Preah Vihear

De berichten op deze pagina zijn ontleend aan Bangkok Post. Ze staan in chronologische volgorde. Een beknopte samenvatting vind je op de pagina Grensgevechten en in het volgende kader.

1887
People start settling in Kantharalak district in Si Sa Ket province

1959
The government of Cambodia asks the International Court of Justice to rule on the dispute over Preah Vihear Temple

1962
The International Court of Justice rules that the Preah Vihear Temple belongs to Cambodia

1970-1979
Life under Communism/Khmer Rouge. In 1972 the border is closed and many Thai citizens who have crossed freely over the years are stuck on the Cambodian side and subject to life under the brutal Khmer Rouge regime.

1988-2008
The border situation is stabilised after Thai Prime Minister Gen Chatichai Choonhavan announces a policy to turn Indochina “from a battlefield into a marketplace”

2008
A new wave of border disputes is triggered by political sabre-rattling from Cambodia’s listing of Preah Vihear Temple as a Unesco World Heritage site

2009
Cambodia closes off access to Preah Vihear from the Thai side at Si Sa Ket’s Kantharalak district due to the conflict over the 4.6-square-kilometre surrounding area claimed by both countries

2013
The International Court of Justice does not rule who has the authority over the disputed area

2016
Cambodian Defence Minister Tea Banh says negotiations to allow passage to Preah Vihear from the Thai side are under way but he does not give a definite timeline

Premier Cambodja noemt Thaise premier ‘rover’
De toch al gespannen verhouding tussen Thailand en Cambodja is ernstig verslechterd sinds de premier van Cambodja Hun Sen op een website hard heeft uitgehaald naar zijn Thaise collega Abhisit. Zo schrijft hij: ‘Je bent een rover die de macht over het land heeft gestolen. Als je me niet gelooft, houd verkiezingen en je zult zeker een nederlaag lijden.’ De aanval volgt op een voortijdig afgebroken bezoek van Hun Sen aan de grensstreek. Hij bezocht daar de Hindoe-tempel Preah Vihear maar zag af van een bezoek aan de tempel Ta Muan Thom omdat zo’n 150 demonstranten zich er hadden verzameld om het bezoek te verijdelen.

De Thaise regering heeft de uitspraken van Hun Sen sterk veroordeeld. Een woordvoerder van het Ministerie van Buitenlandse Zaken bood zijn excuses aan de Cambodjaanse bevolking aan: ‘Het Thaise volk en de regering hebben tot nu toe de verhoudingen met Cambodja op alle terreinen willen hervatten: economisch, sociaal en investeringen. Maar het kritiseren van de Thaise premier beschadigt ernstig Thailands waardigheid en zal het zelfs moeilijker maken de banden te normaliseren.’ Abhisit heeft niet gereageerd op de aanval.

Toelichting: Hun Sen heeft niet helemaal ongelijk, alhoewel zijn woordkeus wat ondiplomatiek is. De regering Abhisit is in het zadel geholpen, nadat enkele parlementariërs van partij waren gewisseld, waardoor zijn partij met hulp van enkele kleinere partijtjes een meerderheid in het parlement had. Inderdaad leed Abhisit bij vervroegde verkiezingen op 3 juli 2011 een (verpletterende) nederlaag. Oppositiepartij Pheu Thai, geleid door Thaksin’s jongste zus Yingluck, haalde zelfs een absolute meerderheid in het parlement.
Thaksin is met name op het platteland nog steeds immens populair vanwege de douceurtjes die hij daar tijdens zijn regeringsperiode heeft uitgedeeld. Zijn partij Thai rak Thai (Thai houden van Thai) beleeft inmiddels onder een andere naam haar derde leven. De aanhangers van Thaksin hebben zich stevig georganiseerd. Het United Front for Democracy against Dictatorship (UDD) telt 400 afdelingen. 6100 Thai hebben al een tweedaagse cursus gevolgd aan de politieke school van de UDD.
Het uur van de waarheid slaat op 26 februari (2010) wanneer de Hoge Raad beslist of de bevroren tegoeden van Thaksin en zijn familie ter waarde van 76 miljard baht geconfisceerd worden. Hij zou dit geld tijdens zijn regeringsperiode van 2001 tot 2006 onwettig hebben verkregen. Gevreesd wordt voor een herhaling van de bloedige demonstraties in april vorig jaar. De regering bereidt extra veiligheidsmaatregelen voor. Zo worden rond Bangkok en in de aangrenzende provincies tweehonderd controleposten ingericht.

Meningsverschil over eigendom
De problemen tussen beide landen zijn het gevolg van een meningsverschil over het eigendom van de Hindu-tempel Preah Vihear (gebouwd van de negende tot de elfde eeuw) plus omgeving. Op 15 juni 1962 oordeelde het Internationale Hof van Justitie dat de tempel op Cambodjaans grondgebied staat. De beslissing was onder andere gebaseerd op het feit dat Thailand zich lange tijd niet had verzet tegen het gebruik van een kaart, waarop de tempel op Cambodjaans grondgebied staat. De uitspraak leidde tot demonstraties in Thailand die twee weken duurden en zich verspreidden over 15 provincies. De minister van Buitenlandse Zaken erkende op 20 juni dat Thailand de negatieve uitspraak aan zichzelf te wijten had. ‘The basis for the judgement is our omissions to act, such as omission to protest the map. These omissions were used as the points for forming a verdict.’ Na de uitspraak bleef de tempel tot 10 januari 1992 gesloten voor het publiek.

Andere reacties op de uitspraak van het Hof
After receiving a radioed message from Bangkok that the World Court had made a judgment in the Khao Phra Viharn case in favour of Cambodia, the Prime Minister today cabled instructions from Chiengrai for summoning of all Ministers to a special Cabinet conference in Government House this evening to consider this matter.

Field Marshal Sarit Thanarath, the Prime Minister, will return to the capital this afternoon with Their Majesties the King and the Queen from visits to Thai and allied forces stationed in Northeast and North Thailand.
Revealing the above in an informal talk with reporters this morning, General Thanom Kittikachorn, the Vice Premier and Defense Minister, commented:
“I had feared that we would be treated with injustice. The World Court judges include nationals of Communist countries. Nationals of some countries which we consider as friends have turned to enemies. In actual fact, we are not under the jurisdiction of the World Court. We did not renew our application for membership after the first application had expired.”
Gen Thanom went on: “Foreign experts have inspected the Khao Phra Viharn area and given the view that it is impossible, when the question of the watershed is taken into consideration, for the temple to be in Cambodian territory. The judges never came here to look at the terrain.”
He disclosed that he had given certain orders to border police stationed in Khao Phra Viharn area but he could not divulge what the orders were.
Giving what he stressed is his personal opinion, the Defense Minister said: “We should not accept the judgment and we should not give Kao Phra Viharn to Cambodia. As far as I am concerned, I will fight to keep what is Thai. What the Government view is, I do not know yet. It will depend on this evening’s meeting. A report will be made to the people.”
(Bron: Bangkok Post, 15 juni 1962; geciteerd in Bangkok Post, 15 april 2013)

Nadat het ICJ de tempel aan Cambodja had toegewezen, is in het kabinet gediscussieerd over de vraag of Thailand ten oorlog zou trekken tegen Cambodja. De toenmalige minister van Defensie, generaal Thanom Kittikachorn die spoedig daarna een coup zou plegen en de macht grijpen, zei persoonlijk te willen vechten om te behouden wat Thais is. Maar de overigen waren daar niet voor. Vooral Seni Pramoj verzette zich ertegen.
(Bron: Bangkok Post, hoofdredactioneel commentaar, 17 april 2013)

Preah Vihear in noordelijke richting gebouwd
Kunsthistorici verbaasden zich destijds over de uitspraak. Khmer tempels zijn doorgaans in oostelijke richting gebouwd, omdat het oosten de belangrijkste richting is voor mensen uit de Oriënt. Als daarvan wordt afgeweken, heeft dat een reden. Preah Vihear is in noordelijke richting gebouwd en was bedoeld voor de mensen in het noorden, de huidige Thaise provincies Si Sa Ket en Ubon Ratchatani. Een grote vijver met de naam Sra Tao bevindt zich ook aan de noordzijde van de tempel. Dus religieus en archeologisch gezien is Preah Vihear een Thaise tempel.

