnis uit 1962 te herinterpreteren. Daar heeft Cambodja om gevraagd met als doel het Hof een uitspraak te ontlokken over de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de tempel.
Van de verjaring is volgens Sompong sprake omdat er sinds het vonnis uit 1962 50 jaar zijn verstreken. Het Hof is alleen rechtsbevoegd wanneer Cambodja een nieuwe zaak aanhangig maakt.
[De tempel werd in juni 1962 aan Cambodja toegewezen. Cambodja vroeg in mei 2012 of daaromtrent om de herinterpretatie, maar het Hof besloot pas later de zaak in behandeling te nemen.]

Zaterdag 12 januari
– Een vrouw die haar maandstonde heeft en op andere mensen boos is. Deze typering van legerbevelhebber Prayuth Chan-ocha op de website van de krant ASTV Manager is niet in goede aarde gevallen bij zijn manschappen. Zo’n vijftig soldaten van de First Army Region trokken gisteren uit protest naar het kantoor van de krant.

Prayuth, zeiden ze, is het hart van het leger en de opmerkingen van de krant hebben het moreel van de troepen beschadigd. Het mediabedrijf stuurde tv-presentator Kamolporn Romthongkham naar buiten om met de soldaten te praten.
Tussen Prayuth en het bedrijf, dat opgericht is door geelhemdleider Sondhi Limthongkul, botert het niet zo. Prayuth kritiseerde eerder de krant vanwege haar commentaar over de Preah Vihear-zaak. De krant vindt dat Thailand een eventuele negatieve uitspraak van het Internationale Hof van Justitie in Den Haag over het eigendom van de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear moet negeren. Dat gebied wordt door Thailand en Cambodja betwist. Prayuth daarentegen vindt dat Thailand de uitspraak van ’s werelds hoogste rechtscollege dient te eerbiedigen.
ASTV Manager reageerde op Prayuth’s commentaar als door een wesp gestoken. Ze vergeleek de generaal met een menstruerende vrouw en suggereerde dat Prayuth kwaad op het bedrijf is omdat hij niet kan accepteren dat hij als legerchef heeft gefaald.
Legerwoordvoerder Sansern Kaewkamnerd laat weten dat Prayuth zich zorgen maakt over het protest van de soldaten. Hij heeft commandanten geïnstrueerd hun soldaten het bevel te geven terug te keren naar de kazerne. Overigens duurde het protest gisteren maar een uurtje en het verliep vreedzaam.
De Thai Journalists Association (TJA) belegt een vergadering van haar sub-panel mediarechten om de zaak te bespreken. ‘Het is onbehoorlijk voor soldaten om tegen de media te protesteren. Die taak hebben ze niet’, zegt TJA-president Chavarong Limpattamapanee.
– Nog meer Preah Vihear. De eerste supporters van de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) zijn in Kantharalak (Si Sa Ket) gearriveerd. Dit weekend houden ze een rally als protest tegen het vonnis dat het Internationale Hof van Justitie in Den Haag later dit jaar zal vellen over de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. De PAD vindt dat het Hof niet bevoegd is zich in de zaak te mengen omdat het een grenskwestie betreft.
Cambodja heeft het Hof gevraagd zijn vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te ’herinterpreteren’ met het doel het Hof een uitspraak te ontlokken over het betwiste gebied.

Zondag 13 januari
– Evenals vrijdag hebben ook gisteren soldaten gedemonstreerd bij het kantoor van het dagblad ASTV Manager. Hun commandant had daarvoor toestemming verleend. Legerbevelhebber Prayuth Chan-ocha heeft zijn oproep van een dag eerder herhaald te stoppen met de protesten.

‘Emotioneel handelen helpt niet de problemen op te lossen’, zegt legerwoordvoerder kolonel Sansern Kaewkamnerd. ‘De generaal hoopt dat dit protest eindigt omdat hij niet wil dat het publiek een verkeerd beeld krijgt van het leger.’
Prayuth en de krant liggen overhoop over de Preah Vihear-zaak. Eerst schreef de krant op haar website dat Thailand zich niets dient aan te trekken van een eventuele negatieve uitspraak van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag. Het Hof doet dit jaar een uitspraak over het eigendom van de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel, die door Cambodja en Thailand wordt betwist.
Vervolgens had Prayuth kritiek op de krant vanwege die opstelling en dat ontlokte de krant weer het commentaar dat de generaal leek op ‘een vrouw die haar maandstonde heeft en op andere mensen boos is’. De krant suggereerde dat Prayuth kwaad is op de krant omdat hij niet kan accepteren dat hij als legerchef heeft gefaald.
Volgens een legerbron zou een officier de krant hebben verboden zaterdag verslaggevers naar het legerhoofdkwartier te sturen waar tal van activiteiten waren georganiseeerd ter gelegenheid van Children’s Day. [Of inderdaad de krant de toegang is ontzegd, vermeldt het bericht niet.]
De Thai Journalists Association (TJA) heeft gisteren een verklaring uitgegeven waarin wordt gesteld dat de samenscholing van soldaten bij het ASTV-kantoor neerkomt op intimidatie van de media. De TJA herinnert eraan dat het recht van de media om nieuws en meningen te verspreiden, wordt gegarandeerd door de grondwet. (Zie pagina Cambodja-Thailand voor ICJ)
– Nog meer Preah Vihear. Zo’n vijftig leden van de Dhamma Yatra zijn gisteren naar de Thais-Cambodjaanse grens in Kantharalak (Si Sa Ket) getrokken om met bewoners te praten. De groep die in 2009 werd gevormd en campagne voert voor Thailand’s eigendom van de tempel (die in 1962 door het ICJ aan Cambodja werd toegewezen), roept evenals ASTV (zie hiervoor) de regering op zich niets aan te trekken van het ICJ.
De groep heeft premier Yingluck in een brief opgeroepen een eventueel voor Thailand negatief besluit van het Hof over de 4,6 vierkante kilometer naast zich neer te leggen. Voorlopig blijft de groep in het dorp Ban Sok Kham Pom om steun van de bewoners te verwerven. De groep blijft er tot het ICJ een uitspraak doet, vermoedelijk in oktober of november. Leden van de groep gaan ook naar andere grensprovincies om bewoners op te porren.

Maandag 14 januari
– De actie van de Dhamma Yatra groep in het dorp Sok Kham Pom aan de grens met Cambodja heeft een tegenactie van bewoners opgeroepen. Wegwezen, was hun simpele boodschap, jullie tasten de reputatie van ons dorp aan. En daar gaven de Dhamma-mensen gisteren gehoor aan.

Zaterdag waren ze in het dorp neergestreken en eisten in toespraken teruggave van Hindu-tempel Preah Vihear aan Thailand. Ook eisten ze dat de regering een eventuele negatieve uitspraak van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag over het eigendom van de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de tempel negeert. Het Hof doet daar dit jaar een uitspraak over. In 1962 wees het Hof de tempel aan Cambodja toe.
Dorpeling Thong Chanhom (68), die deelnam aan het protest tegen de groep, zei dat de dorpelingen bang waren dat de spanningen aan de grens zouden toenemen door de activiteiten van Dhamma. Er zouden weer schermutselingen kunnen plaatsvinden, waardoor hun leven in gevaar werd gebracht.
‘We don’t want our children to have to face death again’, zei hij, verwijzend naar de vijandelijkheden tussen 2009 en begin 2011, waardoor tientallen mensen gewond raakten en enkele doden vielen.

Dinsdag 15 januari
– Het militante Thai Patriots Network heeft bij de Criminal Court een klacht tegen de minister van Buitenlandse Zaken en vijf ambtenaren ingediend omdat ze ‘misleidende informatie’ zouden hebben verspreid over Hindu-tempel Preah Vihear.

Het netwerk verwijst onder andere naar de verspreiding van de notulen van de Thailand-Cambodian Joint Boundary Commission; volgens het ministerie dient Thailand zich aan de gemaakte afspraken te conformeren. Maar volgens het netwerk zijn de notulen niet bindend omdat ze niet zijn goedgekeurd door het parlement, zoals de grondwet eist.
Chaiwat Sinsuwong, een van leiders van het netwerk, zegt dat het netwerk al 700.000 handtekeningen heeft opgehaald ter ondersteuning van zijn standpunt. En dat is simpel gezegd: het Internationale Hof van Justitie in Den Haag heeft geen moer te maken met het conflict over het gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel, dat door Thailand en Cambodja wordt betwist. Daarover doet het Hof dit jaar op verzoek van Cambodja een uitspraak. Bovendien vinden de patriotten dat de tempel ten onrechte in 1962 door het Hof aan Cambodja is toegewezen.

Donderdag 17 januari
– Het verzoek van Cambodja aan het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag om het vonnis uit 1962, waarbij Hindu-tempel Preah Vihear aan Cambodja werd toegewezen, te ‘herinterpreteren’ is in feite een beroep en derhalve niet toelaatbaar. Dit zegt Darm Boontham, directeur van de Boundary Division van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Darm is lid van het juridisch team dat in Den Haag Thailand’s positie gaat bepleiten.

Darm betoogt dat het ICJ geen beroepsprocedures kent, wel een ‘herinterpretatie’-procedure, maar volgens hem is daarvan in dit geval geen sprake. Destijds heeft het Hof een uitspraak gedaan over de tempel en nu wil Cambodja dat het Hof zich uitspreekt over de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer. ‘Maar dat is een nieuwe zaak en maakt geen onderdeel uit van de oude zaak’, aldus Darm.
Thailand en Cambodja zijn door het Hof opgeroepen in april hun standpunt mondeling toe te lichten. Naar verwachting doet het Hof in oktober of november een uitspraak. Hoe die ook uitvalt, zegt Darm, Thailand zal zich eraan conformeren. Een standpunt dat door het militante Thai Patriots Network niet wordt gedeeld. Gespeend van elk gevoel voor internationale rechtsregels, zegt het: negeren, het Hof.

Vrijdag 18 januari
– U bent een defaitist, werd minister Surapong Tovichatchaikul (Buitenlandse Zaken) gisteren in het parlement verweten. Sirichoke Sopha (Democraten) attaqueerde de minister vanwege diens opmerking dat Thailand in de Preah Vihear-zaak kan verliezen of gelijkspelen. ‘Wat betekent dit’, vroeg Sirichoke. ‘Waarom hijst u de witte vlag? Waarom bent u zo´n lafaard?’

Surapong leek in zijn antwoord wat terug te komen op zijn woorden en zei dat de regering er alles aan zal doen om te vechten voor het betwiste gebied [van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear]. De minister speelde de bal terug naar Sirichoke. ‘U moet zich afvragen waarom uw voormalige leider Seni Pramoj in 1962 de Preah Vihear-zaak verloor [toen het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag de tempel aan Cambodja toewees].’
Cambodja is naar het ICJ gestapt met het verzoek zijn vonnis uit 1962 te ‘herinterpreteren’ met als doel het Hof een uitspraak te ontlokken over het betwiste gebied. Surapong’s twijfel of de zaak valt te winnen, is niet zo gek. Wanneer het Hof dezelfde redenering als in 1962 volgt, kan Thailand naar dat stukje grond fluiten.

Maandag 21 januari
– Het ultranationalistische Thai Patriots Network houdt vandaag een rally op de Royal Plaza als protest tegen de beslissing van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) te Den Haag om Cambodja’s verzoek om een ‘herinterpretatie’ van het Preah Vihear-vonnis van 1962 in behandeling te nemen. In 1962 wees het Hof de Hindu-tempel aan Cambodja toe, maar nu wil Cambodja het Hof ook een uitspraak ontlokken over de betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de tempel. De politie zet 100 man extra in om de verwachte verkeersopstoppingen in goede banen te leiden.

Oppositiepartij Democraten heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken opgeroepen een verklaring uit te geven waarin Cambodja’s claim wordt verworpen dat Thailand Cambodjaans grondgebied bij de tempel is binnengedrongen [bedoeld wordt de 4,6 vierkante kilometer].
In april geven Thailand en Cambodja in Den Haag een mondelinge toelichting op de zaak. Naar verwachting doet het Hof over zes maanden een uitspraak. Volgens oppositieleider Abhisit is Thailand in het nadeel wanneer het ministerie er het zwijgen toe doet.

Dinsdag 22 januari
– Honderden supporters van het ultranationalistische Thai Patriots Network hebben gisteren op de Royal Plaza gedemonstreerd tegen de rol van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag in de Preah Vihear-zaak. [Ook wel Internationaal Gerechtshof genoemd] Het Hof buigt zich over het verzoek van Cambodja zijn vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te ‘herinterpreteren’ met als doel het Hof een uitspraak te ontlokken over het eigendom van de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de tempel.

Volgens protestleider Chaiwat Sinsuwong heeft het netwerk 1,3 miljoen handtekeningen opgehaald onder een petitie waarin de rechtsbevoegdheid van het ICJ in de zaak wordt afgewezen. Het netwerk vindt dat de regering dat ook moet doen en een eventuele negatieve uitspraak naast zich neer moet leggen. De petitie werd gisteren bij het kantoor van de Verenigde Naties aan de Ratchadamnoen Avenue ingeleverd. Kopieën gingen naar legercommandanten en de president van de Hoge Raad.

Zaterdag 26 januari
– We trekken niet ten oorlog, maar het leger is bereid als laatste toevlucht geweld te gebruiken. Deze ogenschijnlijk tegenstrijdige uitspraak deed legerbevelhebber Prayuth Chan-ocha gisteren na een bijeenkomst van premier Yingluck met de legertop en advocaten over de Preah Vihear-zaak. Gesproken werd over de strategie die Thailand gaat volgen om te voorkomen dat de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear door het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag wordt toegewezen aan Cambodja.

Prayuth zei dat ongeacht de uitspraak van het Hof onderhandelingen tussen beide landen worden voortgezet. ‘Er zijn procedures die we moeten volgen wanneer er grensgevechten plaatsvinden. Maar aan het eind van de dag, wordt het conflict afgehandeld aan de onderhandelingstafel. […] In het omstreden gebied moeten we ons aan de regels houden. Als die worden overtreden, is protesteren de enig juiste actie.’
De regering heeft er vertrouwen in dat de zaak valt te winnen. Cambodja heeft om een ‘herinterpretatie’ van het vonnis van 1962 gevraagd, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen. Thailand redeneert: omdat het Hof zich destijds niet heeft uitgesproken over het omliggende gebied, kan het Hof nu niet een interpretatie geven buiten het onderwerp van zijn toenmalige vonnis.
Beide landen beginnen binnenkort met het ruimen van mijnen in de gedemilitariseerde zone, die door het ICJ vorig jaar in een tussenvonnis is bevolen. Cambodja en Thailand hebben nog steeds niet hun troepen uit het gebied teruggetrokken.