Waarnemers veronderstellen nog een andere reden voor de uitspraak van het Hof. Ze denken dat de uitspraak een straf voor Thailand was dat zich in de Tweede Wereldoorlog niet had verzet tegen de Japanse bezetting. (Bron: Jean-Michel Beurdeley, auteur van Thai Form en The Manuscript in Bangkok Post, 15 februari 2011)

Conflict laait op
In 2003 laaide het conflict tussen beide landen op toen de Thaise ambassade en Thaise bedrijven in Phnom Penh in brand werden gestoken. Aanleiding was het gerucht dat de Thaise actrice Suwanan Khongyin gezegd zou hebben dat Angkor Wat aan Thailand behoorde. Kwaad bloed aan Thaise kant zette het feit dat Cambodja in 2008 de tempel op de Werelderfgoedlijst van Unesco liet plaatsen, wat aanvankelijk werd gesteund door Thailand maar later bestreden. Irritatie wekte ook de aanstelling van de in 2006 verdreven Thaise premier Thaksin als economisch adviseur van de Cambodjaanse regering. Thailand riep zijn ambassadeur terug waarna Cambodja hetzelfde deed.
Ruzie over 4,6 vierkante kilometer
Intussen wordt over een gebied van 4,6 vierkante kilometer nog steeds geruzied in de Joint Boundary Commission. Bij diverse schermutselingen tussen  in het gebied gelegerde soldaten zijn doden en gewonden gevallen (juli en oktober 2008 en april 2009).
Van 25 juli tot 3 augustus 2010 vergadert het World Heritage Committee in Brazilië. Op de agenda staat onder andere het managementplan voor de tempel dat Cambodja heeft opgesteld. Alhoewel Thailand het plan nog niet heeft gezien, verzet het zich er bij voorbaat tegen. Het bestreden gebied blijft onderwerp van discussie. Twee dagen voor de vergadering heeft minister Suwit Khunkitti een afspraak met de directeur-generaal van Unesco om het standpunt van Thailand toe te lichten.

Cambodja steekt stokje voor anti-Thailand parade
De ijskoude verhouding tussen Thailand en buurland Cambodja begint te ontdooien. Cambodja stak op 15 juli 2010 een stokje voor een parade, bedoeld om de Cambodjanen eraan te herinneren dat Thaise troepen al twee jaar bij de Preah Vihear tempel zijn gelegerd op een gebied dat door Cambodja wordt geclaimd. Eerder leverde Cambodja twee verdachten uit van de bomaanslag bij het partijkantoor van coalitiepartij Bhumjaithai zonder dat Thailand daar om had gevraagd.

Cambodja’s premier Hun Sen is niet vriendelijk, maar ‘tricky’, schrijft Saridet Marukatat in Bangkok Post van 19 juli 2010. Cambodja hoopt de steun van Thailand te verwerven voor het managementplan voor Preah Vihear. Vergeefse moeite want Thailand wijkt niet: eerst moet overeenstemming worden bereikt over het betwiste gebied van 4,6 vierkante kilometer dat door beide landen wordt geclaimd. Het managementplan staat op de agenda van het World Heritage Committee in Brazilië, dat van 25 juli tot 3 augustus in Brazilië vergadert.

PAD: boycot vergadering World Heritage comité
De People’s Alliance for Democracy (geelhemden) roept de regering op de bijeenkomst van het World Heritage comité in Brazilië, die zondag 25 juli begint, te boycotten. Als Thailand wegblijft, kan het managementplan dat Cambodja voor de Preah Vihear tempel plus een bufferzone heeft gemaakt, niet behandeld worden. Wanneer het plan wel behandeld en goedgekeurd zou worden, is de PAD bang dat Thailand het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer kwijtraakt. De PAD gaat ook de regering vragen actie te ondernemen tegen het plaatsen van de tempel in 2008 op de werelderfgoedlijst. Dat gebeurde op verzoek van Cambodja. De toenmalige minister van Buitenlandse Zaken ging hier destijds mee akkoord, maar het gezamenlijke communiqué dat Thailand en Cambodja tekenden, had door het parlement moeten worden behandeld, aldus een uitspraak van de rechtbank. De huidige regering heeft met deze uitspraak nog niets gedaan. 

De ruzie tussen Thailand en Cambodja over het eigendom van de Preah Vihear tempel is eigenlijk een koloniale erfenis. Cambodja maakte tot 1953 deel uit van de Franse Unie van Indochina. In 1904 en 1907 hebben Thailand en Frankrijk verdragen gesloten, waarbij de grens niet scherp genoeg is gedefinieerd. Dat is niet zo vreemd, want GPS bestond niet, dus werd de grens langs natuurlijke herkenningspunten getrokken. Uiteindelijk heeft het Internationale Hof van Justitie in Den Haag de knoop doorgehakt. Thailand heeft zich weliswaar geconformeerd aan die uitspraak, maar van harte ging dit niet en nog steeds vinden Thai dat de tempel van hun is. Het initiatief van Cambodja om de tempel op de werelderfgoedlijst te laten plaatsen, viel evenmin goed in Thailand. En nog steeds, zoals blijkt uit de oproep van de PAD. Waarom minister Noppadon Pattama destijds zijn handtekening zette onder die omstreden aanvraag, is dan ook hoogst merkwaardig. Noppadon zegt dat hij toen zijn best heeft gedaan om het omstreden gebied uit de aanvraag te houden. De PAD beweerde destijds dat Noppadon’s steun een wederdienst was voor commerciële concessies, waaronder een casino-project, voor Thaksin op Kong Island in Cambodja (Pasuk Phongpaichit en Chris Baker, Thaksin, second edition 2009) 

Thai-Cambodian Statement
Op 18 juni 2008 tekenden de Thaise minister van Buitenlandse Zaken Noppadon Pattama en de Cambodjaanse vice-minister-president Sok An een verklaring waarin ze afspraken dat Cambodja de Hindu-tempel Preah Vihear bij Unesco zou voordragen voor de Werelderfgoedlijst. Een maand later oordeelde het Constitutionele Hof dat deze overeenkomst ter goedkeuring aan het parlement had moeten worden voorgelegd. Noppadon trad op 10 juli af. In september 2011 besloot de National Anti-Corruption Commission (NACC) Noppadon, inmiddels juridisch adviseur van Thaksin, te laten vervolgen wegens plichtsverzuim. Het OM besloot eerder hem niet te vervolgen.

We werken niet mee
Thailand zal niet meewerken met het World Heritage Committee als het managementplan van Cambodja voor de Preah Vihear tempel wordt goedgekeurd. Dit heeft premier Abhisit nog eens expliciet verklaard. Als het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer deel uitmaakt van het plan, zou dat de besprekingen over het gebied in gevaar kunnen brengen. Vorig jaar blokkeerde Thailand met succes het plan al tijdens de jaarlijkse vergadering van het WHC in Sevilla.

De PAD, die eerder opriep de vergadering van het WHC in Brazilië te boycotten, kwam dinsdag met duizend aanhangers bijeen bij het kantoor van Unesco in Bangkok. Ze wil dat de registratie van de tempel als World Heritage Site in 2008 wordt herzien. Unesco-personeel beloofde het verzoek te zullen overbrengen aan de WHC-vergadering.

De plaatsing van de Preah Vihear tempel op de werelderfgoedlijst van Unesco heeft een lange voorgeschiedenis.
2005, Durban: Cambodja’s aanvraag om de plaatsing van de tempel op de lijst te agenderen, wordt afgewezen door het World Heritage Committee vanwege onvolledige documentatie.
2006, Vilnius: Cambodja stelt voor de aanvraag een jaar later te behandelen.
2007, Christchurch: Thailand protesteert tegen de Cambodjaanse kaart, die het door beide landen geclaimde gebied in Cambodja situeert. De zaak wordt aangehouden.
2008, Quebec: Preah Vihear wordt op de erfgoedlijst geplaatst. Cambodja wordt gevraagd een managementplan in te dienen.
2009, Sevilla: Gesprekken over het managementplan worden een jaar uitgesteld omdat Thailand bezwaar maakt.