Maandag 28 januari
– Premier Yingluck dient minister Surapong Tovichatchaikul (Buitenlandse Zaken) te muilkorven, want zijn uitspraken over de Preah Vihear-zaak beschadigen de verhoudingen tussen Cambodja en Thailand. Dit zegt woordvoerder Chavanond Intarakomalyasut van de Democratische partij. Suapong’s uitspraken staan volgens Chavanond ook haaks op Yingluck’s oproep de zaak niet te politiseren.

Surapong uitte eerder twijfel of de zaak over de betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu-tempel valt te winnen in Den Haag en vorige week citeerde hij de Cambodjaanse premier Hun Sen, die heeft gezegd dat de vorige regering [van de huidige oppositieleider Abhisit] een verborgen agenda in de relatie met Cambodja had.
In de Preah Vihear-zaak voor het Internationale Hof van Justitie gaat het om het eigendom van het betwiste gebied. Cambodja heeft het Hof gevraagd zijn uitspraak uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te ‘herinterpreteren’ met als doel het Hof een uitspraak te ontlokken over die 4,6 vierkante kilometer. In april geven beide landen een mondelinge toelichting; de uitspraak wordt een half jaar later verwacht.

Zondag 3 februari
– Op 22 en 23 februari houdt het parlement een seminar over de Preah Vihear-zaak. De eerste vice-voorzitter van het Huis van Afgevaardigden zei gisteren zeshonderd personen te verwachten. De centrale vraag is: wat moet Thailand doen nadat het Internationale Hof van Justitie in Den Haag vonnis heeft gewezen?

Cambodja heeft het Hof vorig jaar om een ‘herinterpretatie’ gevraagd van het vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen. Het hoopt nu dat het Hof zich uitspreekt over de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij de tempel.

Dinsdag 5 februari
– Een senator vraagt het ministerie van Buitenlandse Zaken te stoppen met de distributie van een boek over Hindu-tempel Preah Vihear. Een bepaalde passage in dat boek zou Thailand’s claims op grensgebieden in gevaar kunnen brengen.

Volgens de tekst in het boek kan niet met zekerheid worden vastgesteld dat de Dangrek klif [waarop de tempel staat] de feitelijke waterscheiding [watershed line] is. [Dus dat de tempel op Thais grondgebied staat] Daarvoor zouden instrumenten nodig zijn. Maar begin vorige eeuw kwamen Frankrijk en Siam juist overeen dat de waterscheiding de grens was.
Het Internationale Hof van Justitie in Den Haag negeerde in 1962 echter die afspraak toen het de tempel aan Cambodja toewees. Het baseerde zich op een door Franse officieren getekende kaart, die zoals later is gebleken fouten bevatte, maar waar Thailand lange tijd niet tegen had geprotesteerd.

Woensdag 13 februari
– Thailand is vol vertrouwen de Preah Vihear-zaak voor het Internationale Hof van Justitie in Den Haag in zijn voordeel te kunnen beslechten. Vorige week had minister Phongthep Thepkanchana in Londen overleg met het juridisch team, dat Thailand gaat verdedigen. Het team denkt het gebruik van de omstreden Dangrekkaart, die in 1962 de basis vormde voor de toekenning van de tempel aan Cambodja, te kunnen pareren.

Cambodja stapte vorig jaar naar het Hof met het verzoek de uitspraak van 1962 te ‘herinterpreteren’ met als doel het Hof een uitspraak te ontlokken over het gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel dat door beide landen wordt geclaimd. Van 15 tot 19 april geven beide landen een mondelinge toelichting in Den Haag. De uitspraak wordt een halfjaar later verwacht.

Dinsdag 19 februari
– Bewoners in Ban Kruat (Buri Ram) die vlakbij Hindu-tempel Preah Vihear wonen, is te verstaan gegeven dat ze moeten verkassen. Dat zou nodig zijn vanwege hun veiligheid. De betrokkenen hebben de protestgroep Kloom Khon Thai Mai Rub Kham Tadsin San Loke (een groep Thais die het vonnis van het Internationale Hof van Justitie niet accepteert) gevormd. Ze vinden het raar dat ze moeten vertrekken, omdat het Hof nog geen uitspraak heeft gedaan over het eigendom van de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel, die door Thailand en Cambodja wordt betwist.

Het dorpshoofd van Ban Bueng Charoen zegt dat de bewoners van diverse dorpen in Surin, Buri Ram en Si Sa Ket, die in 2011 te maken kregen met de grensschermutselingen van Cambodjaanse en Thaise soldaten, het vonnis ongeacht de uitkomst niet zullen accepteren. ‘De regering heeft ons gezegd te vertrekken, waardoor Cambodjanen het gebied kunnen intrekken en hier komen wonen. Waarom kunnen we hier niet blijven en op ons land werken?’

Zondag 24 februari
– Het schijnt een heet hangijzer te zijn: de lokatie waar de ministers van Defensie van Thailand en Cambodja dinsdag een lunchvorkje prikken. Aanvankelijk zouden ze dat aan de grens doen, maar nu prikken ze in het Surin Majestic hotel in de grensprovincie Surin.

De lunchlokatie aan de grens zou Thailand kunnen benadelen in de Preah Vihear-zaak voor het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag, heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken gewaarschuwd. Het Hof doet dit jaar uitspraak over het eigendom van de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de tempel.
Beide ministers plus hun legerstaven gaan tijdens de lunch gezellig babbelen over grenskwesties met het doel de vriendschappelijke banden aan te halen.
– Zo’n tweehonderd leden van diverse actiegroepen hebben gisteren bij de city pillar shrine in Kanthalarak (Si Sa Ket) geprotesteerd tegen de rechtsbevoegdheid van het ICJ in de Preah Vihearzaak. Kittisak Phonphai, leider van de Power of the Land groep, liet een foto zien van de Chong An Ma Pass in Ubon Ratchatani als bewijs dat die op Thais grondgebied ligt, alhoewel de pas bezet wordt gehouden door Cambodja.
In Ban Sap Yang (Buri Ram) sloegen zo’n honderd leden van het Thai Territory Protection Network hun tenten op. Het grensgebied is van ons, zeggen ze. Maar de groep bleef er niet lang, want ze werden weggestuurd door soldaten en boswachters.

Maandag 25 februari
– De lunchbijeenkomst van de ministers van Defensie van Thailand en Cambodja gaat morgen niet door. Die lijkt het slachtoffer te zijn geworden van een politiek steekspel in de aanloop naar de Preah Vihear-zaak bij het Internationale Hof van Justitie in Den Haag.

Aanvankelijk zouden de heren in een tent bij de tempel lunchen, in het gebied van 4,6 vierkante kilometer dat door beide landen wordt betwist. Maar het Thaise ministerie van Buitenlandse Zaken vond dat geen goed idee; het zou de zaak in Den Haag kunnen schaden. Dus werd de afspraak verplaatst naar een hotel in Surin, iets waarmee Cambodja in eerste instantie akkoord ging. Maar nu heeft Cambodja zich alsnog teruggetrokken.
Volgens een bron bij het ministerie van Defensie zal een poging worden gedaan de afspraak op een latere datum te plannen. Maar ik denk: van uitstel komt afstel.

Dinsdag 26 februari
– Zo’n honderd activisten die probeerden een omstreden grensgebied in Buri Ram in te trekken, zijn gisteren door soldaten tegengehouden. Ze hadden een dorp willen opzetten in een bebost gebied dat door Thailand en Cambodja wordt geclaimd. Nadat ze waren tegengehouden, sloegen ze hun tenten aan de rand op.

– Het lijkt wel een pingpongspel. Eerst bij de tempel, daarna in een hotel, vervolgens afgeblazen en nu gaat de geplande lunch van de ministers van Defensie van Thailand en Cambodja vandaag toch door bij Hindu-tempel Preah Vihear. Minister Sukumpol Suwanatat heeft dat gisteren bekendgemaakt.

Woensdag 27 februari
– Waar een lunch al niet goed voor is. De ministers van Defensie van Thailand en Cambodja prikten dinsdag een vorkje bij Hindu-tempel Preah Vihear en hebben gelijk maar afgesproken soldaten die er gelegerd, zijn te vervangen door grenspolitie. Ze hopen daarmee goede sier te maken bij het Internationale Hof van Justitie in Den Haag dat beide landen in juli vorig jaar gelastte hun troepen terug te trekken uit een door het Hof vastgestelde gedemilitariseerde zone. Tot op heden was dat niet (of nauwelijks?) gebeurd.

De gedemilitariseerde zone omvat onder andere het gebied van 4,6 vierkante kilometer dat door beide landen wordt betwist. Op verzoek van Cambodja buigt het Hof zich dit jaar over deze kwestie. In april geven Thailand en Cambodja een mondelinge toelichting in Den Haag. De uitspraak wordt een half jaar later verwacht. De vrees bestaat dat die ten gunste van Cambodja kan uitvallen, wanneer het Hof dezelfde redenering gebruikt die in 1962 werd gebruikt om de tempel aan Cambodja toe te wijzen.

Vrijdag 15 maart
– Van 15 tot 19 april geven Thailand en Cambodja voor het Internationale Hof van Justitie in Den Haag een mondelinge toelichting op de Preah Vihear-zaak, die door Cambodja aanhangig is gemaakt. Via internet worden de zittingen live uitgezonden. Omdat de voertaal Frans is, gaat minister Surapong Tovichatchaikul (Buitenlandse Zaken) proberen toestemming te krijgen voor een simultaan vertaling in het Thais.

De kwestie draait om het eigendom van de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear die door beide landen wordt betwist. Dit gebied maakt deel uit van een gedemilitariseerde zone die vorig jaar door het Hof werd ingesteld, maar zover ik weet is daar nog weinig van terecht gekomen. De tempel werd in 1962 door het Hof aan Cambodja toegewezen.

Donderdag 4 april
– Thailand waarschuwt Cambodja niet het managementplan voor Hindu-tempel Preah Vihear ter sprake te brengen tijdens de komende vergadering van het World Heritage Committee van Unesco, die van 16 tot 27 juni in Phnom Penh wordt gehouden. Cambodja dient daarmee te wachten totdat het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag zich heeft uitgesproken over het eigendom van de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de tempel. Wanneer Cambodja het plan toch ter sprake brengt, verlaat de Thaise delegatie de vergaderzaal, zoals ze ook in juni 2011 in Parijs deed.

Dit jaar wordt een uitspraak van het Hof over de heikele kwestie verwacht. Cambodja is naar het ICJ gestapt met het verzoek zijn uitspraak van 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te herintepreteren. Van 15 tot 19 april geven beide landen in Den Haag een mondelinge toelichting.

Preah Vihear koorts loopt op
7 april – Zo’n 150 demonstranten hebben gisteren tevergeefs geprobeerd een kamp op te slaan bij Hindu-tempel Preah Vihear. Soldaten en grenspolitie hielden hen tegen bij de Huai Dan brug. Minister Surapong Tovichatchaikul (Buitenlandse Zaken) heeft de demonstranten opgeroepen de relatie met Cambodja niet in gevaar te brengen. ‘En wat me nog het meest verontrust is dat het protest de huidige vreedzame sfeer in de grensdorpen in Thailand en Cambodja kan beïnvloeden.’

De demonstranten, deels afkomstig uit de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden), willen dat het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag zich niet bemoeit met het conflict over de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel, dat door beide landen wordt betwist. Cambodja is in 2011 naar het ICJ gestapt met het verzoek het vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te herinterpreteren en een uitspraak te doen over het omliggende gebied.
Van 15 tot 19 april geven beide landen in Den Haag een mondelinge toelichting. Thailand heeft een document van 1.300 pagina’s samengesteld om haar standpunt te onderbouwen; Cambodja doet het met 300 pagina’s iets bescheidener.
De Thaise ambassadeur in Den Haag, die het Thaise juridisch team leidt, wil niet ingaan op de argumenten van Thailand. Alle documenten zijn op 15 april beschikbaar op de website van het ICJ en de Thaise versie op de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken, zegt hij. Op de vraag of het Thaise team denkt te winnen, antwoordt hij: ‘We hebben er alles aan gedaan om de beste argumenten aan te dragen. Nu ligt de bal bij het Hof.’ Naar verwachting doet het Hof in oktober uitspraak.

Woensdag 10 april
– Volgende week staat het te gebeuren. De mondelinge toelichting van Thailand en Cambodja in de Preah Vihear-zaak voor het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. De zittingen kunnen live worden gevolgd op www.phraviharn.org, op NBT kanaal 11 en op drie radiostations. De voertaal in Den Haag is Frans. Voor een Engelse en Thaise vertaling wordt gezorgd. Het Hof zelf zendt de zittingen ook uit op www.icj-cij.org en via de VN-website webtv.un.org.

Cambodja komt maandag aan het woord, Thailand woensdag , beide landen daarna nog een keer, waarna de zaak op 19 april eindigt. Naar verwachting vonnist het Hof in oktober. Voor wie het nog niet wist [heb je die mensen nog?]: de zaak draait om het eigendom van 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu-tempel. Cambodja stapte in 2011 naar het ICJ met het verzoek zijn vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te herinterpreteren.
Legerbevelhebber Prayuth Chan-ocha zegt dat de huidige militaire oefeningen in Nakhon Ratchasima niets te maken hebben met die zaak. Jaarlijks worden hier oefeningen gehouden.
Zaterdag wilden zo’n 150 personen een protestkamp inrichten bij de ingang van nationaal park Phra Viharn (de Thaise naam van Preah Vihear), maar ze werden tegengehouden en dropen af.

Zaterdag 13 april
– De National Democratic Movement of All Thai People Organisation heeft de VN in een brief gevraagd het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag te gelasten de Preah Vihear-zaak te stoppen. In de brief wordt verwezen naar de grensonderhandelingen tussen Siam en Frankrijk in 1904. Volgens de briefschrijvers is de destijds gesloten overeenkomst alleen bindend tussen Thailand en Frankrijk en niet tussen Thailand en Cambodja.

Cambodja stapte in 2011 naar het ICJ met het verzoek het vonnis van het Hof uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te herinterpreteren en een uitspraak te doen over het door beide landen betwiste gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel.
Van 15 tot 19 april geven beide landen in Den Haag een mondelinge toelichting. Thailand heeft een document van 1.300 pagina’s samengesteld om haar standpunt te onderbouwen; Cambodja doet het met 300 pagina’s iets bescheidener. De uitspraak wordt in oktober verwacht.
[Naar mijn mening had de stichting beter naar de afwijkende mening van de Australische rechter van het Hof in 1962 kunnen verwijzen. Zijn uitgebreide motivatie komt op mij heel overtuigend over.]

De strijd om 4,6 vierkante kilometer bij Preah Vihear barst los in Den Haag
15 april – Toen het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in 1962 Hindu-tempel Preah Vihear (Thaise naam Phra Viharn) aan Cambodja toewees, huilden de ministers tijdens de kabinetsvergadering. De vraag is: huilen ze weer, wanneer het ICJ de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij de tempel aan Cambodja toewijst?

Vandaag beginnen de mondelingen toelichtingen van beide landen op Cambodja’s verzoek, gedaan in 2011, om het vonnis uit 1962 te ‘herinterpreteren’. Cambodja wil het Hof een uitspraak ontlokken over het eigendom van dat gebied. Maandag en donderdag geeft Cambodja een toelichting, woensdag en vrijdag Thailand. De uitspraak wordt in oktober verwacht.
Bangkok Post noemt de zaak ‘a matter of national pride’. ‘As the Preah Vihear dispute heads to the ICJ today, the row remains wrapped in patriotic overtones. […] In 1962 was het territoriaal conflict meer dan een juridisch gevecht; het was een emotioneel gevecht, een strijd van beide eisers om de nationale trots te handhaven.’

Dinsdag 16 april
– Cambodja heeft Thailand ervan beschuldigd zijn troepen niet te hebben teruggetrokken uit de omgeving van Hindu-tempel Preah Vihear. Dit betoogde de Cambodjaanse minister van Buitenlandse Zaken Hor Namhong gisteren op de eerste dag van de hoorzitting van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in de Preah Vihear-zaak. Bovendien beschuldigde Namhong Thailand ervan herhaaldelijk Cambodjaanse posities bij en in de omgeving van de tempel te hebben aangevallen.

De eerste beschuldiging baseert Cambodja op het vonnis van het Hof uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen. Het Hof beval Thailand zijn soldaten terug te trekken uit de tempel en ‘vicinity’. Cambodja redeneert dat hiermede ook het gebied van 4,6 vierkante kilometer werd bedoeld, dat door beide landen wordt betwist. Maar Thailand wijst erop dat het Hof destijds alleen de tempel aan Cambodja toewees en geen uitspraak deed over de grens tussen beide landen.
Een interessant argument dat Thailand nu inbrengt, is de vraag of het redelijk is nog steeds uit te gaan van de zogeheten Dangrek-kaart, een kaart die begin 20ste eeuw door twee Franse officieren is getekend. Deze kaart situeert de tempel op Cambodjaanse grondgebied, maar bevat fouten zoals het International Training Centre for Aerial Survey in Delft al eens heeft vastgesteld. Volgens Thailand zal het grensconflict zich verergeren wanneer het Hof deze kaart als referentiepunt blijft gebruiken. ‘Onnauwkeurigheden en tegenstellingen zullen ongetwijfeld opduiken wanneer die kaart wordt geprojecteerd op een moderne kaart of het bestaande landschap’, stelt het verweerschrift van Thailand.
Nog even de voorgeschiedenis in het kort. In 1962 wees het ICJ de tempel aan Cambodja toe met als belangrijkste argument dat Thailand zich lange tijd niet had verzet tegen de (fouten bevattende) Dangrek kaart, vernoemd naar de bergketen waarop de tempel staat. In 2008 verleende Unesco de werelderfgoedstatus aan de tempel. In februari 2011 braken gevechten tussen Cambodjaanse en Thaise soldaten en in april vroeg Cambodja het ICJ het vonnis uit 1962 te ‘herinterpreteren’.
Woensdag en vrijdag geeft Thailand een mondelinge toelichting, donderdag komt Cambodja nog een keer aan het woord. Het vonnis wordt over een half jaar verwacht.
Op de foto het Hof in zitting bijeen en de twee delegaties: links Cambodja, rechts Thailand.
– Grensbewoners en nationalistische groepen gaan morgen aan de Thais-Cambodjaanse grens protesteren tegen wat zij beschouwen als de inmenging van het Internationale Hof van Justitie in het grensconflict tussen Cambodja en Thailand. Volgens hen is het Hof niet bevoegd in de zaak een uitspraak te doen.
De rally wordt gesteund door de Si Sa Asoke gemeenschap, een grensdorp c.q. groep activisten en lid van de conservatieve boeddhistische Santi Asoke sekte. De bewoners voorzien de demonstranten van onderdak en voeding. Santi Asoke speelde een soortgelijke rol tijdens de protesten van de geelhemden in 2008, toen het Government House 183 dagen werd bezet.

Woensdag 17 april
– De argumenten die Cambodja in de Preah Vihear-zaak maandag aanvoerde, zijn ongefundeerd en worden niet gesteund door feiten, zegt Krairavee Sirikul, hoofd van het Legal and Treaties Affairs Department van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Als voorbeeld noemt hij Cambodja’s bewering dat Thailand 51 jaar geleden, nadat het Internationale Hof van Justitie de tempel aan Cambodja had toegewezen, bij de tempel hekken met prikkeldraad had geplaatst om de grens te markeren. Cambodja zegt dat Thailand ten onrechte beweert er nooit tegen geprotesteerd te hebben. Het land zou daarover bij de VN hebben geklaagd.
Krairavee zegt dat Cambodja destijds geen bezwaar heeft gemaakt en voert als bewijs een bezoek aan de tempel op van prins Norodom Sihanouk van Cambodja, in het gezelschap van de Britse, Franse en Amerikaanse ambassadeur in Cambodja. De prins had er niets van gezegd.
Deze week geven Thailand en Cambodja een mondelinge toelichting in de zaak. Cambodja stapte in 2011 naar het Hof en vroeg het het vonnis van 1962 te herinterpreteren zodat duidelijk wordt wie de rechtmatige eigenaar is van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel die door beide landen wordt betwist. Maandag kwam Cambodja aan het woord, vandaag Thailand. Donderdag Cambodja weer en vrijdag Thailand. Over zes maanden wordt de uitspraak verwacht. (Zie pagina Cambodja-Thailand voor ICJ)
– Afgezien van het gekibbel over de 4,6 vierkante kliometer speelt nog een andere affaire. De inwoners van het grensdorp Phumsarol zijn als gevolg van het grensconflict land kwijtgeraakt en wat nog erger is, dat land is in gebruik genomen door Cambodjanen. Daarom sluiten ze zich nu aan bij activisten, waar ze eerder niets van moesten hebben omdat die maar onrust stookten.
Neem Arporn Pheunsawan, die in tambon Nam Om in Kantharalak woont. Zij heeft 400 rai land verloren, dat ze van haar ouders had geërfd. Die verbouwden er cassave op totdat ze er in 1983 van verjaagd werden toen gevechten uitbraken tussen Thaise en Cambodjaanse soldaten. In 1987 mochten ze terugkeren.
‘We moesten landmijnen ruimen voordat we het land weer konden gebruiken’, vertelt Arporn. ‘Velen hebben toen armen en benen verloren.’ Alhoewel het land in 1997 deel ging uitmaken van nationaal park Khao Phra Viharn, mochten ze het blijven bewerken. Tot 2 jaar geleden het conflict over de 4,6 vierkante kilometer uitbrak. De bosbeheerder verklaarde toen 3.000 rai tot verboden gebied.
Maar nu komt de pijn: niet lang nadat de dorpelingen hun land gedwongen hadden moeten verlaten, werd het in bezit genomen door Cambodjanen. De Cambodjaanse autoriteiten zouden hen zelfs grondaktes hebben verleend.
De verdreven Thaise dorpelingen verzamelen nu handtekeningen om een klacht bij de VN in te dienen en de VN te vragen die door te spelen naar het Hof in Den Haag. Ze zeggen: wanneer het Hof ten gunste van Cambodja vonnist, zal opnieuw onrust uitbreken waarvan wij de dupe worden.
Wat de dorpelingen ook irriteert, is dat Thailand’s grenspolitiek elke keer verandert bij een andere regering, maar het beleid van Cambodja niet, want dat land heeft nog steeds dezelfde leider. De dorpelingen zeggen dat ze geen enkele hulp krijgen van de regering. Die zou nu zelfs de kant van Cambodja kiezen.

Preah Vihear in Den Haag: Thailand slaat terug
18 april – Zo’n honderd leden van het South Isan Land Protection Network hebben gisteren geprobeerd de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear binnen te dringen, waarover het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag zich momenteel buigt. Ze wilden er de Thaise vlag hijsen, maar een gecombineerde macht van politie en soldaten hield hen tegen.

Ondertussen kwam in Den Haag Thailand aan het woord, nadat Cambodja er maandag een toelichting had gegeven op zijn in 2011 ingediend verzoekschrift. Daarin vraagt Thailand’s buur het vonnis van het Hof uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te herinterpreteren en een uitspraak te doen over het eigendom van de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel, die door beide landen wordt betwist.
Thailand betoogde gisteren dat het in 1962 volledig heeft voldaan aan het vonnis van het Hof: het trok zijn troepen terug uit de tempel en en heeft de antieke artefacten waar Cambodja om had gevraagd, teruggegeven. Echter, het Hof deed toen geen uitspraak over de grens (waar Cambodja wel om had gevraagd).
 ‘Na een halve eeuw komt Cambodja terug naar het Hof om de betekenis en draagwijdte van het vonnis van 1962 te trotseren. Dat is een totale verandering van houding. Het vraagt het Hof iets te doen wat het in 1962 weigerde te doen: het beschouwen van de grenslijn’, aldus een van Thailand’s advocaten. Volgens hem wil Cambodja het land als beheersgebied gebruiken, een eis die Unesco stelde toen de tempel op de werelderfgoedlijst werd geplaatst. Het door Cambodja gewenst beheersgebied overlapt echter de 4,6 vierkante kilometer.
Het conflict over de grens, betoogde de advocaat, dient bilateraal te worden opgelost, iets wat in 2000 in een Memorandum of Understanding door beide landen is afgesproken. ‘Maar Cambodja weigert dat.’
Bangkok Post constateert dat op de social media veel woorden van bewondering en vertrouwen worden geuit over het Thaise juridisch team. Een senator zei over het pleidooi van een van de advocaten: ‘Her presentation makes my hair stand on end.’
Vandaag komt Cambodja weer aan het woord, vrijdag Thailand nog een keer en daarna is het wachten op het vonnis dat in oktober wordt verwacht.

Donderdag 18 april
– Als kolonel Sanya Kiatsarn zijn woord houdt, wappert de Thaise vlag op een heuvel in de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear.

De demonstranten, die gisteren het gebied wilden binnendringen (zie het bericht ‘Preah Vihear in Den Haag: Thailand slaat terug’), overhandigden de vlag aan Sanya, tweede commandant van de Suranee taskforce van het Tweede Legerkorps, met het verzoek de vlag te plaatsen als symbolisch gebaar dat het gebied aan Thailand behoort. Sanya beloofde dat.
Suriyasai Katasila, coördinator van de Green Politics Group, kritiseert de regering op zijn Facebook-pagina voor het feit dat de demonstranten zijn tegengehouden. Volgens hem kan Cambodja nu betogen dat het gebied Cambodjaans grondgebied is omdat Thais zijn tegengehouden het gebied te betreden. Anderzijds heeft Cambodja haar bevolking aangemoedigd zich in het grensgebied te vestigen, zonder enige oppositie van Thailand.
De situatie aan de grens is verder normaal en militaire versterkingen zijn niet gemeld.
– Ook elders wordt gedemonstreerd. Bij het Lam Ta Klong reservoir in Nakhon Ratchasima al sinds 9 april door het Thai Patriots Network. De demonstranten bestrijden de rechtsbevoegdheid van het ICJ in de zaak en zeggen dat de 4,6 vierkante kilometer Thais grondgebied zijn.
Rallyleider Chaiwat Sinsuwong roept de regering op zich uit de hearing in Den Haag terug te trekken. Volgens hem hebben al 1,5 miljoen mensen hun handtekening gezet onder een petitie waarin bezwaar wordt gemaakt tegen de hearing. Het netwerk is van plan naar Bangkok te gaan om de regering onder druk te zetten.

Nog één keer Thailand in Den Haag en daarna wachten op het vonnis
19 april – Cambodja denkt dat een vonnis van het Internationale Hof van Justitie in Den Haag over de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear een eind kan maken aan het grensconflict van Thailand en Cambodja.

Dat zei minister Hor Namhong (Buitenlandse Zaken) gisteren in Den Haag tijdens zijn eindverklaring. De minister herhaalde nog eens dat de claim van Thailand op het gebied ongefundeerd is.
Cambodja gaf voor de tweede keer een toelichting op zijn verzoekschrift, ingediend in 2011. Daarin vraagt Thailand’s buur het Hof het vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te herinterpreteren. Vandaag komt Thailand nog een keer aan het woord.
In feite gaat het om één woordje: vicinity. Wat bedoelde het Hof daar in 1962 precies mee? Ter illustratie de desbetreffende uitspraak:
1 The Court, by nine votes to three, finds that the Temple of Preah Vihear is situated in territory under the sovereignty of Cambodia;
2 Finds in consequence, by nine votes to three, that Thailand is under an obligation to withdraw any military or police forces, or other guards or keepers, stationed by her at the Temple, or in its vicinity on Cambodian territory.
In juli 1962 was de Thaise regering van mening dat die ‘omgeving’ een trapezevormig gebied van circa 150 rai om de tempel is. Om het gebied te markeren heeft Thailand toen een hek met prikkeldraad geplaatst , waar Cambodja niet tegen geprotesteerd zou hebben.

Rechter Abdulqawi Ahmed Yusuf uit Somalië heeft beide landen woensdag gevraagd het gebied te definiëren dat zij beschouwen als de ‘omgeving’ van de tempel – aan de hand van geografische coördinaten of onder verwijzing naar een kaart die ze bij het Hof hebben ingeleverd. Daarvoor hebben de twee kemphanen de tijd tot 26 april; uiterlijk 3 mei dienen ze op elkaars claim te reageren.
Premier Yingluck zegt er vertrouwen in te hebben dat het Hof een vonnis wijst dat helpt om de vrede tussen Cambodja en Thailand te bewaren. ‘De twee landen spelen een eigen rol bij het Hof, maar goede relaties moeten voortduren.’