Sinds Preah Vihear op 8 juli 2008 op de Werelderfgoedlijst van Unesco is geplaatst, zijn Thaise en Cambodjaanse troepen verschillende malen met elkaar in gevecht geraakt. Een overzicht.
3 augustus 2008 Vuur wordt gewisseld bij Preah Vihear; 1 Cambodjaanse gewonde.
3 oktober 2008 Gevechten bij Phu Ma Khua (2,5 km ten westen van Preah Vihear); 2 Thaise rangers gewond.
15 oktober 2008 Schermutseling; 3 Cambodjaanse soldaat en 1 Thaise soldaat sneuvelen.
3 april 2009 Zwaar geweervuur; 2 Cambodjaanse soldaten en 1 Thaise soldaat sneuvelen.
24 januari 2010 Vuur wordt gewisseld; geen slachtoffers.
29 januari 2010 Kort vuurgevecht; geen slachtoffers.
8 juni 2000 Idem.
4-7 februari 2011 Zware gevechten bij Phu Ma Khua; 2 Thaise soldaten, een Thaise burger en 3 Cambodjaanse soldaten sneuvelen.
22 april 2011 Vuurgevecht bij Ta Kwai en Ta Muen; 4 Thaise soldaten en 3 Cambodjaanse soldaten sneuvelen.

We werken niet mee (2)
Het kabinet heeft woensdag zijn standpunt verhard inzake de Preah Vihear tempel. Als het World Heritage Committee het managementplan voor de tempel goedkeurt, zal Thailand zijn lidmaatschap van Unesco opnieuw bekijken.

Thailand dreigt met terugtrekking uit WHC
Thailand trekt zich terug uit het World Heritage Committee indien het managementplan voor de Preah Vihear temple van Cambodja wordt goedgekeurd. Volgens de Thaise delegatieleider minister Suwit Khunkitti omvat het plan 1 vierkante kilometer van de 4,6 die door beide landen wordt geclaimd. Suwit is ook niet te spreken over het feit dat het plan niet zes weken voor de vergadering is verspreid, zoals vereist. Cambodja zou inmiddels al diverse commissieleden hebben bewerkt om voor het plan te stemmen.

Indien Thailand zich zou terugtrekken uit de commissie, zou dit wellicht consequenties kunnen hebben voor de steun die Thailand van de WHC ontvangt voor haar erfgoed sites en toekomstige aanvragen in gevaar brengen. Maar Adul Wichiancharoen, voormalig voorzitter van de WHC, gelooft niet dat dit zal gebeuren. ‘I don’t think there will be any effect on the world heritage sites in Thailand. There is no rule saying world heritage status will be revoked if we quit.’

 De Bangkok Post is soms behoorlijk slordig in zijn berichtgeving. Het bericht We werken niet mee (2) was gebaseerd op een Breaking News item, waarin melding werd gemaakt dat de regering haar lidmaatschap van Unesco zou heroverwegen indien het managementplan werd aangenomen. Maar in de krant van een dag later heette het dat Thailand zich zou terugtrekken uit het World Heritage Committee. Het Breaking News item (met de verkeerde informatie) was inmiddels verwijderd van de site van de Bangkok Post.

Druk overleg over Preah Vihear
Zowel in Bangkok als Brazilië wordt druk overlegd over het managementplan van Cambodja. In Bangkok sprak vice-staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Chittriya Pinthong met diplomaten en ambassadeurs uit de landen die deel uitmaken van het World Heritage Committee. Delegatieleider Suwit had in Brazilië een gesprek van 30 minuten met zijn Cambodjaanse collega met als tussenpersoon de Braziliaanse voorzitter, maar tot overeenstemming leidde dit overleg niet.

Intussen blijft de situatie in het omstreden gebied rustig.

Managementplan jaartje opgeschoven
Onder de ronkende kop ‘Thailand wins 1st round of temple war’ meldt Bangkok Post dat het World Heritage Committee besloten heeft het managementplan van Cambodja voor de Preah Vihear tempel volgend jaar te bespreken in Bahrain. Als officiële verklaring wordt gegeven dat Cambodja per abuis het plan naar het World Heritage Centre had gestuurd in plaats van naar de commissie, die het plan pas 24 uur voor de vergadering zag.

De People’s Alliance for Democracy (PAD, beter bekend als geelhemden) is van plan een rally te houden bij de grens met Cambodja als protest tegen het managementplan. Minister Ongard Klampaibul heeft de PAD gewaarschuwd voorzichtig te zijn. ‘The planned rally site is in a sensitive area. A mass gathering there could lead to a misunderstanding between Thailand and Cambodia.’

Zo doe je dat. Als er een probleem is in de politiek stel je ofwel een commissie in ofwel je stelt de beslissing uit. Dat laatste heeft het World Heritage Committee besloten en dat is voor de tweede keer, want behandeling van het plan werd vorig jaar in Sevilla ook al een jaartje uitgesteld. Blijkbaar willen de overige landen hun vingers niet branden aan het Thais-Cambodjaans grensconflict. En gelijk hebben ze: laten de twee buurlanden maar een oplossing zoeken. Thailand mag in zijn handen knijpen dat Cambodja het plan naar de verkeerde instantie heeft gestuurd. Domme secretaresse of een slim opzetje om Thailand een legitieme reden te geven bezwaar te maken?

Managementplan jaartje opgeschoven (2)
Een opeenstapeling van fouten heeft het World Heritage Committee doen besluiten de behandeling van het managementplan voor de Preah Vihear tempel uit te stellen tot volgende jaar. De documentatie bereikte het comité te laat, ze bevatte een grafische illustratie in plaats van een kaart, Cambodja legt een weg aan in het door beide landen geclaimde gebied en het land heeft zware artillerie geïnstalleerd en troepen gelegerd in de tempel. Volgens een Thais delegatielid had het overleggen van de graphic in plaats van een kaart mogelijk tot doel details over het betwiste gebied te verbergen. De wegaanleg is in strijd met een ‘memorandum of understanding’ dat beide landen in 2002 ondertekenden en waarin ze beloofden in het gebied geen werk uit te voeren totdat de grens officieel is vastgesteld. De wegaanleg bleek uit een kaart die Thailand overlegde en de aanwezigheid van artillerie en soldaten uit foto’s, die de Thaise delegatie liet zien.

Zijn ze dom of naïef in Phnom Penh? Een verkeerde adressering is nog daaraan toe, maar artillerie en leger in een World Heritage Site is in flagrante strijd met de doelstellingen van Unesco bij het toekennen van die status. Als ik commissielid was, zou ik Preah Vihear onmiddellijk van de erfgoedlijst schrappen en Thailand en Cambodja oproepen hun zaakjes nu eens goed te regelen.

Cambodja kraait de victorie
Alhoewel het managementplan voor de Preah Vihear tempel niet eens is behandeld en al helemaal niet is goedgekeurd door het World Heritage Committee is Cambodja dik tevreden met de resultaten. ‘Unesco heeft officieel ons managementplan geaccepteerd, dus het is niet nodig om er verder over te discussiëren of over te stemmen’, aldus de Cambodjaanse vice-minister-president Sok An. ‘Het resultaat van de vergadering is een grote overwinning voor Camboja.’ Het Thaise ministerie van Buitenlandse Zaken benadrukt in een verklaring dat er geen beslissing is genomen over het plan.

De controverse over de 4,6 vierkante kilometer gaat niet over de 4,6 vierkante kilometer, gaat zelfs niet over de Preah Vihear tempel, betoogt Voranai Vanijaka in zijn wekelijkse column in Bangkok Post. Waar gaat de controverse dan wel over? Over de People’s Alliance for Democracy (PAD, beter bekend als geelhemden) en de door geelhemden opgerichte New Politics Party. Volgens Voranai hadden de meeste Thai nog nooit van de tempel gehoord totdat de PAD de kwestie aanzwengelde. De PAD gebruikt – beter gezegd misbruikt de tempel als een ‘strong detergent for a thorough washing of the brain’ met geen ander doel dan er politieke munt uit te slaan.

Noppadon: Abhisit je draait
Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Noppadon Pattama, die met zijn handtekening de weg opende voor de plaatsing van Preah Vihear op de werelderfgoedlijst, noemt premier Abhisit een draaier. Als opppositieleider stelde Abhisit in 2008 voor dat Thailand en Cambodja Preah Vihear gezamenlijk zouden nomineren voor de erfgoedstatus. Vijf maanden geleden sloot hij die mogelijkheid uit zolang geen overeenstemming was bereikt over het omstreden gebied van 4,6 kilometer. Drie dagen geleden opperde hij weer de mogelijkheid van een gezamenlijke nominatie. Aldus Noppadon dan.