Thailand verzet zich tegen het gebruik van de Dangrek kaart
20 april – Het grensconflict tussen Thailand en Cambodja kan worden opgelost in de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission en niet door de arbitraire grenslijn op de Dangrek kaart te gebruiken, die in 1962 Thailand de das om deed.

Het Internationale Hof van Justitie (ICJ) dient de zaak niet-ontvankelijk te verklaren, omdat die niet onder de jurisdictie van het Hof valt. Het dient te verklaren dat het vonnis van 1962 niet bindend is voor de grens. Dat vonnis zegt niets over de omgeving van de tempel.
Dit betoogde Virachai Plasai, ambassadeur in Nederland en delegatieleider van het Thais juridisch team, vrijdag in zijn eindpleidooi in Den Haag. Daarmee kwam een eind aan de mondelinge toelichtingen van beide landen in de Preah Vihear-zaak.
Maandag en donderdag kwam Cambodja aan het woord; woensdag en vrijdag Thailand. Ze stonden in Den Haag omdat Cambodja in 2011 naar het Hof is gestapt met het verzoek het vonnis van 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te herinterpreteren. Cambodja wil het Hof een uitspraak ontlokken over het eigendom van de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de tempel.
De Dangrek kaart (vernoemd naar de keten waar de tempel op staat), waar Virachai naar verwees, werd begin 20ste eeuw getekend door twee Franse officieren in opdracht van een gezamenlijke Frans-Siamese commissie die over de grens tussen Thailand en Frans Indo-China onderhandelde. De kaart situeert de tempel plus het omstreden gebied op Cambodjaans grondgebied, maar bevat naar later is gebleken fouten. Omdat Thailand zich lange tijd niet tegen de kaart had verzet, vonniste het Hof in 1962 dat de tempel op Cambodjaans grondgebied stond.
Virachai wees er nog eens op dat het gebruik van de kaart tot meer conflicten tussen beide landen zal leiden dan dat het huidige conflict erdoor wordt opgelost. Wanneer de kaart wordt geprojecteerd op de huidige topografie, zullen tal van onnauwkeurigheden en fouten aan het licht komen.’Er zijn eindeloos veel mogelijkheden en die zijn allemaal arbitrair’, aldus Virachai.

Zondag 21 april
– Er is geen sprake van samenzwering met Cambodja in de Preah Vihear-zaak. Het Thais juridisch team heeft voor het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag bewezen dat die beschuldigingen van critici niet terecht zijn. Maar namen noemde minister Surapong Tovichakchaikul (Buitenlandse Zaken) niet, toen hij dit gisteren zei tijdens het wekelijkse radio- en tv-programma ‘Prime Minister Yingluck Meets the People’.

Het juridisch team heeft de klus zo goed mogelijk geklaard, aldus Surapong. Hij ontkende dat de regering hetzelfde team als in 1962 had gevormd om de vorige (Democratische) regering de schuld te kunnen geven, mocht Thailand verliezen. ‘We houden nationale belangen en politieke spelletjes gescheiden.’
Surapong kondigde aan dat het ministerie van Buitenlandse Zaken en het juridisch team informatie gaan samenstellen om onder de bevolking te verspreiden. Ambassadeur Virachai Plasai, leider van het juridisch team, moedigde tijdens hetzelfde programma de bevolking aan de informatie en de documenten die tijdens de hoorzitting zijn ingediend, nauwkeurig te bestuderen, zodat ze de zaak beter kan begrijpen, wanneer het Hof vermoedelijk in oktober vonnis wijst.
Nog even de voorgeschiedenis. In 2011 stapte Cambodja naar het ICJ met het verzoek het vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te herinterpreteren. Cambodja wil het Hof een uitspraak ontlokken over het eigendom van de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel die door beide landen wordt betwist. Vorige week gaven beide landen in Den Haag een toelichting op hun standpunt.
[De beschuldiging van handjeklap is ongetwijfeld afkomstig van de harde kern van de geelhemden. Ze verdenken de regering van een deal met Cambodja om Thaksin te bevoordelen. Die zou zaken willen doen bij de aardgaswinning in de Golf van Thailand in een gebied dat door beide landen wordt betwist.]

Preah Vihear gevecht verschuift naar Unesco
22 april – Het gevecht om de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear dat in Den Haag voorlopig is afgelopen na de hoorzittingen van vorige week, verschuift nu naar het World Heritage Committee (WHC) van Unesco dat in juni in Phnom Penh vergadert.

De oppositie en diverse academici zijn bang voor wat ze noemen ‘Plan B’ van Cambodja. Ze vrezen dat het managementplan voor Preah Vihear het omstreden gebied bevat, zodat Thailand via deze omweg toch zijn claim op het gebied verliest.
Gisteren keerde het juridisch team terug uit Den Haag. Het werd door een grote groep supporters verwelkomd met bloemen en spandoeken waarop het werd bedankt voor zijn inzet. Delegatieleider en ambassadeur in Nederland Virachai Plasai zei: ‘We hebben ons best gedaan. De verdediging ging zoals gepland en er is niet gelekt naar de kant van Cambodja.’
De woorden van Virachai worden bevestigd door een peiling van Abac. De meeste respondenten (61,3 pct) zeiden vertrouwen te hebben in de Thaise delegatie; 33,1 procent had geen idee en 5,6 procent zei geen vertrouwen te hebben. Gevraagd of ze teleurgesteld zouden zijn, wanneer Thailand verliest, zei 80 procent ‘most disappointed’ te zijn; 13,4 procent ‘moderate disappointed’ en 6,6 procent een klein beetje.
Het team wordt nog niet ontbonden, want een van de rechters van het Internationale Hof van Justitie heeft beide landen gevraagd een kaart te tekenen van de tempel en omgeving en de grens te markeren. Thailand’s versie zal gebaseerd zijn op de grens, die in juli 1962, nadat het Hof de tempel aan Cambodja had toegewezen, door het toenmalige kabinet is vastgesteld.
De feestvreugde dreigt nu getemperd te worden door het vooruitzicht van de WHC-vergadering. Woordvoerder Chavanond Intarakomalyasut van de Democratische partij heeft weliswaar waardering voor de inzet van Virachai en de vier buitenlandse advocaten, maar hij waarschuwt dat het land nog steeds het risico loopt de 4,6 vierkante kilometer te verliezen. ‘Premier Yingluck moet Thailand’s positie verduidelijken en zeggen dat we bezwaar maken tegen Cambodja’s managementplan voor de omgeving van Preah Vihear.’
Het Thai World Heritage Information Centre onder voorzitterschap van Chote Trachoo, permanent secretaris van het ministerie van Natural Resources and Environment, heeft al laten weten in juni bezwaar te zullen maken tegen het managementplan. Wanneer Phnom Penh behandeling van het plan doordrukt, zal Chote evenals Suwit in 2011 de vergadering verlaten.
Preah Vihear verwierf in 2008 de werelderfgoedstatus van Unesco. Een voorwaarde is dat een managementplan voor de tempel en omgeving wordt gemaakt. De eerste keer dat Cambodja zo’n plan inleverde, was in 2009 tijdens de WHC-vergadering in Sevilla. Sindsdien heeft Thailand goedkeuring van het plan weten te blokkeren. In juni 2011 verliet delegatieleider minister Suwit Khunkitti (Natural Resources and Environment) in Parijs de jaarlijkse vergadering van het WHC, toen het plan toch leek te worden behandeld. Hij dreigde het lidmaatschap van het WHC op te zeggen, maar daar is het nooit van gekomen.

Dinsdag 23 april
 ‘Er is niets op tegen om het juridisch team te prijzen omdat het zijn best heeft gedaan in Den Haag, maar laten we het hoofd koel houden en ons niet overgeven aan nationalistische sentimenten. We weten nog niet of het Thaise team het beter deed dan Cambodja. Dat weet niemand. Alleen het Hof kan die beslissing nemen.’

In haar wekelijkse column in Bangkok Post tempert Atiya Achkulwisut de euforie die is ontstaan na de hoorzittingen over de Preah Vihear-zaak, vorige week in het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. Ze signaleert dat de Thaise ambassadeur Virachai Plasai, leider van de juridisch team, zo’n beetje dezelfde status heeft verworven als nationale hartenbrekers.
Maar dat houdt wel een risico in. ‘Wanneer de bevolking in dit stadium misleid wordt met een onjuist nationalistisch vooroordeel, zal het dadelijk des te moeilijker zijn om een vonnis te accepteren dat niet overeenkomt met wat de mensen is voorgehouden dat ze zouden moeten geloven’, aldus Atiya.
Gisteren werd het juridisch team, bestaande uit de ambassadeur en drie buitenlandse advocaten, door premier Yingluck in het zonnetje gezet. Het team liet weten een sterk punt te hebben omdat Cambodja een gemanipuleerde kaart heeft gebruikt. De Hongaarse advocate Alina Miron ging daar in haar pleidooi uitgebreid op in. Voor het team rest nog één klusje. Een rechter heeft gevraagd om de geografische coördinaten van de tempel en de grens. Die zullen gebaseerd zijn op een kabinetsbeslissing uit 1962, het jaar waarin het Hof de tempel aan Cambodja toewees.

Preah Vihear: Oproep tot kalmte; groen licht voor eigen kaart
24 april – Minister Surapong Tovichakchaikul (Buitenlandse Zaken) roept de bevolking op kalm te blijven. De minister reageert op een oproep van sommige activisten om zich te verzetten tegen de inmenging van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag in de strijd om de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear.

‘Het ministerie van Buitenlandse Zaken gaat documenten publiceren waarin de grenskwestie wordt uitgelegd. Deze documenten bevoordelen Cambodja niet.’
Ook premier Yingluck probeert de geest in de fles te houden. Ze denkt dat het ICJ een rechtvaardig oordeel zal vellen ter wille van regionale belangen en het bewaren van de vrede. ‘Alle betrokken autoriteiten zijn volledig voorbereid op de verschillende mogelijke vonnissen van het ICJ.’
Legerbevelhebber Prayuth Chan-ocha heeft het Tweede Legerkorps opdracht gegeven zich voor te bereiden op ‘any border situations regarding the frontier dispute’. ‘In afwachting van het vonnis moet de vrede worden bewaard. Maar als een gewapende strijd nodig is, dan voeren we die’, aldus Prayuth. Hij beloofde dat het Thaise leger geen conflict begint en dat de veiligheid van Thaise soldaten voor hem prioriteit heeft.
Het kabinet besteedde gisteren 10 minuten aan het huiswerk van het ICJ. Eén van de rechters heeft beide landen gevraagd welke gebied zij om de tempel beschouwen als ‘vicinity’.  Die term komt voor in het vonnis van het Hof uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen. Het Hof beval toen Thailand zijn troepen terug te trekken uit de tempel en ‘vicinity’.
Het kabinet besloot de kaart, die in juli 1962 door het kabinet is vastgesteld, naar het ICJ te sturen (zie illustratie). Het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer maakt geen deel uit van het trapezevormig gebiedje dat Thailand als ‘vicinity’ beschouwt.
Op het kaartje is ook de watershed line (waterscheiding) van de Dangrek keten aangegeven. Begin 20ste eeuw hebben Frankrijk en Siam in een gezamenlijke commissie afgesproken dat die lijn de grens tussen beide landen zou vormen. Twee Franse officieren tekenden in opdracht van de commissie een kaart, die zo later is gebleken fouten bevat. Omdat Thailand zich lange tijd niet tegen de kaart had verzet, werd de tempel aan Cambodja toegewezen. Op de foutieve kaart liggen tempel en 4,6 vierkante kilometer op Cambodjaans grondgebied.
Dat is onlangs nog eens bevestigd door Friedrich Ackermann, die in 1961 deel uitmaakte van een team van het Institute of International Photogrammetry van het International Training Centre for Aerial Survey in Delft, dat op verzoek van Thailand een veldonderzoek deed. In The Nation stond onlangs een interview met hem (klik hier voor het interview).

Maandag 29 april
– De Preah Vihear-zaak houdt de bevolking bezig, blijkt uit een peiling van Suan Dusit. Aan 1.523 personen werd gevraagd 5 hete politieke onderwerpen in volgorde van belangrijkheid te zetten. 82 procent van de respondenten zette Preah Vihear en het grensconflict met Cambodja bovenaan. Daarna volgden de 2 biljoen baht-projecten (78,3 pct), onderhandelingen in het Zuiden (74,4 pct), grondwetwijziging (71,9 pct) en amnestievoorstellen (70,5 pct).Donderdag 20 juni
– Thailand maakt op voorhand bezwaar tegen een mogelijk bezoek van Koichiro Matsuura, voormalig directeur-generaal van Unesco, aan Hindu-tempel Preah Vihear. Wanneer het bezoek is bevestigd, zal de regering bij Unesco protesteren, zegt vice-minister Pithaya Pookamon (Natural Resources and Environment), die momenteel de vergadering van het World Heritage Committee (WHC) in Phnom Penh bijwoont.

Pithaya meent dat het bezoek in strijd is met de aanwijzing van het Internationale Hof van Justitie om problemen over de omstreden plaats te vermijden. De huidige directeur-generaal van Unesco zegt dat Unesco momenteel als beleid heeft dat de tempel plus omgeving niet worden bezocht. Een bezoek zou tot escalatie van het grensconflict tussen Thailand en Cambodja kunnen leiden.
Volgens Xinhua News Agency heeft Koichiro de tempel al bezocht in het gezelschap van twee anderen. Hij zou er 2 uur hebben rondgekeken. Volgende week donderdag eindigt de vergadering van het WHC.

Zondag 7 juli
– De wittemaskers in Si Sa Ket en de Dhamma Yatra groep bundelen de krachten in een wekelijks protest tegen de manier waarop de regering de Preah Vihear-zaak aanpakt. Ze gaan ieder weekend demonstreren bij de city pillar shrine van Kanthalarak.

Cambodja en Thailand ruziën momenteel over het eigendom van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. Het Internationale Hof van Justitie in Den Haag doet daarover dit jaar een uitspraak.

Woensdag 25 september
– Het is al eens eerder voorgesteld om een eind te maken aan de ruzie tussen Thailand en Cambodja over de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear: laat de tempel en omgeving door beide landen beheren.