Memorandum zaait verwarring
Minister van Buitenlandse Zaken Kasit Piromya verdedigt een Memorandum of Understanding (MoU) dat Cambodja en Thailand in 2000 tekenden over enkele grenskwesties (waaronder het gebied bij Preah Vihear). Kasit gelooft niet dat het MoU in het nadeel van Thailand werkt. Volgens hem is het MoU voor het World Heritage Committee een belangrijk document omdat het duidelijk maakt dat de grensonderhandelingen tussen beide landen nog niet zijn afgerond.

Het memorandum gaat vergezeld van een kaart (schaal 1:200.000) die door Cambodja is ingebracht, maar Thailand wil ook de door Siam en Frankrijk gesloten verdragen in 1904 en 1907 in de onderhandelingen over het omstreden gebied betrekken. ‘Als we destijds de kaart geweigerd hadden, zou Cambodja het MoU niet getekend hebben’, aldus een regeringsbron. Critici van de regering vinden dat Thailand de kaart moet afwijzen omdat die tot verlies van grondgebied kan leiden.
Ter aanvulling op de verdragen en kaarten, die gebruikt worden bij de onderhandelingen over de grens, dienen beide landen de oorspronkelijke 73 grenspaaltjes te zoeken. In 2006 is daarmee begonnen; tot nu toe zijn er 48 gevonden.

Grenspaaltjes
De eerste keer dat Thailand en Cambodja een serieuze poging deden de grens vast te stellen, was in 1867; de meest recente in 1907 gedurende het bewind van koning Rama V. Ooit werd de grens gemarkeerd door 73 grenspaaltjes. Tot nu toe zijn er 40 gevonden.

Elke keer wanneer de grens werd bepaald, is land overgedragen van het ene land aan het andere. Na de Cambodjaanse burgeroorlog trokken Rode Khmer soldaten zich terug naar de Thaise grens en haalden veel paaltjes uit de grond. Thailand besteedde er geen aandacht aan en voorgaande regeringen waren niet genegen de kwestie aan de orde te stellen uit angst voor electorale gevolgen.
(Bron: Boonrueng Katchama, Rajabhat University, Bangkok Post, 2 mei 2011)

Memorandum of Understanding 2000
In 2000 sloten Thailand en Cambodja een Memorandum of Understanding. Dit document biedt een kader voor onderhandelingen over grenskwesties. Ingesteld werd de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission (JBC), die belast is met het toezicht op het opmeten en de grensbepaling van delen van de grens van 798 km die omstreden zijn.
Het MoU eist dat beide landen zich onthouden van werkzaamheden die zouden kunnen leiden tot veranderingen van het grensgebied (artikel 5). Het benadrukt de behoefte om meningsverschillen door middel van consultatie en onderhandelingen op te lossen. Beide landen commiteren zich om samen te werken bij de demarcatie onder verwijzing naar oude documenten die eerder aangaven wat de grenslijn is.
Volgens de People’s Alliance for Democracy (geelhemden) verwijst het MoU niet alleen naar de kaarten die begin twintigste eeuw zijn getekend in opdracht van de Franco-Siamese Mixed Commission, maar het MoU erkent deze kaarten ook. Dit zou betekenen dat Thailand akkoord gaat met de zogeheten Dangrek kaart (zie kader: Dangrek kaart) met als consequentie dat de 4,6 vierkante kilometer waarover beide landen ruziën, Cambodjaans grondgebied is. Thailand meent daarentegen dat dit gebied deel uitmaakt van het district Kantharalak in de provincie Si Sa Ket.
Beide landen hebben het MoU overigens al overtreden. Thailand legt een weg en brug aan ten oosten van de Pha Mor E-Daeng klif; Cambodja construeert met Chinese hulp een weg van 3,5 kilometer naar Hindu-tempel Preah Vihear. Beide werkzaamheden zijn in strijd met artikel 5 van het MoU.
(Bron: Bangkok Post, Spectrum, 20-26 februari 2011)

121 overtredingen van MoU
Cambodja heeft sinds 2000 121 maal het toen afgesloten Memorandum of Understanding overtreden, zegt legerstafchef Dapong Rattanasuwan. In het MoU van 2000 is afgesproken dat beide landen zich zouden onthouden van werkzaamheden in omstreden grensgebieden. De overtredingen betreffen de constructie en renovatie van Wat Keo Sikha Kiri Svara, de aanleg van wegen naar Preah Vihear, de bouw van winkels en de inrichting van markten bij Preah Vihear, de bouw van accommodaties en militaire schuilplaatsen, de plaatsing van een ladder naar Preah Vihear en een telefoonpaal, de constructie van een kabelbaan op de Phu Makhua berg ten westen van Preah Vihear en de aanleg van 935 traptreden naar Phu Makhua.

(Bron: Bangkok Post, 22 februari 2011)

Dangrek kaart
In de Convention van 1904 en de Treaty and Protocol van 1907, afgesloten door Siam en Frankrijk, is afgesproken dat de grens tussen Thailand en de Franse Unie van Indochina in het omstreden gebied zou bestaan uit de watershed line (waterscheiding) van de Dangrek Range. Volgens een verklaring van Rangsit universiteit d.d. 19 augustus 2010, afgedrukt in Bangkok Post van 23 augustus, staat de tempel indubitably aan de Thaise kant van de waterscheiding dus op Thais grondgebied.

In de verklaring wordt ook verwezen naar de kaart met een schaal van 1:200.000. Deze zogeheten Dangrek kaart is eenzijdig getekend door Franse officieren in opdracht van de Franco-Siamese Mixed Commission of Delimitation of the Frontiers, die in 1904 werd ingesteld, en situeert Preah Vihear (evenals de omstreden 4,6 vierkante kilometer) op Cambodjaans grondgebied. Volgens de verklaring wijkt de grens op die kaart op verschillende punten af van de waterscheiding. De Dangrek kaart maakt deel uit van een set van elf kaarten die tussen 1905 en 1908 werden geproduceerd.
Het Internationale Hof van Justitie gebruikte in 1962 de Dangrek kaart om de tempel aan Cambodja toe te wijzen met als argument dat Thailand zich nooit tegen de kaart had verzet. Een citaat uit het vonnis: ‘The Court however considers that Thailand in 1908-1909 did accept the Annex I map [Dangrek kaart] as representing the outcome of the work of delimitation, and hence recognised the line on that map as being the frontier line, the effect of which is to situate Preah Vihear in Cambodian territory. […] There is, however, no reason to think that the Parties attached any special importance to the line of the watershed. The Court, therefore, feels bound, as a matter of treaty interpretation, to pronounce in favour of the line as mapped in the disputed area.’
Het merkwaardige van deze redenering is dat het Hof de kaart niet als bindend document beschouwde, omdat die nooit was goedgekeurd door de Mixed Commission, die ophield te bestaan voordat de kaart klaar was. Ook het verweer van Thailand mocht niet baten. Het betoogde tevergeefs dat de kaart niet overeenkomt met de waterscheiding, dat de tempel aan de Thaise kant van de waterscheiding staat en dat Thailand de kaart nooit heeft geaccepteerd of, wanneer ze dat wel heeft gedaan, dit is gebeurd uit de onterechte veronderstelling dat de grens op de kaart overeenkwam met de waterscheiding.
Waarom de Thaise onderhandelaars in 1907 niet aan de bel hebben getrokken, wordt door Jean-Michel Beurdeley, auteur van Thai Form en The Manuscript, verklaard uit hun angst een grensconflict uit te lokken. Een groot deel van de grens was al door intimidatie ten nadele van Siam getrokken en ze wilden niet risico lopen dat Frankrijk nog meer Thais grondgebied zou inlijven.
Sir Percy Spender  (zie Afwijkende mening) geeft echter als verklaring dat de onderhandelaars en later ook de Thais er lange tijd van uitgingen dat de grens op de kaart overeenkwam met de waterscheiding.