In een opinieverhaal in Bangkok Post van dinsdag komen Volker Grabowsky, hoogleraar Thaise studies aan de universiteit van Hamburg, en journalist/advocaat René Gralla met een variant: maak van Preah Vihear een ministaat à la Andorra dat sinds 1278 gezamenlijk door Spanje en Frankrijk wordt geregeerd.
Een ministaat met een tweehoofdig bestuur, gezamenlijke veiligheidstroepen en rechtspraak. Op deze manier zijn er geen winnaars en verliezers in het conflict waarover het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag naar verwachting volgende maand een uitspraak doet.
Voorwaarde is wel dat Cambodja enige edelmoedigheid en een vooruitziende blik toont, want het was Cambodja dat naar het ICJ stapte om het Hof een uitspraak te ontlokken over het omstreden gebied. Het heeft gevraagd om een interpretatie van het vonnis uit 1962 waarbij de tempel en ‘its vicinity’ aan Cambodja werd toegewezen, maar de omvang van de omgeving liet het Hof destijds in het midden.

Zaterdag 12 oktober
– Of er een zucht van verlichting door het kabinet ging, weet ik niet, maar het uur U is nog niet aangebroken. Het Internationale Hof van Justitie in Den Haag doet niet deze maand, maar vermoedelijk pas in februari volgend jaar uitspraak in de Preah Vihear-zaak.

Zoals bekend kibbelen Thailand en Cambodja al jaren over 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu tempel, die in 1962 door het Hof aan Cambodja werd toegewezen. Toen de regering Abhisit nog de scepter zwaaide, zijn Thaise en Cambodjaanse troepen er enkele keren slaags geraakt. Cambodja heeft het Hof om een uitspraak over het eigendom van dat gebied gevraagd.

Dinsdag 15 oktober
– Nu het Internationale Hof van Justitie in Den Haag zijn besluit in de Preah Vihear-zaak naar volgend jaar heeft verschoven, moet er een ‘mechanisme’ komen om met Cambodja in gesprek te raken over de zaak, zegt Veerachai Plasai, ambassadeur van Thailand in Nederland en hoofd van de Thaise delegatie in de strijd om de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear.

‘De twee landen zijn het erover eens dat het vonnis, ongeacht de uitspraak, niet hun bilaterale verhouding mag beïnvloeden’, zegt hij. Dat ‘mechanisme’ zou een bijeenkomst kunnen zijn waarop de twee landen het vonnis bespreken.
Aanvankelijk zou het Hof deze maand uitspraak doen. Het Hof is 2011 door Cambodja gevraagd zijn vonnis uit 1962 waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, nader toe te lichten. Het Hof deed toen geen uitspraak over het omringende gebied. In april hebben beide landen hun standpunt in Den Haag mondeling toegelicht.

Donderdag 17 oktober
– Niet volgend jaar februari, maar op 11 november doet het Internationale Hof van Justitie in Den Haag al uitspraak in de Preah Vihear zaak. Minister Surapong Tovichakchaikul (Buitenlandse Zaken), verantwoordelijk voor het foutieve bericht, zegt dat het Hof een andere zaak heeft uitgesteld om ruimte te maken voor het conflict tussen Cambodja en Thailand over de betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu-tempel.
Premier Yingluck heeft voor maandag een spoedvergadering belegd om te overleggen over een ‘mechanisme’ dat na het vonnis wordt ingesteld. Dit ‘mechanisme’ omvat diplomatieke, militaire en politieke maatregelen en een manier om aan het vonnis gehoor te geven, zonder dat deze de relatie tussen Thailand en Cambodja beïnvloeden. Minister Surapong, momenteel in Zuid-Korea, heeft al telefonisch contact gehad met zijn Cambodjaanse counterpart over zo’n ‘mechanisme’.
De Preah Vihear zaak is 2 jaar geleden aangezwengeld door Cambodja. Het heeft het Hof gevraagd het vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegekend, nader toe te lichten. Het Hof deed toen geen uitspraak over het omringende gebied. Alleen de tempel en ‘it’s vicinity’ gingen naar Cambodja, maar hoe groot is die ‘vicinity’ wil Cambodja weten. In 2010 is enkele malen aan de grens gevochten, maar sinds de regering Yingluck is aangetreden, is het er rustig.
Het Thaise ministerie houdt rekening met vier scenario’s: Het Hof acht zich niet bevoegd een uitspraak te doen, het gebied gaat naar Cambodja of naar Thailand of het Hof stelt een nieuwe grenslijn vast. De ambassadeur van Thailand in Nederland, hoofd van de delegatie die de zaak voor het Hof voert, zegt dat het niet om een grenskwestie gaat, maar een interpretatie van het vonnis uit 1962. Lijkt me juridische scherpslijperij.

Vrijdag 18 oktober
– Thailand en Cambodja gaan niet vechten na de uitspraak van het Internationale Hof van Justitie te Den Haag over het eigendom van de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. Premier Yingluck zegt dat ze er alles aan zullen doen de rust aan de grens te bewaren. De mensen die aan de grens wonen, hoeven zich geen zorgen te maken, want de regering en veiligheidsdiensten doen hun best de veiligheid aan de grens te verzekeren, aldus mijn favoriete premier.

Het Hof doet op 11 november uitspraak. De zaak is 2 jaar geleden aangezwengeld door Cambodja. De tempel is in 1962 aan Cambodja toegewezen, maar het Hof deed toen geen uitspraak over de omgeving. In 2008 kreeg de tempel de Unesco werelderfgoedstatus. Sindsdien is de tempel niet meer toegankelijk vanuit Thailand. In 2010 werd enkele malen gevochten in het gebied.

Zaterdag 19 oktober
– Grensbewoners in Si Sa Ket willen dat de schuilkelders worden gerepareerd. Ze zijn bang dat het geweld oplaait na de uitspraak op 11 november van het Internationale Hof van Justitie te Den Haag in de Preah Vihear zaak. De schuilkelders zijn tijdens eerdere gevechten beschadigd geraakt, ze zijn onder water gelopen of ze zijn overwoekerd met onkruid. [DvdL: Kunnen die mensen niet zelf de handen uit de mouwen steken?]

Maandag 21 oktober
– Cambodja gaat in principe akkoord met het voorstel van Thailand om een gezamenlijk ‘mechanisme’ op te zetten, zodat de rust kan worden bewaard na de uitspraak van het Internationale Hof van Justitie te Den Haag in de Preah Vihear zaak. Minister Surapong Tovichakchaikul (Buitenlandse Zaken) heeft het idee met zijn Cambodjaanse counterpart besproken en die vindt het prima.

Vandaag praat premier Yingluck op het ministerie van Defensie met overheidsdiensten over dat ‘mechanisme’. Surapong gaat de premier voorstellen een gezamenlijke Thai-Cambodjaanse commissie te vormen, die de uitspraak van het Hof in praktijk brengt. Ongeacht de uitspraak gaan beide landen akkoord met onderhandelingen en beloven ze niet naar de wapens te grijpen, zegt Surapong.
Op 11 november doet het Hof uitspraak in het conflict van beide landen over het omringende gebied van de tempel. Ze betwisten er 4,6 vierkante kilometer. De tempel werd in 1962 door het Hof aan Cambodja toegewezen op basis van een eenzijdig door Franse officieren getekende kaart aan het begin de 20ste eeuw. Later bleek de kaart fouten te bevatten, maar Thailand verzette zich daar lange tijd niet tegen.
Premier Yingluck is met een zakendelegatie op 11 november in Ethiopië. Oppositieleider Abhisit vindt dat ze in Thailand moet blijven. ‘De uitspraak van het Hof is belangrijk voor Thailand. Die is van nationaal belang.’

Dinsdag 22 oktober
– Thailand en Cambodja moeten met elkaar praten voordat het Internationale Hof van Justitie te Den Haag een uitspraak in de Preah Vihear-zaak doet. Het is de regering er alles aan gelegen de bilaterale verhoudingen in tact te houden, zegt minister Surapong Tovichakchaikul (Buitenlandse Zaken). Gisteren vergaderden premier Yingluck met hem en overheidsdiensten over de kwestie.

Het leger heeft de minister gevraagd Cambodja op het hart te drukken zijn soldaten in toom te houden. Wanneer Cambodjaanse soldaten naar Thais grondgebied vuren, wordt het vuur beantwoord, maar Thaise soldaten zullen niet als eerste schieten, zeggen legeropperbevelhebber Tanasak Patimapragorn en legerbevelhebber Prayuth Chan-ocha, aldus een bron bij het ministerie van Defensie.
Premier Yingluck heeft haar voorgenomen reis naar Ethiopië geannuleerd. Ze wil in Thailand zijn, wanneer het Hof op 11 november vonnis wijst.
Als ik zo de ontwikkelingen beschouw, vermoed ik dat Thailand er al vanuit gaat dat het verliest. Het Hof doet een uitspraak over het eigendom van de omgeving van de tempel. Een gebied van 4,6 vierkante kilometer wordt door beide landen betwist.
– Het gewijzigde amnestievoorstel en de Preah Vihear-zaak zouden wel eens de spreekwoordelijke lont in het kruitvat kunnen zijn, schrijft in ietwat andere bewoorderingen Veera Prateepchaikul in zijn wekelijkse rubriek ‘Think pragmatic’ in Bangkok Post.
Zoals gisteren gemeld in het artikel ‘Amnestievoorstel: Tegenstanders slijpen de messen’ veronderstellen critici van de wijzigingen dat nu ook oud-premier Thaksin kan profiteren van het voorstel. Hij zou zijn gevangenisstraf kunnen ontlopen en de 46 miljard baht die van hem in beslag is genomen, kunnen terugeisen.
Een stille coup, noemt Veera de wijzigingen. Maar voor regeringspartij Pheu Thai en Thaksin is het geen zaak van leven en dood. Het is gewoon een gok. Wanneer ze verliezen en de massa komt in opstand, kan Pheu Thai het voorstel intrekken en het later opnieuw proberen: dat is eerder vertoond.
Op dit moment kan niemand zeggen of er massale protesten komen, schrijft Veera. De beste manier om daar achter te komen is de politieke temperatuur te meten op Uruphong. Daar zijn sinds vorige week demonstranten neergestreken uit protest tegen de grondwetwijzigingen. De vraag is of de protestleiders de amnestiekwestie gaan gebruiken om het anti-Thaksin sentiment in Bangkok aan te wakkeren. Vooralsnog houdt het aantal demonstranten er niet over: overdag een paar honderd en zo nu en dan ’s avonds enkele duizenden.
Ook de Preah Vihear-zaak zou anti-regerings protesten kunnen aanwakkeren, wanneer het Internationale Hof van Justitie te Den Haag Cambodja in het gelijk stelt en de omgeving van de tempel, waaronder de betwiste 4,6 vierkante kilometer, aan Cambodja toewijst. Veera hoopt het niet; hij hoopt dat het Hof een oplossing zal bedenken die in beide landen vrede en voorspoed brengt. (Bron: Bangkok Post, 21 oktober 2013)

Donderdag 24 oktober
– Het leger heeft tien luidsprekers, gericht op Cambodja, langs de grens bij Hindu-tempel Preah Vihear opgehangen. ‘Bij schermutselingen, geweervuur of andere ongewenste incidenten aan de Thaise zijde, zullen we in het Khmer de Cambodjanen laten weten wat er gebeurt’, verklaart Thanasak Mitpanont, commandant van de 11de Speciale Eenheid van de Suranaree Tas Force, de maatregel. Thanasak denkt dat zo’n mededeling misverstanden en het uitbreken van gevechten kan voorkomen na de uitspraak van het Internationale Hof van Justitie te Den Haag.

Legerbevelhebber Prayuth Chan-ocha is er zeker van dat de uitspraak niet tot gevechten leidt, omdat de Thaise en Cambodjaanse soldaten die aan de grens zijn gestationeerd, nauw met elkaar samenwerken. Hij heeft zijn manschappen opdracht gegeven met grensbewoners te praten en hen te verzekeren dat ze veilig zijn.
Op 11 november doet het Hof uitspraak in de zaak. Cambodja heeft om een herinterpretatie gevraagd van het vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen. Het Hof deed toen geen uitspraak over het omliggende gebied. Beide landen betwisten een gebied van 4,6 vierkante kilometer. De tempel is al sinds 2008 toen die de werelderfgoedstatus kreeg, ontoegankelijk vanuit Thailand. Wel kan die geobserveerd worden vanaf een punt in nationaal park Khao Phra Wihan. Dat uitkijkpunt is nog steeds open.

Zaterdag 26 oktober
– Op 11 november zit premier Yingluck aan de televisie gekluisterd, wanneer de teerling in Den Haag wordt geworpen. Het Internationale Hof van Justitie bepaalt dan of de omgeving van Hindu-tempel Preah Vihear Thais of Cambodjaans grondgebied is. Yingluck krijgt gezelschap van vice-minister-president Pongthep Thepkanchana, juridische adviseurs en diensten die bij het conflict over de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel zijn betrokken.

Na de uitzending pakt Yingluck zelf de microfoon om het volk te laten weten hoe de regering over de uitspraak denkt. De voorlichtingsmachine is trouwens al op volle toeren. De adjunct permanent secretaris van het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Thaise ambassadeur in Nederland hebben met tv-bedrijf Mcot en het Thai News Agency gesproken over de berichtgeving ‘to prevent any misunderstanding which could provoke civil unrest’. Over de grenskwestie wordt een documentaire uitgezonden.
Donderdag praten staatssecretaris Yuthasak Sasiprasa (Defensie) en legerbevelhebber Prayuth Chan-ocha met soldaten, die bij de grens in Si Sa Ket zijn gelegerd. Legerwoordvoerder Thanathip Sawangsaeng zegt dat leger en veiligheidstroepen het beleid van de regering strikt volgen, met name waar het gaat om vreedzame onderhandelingen over de grenskwestie.
De regering heeft een commissie gevormd die de uitspraak van het Hof gaat bestuderen en verantwoordelijk is voor veiligheidszaken en internationale verhoudingen, die met het vonnis verband houden. De minister van Buitenlandse Zaken gaat de commissie voorzitten.
Maandag vergaderen in beide landen werkgroepen om uit te vogelen hoe de vrede in het gebied kan worden gehandhaafd. Tot nu toe hebben beide landen op regeringsniveau nog niet gesproken over de mogelijke effecten van het vonnis.