‘The temple sits near the edge of a cliff that seems from one view to be rather obviously in Thailand. It also sits on watersheds that make it seem, from another view, to be clearly in Cambodian territory.’ (Bron: Bangkok Post, hoofdredactioneel commentaar, 17 april 2013) 

Afwijkende mening
Het Internationale Hof van Justitie wees in 1962 met negen tegen drie stemmen Preah Vihear aan Cambodja toe. De Australiër sir Percy Spender, distantieerde zich destijds van de uitspraak onder andere op basis van de volgende argumenten:

1 Siam en Frankrijk hebben in 1904 en 1907 afgesproken dat de grens bij de tempel zou bestaan uit de watershed line (waterscheiding) van de Dangrek keten.
2 De kaart is nooit – evenals de tien andere grenskaarten – goedgekeurd door de Franco-Siamese Mixed Commission of Delimitation of the Frontiers, waarin over de grens werd onderhandeld.
3 De kaart bevat fouten. Zo is bijvoorbeeld de rivier O’Tasem op de verkeerde plaats getekend, waardoor de grens niet overeenkomt met de waterscheiding en Preah Vihear op Cambodjaans grondgebied ligt. Dit is in 1961 vastgesteld door een team van het Institute of International Photogrammetry van het International Training Centre for Aerial Survey. (Klik hier voor een interview met Friedrich Ackermann.)
4 Thailand valt niet te verwijten dat het lange tijd niet heeft geprotesteerd tegen de kaart omdat het ervan uitging dat de kaart correct getekend was.
5 De afspraak over de waterscheiding is belangrijker dan de kaart, waarop het Hof zijn uitspraak heeft gebaseerd.
Het hele, nogal taaie document is te vinden op http://www.icj-cij.org/docket/files/45/4885.pdf.

Wat besloot het Internationale Hof van Justitie in 1962?
Drie dingen:
1 Preah Vihear staat op Cambodjaans grondgebied.
2 Thailand dient zijn troepen die sinds 1954 bij de tempel zijn gestationeerd, terug te trekken.
3 Thailand dient een aantal voorwerpen die uit de tempel zijn verwijderd, terug te geven.
Het Hof baseerde deze uitspraak op de Dangrek kaart met als argument dat Thailand zich lange tijd niet tegen de kaart had verzet. Bij welke gelegenheden Thailand dat had kunnen doen, is te lezen op Wikipedia.
Het interessante van deze uitspraak is dat het Hof twee verzoeken van Cambodja negeerde.
1 Cambodja had het Hof ook gevraagd de Dangrek kaart, getekend en gepubliceerd namens de Mixed Delimitation Commission, als bindend te beschouwen;
2 en had het Hof gevraagd te verklaren dat de grens tussen Cambodja en Thailand in het betwiste gebied in de omgeving van de tempel de grens is zoals getekend op de Dangrek kaart.
Waarom stapte Cambodja in 2011 opnieuw naar het Hof?
Het bovenstaande maakt duidelijk waarom Cambodja in 2011 opnieuw naar het Hof stapte met het verzoek de uitspraak van 1962 nader toe te lichten. Cambodja wil dat het Hof klip en klaar de Dangrek kaart erkent, zodat het gebied van 4,6 vierkante kilometer waarover beide landen strijden, aan Cambodja toevalt. De uitspraak wordt eind van het jaar verwacht.
Cambodja vroeg het Hof overigens ook Thailand te bevelen zijn troepen terug te trekken uit het omstreden gebied. Het Hof besloot een gedemilitariseerde zone in te stellen – een unicum in de geschiedenis van het Hof –  en gaf beide landen het bevel hun troepen terug te trekken. Zie de desbetreffende berichten d.d. 19 en 20 juli 2011 op de pagina Thais nieuws juli 2011.
Hoe gaat het Hof de woorden ‘territory’ en ‘vicinity’ interpreteren?
Vitit Muntarbhorn, hoogleraar recht aan de Chulalongkorn universiteit, vraagt zich af hoe het Hof de woorden ‘territory’ en ‘vicinity’ gaat interpreteren. Die woorden komen voor in het vonnis van 1962. Meer dan interpreteren kan het Hof overigens niet doen, want op het vonnis van 1962 is geen beroep mogelijk. Bovendien is het Hof alleen bevoegd een zaak in behandeling te nemen als beide partijen daarmee akkoord gaan. Daar is deze keer geen sprake van, omdat Thailand heeft gevraagd de zaak van de agenda te verwijderen. Tevergeefs overigens, omdat het Hof van mening was dat deze zaak gelinkt was aan de zaak uit 1962.

De twee door Vitit genoemde woorden komen voor in de volgende uitspraken van het Hof:
1 The Court, by nine votes to three, finds that the Temple of Preah Vihear is situated in territory under the sovereignty of Cambodia;
2 Finds in consequence, by nine votes to three, that Thailand is under an obligation to withdraw any military or police forces, or other guards or keepers, stationed by her at the Temple, or in its vicinity on Cambodian territory.
(Bron: Bangkok Post, 2 en 3 augustus 2011)
Spreekt Cambodja zichzelf tegen?
In een bericht van 30 mei onder de kop ‘ICJ niet bevoegd te oordelen over grens’ wijst de Thaise minister van Buitenlandse Zaken erop dat Cambodja zichzelf tegen spreekt met het verzoek aan het Hof om een uitspraak te doen over het eigendom van de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear, die door beide landen wordt geclaimd. Hij herinnert eraan dat Cambodja en Thailand in 2000 een Memorandum of Understanding hebben getekend, waarin ze afspraken een gezamenlijke grenscommissie in te stellen die zich buigt over de precieze grens. Zie verder de discussie hierover op de pagina Cambodja en Thailand voor ICJ.

Khukan kaart
Een kaart met schaal 1:200.000, in 1948 getekend door de Royal Thai Survey Department. De kaart is gebaseerd op de waterscheiding van de Dangrek Range en situeert Preah Vihear op Thais grondgebied. Khukan is de voormalige naam van de provincie Si Sa Ket.

De kaart is niet gebruikt bij de procedure voor het Internationale Hof van Justitie, dat in 1962 de tempel aan Cambodja toewees. Het Hof kwam tot dit oordeel op basis van de Dangrek kaart (zie hiervoor), eenzijdig getekend door Franse officieren in opdracht van de Franco-Siamese Mixed Commission, waartegen Thailand zich lange tijd niet heeft verzet. De grens wijkt op deze kaart op verschillende punten af van de waterscheiding en situeert de tempel op Cambodjaans grondgebied.

Nog meer verwarring
De overwinningsroes van Cambodja na de vergadering van het World Heritage Committee (zie Cambodja kraait de victorie) heeft in binnen- en buitenland verwarring gezaaid, zegt politiek activist Veera Somkwamkid. Hij heeft zijn achterban opgeroepen zaterdag voor het Government House bijeen te komen om een verklaring van de regering te vragen.
Delegatieleider Suwit Khunkitti is door PAD-leiders (geelhemden) beschuldigd van het tekenen van een document in Brazilië dat de weg opent naar internationale bemoeienis in het tempeldispuut. Een clausule in het document zegt dat het World Heritage Committee de stappen van Cambodja verwelkomt om te komen tot een internationale coördinerende commissie voor het behoud van de Preah Vihear. Maar volgens Suwit betekent zijn handtekening niet dat Thailand de vorming van zo’n commissie onderschrijft. Cambodja stelde al in 2008 tijdens de jaarlijkse WHC-vergadering in Quebec de vorming van zo’n commissie voor.

Cambodja tikt Thailand op de vingers
De Cambodjaanse regering heeft Thailands taktiek, die tot uitstel van de beslissing over het managementplan leidde, in een verklaring afgekeurd. Volgens Phnom Penh bemoeit Thailand zich met de binnenlandse aangelegenheden van Cambodja.

Verwarrende berichtgeving
Heeft Thailand nu wel of niet het managementplan van Cambodja gezien? Eerdere berichten meldden:  de commissieleden kregen het plan 24 uur voor aanvang van de vergadering en delegatieleider Suwit verklaarde dat het plan 1 km van het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer afsnoepte. Maar Bangkok Post van 3 augustus meldt dat Thailand verwacht het plan volgende maand te ontvangen en Pavin Chachavalpongpun, voormalig diplomaat en auteur van Reinventing Thailand: Thaksin and His Foreign Policy, schrijft op 4 augustus: ‘Thailand has not seen Cambodia’s entire management plan.’ Delegatieleider Suwit lijkt aan geheugenverlies te lijden, want in de krant van 5 augustus zegt hij: ‘Actually, the WHC (World Heritage Committee) has not yet received or considered the plan.’ Al met al een weinig consistente berichtgeving in deze wat ik toch een kwaliteitskrant zou willen noemen.