’t Belooft een hete novembermaand te worden
28 oktober – November belooft een hete maand te worden in Thailand. Zowel anti-regeringsgroepen als de roodhemdbeweging gaan de straat op. Beide verzetten zich tegen het door een kamercommissie gewijzigde amnestievoorstel. De anti-regeringsgroepen hebben nog een tweede rally in petto, wanneer het Internationale Hof van Justitie (ICJ) te Den Haag op 11 november in de Preah Vihear-zaak ten gunste van Cambodja beslist.
Zo’n duizend vertegenwoordigers van diverse anti-regerings- en actiegroepen staken gisteren op de campus van de Thammasat universiteit de koppen bij elkaar. Ze besloten een rally te houden zodra het parlement volgende maand het groene licht geeft voor het amnestievoorstel van Pheu Thai-parlementslid Worachai Hema.
Het voorstel is in eerste lezing door het parlement goedgekeurd, maar door een kamercommissie gewijzigd: niet alleen degenen die aangehouden zijn wegens politieke vergrijpen, krijgen amnestie maar ook leger, protestleiders en autoriteiten. Bovendien is de periode, waarvoor de amnestie geldt, verlengd: niet vanaf september 2006 (militaire coup) maar vanaf 2004 en tot 8 augustus 2013.
Volgens Suriyasai Katisala, coördinator van de gezamenlijke actiegroepen, betekent dit dat oud-premier Thaksin wordt gezuiverd van alle blaam die verband houdt met het Tak Bai incident en dat degenen die betrokken zijn bij het hypotheeksysteem voor rijst hun straf ontlopen.*
Een tweede actiepunt is de Preah Vihearzaak. Op 11 november doet het ICJ doet het Hof een uitspraak over de omgeving van Hindu-tempel Preah Vihear, die door Thailand en Cambodja wordt betwist. Wanneer Thailand verliest, gaan de anti-regeringsgroepen ook demonstreren.
Democratisch kamerlid Ong-art Klampaiboon zei gisteren dat het (gewijzijgde) amnestievoorstel tot doel heeft 75 personen die bij zestien corruptiezaken zijn betrokken, inclusief Thaksin, te vrijwaren van vervolging. ‘De premier maakt zich drukker om haar belangen en die van haar clan dan van de bevolking.’ Ong-art riep haar op nog eens goed na te denken alvorens het amnestievoorstel volgende maand in tweede en derde lezing door het parlement wordt behandeld.
Noppadon Pattama, Thaksin’s juridisch adviseur, zei gisteren dat het voorstel nodig is om de gevolgen van de militaire coup te niet te doen. Die waren in strijd met de wet. ‘We moeten een weg vinden om er samen langs parlementaire weg uit te komen.’ Zoals eerder bericht heeft Thaksin de Pheu Thai-kamerleden opgeroepen voor het voorstel te stemmen. Morgen vergadert de partij of het onderwerp een vrije kwestie wordt, zoals roodhemd parlementsleden willen.
Roodhemden dreigen ook met anti-amnestie rally
Ruim tweehonderd roodhemdactivisten van de Red Sunday Group kwamen gisteren bij elkaar op de Ratchaprasong intersection, het gebied dat in 2010 wekenlang door de roodhemden bezet werd gehouden. Ook zij verzetten zich tegen het gewijzigde voorstel en dreigen met een rally. De amnestie gaat nu ook gelden voor voormalig premier Abhisit en zijn rechterhand Suthep, die verantwoordelijk worden gehouden voor de slachtoffers die in 2010 vielen. Zij gaven immers het leger toestemming met scherp te schieten.

Sombat Boongam-anong, kernlid van de Red Sunday Group, begrijpt niet wat Thaksin en Pheu Thai beweegt. ‘Thaksin en andere partijleiders moeten hun supporters uitleggen wat de echte reden is van dit compromis. Dat moeten ze ons vertellen. Politiek mag niet langer een exclusieve zaak zijn, die door achterkamertjes onderhandelaars wordt gedicteerd.’
De roodhemden willen dat de partij teruggaat naar het oorspronkelijk voorstel, waarbij leger, protestleiders en autoriteiten waren uitgesloten van amnestie. Worachai Hema, de indiener van het oorspronkelijk voorstel, heeft al laten weten tegen het gewijzigde artikel in zijn voorstel te stemmen.
Somsak Jaemteerasakul, docent geschiedenis aan de Thammasat universiteit, zegt dat de roodhemden zich bedrogen voelen, omdat ze het Worachai-voorstel steunden. ‘Als Pheu Thai vanaf het begin duidelijk had gemaakt dat ze met dit compromis zou komen, hadden de roodhemden zich niet bedrogen gevoeld.’
* Dit is nieuw voor mij. Volgens eerdere berichten betekenen volgens critici de wijzigingen dat Thaksin zijn gevangenisstraf van 2 jaar ontloopt en de 46 miljard baht die van hem in beslag is genomen, kan terugeisen. Het Tak Bai incident vond plaats op 25 oktober 2004. 85 moslim demonstranten kwamen toen om het leven, van wie 75 stikten terwijl ze opgestapeld in militaire voertuigen werden vervoerd. Suriyasai’s opmerking over het hypotheeksysteem zal wel betrekking hebben op corruptie, maar voor zover ik weet, wordt daarvoor nog niemand vervolgd.
– Het Thai Patriots Network heeft zijn protest in de buurt van de woning van premier Yingluck beëindigd, maar het komt terug als ze niet een petitie in ontvangst wil nemen. De politie wist de circa vijftig demonstranten te paaien met de belofte dat ze een afspraak zou regelen. De politie was er al in geslaagd hen uit de straat met Yinglucks woning te weren, waarna ze zich posteerden bij een benzinestation. Het netwerk vindt dat de regering de uitspraak van het Internationale Hof van Justitie in de Preah Vihear zaak dient te negeren.

Dinsdag 29 oktober
– In februari 2011 bestookten soldaten van beide landen elkaar aan de grens bij Hindu-tempel Preah Vihear, maar gisteren gaven de ministers van Buitenlandse Zaken elkaar een stevige handdruk. De Cambodjaanse minister keek vrolijk, zijn Thaise college zuinig (althans op de foto) en dat laatste is niet zo vreemd, want de kans is groot dat Thailand in Den Haag in het stof bijt.
Op 11 november doet het Internationale Hof van Justitie (gevestigd in het Vredespaleis) uitspraak in de Preah Vihear-zaak. Het beslist of de omgeving van de tempel, die door beide landen wordt betwist, Thais of Cambodjaans grondgebied is. In 1962 besloot het Hof al de tempel aan Cambodja toe te wijzen, maar het deed geen uitspraak over de omgeving anders dan met de vage term ‘vicinity’. Cambodja stapte twee jaar geleden naar het Hof met het verzoek die ‘omgeving’ nader te precisiëren. Zoals bekend claimen beide landen een gebied van 4,6 vierkante kilometer.
In de Cambodjaanse grensplaats Poipet beloofden minister Surapong Tovichatchaikul (Thailand) en Hor Namhong (Cambodja) hun relatie te verbeteren ongeacht de uitspraak van het Hof. De bewindslieden spraken 40 minuten met elkaar, waarna ze de pers te woord stonden.
‘Beide zijden zijn vastbesloten de vrede te bewaren en zullen niets toestaan wat onze goed relatie verstoort’, zei Surapong. Zijn Cambodjaanse evenknie zei dat premier Hun Sen de soldaten aan de grens op het hart had gedrukt zelfbeheersing te tonen. ‘Ik denk niet dat er na de uitspraak problemen komen in Cambodja. Het tempelconflict is van ondergeschikt belang en mag niet worden gebruikt om relaties als geheel te beïnvloeden.’

Woensdag 30 oktober
– De protesten van de rubberboeren in het Zuiden en de protesten tegen het amnestievoorstel in Uruphong (Bangkok) hangen nauw met elkaar samen en de demonstranten steunen elkaar, zegt Paradorn Pattanatabut, secretaris-generaal van de National Security Council. Hun gezamenlijk doel is verzet tegen het amnestievoorstel en verzet tegen het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag [vanwege de Preah Vihear zaak]. Waar haalt-ie het vandaan, zou mijn moeder zaliger nagedachtenis zeggen.

Paradorn betwijfelt of het actiegroepen lukt net zoveel mensen op de been te brengen als destijds de geelhemden, wanneer het ICJ ten nadele van Thailand vonnist en de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de tempel aan Cambodja toewijst. De regering gaat de situatie aan de bevolking uitleggen, zodat mensen niet snel zo’n protest zullen steunen, denkt Paradorn.
Gisteren ging de blokkade van de Phetkasem weg in Prachuap Khiri Khan haar vierde dag in. De zaak zit muurvast: de regering wijkt niet, de rubberboeren wijken niet. Ze eisen een hogere prijs voor hun rubber en palmpitten en ze eisen dat de subsidie van 2.520 baht per rai die de regering uitdeelt, ook naar de boeren gaat die geen eigenaar van de grond zijn. Enkele protestleiders trokken gisteren aan hun kuierlatten, vermoedelijk omdat ze tegen het gekozen actiemiddel zijn.
In de districten Bang Saphan en Bang Saphan Noi zijn 5.000 man van de oproerpolitie gestationeerd. Ze moet voorkomen dat ook de Bang Saphan-Nong Had Thai weg wordt geblokkeerd, want dan zou niemand meer het Zuiden kunnen bereiken v.v.
– In de Preah Vihear zaak kruipt de regering voor Cambodja (in het Engels: kotow, het aanraken van de grond met het voorhoofd als onderdanige eerbetuiging), zegt oppositieleider Abhisit in reactie op de ontmoeting tussen beider ministers van Buitenlandse Zaken (zie Nieuws uit Thailand van gisteren).
Abhisit dringt er bij de regering op aan een meer gelijkwaardige benadering te kiezen en haar stappen in de zaak zorgvuldig te plannen. Cambodja, stelt hij vast, gedraagt zich vol zelfvertrouwen alsof het de upper hand in de zaak heeft; Thailand onderstreept Cambodja’s voordeelpositie en gedraagt zich als de underdog.
Minister Surapong Tovichakchaikul (Buitenandse Zaken) heeft gisteren het kabinet op de hoogte gebracht van het gesprek met zijn Cambodjaanse collega. Surapong zegt dat Thailand nooit de rechtsbevoegdheid van het Internationale Hof van Justitie in de Preah Vihear-zaak heeft erkend. Hij gaat het de bevolking in het programma Yingluck Government Meets the People op 9 november allemaal haarfijn uitleggen. Het Hof doet op 11 november uitspraak en dan weten we of de omgeving van de Hindu-tempel Thais of Cambodjaans grondgebied is.

Vrijdag 1 november
– Terwijl de regering in de Preah Vihear-zaak probeert de geest in de fles te houden, worden aan de grens bij de tempel de nodige voorbereidingen getroffen die erop wijzen dat rekening wordt gehouden met het oplaaien van geweld.

Schuilplaatsen zijn in gereedheid gebracht en staatssecretaris Yuthasak Sasiprasa (Defensie) en legerbevelhebber Prayuth Chan-ocha brachten gisteren een bezoek aan de bij de tempel gelegerde troepen. ‘Als gebaar van morele steun en om er zeker van te zijn dat ze begrijpen hoe gevoelig de situatie is’, aldus Prayuth.
De zogeheten Dhammayatra groep is van plan bij de tempel te gaan protesteren, maar sommige gebieden mogen ze niet betreden, zegt de generaal. Op 11 november doet het Internationale Hof van Justitie in Den Haag uitspraak in de zaak en dan weten we of op de omstreden 4,6 vierkante kilometer de Thaise of Cambodjaanse vlag mag wapperen.

Zaterdag 2 november
– Merkwaardige contradictie: de regering benadrukt dat de Preah Vihear zaak niet tot geweld aan de grens met Cambodja zal leiden, maar ondertussen houdt het leger wel aanvalsoefeningen in Si Sa Ket en krijgen bewoners evacuatietraining. De autoriteiten nemen het zekere voor het onzekere en willen dat de bewoners weten wat ze moeten doen wanneer gevechten uitbreken. Gisteren begon de training met leerlingen en leraren van de Ban Sokkkampom school in Kanthalarak. Dat district werd in 2010 door Cambodjaanse raketten geraakt. Eén bewoner kwam om het leven en dertig woningen liepen toen schade op. De kinderen kregen les in het herkennen van het geluid van inkomende raketten, artilleriehulzen en mortieren, en ze maakten schuilplaatsen schoon. Daarvan zijn er 810 in het gebied.

Leden van de Thammayatra groep verzamelden zich gisteren bij de Muang Pillar ter voorbereiding  van een protestcampagne. Wanneer het Hof in het nadeel van Thailand vonnist en Thaise troepen zich uit het gebied moeten terugtrekken, trekt de groep het gebied in om het grondgebied van het land te verdedigen, zegt Wichan Phuwiharn.
Volgens een bron bij het leger heeft Cambodja soldaten en gewapende legervoertuigen rond de tempel gestationeerd. Adjunct-legerbevelhebber Hun Manet, een zoon van premier Hun Sen, zou er ook gesignaleerd zijn, evenals de Cambodjaanse regionale legercommandant en andere commandanten.
Op 11 november doet het Internationale Hof van Justitie te Den Haag een uitspraak in de zaak en weten we of de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de tempel Thais of Cambodjaans grondgebied is.

Dinsdag 5 november
– Minister Surapong Tovichatchaikul (Buitenlands Zaken) gaat zaterdag tijdens het wekelijks tv-programma PM Yingluck’s  Government Meets the People eens haarfijn uit de doeken doen hoe het zit met de Preah Vihear zaak, waarin het Internationale Hof van Justitie te Den Haag op 11 november een uitspraak doet. Hij zegt over nieuwe informatie te beschikken die hij tijdens de uitzending zal onthullen.

Nipat Thonglek, permanent secretaris van het ministerie van Defensie, zegt dat de regering de vrede wil bewaren, ongeacht de uitspraak van het Hof. Soldaten zijn naar het grensgebied gestuurd om de bewoners over de situatie voor te lichten. In het grensgebied van Surin zijn voorbereidingen getroffen, mocht de spanning oplopen na de uitspraak. In 32 grensdorpen zijn evacuatie-oefeningen gehouden.
Op 11 november doet het Hof een uitspraak over de omgeving van de tempel. Thailand en Cambodja betwisten een gebied van 4,6 vierkante kilometer. In 1962 wees het Hof het tempel plus ‘vicinity’ aan Cambodja toe. Cambodja stapte twee jaar geleden naar het Hof met de vraag het vonnis nader te preciseren.

Woensdag 6 november
– Geef ons meer ondergrondse bunkers, zegt de directeur van de Ban Khok Krachai school in Buri Ram, 10 kilometer van de grens met Cambodja. De school heeft thans zes schuilplaatsen, maar die bieden niet voldoende ruimte om alle 220 leerlingen in onder te brengen, mochten er gevechten aan de grens uitbreken na de uitspraak van het International Hof van Justitie in de Preah Vihear zaak.

In 2010 werden een schoolgebouw en zes huizen beschadigd toen Cambodjaanse soldaten granaten op het gebied afvuurden. Daarbij raakten twee personen gewond.
Bewoners van Kanthalarak (Si Sa Ket) kregen gisteren bezoek van een team van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ze werden voorgelicht over de Preah Vihear kwestie. Het ministerie heeft de bewoners opgeroepen rustig te blijven.
De Thaise ambassadeur in Nederland, Virachai Plachai, acht het onwaarschijnlijk dat het Hof in het voordeel van Cambodja vonnist. Cambodja stapte twee jaar geleden naar Den Haag met het verzoek het vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te preciseren. Beide landen betwisten een gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel.
De nationalistische Palang Pandin groep demonstreert zaterdag op de Khao Phra Viharn-Kanthalarak weg tegen de inmenging van het Hof.
Het Thai Patriotic Network to Protect the Kingdom and Motherland voorspelt landelijke protesten, wanneer het Hof in het nadeel van Thailand vonnist. Het netwerk denkt dat het vonnis kan leiden tot het omverwerpen van de regering Yingluck, die al zwaar onder vuur ligt vanwege het amnestievoorstel. Het Hof doet op 11 november uitspraak.Donderdag 7 november
– Bewoners van Ta Mieng (Surin) bouwen rond hun dorp nieuw ondergrondse bunkers. Het dorp ligt 11 kilometer van de Ta Muen Thom tempel langs de grens met Cambodja, die twee jaar geleden tijdens de grensschermutselingen werd beschoten. De dorpelingen bereiden zich op het ergste voor in afwachting van de uitspraak van het Internationale Hof van Justitie maandag in de Preah Vihear zaak. Ze vrezen dat het tot gevechten komt.

Vrijdag 8 november
– Maandag 11 november is een belangrijke dag in Thailand: Niet alleen behandelt de Senaat het omstreden amnestievoorstel, maar ook valt in Den Haag de beslissing of de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear Thais of Cambodjaans grondgebied is.

De aan de grens gelegerde Suranee Task Force van de tweede legerregio klaagt dat Cambodja troepenversterkingen naar het tempelgebied aan het sturen is. Volgens een bron rijden sinds zaterdag legervoertuigen met voedselrantsoenen, militaire voorraden en versterkingen naar de tempel.
Dinsdag heeft de taskforce daarover geklaagd bij het Township Border Committee. Het Cambodjaanse leger beweert dat het om voedsel en benodigdheden voor soldaten en hun gezinnen gaat. Maar de bron zegt dat ook versterkingen worden aangevoerd. Woensdag is de zoon van premier Hun Sen, kolonel Hun Manit, in het gebied gesignaleerd. Volgens het Thaise leger handelt Cambodja in strijd met de gemaakte afspraken dat er geen versterkingen naar het grensgebied zouden worden gestuurd.
Inmiddels blijft het wel rustig aan de grens. De districtschef van Ban Kruat in Buri Ram zegt dat het business as usual is op de markt in Chong Sai Taku. De grens is nog steeds open. Ook op de markt van Chong Sangam in het district Phu Sing (Si Sa Ket) is de situatie kalm, alhoewel er wel geruchten over een mogelijk conflict tussen beide landen circuleren.
Nog meer Preah Vihear nieuws:
• De Dharma Yatra groep, die zich verzet tegen de inmenging van het Internationale Hof van Justitie in Den Haag, marcheerde gisteren over snelweg 24 naar een city pillar shrine in Kanthalarak in de hoop meer tegenstanders te mobiliseren. Morgen wil ze in het omstreden gebied demonstreren. De krant noemt helaas geen aantallen demonstranten.
• De Thaise ambassadeur in Nederland verwacht dat Thailand en Cambodja na de uitspraak van het Hof aan de onderhandelingstafel plaatsnemen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken acht vier uitkomsten mogelijk: Het Hof zegt onbevoegd te zijn, Thailand of Cambodja krijgen hun zin of het Hof geeft beide landen de opdracht om over een nieuwe grens te onderhandelen.
• Kenners beschouwen de eerste optie als een overwinning voor Thailand, omdat de zaak door Cambodja aanhangig is gemaakt. Cambodja vroeg het Hof in april 2011 het vonnis van 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd teruggewezen, nadere te preciseren. Phnom Penh stapte naar het Hof na grensgevechten met Thailand.
•De echtgenote van Veera Somkwamkid, coördinator van het Thai Patriots Network die sinds eind 2010 wegens ‘spionage’ in Cambodja gevangen zit, denkt dat het vonnis van het Hof van invloed is op zijn gevangenschap. Volgens haar overweegt Cambodja hem vrij te laten. Maar wat er met hem na het vonnis gaat gebeuren, weet ze niet. De vrouw doet een beroep op alle Thais, de pers en de regering om Phnom Penh te vragen hem zo snel mogelijk vrij te laten. Begin dit jaar kreeg de secretaresse van Veera, die ook gevangen zat, gratie. Veera’s gevangenisstraf van 8 jaar werd toen met een half jaar verminderd. Omdat Veera een derde van zijn straf heeft uitgezeten, komt hij in aanmerking voor een transfer naar Thailand om daar de rest van zijn straf uit te zitten.

Zaterdag 9 november
De Cambodjaanse premier Hun Sen heeft de troepen die aan de grens zijn gelegerd, opgeroepen kalm te blijven en elke activiteit te vermijden die tot spanning of schermutselingen kan leiden. Hij deed deze oproep in een speciale video-opname die donderdagavond op alle tv-zenders is uitgezonden.
Hun Sen riep ook de bevolking op om een goede verstandhouding te blijven onderhouden met de Thaise bevolking om de solidariteit, vriendschap en samenwerking tussen beide landen te bevorderen.
‘Ik en de Thaise premier en minister van Defensie Yingluck Shinawatra zijn overeengekomen dat hoe het vonnis van het ICJ [Internationale Hof van Justitie] ook luidt, de twee landen zich neerleggen bij de beslissing en zullen proberen vrede en stabiliteit langs de grens tot elke prijs te bewaren. […] De Cambodjaanse regering heeft als beleid grenzen met haar buren te bouwen als grenzen van vrede, vriendschap, samenwerking en ontwikkeling.’
Het Internationale Hof van Justitie te Den Haag doet maandag 11 november uitspraak in de Preah Vihear-zaak. Twee jaar geleden vroeg Cambodja het Hof om zijn uitspraak uit 1962, waarbij Hindu tempel Praeh Vihear ‘and its vicinity’ aan Cambodja werd toegewezen, nader te preciseren. Cambodja wil weten hoe groot die vicinity is. Beide landen betwisten een gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel. In 2010 braken tussen soldaten van beide landen gevechten uit.
De uitspraak van het Hof wordt om 16 uur verwacht. Premier Yingluck spreekt de bevolking maandagavond om half acht toe. Daarna volgt een tv-uitzending van een uur, waarin  regeringsfunctionarissen een toelichting op het vonnis geven en ze spreken in een live-uitzending met de Thaise delegatie in Den Haag.
De situatie in het grensgebied is rustig. Bewoners van 33 dorpen in Lahan Sai en Ban Kruat (Buri Ram) kregen gisteren evacuatie instructies voor het geval gevechten uitbreken. Sommige scholen houden maandag en dinsdag de deuren gesloten.
Dertig leden van het Thai Patriots Network zijn gisteren tegengehouden, toen ze bij de woning van premier Yingluck wilden demonstreren. Ze willen dat Thailand zich terugtrekt als lid van het ICJ. Wanneer dat voor maandag gebeurt, hoeft Thailand zich niet aan het vonnis te houden.

Bangkok Post: Cambodja houdt 1000 tempelbewakers achter de hand
10 november – In een oorlog is de waarheid het eerste slachtoffer. Ik moest vandaag aan die uitdrukking denken toen ik Bangkok Post Sunday las. Een groot openingsartikel meldt dat Cambodja de afgelopen drie jaar in het geheim duizend personen heeft gerecruteerd om als ‘Temple Security’ Hindu-tempel Preah Vihear te beschermen. De krant baseert zich op uitspraken van een Cambodjaanse generaal, gedaan in een undercover bezoek van Bangkok Post aan het tempelgebied.
Volgens ‘Cambodjaanse militaire bronnen’ heeft Cambodja 319 soldaten bij de tempel gestationeerd. De geheimzinnige Temple Security zou gerecruteerd zijn uit de Tourist Police en de Apsara Authority die het toezicht op Angkor Wat heeft. De leden dragen geen uniform en zouden bewapend zijn met AK-47 vuurwapens. Ook vrouwen maken er deel van uit; zij mogen huishoudelijke taken uitvoeren.
Cambodjaanse bronnen, die de krant heeft gesproken (sommigen met naam aangeduid), beschuldigen Thailand ervan troepen naar het grensgebied te hebben gebracht en bunkers te bouwen. ‘We zijn bang dat Thais na het vonnis aanvallen. […] We denken dat ze gewelddadige demonstraties houden, wanneer ze verliezen.’
Een bron bij de Thaise Suranee Task Force, die in het grensgebied is gelegerd, ontkent de opbouw van militaire logistiek. De bunkers zijn schuilplaatsen voor burgers en onlangs hersteld. De bron zegt dat Cambodja rond de tempel soldaten heeft gelegerd, die een politie-uniform dragen. Dit is in strijd met het tussenvonnis van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag uit juli 2011. Het Hof stelde toen een gedemilitariseerde zone in.
Een artikel op pagina 4 van de krant laat een geheel ander geluid horen. Thaise en Cambodjaanse soldaten beloven vaker samen de maaltijd te gebruiken en te sporten. Ze lunchen al elke zaterdag gezamenlijk. De commandant van het Tweede Leger ontmoet binnenkort zijn Cambodjaanse collega om te praten over versterking van de militaire banden.
En verder was er nog minister Surapong Tovichatchaikul (Buitenlandse Zaken), die tijdens het wekelijks tv-praatje van premier Yingluck, ouwe koeien uit de sloot haalde. Gaat over de erfgoedstatus van Preah Vihear, die Unesco in 2008 aan de tempel toekende.
Alle gedoe heeft te maken met een stukje land van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel, dat door beide landen wordt betwist. Het ICJ kende de tempel in 1962 aan Cambodja toe; maandag beslist het Hof over het omliggende gebied, maar het zou beide kemphanen ook terug naar de onderhandelingstafel kunnen sturen. Afwachten maar.

Maandag 11 november
– Vandaag om 16 uur Thaise tijd doet het Internationale Hof van Justitie (ICJ) te Den Haag uitspraak in de Preah Vihear-zaak. Op haar Facebook-pagina vraagt premier Yingluck de bevolking vertrouwen te hebben in de regering. De overige blabla laat ik weg, die kan iedereen wel bedenken. Zonde van de ruimte op Thailandblog.

Gisteren vergaderde het Thai-Cambodian Regional Border Committee in Surin. De leden beloofden naar vrede langs de grens te streven. De twee strijdkrachten blijven op hun huidige positie bij de grens, ongeacht de uitspraak van het ICJ. Beider legercommandanten zullen elk uur telefonisch contact hebben. Dat contact moet misverstanden of provocaties voorkomen.
Commandant Chea Mon van Cambodja’s Fourth Region Army ontkent dat troepenversterkingen zijn aangevoerd. Die geruchten berusten op een misverstand. Soldaten hebben hulpgoederen naar de slachtoffers van overstromingen gebracht, zegt hij.
Vandaag en morgen houden veertig scholen aan de grens de deur gesloten.
De tempels Ta Muen Thom en Ta Kwai in Phanom Dong Rak, waar in 2010 en 2011 is gevochten, waren gisteren normaal open. Soldaten uit beide landen komen elk middag om 3 uur bij elkaar. De locatie wordt als uiterst gevoelig beschouwd omdat de soldaten er vrij dicht bij elkaar zijn gelegerd.

Salomonsoordeel over tempel Preah Vihear
12 november – Een ‘win-win ruling’ noemt Bangkok Post de uitspraak van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag gisteren in de Preah Vihear-zaak. Zelf zou ik het een salomonsoordeel willen noemen, want beide landen hebben iets gekregen.

De omgeving van de tempel is Cambodjaans grondgebied. Het Hof definieert die als de ‘promontory’ (kaap, voorgebergte, uitsteeksel) waarop de tempel staat. De grenzen daarvan heeft het Hof in grove lijnen aangegeven; de precieze grens moet in overleg door beide landen worden vastgesteld. Thailand dient zijn troepen uit dit gebied terug te trekken.
Een nabijgelegen heuvel Phnom Trap of Phu Makhua werd niet aan Cambodja toegewezen. Die heuvel bevindt zich in het door beide landen betwiste gebied van 4,6 vierkante kilometer.
Evenals in 1962 toen het ICJ de tempel aan Cambodja toewees, deed het Hof geen uitspraak over de grens tussen beide landen. Het weigerde andermaal een kaart uit het begin van de 20ste eeuw, door Franse officieren getekend, te accepteren als bindend. Op die kaart liggen zowel tempel als het betwiste gebied op Cambodjaans grondgebied.
De president van het Hof riep beide landen op met elkaar en met de internationale gemeenschap samen te werken, omdat de tempel van religieus en cultureel belang is en [in 2008] door Unesco op de Werelderfgoedlijst werd geplaatst. Beide landen mogen ook geen maatregelen nemen die direct of indirect schade aan de plaats toebrengen.

Dinsdag 12 november
– Blijde gezichten gisteren in Den Haag, Bangkok en Cambodja na de uitspraak van het Internationale Hof van Justitie. De kern van de uitspraak: de omgeving van de tempel is Cambodjaans grondgebied, maar die strekt zich niet uit tot het gehele, door beide landen betwiste gebied van 4,6 vierkante kilometer.