Pavin roept trouwens het ministerie van Buitenlandse Zaken op het publiek eens goed te informeren via haar website. Want soms wordt de meeste baarlijke onzin beweerd. Zo zei PAD-leider Sondhi Limthongkul dat Thailand niet alleen de 4,6 vierkante kilometer kwijttraakt maar ook nog eens 1,5 miljoen rai aan grensstreken en stranden als het World Heritage Committee het voorstel van Cambodja goedkeurt. Het Memorandum of Understanding van 2000 zou daarvoor de weg openen. Maar een MoU is niet meer dan een gentleman’s agreement, legt Pavin uit.
Volgens Pavin bevat dit MoU niet alleen de door Cambodja geleverde kaart met schaal 1:200.000 maar ook de kaarten die in 1904 en 1907 tijdens de onderhandelingen tussen Siam en Frankrijk zijn gemaakt. Dat is nieuw voor mij want eerdere berichten in de krant maakten daarvan geen melding.

Suthep niet naar Phnom Penh
Vice-minister-president Suthep Thaugsuban mag van premier Abhisit niet naar Cambodja om over de problemen rond de Preah Vihear te praten. Volgens Abhisit is Phnom Penh op dit moment niet geïnteresseerd. Suthep wilde een bezoek brengen aan de buren om zo snel mogelijk de problemen op te lossen ter voorkoming van wantrouwen tussen beide landen. Prins Sisowath Thomico, adviseur van de Cambodjaanse koning Norodom Sihamoni, heeft in een brief een beroep op Abhisit gedaan om een eind te maken aan de territoriale twisten ‘for the sake of regional harmony. Raising territorial claims is a futile attempt that flies in the face of history, and that harms our people by diverting significant resources that could otherwise be invested in development.’

240 miljoen baht voor grensbewaking
Legerleider Anupong Paojinda heeft de troepen aan de grens met Cambodja opdracht gegeven om de grensbewaking te versterken. Het kabinet heeft hiervoor 240 miljoen baht uitgetrokken. De maatregelen houden verband met de vergadering van het World Heritage Committee en de ruzie van beide landen over Cambodja’s managementplan.

Verwarrende berichtgeving (2)
De verwarrende berichtgeving (zie terug) begint langzamerhand te ontwarren dankzij een Special report van Thanida Tansubhapol in Bangkok Post van 6 augustus. Het World Heritage Committee, dus ook Thailand, heeft niet het gehele managementplan van Cambodja ontvangen, maar de commissieleden kregen een samenvatting van vijf pagina’s. Ik neem aan gemaakt door het secretariaat van de commissie. Het bericht dat Thailand het managementplan volgende maand verwacht te ontvangen, klopt dus.

Bij de samenvatting zat volgens Thanida een kaart, wat weer in strijd is met een eerder bericht waarin werd gesproken over een graphic (Zie: Managementplan jaartje opgeschoven (2)).

Commissie gaat aan het werk
Een nationale commissie onder leiding van Suwit Khunkitti, delegatieleider in Brazilië, wordt gevormd om de vergadering van het World Heritage Committee volgend jaar in Bahrain voor te bereiden. Dan komt andermaal het managementplan van Cambodja voor de tempel aan de orde. Behandeling van het plan werd dit jaar onder druk van Thailand uitgesteld. Asda Jayanama, lid van de Thaise delegatie in Brazilië en voormalig ambassadeur bij de VN, verwacht dat de strijd met Cambodja lang en hard zal zijn. Thailand zal het plan volgend jaar weer blokkeren indien geen overeenstemming is bereikt over het door beide landen geclaimde gebied. Volgens Suwit is het WHC verdeeld over de kwestie, maar de meeste leden zouden geneigd zijn Cambodja te steunen.

Tempelrally bij Government House
Het Thailand Patriotic Network, geleid door Veera Somkwamkid, houdt zaterdag 7 augustus een rally bij het Government House ondanks een oproep van de regering om hem af te blazen. De demonstranten eisen duidelijkheid over het Memorandum of Understanding, in 2000 door Cambodja en Thailand getekend. Volgens hen opent dit document de mogelijkheid grondgebied aan Cambodja te verliezen, met name het betwiste gebied van 4,6 vierkante kilometer. Vice-minister-president Suthep waarschuwt dat de rally in strijd is met de noodverordening die nog altijd in Bangkok geldt. Een strijdvaardige Veera daagt de regering uit hem dan maar te arresteren.

Tempelrally verhuist
Niet bij het Government House maar in het Thailand-Japan Youth Stadium wordt de rally gehouden. Het TPN stemde daarin toe na een gesprek vrijdagmiddag met premier Abhisit. ‘s Middags komt Abhisit naar de rally om te horen wat de eisen van de demonstranten zijn. Eerder die dag verbood het Centre for the Resolution of the Emergency Situation rally’s op het terrein van het Government House en in de omgeving. ‘Alhoewel ze goede bedoelingen hebben, kunnen we geen enkele groep toestaan te demonstreren terwijl de noodtoestand nog van kracht is. Als we dat toelaten, zullen andere groepen volgen en hetzelfde excuus gebruiken. We moeten de wet handhaven zodat er niet met twee maten wordt gemeten,’ aldus de woordvoerder van de CRES. De CRES is een instantie, ingesteld nadat de noodtoestand werd uitgeroepen. Ze ziet op de naleving ervan toe.

Veera toch bij Government House
Het Thailand Patriotic Network onder leiding van Veera Somkwamkid heeft van de politie toestemming gekregen zaterdag tot 12 uur bij het Government House te demonstreren, maar dan moet hij echt weg wezen en zich voegen bij de overige demonstranten in het Thailand-Japan Youth Stadium. Volgens Veera is er geen onenigheid binnen de gelederen nu de demonstranten over twee plaatsen zijn verdeeld. Negen politie compagnieën en leger bewaken het Government House. Nadat de deadline was verstreken en na twee gespreksrondes met de politie verhuisden de circa 100 demonstranten naar Army Region 1 headquarters. Abhisit heeft Veera telefonisch uitgenodigd naar het stadion te komen om deel te nemen aan de discussie met hem, maar na consultatie van collega’s besloot Veera dat niet te doen.

De bijeenkomst in het stadion werd bijgewoond door 2500 mensen. Abhisit werd er met gejuich begroet. Hij zei dat de regering het MoU zal intrekken als dat in het voordeel van Thailand is. ‘But I suggest that we talk and if the cancellation [of the MoU] does the country better, we should cancel it. But we should never exert pressure that it must or must not be cancelled.’ Abhisit gaat zondag tijdens een speciaal tv-programma van drie uur in debat met het Thailand Patriotic Network.
Update: De demonstratie voor Army Region 1 headquarters is zondagmiddag beëindigd.

Absurd en onrealistisch
De eisen van het Thailand Patriotic Network worden steeds absurder en onrealistischer. Majoor-generaal Chamlong Srimuang, een van de leiders van de People’s Alliance for Democracy (geelhemden) en lid van het netwerk, eiste tijdens de rally in het Thailand-Japan Youth Stadium niet alleen het intrekken van het Memorandum of Understanding van 2000, maar ook pleitte hij ervoor de tempel terug te eisen van Cambodja, de Cambodjanen te verjagen uit het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer  en geen vertegenwoordigers te sturen naar de besprekingen over dat gebied.

Met zijn eisenpakket gooit hij olie op het vuur. Misschien heeft Voranai Vanijaka (zie terug) toch gelijk toen hij schreef dat de hele affaire geen ander doel heeft dan er politieke munt uit te slaan door gevoelens van nationalisme aan te wakkeren.