Het Hof, gevestigd in het Vredespaleis, definieerde de omgeving als de ‘promontory’ (kaap, voorgebergte, uitsteeksel) waarop de tempel staat. De grenzen daarvan heeft het Hof in grove lijnen aangegeven; de precieze grens moet in overleg door beide landen worden vastgesteld. Thailand dient zijn troepen uit dit gebied terug te trekken.
Virachai Plasai, ambassadeur van Thailand in Nederland en leider van het Thais juridisch team, toonde zich gisteren verheugd op een persconferentie die live op de tv werd uitgezonden. ‘Om te bepalen of het vonnis positief of negatief is voor Thailand, moet je kijken naar wat we gevraagd hebben en of we dat gekregen hebben. Cambodja kreeg veel dingen niet die het gevraagd had. Ze hebben niet het gebied van 4,6 vierkante kilometer gekregen.’
Alina Miron, een van de vier advocaten die de zaak voor Thailand heeft verdedigd [dat moet een lieve duit hebben gekost], zei dat het Hof de omgeving van de tempel duidelijk had gedefinieerd. ‘Het Hof heeft benadrukt dat het “a small portion of territory” is. Tot hoever de ‘promontory’ zich precies uitstrekt, moeten beide landen aldus het Hof “in good faith” bepalen.’
Premier Yingluck noemde de uitspraak gisteravond in een tv-toespraak ‘favouring Thailand’ [wat maar ten dele juist is]. Ze zei dat het Thais juridisch team het ICJ-vonnis grondig zal bestuderen.
Evenals Thailand is Cambodja blij met de uitspraak. ‘We kunnen niet zeggen dat het vonnis 100 procent tegemoet komt aan ons doel, maar we zijn blij. Het vonnis heeft het meeste opgeleverd wat we willen’, aldus minister Hor Namhong (Buitenlandse Zaken).
Verder puntsgewijs nog wat Preah Vihear nieuws:
• Drie anti-regeringsgroepen marcheerden gisterochtend naar het ministerie van Defensie. Ze eisten dat Thailand het vonnis, ongeacht de inhoud, zou verwerpen. In een brief aan de premier en het leger vragen ze het ministerie van Defensie en het leger om Thais grondgebied te beschermen. ‘De natie mag geen grondgebied verliezen, zelfs geen vierkante inch.’
• De commandant van de 2nd Army Region heeft de soldaten in het grensgebied bevolen op hun plaats te blijven. ‘We moeten wachten op het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat zal bepalen of we soldaten moeten terugtrekken. Dus op dit moment kunnen we niet over troepenterugtrekking praten.’
• Volgens een legerbron heeft de 2nd Army Region voorafgaand aan de uitspraak van het ICJ vierduizend soldaten naar het grensgebied gestuurd. Volgens de bron zal Thailand troepen moeten terugtrekken uit het gebied dat aan Cambodja is toegewezen. Hij verwacht dat dit volgend jaar gebeurt.
• Suwit Theerasasawat, hoogleraar geschiedenis aan de universiteit van Khon Kaen, zegt dat het vonnis beter dan verwacht is. ‘Geen enkel land won of verloor 100 procent.’ Suwit is bezorgd dat het vonnis gepolitiseerd wordt, wanneer de regering zich ertegen verzet. ‘Regeringen moeten het ambtelijk apparaat de ruimte geven om hun werk professioneel te doen als het gaat om territoriale grenzen. Net als in gesprekken is het een zaak van geven en nemen ter wille van het oplossen van bilaterale ruzies.’

Bangkok Post: Hof geeft vrede een kans
13 november – Preah Vihear is een fantastische historische tempel, geen politiek object. Het is tijd voor beide landen om samen te werken aan het behoud, de bescherming en verdediging van de tempel.’ In haar hoofdredactioneel commentaar schrijft Bangkok Post vandaag dat de uitspraak van het Internationaal Hof van Justitie (ICJ) te Den Haag de vrede een kans geeft.

De krant wijst erop dat Thailand juridisch en moreel verplicht is de uitspraak te respecteren, omdat het toegestemd heeft de zaak in handen van het ICJ te leggen. De regering dient protesten niet te dulden. Cambodja is niet verantwoordelijk voor de beslissing van het Hof, evenmin is Thailand dat, het verscheen gewoon voor het Hof.
De beslissing van het Hof is, enigszins verbazingwekkend, een mogelijkheid gebleken om verder te komen, met de tempel en met de relaties met onze buren aan de oostgrens. ‘Win-win’ [zoals de krant gisteren schreef] mag een beetje sterk lijken nadat het Hof grondgebied aan Cambodja heeft overgedragen. Maar elke andere omschrijving maakt de zaak alleen maar erger.
De eerste taak is om de ultra-nationalisten te neutraliseren. Het ICJ is een niet-politiek lichaam. De media, in het bijzonder, dienen degenen die de politiseren, te ontmaskeren. Het is nu aan beide landen om een vreedzame weg in te slaan. Meer later vandaag in Nieuws uit Thailand.
Preah Vihear in vogelvlucht
– De Preah Vihear is een tempel, die tussen de 8ste en 11de eeuw is gebouwd.

– In 1962 heeft het Hof de tempel ‘and its vicinity’ aan Cambodja toegewezen.
– In 2008 heeft Unesco de tempel de werelderfgoedstatus toegekend.
– Twee jaar geleden is Cambodja naar het Hof gestapt met de vraag het vonnis uit 1962 te preciseren. Cambodja wilde weten hoe groot die ‘vicinity’ is. Dat heeft het Hof nu gedaan.
– Het Hof heeft de zogeheten ‘promondory’ (kaap, ’t meer een berg) aan Cambodja toegewezen. Over de precieze grens moeten Thailand en Cambodja het eens zien te worden.
– De ‘promondory’ strekt zich niet uit tot het gehele gebied van 4,6 vierkante kilometer dat door beide landen wordt betwist.
– Het Hof heeft geen uitspraak gedaan over de grens tussen beide landen.

Woensdag 13 november
– Hoeveel grondgebied van de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear heeft Thailand aan Cambodja ‘verloren’? Daarover wordt nu al geruzied. Een legerbron schat 40 à 50 rai, een senator denkt 625 à 935 rai (1 à 1,5 vierkante kilometer) en een historicus zegt meer dan 150 rai. [1 rai=1.600 vierkante meter]

Wat het uiteindelijk zal worden, hangt af van onderhandelingen tussen Thailand en Cambodja. Het Internationaal Hof van Justitie (ICJ) heeft beide landen opgeroepen daarover ‘in good faith’ overeenstemming te bereiken, nadat het de zogeheten promontory, waarop de tempel staat, aan Cambodja toewees.
De heuvel Phnom Trap of Phu Makhua, die in het betwiste gebied ligt, hoort daar niet bij. De promontory van Preah Vihear en Phnom Trap zijn twee gescheiden geografische karakteristieken, aldus het Hof. Op Phnom Trap zijn Cambodjaanse troepen gelegerd.
Wel krijgt Cambodja mogelijk het gebied met de Keo Sikha Kiri Svara pagode, een marktje, een stel hutten, de (sinds 2008 gesloten) ingang naar Preah Vihear, een oude post van de grenspolitie, het rivertje Tanee en het land dat onder de promontory ligt. In totaal de 40 à 50 rai die de legerbron noemt. De Pa-Mor E-Dan klif blijft waarschijnlijk in Thaise handen.
Ander Preah Vihear nieuws:
• Thaise en Cambodjaanse soldaten zijn gisteren bij de pagode bijeen gekomen. Beide landen spraken af geen militaire operaties langs de grens uit te voeren. De hoofden van elke militaire eenheid zullen elkaar vaker ontmoeten om misverstanden te voorkomen. Ook houden ze telefonisch contact. Troepen van beide landen worden niet teruggetrokken, totdat de twee regeringen overeenstemming hebben bereikt.
• Premier Yingluck noemde de uitspraak van het Hof gisteren een ‘win-win’ resultaat voor beide landen, omdat die helpt grensconflicten te voorkomen. Een speciaal panel is gevormd om het vonnis te bestuderen. Pas daarna gaat Thailand met Cambodja onderhandelen. De troepen blijven intussen op hun plaats. Vandaag geven de regering en de Thaise ambassadeur in Nederland een toelichting in het parlement.
• Senator Kamnoon Sitthisamarn vindt dat de regering niet op stel en sprong het vonnis moet volgen, omdat sommige aspecten onduidelijk zijn. Hij pleit voor een referendum. Twee andere senatoren zeggen dat de regering de waarheid niet vertelt dat Thailand grondgebied aan Cambodja heeft verloren.
• Sihasak Phuangketkeow, permanent secretaris van het ministerie van Buitenlandse Zaken, maakt zich zorgen over de pogingen van bepaalde media om het vonnis als winst of verlies te interpreteren. ‘Er moet nog onderhandeld worden. We zijn vastbesloten onze souvereiniteit en ons grondgebied te beschermen conform de wet en internationale wetgeving.’
• Historicus Thepmontri Limpaphayom (geelhemd) zegt dat ambassadeur Virachai Plasai, leider van het juridisch team in Nederland, niet de hele waarheid vertelt. Virachai’s commentaar dat Thailand ‘niets verliest’, is niet waar. [N.B. Thepmontri verdraait de woorden van de ambassadeur ] ‘Ik ben bedroefd door het verlies van de omgeving van de tempel.’
• Voormalig senator Jermsak Pinthong, academica Walwipha Charoonroj en Samdin Lertbut van het Dharma Army [Cor Verhoef op Thailandblog over dit ‘leger’: een stelletje huilebalken] ventileerden soortgelijke geluiden. Samdin: ‘Het is geen win-win situatie. Thailand verliest al tientallen jaren grondgebied.’
• Wie belangstelling heeft voor het vonnis, kan het hier vinden: http://www.icj-cij.org/docket/files/151/17704.pdf

Preah Vihear: Yingluck houdt zich op de vlakte
14 november – Om het in mijn woorden samen te vatten: Ik heb zoals gebruikelijk weer veel woorden gebruikt om niets te zeggen. Premier Yingluck benadrukte gisteren in het parlement dat ze nimmer heeft gezegd het vonnis van het ICJ [Internationale Hof van Justitie in Den Haag] te zullen accepteren.

‘Wat ik gezegd heb is dat ik de bilaterale relaties zal handhaven en de soevereiniteit van het land zal bewaken. Ik heb de noodzaak benadrukt om de vrede en hartelijke internationale verhoudingen te bewaren, ongeacht de uitspraak van het Hof.’
Gisteren gaf de Thaise ambassadeur en leider van het juridisch team in Nederland, Virachai Plasai, een toelichting op het vonnis. Volgens hem is het op dit moment onmogelijk om de precieze omvang van het gebied dat naar Cambodja gaat (de zogeheten ‘promontory’), vast te stellen. Dat hangt af van de onderhandelingen tussen beide landen.
Virachai wees erop dat het Hof, evenals in 1962, de Dangrek kaart niet als bindend voor de grens tussen beide landen beschouwt (‘Heel positief voor Thailand’) . Op deze kaart, begin 20ste eeuw getekend door Franse officieren, liggen tempel en de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer, op Cambodjaans grondgebied. Het Aerial Survey Centre in Delft heeft in 1961 vastgesteld dat de kaart op dit punt foutief is.
Het Huis van Afgevaardigden debatteerde gisteren ook over wijziging van artikel 190 van de grondwet, die al door Huis en Senaat is goedgekeurd. Dit artikel regelt in welke gevallen de regering het parlement moet raadplegen bij internationale afspraken en overeenkomsten. Het gewijzigde artikel beperkt de reikwijdte.
Volgens de oppositie heeft de regering nu een vrijbrief om afspraken met Cambodja te maken over de preciese grens bij Hindu-tempel Preah Vihear. Maar minister Surapong Tovichakchaikul (Buitenlandse Zaken) ontkende dat de regering een verborgen agenda heeft omdat het parlement het onderhandelingsresultaat ter goedkeuring krijgt voorgelegd. Oppositieleider Abhisit stelde daar tegenover dat in het oorspronkelijke artikel 190 de regering ook vooraf het parlement dient te raadplegen, een consultatie die in de wijziging is geschrapt.

Vrijdag 22 november
– Tachtig bewoners van Phum Srol aan de grens met Cambodja hebben de Thaise ambassadeur in Nederland in de bloemetjes gezet. Zij reisden naar Bangkok en gaven hem op het ministerie van Buitenlandse Zaken een mooie bos rode rozen als dank voor zijn werk in Den Haag bij het Internationale Hof van Justitie (ICJ).

De bewoners zijn dankbaar dat dankzij het werk van hem en zijn team geweld is uitgebleven. Ze werden begeleid door de gouverneur van Si Sa Ket. De ambassadeur gaf de bewoners een toelichting op het vonnis van het ICJ.

Zaterdag 26 april 2014
– Het is lang stil geweest rond de Hindu-tempel Preah Vihear sinds het Internationale Hof van Justitie in november een uitspraak deed over de door Thailand en Cambodja betwiste omgeving. Een groep advocaten onder leiding van de Roemeense advocate Alina Miron (die veel indruk heeft gemaakt met haar pleidooi in Den Haag) heeft donderdag onder leiding van de Suranaree Task Force een bezoek aan het gebied gebracht.

Thailand en Cambodja moeten nog steeds beginnen aan het vaststellen van de precieze grens van de zogeheten promontory (klif) waarop de tempel staat en die door het ICJ aan Cambodja is toegewezen. Pas wanneer Thailand een nieuwe regering heeft, gaan ze daarover bakkeleien.

Woensdag 30 juli 2014
– Nu het weer koek en ei is tussen Cambodja en Thailand, verwacht Cambodja dat aan de ruzie om Hindu-tempel Preah Vihear een eind kan komen. De Cambodjaanse minister van defensie Tea Banh zei aan het eind van een tweedaags bezoek aan Thailand ‘geen problemen’ te verwachten wanneer de kwestie aan de orde komt. Tijdens het bezoek is er niet over gepraat.

Beide landen moeten het eens zien te worden over de precieze grens van de zogeheten promontory (klif) waarop de tempel staat. De tempel zelf staat op Cambodjaans grondgebied, maar beide landen betwisten een aangrenzend gebied van 4,6 vierkante kilometer. Het Internationale Hof van Justitie in Den Haag wees vorig jaar de directe omgeving aan Cambodja toe zonder de grens precies aan te geven. Het Hof riep ook beide landen op samen te werken om de tempel, die op de werelderfgoedlijst van Unesco staat, te beschermen.
Tea Banh zei verder dat Cambodja geen onderdak zal verlenen aan kernleden van de roodhemdbeweging en aan degenen tegen wie een arrestatiebevel is uitgevaardigd en Cambodja als uitvalsbasis willen gebruiken. Coupleider Prayuth Chan-ocha heeft tijdens het bezoek Phnom Penh nog eens bedankt voor de vrijlating van activist Veera Somkwamkid, die er twee jaar wegens spionage vastzat.

Woensdag 16 december 2015
– Het moet gezellig blijven, het bezoek van de premier van Cambodja aan Thailand deze week en daarom wordt niet gepraat over hét hete hangzijer: de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer bij de Preah Vihear tempel. Nog steeds is geen gehoor gegeven aan het vonnis van het Internationale Hof van Justitie te Den Haag uit november 2013. Prayut en zijn counterpart Hun Sen praten over energie, handel en investeringen en daaraan kun je je geen buil vallen.

  • Geen Trackbacks
  • Reacties (0)
  1. Nog geen reacties