Rally in strijd met noodverordening
Oppositiepartij Puea Thai dreigt Suthep Thaugsuban, vice-minister-president en hoofd van het Centre for the Resolution of the Emergency Situation, aan te klagen wanneer hij geen actie onderneemt tegen het Thailand Patriotic Network dat rally’s houdt bij het Government House en Thailand-Japan Youth Stadium. Volgens de noodverordening zijn bijeenkomsten van meer dan vijf personen verboden. ‘Als de regering niets doet, bewijst dat dat het met twee maten meet’, aldus woordvoerder Jiraya Huangsap.

Abhisit: MoU 2000 moet blijven
De Thaise regering zal het Memorandum of Understanding van 2000, door haar en Cambodja ondertekend, niet intrekken, zoals geëist door het Thailand Patriotic Network. Dit zei premier Abhisit zondag tijdens een tv-debat met het netwerk. Volgens de premier is het MoU gunstig voor Thailand.‘The 2000 MoU prevents the two sides from doing anything in the disputed area and this is why the MoU should remain in effect.’ Thailand accepteert evenwel niet de door Cambodja bijgevoegde kaart. ‘Don’t worry about the future as the Thai government will continue protecting the country’s sovereignty.’

Abhisit spreekt met een gespleten tong (maar doen alle politici dat niet?). Op zaterdag tijdens de rally in het Thailand-Japan Youth Stadium hield hij de mogelijkheid open dat Thailand het MoU zou intrekken. Op zondag was hij onverzettelijk: het MoU moet blijven.

Regering en NPP spelen een rollenspel
De regering en de New Politics Party (NPP, partij opgericht door geelhemden) spelen een rollenspel over de Preah Vihear om de aandacht van het publiek af te leiden van de terrorisme beschuldigingen tegen de geelhemden. De People’s Alliance for Democracy (geelhemden) heeft premier Abhisit wel heel gemakkelijk laten wegkomen met zijn verklaring tijdens de rally in het Thailand-Japan Youth Stadium op zaterdag.

Dit zegt Vicharn Minchainant, voorzitter van de Bangkok Puea Thai parlementariërs. Volgens hem probeert de NPP patriottistische gevoelens op te wekken teneinde de gemeenteraadsverkiezingen in Bangkok op 29 augustus te winnen. ‘Als ze dat niet lukt, is de partij waarschijnlijk niet in staat om uit te komen in de volgende algemene verkiezingen.’

De terrorisme beschuldigingen, waar Vicharn op doelt, hebben betrekking op de bezetting van het Government House en de vliegvelden Don Mueang en Suvarnabhumi in 2008. Pas onlangs heeft de politie een aantal geelhemden opgeroepen om te worden gehoord. Het verschil in bejegening van geel- en roodhemden wordt door velen gezien als een bewijs dat de regering en het justitiële apparaat met twee maten meten. De roodhemdleiders werden direct gevangen gezet, de geelhemdleiders lopen nog steeds vrij rond. Of het ooit tot een veroordeling komt van de geelhemden is hoogst twijfelachtig, zolang de huidige regering aan de macht is.

Regering en TPN bereiken akkoord
Regering en TPN zijn het over één ding eens: de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer is Thais grondgebied. Die conclusie werd zondag getrokken tijkdens een televisiedebat tussen de premier en vertegenwoordigers van het Thailand Patriotic Network (TPN). De premier erkende dat Cambodja inbreuk heeft gemaakt op Thais grondgebied alhoewel de tempel op Cambodjaanse grond staat. Volgens PAD-woordvoerder Panthep Puapongpan hebben de Cambodjanen er zich gevestigd en er ook een weg aangelegd. De premier zei dat de regering zowel diplomatieke als militaire middelen zal gebruiken om een eind te maken aan de territoriale inbreuk van Cambodja. ‘The use of military force will be the last option.’ (Zie ook: Abhisit: MoU 2000 moet blijven)

Verwarrende berichtgeving (3)
Majoor-generaal Chamlong Srimuang, een van de leiders van de People’s Alliance for Democracy (geelhemden) en lid van het Thailand Patriotic Network, stelde zaterdag een fors aantal eisen tijdens de rally in het Thailand-Japan Youth Stadium (Zie terug: Absurd en onrealistisch). Dit bericht ontleende ik aan Breaking News op de website van Bangkok Post, maar tot mijn verbazing ontbrak het in de krant van de volgende ochtend. Ik vraag me af: klopte het Breaking News-item niet, was dit een persoonlijke mening van de man of heeft het TPN die verdergaande eisen laten vallen? De toekomst zal het leren.

Protest niet populair
Bijna de helft van de Thaise bevolking keurt het protest van het Thailand Patriotic Network af. Dit blijkt uit een Suan Dusit Poll onder 1059 respondenten in Bangkok en nabijgelegen provincies. Volgens hen zullen de protesten tot meer ruzies leiden.

Politiek theater
De televisiediscussie over de Preah Vihear kwestie tussen premier Abhisit en leden van het Thailand Patriotic Network was niets meer dan politiek theater met weinig voordeel voor deze verdeelde natie. Dit schrijft Achara Ashayagachat in een commentaar op het tv-debat. Nog erger, de ontmoeting ondermijnde het subtiele werk van technocraten en juridische experts die al jaren proberen grenskwesties verre van de politiek te houden. Achara verbaast zich erover waarom de premier nooit de tienduizenden roodhemddemonstranten heeft toegesproken en geluisterd naar hun grieven. Het tv-debat bestond voornamelijk uit geklaag over vorige regeringen en had weinig te maken met de kernvraag: of de beslissing om het managementplan uit te stellen, in het voordeel van Thailand is.
Update: Nogal logisch dat Abhisit de roodhemden niet heeft bezocht, schrijft James Gleason in een ingezonden brief. Bij diverse gelegenheden probeerden de roodhemden hem fysiek aan te vallen en/of te doden. Geen enkel land zou zijn premier aan zo’n risico blootstellen. Bovendien heeft Abhisit tweemaal met hen onderhandeld (uitgezonden op de tv) en een compromis aangeboden. ‘Dus hij kan er nauwelijks van worden beschuldigd dat hij de roodhemden en hun eisen heeft genegeerd.’

Samenwerking is het sleutelwoord bij Preah Vihear
Neem een voorbeeld aan Europa om een eind te maken aan de ruzie over de Preah Vihear tempel. Thailand en Cambodja zouden het nationaal erfgoed moeten omzetten in regionaal erfgoed; daar kunnen beide landen economisch en cultureel van profiteren. Dit betoogde Morakot Meyer, docent geschiedenis aan de Srinakharinwirot universiteit, tijdens een seminar aan de Thammasat universiteit. Als voorbeeld noemde ze Polen en Duitsland, die het Muskau park op de werelderfgoedlijst lieten zetten. Het Engelse park ligt deels in Duitsland en deels in Polen. ‘Dat moet toch ook hier kunnen?’, aldus Morakot.

Hun Sen waarschuwt voor bloedvergieten
De rally van TPN, zaterdag in Bangkok, en de opmerkingen van premier Abhisit, zondag tijdens het tv-debat met TPN,  over het eventueel gebruik van militaire middelen zijn niet goed gevallen in Phnom Penh. Premier Hun Sen zei tijdens een ceremonie die werd bijgewoond door buitenlandse diplomaten dat de kwestie ‘very hot’ is. ‘It may cause bloodshed.’ Volgens de Cambodjaanse premier werken bilaterale pogingen om het conflict met Thailand op te lossen niet en hij deed daarom een beroep op de VN, de Association of Southeast Asian Nations en andere landen om te helpen een eind te maken aan de ruzie. Hun Sen heeft ook een brief geschreven aan de VN, waarin hij Thailand beschuldigt van overtreding van VN-regels door te dreigen met militair geweld tegen zijn land.

Update: Thailand heeft hier weer op gereageerd met een brief aan de VN en de Veiligheidsraad, waarin zij haar positie verduidelijkt en schrijft dat de kwestie bilateraal geregeld dient te worden zonder bemoeienis van anderen. Minister van Buitenlandse Zaken Kasit vindt dat de Joint Boundary Commission snel bijeen moet komen. Thailand zal een voorstel doen voor plaats en tijdstip.

Wie kaatst kan de bal verwachten. Premier Abhisit sloot tijdens een televisiedebat met leden van het Thailand Patriotic Network het gebruik van militaire middelen niet uit om een eind te maken aan het conflict met Cambodja. Zijn Cambodjaanse collega Hun Sen sloeg onmiddellijk terug met een brief aan de VN, waarin hij klaagde over dit dreigement, daarmee Thailand wegzettend als een agressieve natie – een perceptie die het image van de regering geen goed doet na het gewelddadige einde van de roodhemdprotesten in mei.
In een bijdrage van Pavin Chachavalpongpun, fellow aan het Institute of Southeast Asian Studies te Singapore, op de opiniepagina van Bangkok Post van 10 augustus lees ik dat de huidige minister van Buitenlandse Zaken de Cambodjaanse premier ooit een kui (een beledigende term die zwerver betekent), khikha (slaaf) van Thaksin en nakleng (gangster) heeft genoemd. Weinig diplomatieke taal die de verhoudingen tussen beide landen wel tekent.

Peiling: Weg met Cambodjanen bij tempel
Bijna 70 procent van de Thaise bevolking vindt dat de regering Cambodjanen moet verwijderen uit het betwiste gebied bij de Preah Vihear tempel omdat het Thais grondgebied is. Maar dit moet wel met vreedzame middelen gebeuren. Dit blijkt uit een peiling van het National Institute of Development Administration onder 1133 respondenten.

Op een vraag over het Memorandum of Understanding van 2000 antwoordde 40 procent dat Thailand het zou moeten intrekken; 32 procent was het daar niet mee eens. Lidmaatschap van Unesco en het World Heritage Committee kreeg de steun van 64 procent. De meeste respondenten vinden het een goed idee om het Internationale Hof van Justitie te vragen zijn beslissing over het eigendom van de tempel te herzien. 

In de Britse tv-serie Yes Minister komt een dialoogje voor tussen een spindoctor en de minister. De spindoctor legt de minister uit dat je mensen alles kunt laten zeggen (mits je ze maar goed voert), maar niet alles kunt laten doen. Ik moet hier altijd aan denken wanneer het om peilingen gaat.
Ik lees de Bangkok Post en weet pas sinds februari 2011 (lang nadat deze peiling werd gehouden) enigszins waar het Memorandum of Understanding over gaat. Voor de meeste Thais zal gelden dat ze geen idee hebben wat het MoU precies inhoudt. De responden hadden op die vraag Weet niet moeten antwoorden, maar slechts 28 procent deed dat. Blijkbaar rust op het hebben van geen mening een taboe.
En denken dat het Internationale Hof van Justitie (in Den Haag) een vonnis kan herroepen, verraadt een stuitend gebrek aan juridische kennis. Dit kan alleen bij een zogeheten novum.

Cambodja wil grensvergadering uitstellen
Cambodja wil de vergadering van het General Border Committee (niet te verwarren met de Joint Boundary Commission, die zich alleen bezighoudt met Preah Vihear) die gepland staat voor 27 augustus in Pattaya, uitstellen. Volgens een bron bij het Cambodjaanse ministerie van Defensie heeft de ruzie over Preah Vihear de verhoudingen bedorven. Maar een bron bij het Thaise ministerie van defensie ontkent dat dit de reden is. De vergadering wordt volgens hem uitgesteld omdat documenten die tijdens de vergadering moeten worden getekend, nog niet klaar zijn. Ze betreffen het opruimen van landmijnen (uit de tijd van de Rode Khmer), het bestrijden van illegale drugs- en mensenhandel en het vergroten van de maritieme veiligheid.

Abhisit waarschuwt Hun Sen: Wees discreet
Premier Abhisit heeft zijn Cambodjaanse collega Hun Sen gewaarschuwd om de problemen rond Preah Vihear niet via de media uit te vechten. ‘Be careful how you interpret information through the media.’ Abhisit reageert daarmee op een uitspraak van Hun Sen die via een Cambodjaanse website laat weten de VN-secretaris te zullen vragen als coördinator op te treden bij de grenskwesties van beide landen. Ban Kimoon brengt in oktober een bezoek aan Cambodja. Abhisit heeft de Cambodjanen die zich hebben gevestigd in het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer, opgeroepen te vertrekken. Als ze dat niet doen, zou Thailand ze kunnen dwingen hun biezen te pakken.

Hun Sen neemt (g)een loopje met waarheid
Op de website van het Cambodian Information Centre zegt de Cambodjaanse premier Hun Sen dat het Internationale Hof van Justitie in 1962 de tempel ‘and its surrounding area’ heeft toegewezen aan Cambodja. De tempel: ja, maar over het gebied eromheen heeft het Hof niet expliciet een uitspraak gedaan, want het Hof was alleen gevraagd te oordelen over de tempel. Het deed dat op basis van een kaart, die Preah Vihear op Cambodjaans grondgebied situeert. Anderzijds zou je ook kunnen redeneren – en dat doet Hun Sen – dat het Hof door die kaart als basis voor zijn uitspraak te gebruiken, daarmee ook het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer aan Cambodja heeft toegewezen. Maar in het MoU van 2002 wordt daar niet van uitgegaan. In tegendeel, beide landen kwamen overeen dat de grens er nog moet worden vastgesteld.

Nog een MoU
Even recapituleren. In 2000 en 2002 sloten Thailand en Cambodja een Memorandum of Understanding waarin ze grenskwesties regelden. Er is nog een derde MoU, waarin afspraken werden gemaakt over het vaststellen van de grens in de Golf van Thailand. Thailand en Cambodja sloten daarover in 2001 een Memorandum of Understanding. Tussen beide landen was bijna overeenstemming bereikt toen de militaire coup in 2006 roet in het eten gooide. In november 2009 annuleerde het kabinet de overeenkomst uit protest tegen de benoeming van Thaksin als economisch adviseur van Cambodja. Maar omdat het parlement daarvoor nooit goedkeuring heeft verleend, geldt het MoU nog steeds.

De olie- en gasvoorraad in de Golf van Thailand die thans op 117 off-shore platforms wordt gewonnen, is nog goed voor 10 jaar. Het overlappende gebied tussen Thailand en Cambodja bevat naar schatting nog voorraden voor tenminste twintig jaar.

Cambodja roept hulp buren in
De Cambodjaanse minister van Buitenlandse Zaken heeft de omringende landen om hulp gevraagd bij het oplossen van de problemen met Thailand ‘to avoid any large-scale armed conflict’. In een brief aan zijn Vietnamese collega en Asean schrijft Hor Namhong dat de twee landen geen overeenstemming kunnen bereiken zonder hulp van buitenaf. ‘The current stalemate has extinguished any hope of further bilateral negotiations.’ De laatste keer dat soldaten van beide landen vuur wisselden, was in juni, maar dat was maar van korte duur.

Abhisit: Cambodja maakt inbreuk op Thais grondgebied
Cambodja heeft het Memorandum of Understanding van 2000 overtreden door als eerste inbreuk te maken op Thais grondgebied, zegt premier Abhisit. De regering heeft een brief geschreven aan de VN, waarin ze ontkent gedreigd te hebben met militair ingrijpen, zoals beweerd door Cambodja. ‘Thailand wil het grensgeschil vreedzaam oplossen met inachtneming van het MoU van 2000.’

Vice-minister-president Suthep Thaugsuban is bereid gesprekken te houden met de Cambodjaanse regering zodra Abhisit hem dat opdraagt.
Chavanond Intarakomalyasut, secretaris van de minister van Buitenlandse Zaken, wijst erop dat beide landen ingestemd hebben met het gebruik van satelliettechnologie om de grenskwestie te regelen. Dit is afgesproken tijdens een speciale vergadering van de Joint Commission on Demarcation of Land Boundary (JBC) in november 2008 en de JBC vergaderingen in Bangkok en Phnom Penh in 2009.

Thailand wil een tafel voor twee
Thailand dringt aan op een vergadering van de Joint Boundary Commission met als doel internationale tussenkomst in het grensconflict, waarop Cambodja heeft aangedrongen, te voorkomen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zal de resultaten van de vorige bijeenkomsten van de JBC in november 2008 in Siem Reap, februari 2009 in Bangkok en april 2009 in Phnom Penh aan het parlement ter goedkeuring voorleggen. Parlementaire goedkeuring, die vereist is omdat het om de soevereiniteit van Thailand gaat, moet een duidelijk signaal aan Cambodja geven dat Thaise onderhandelaars bereid zijn over de onbesliste grenskwesties te praten. De JBC is in het leven geroepen om het MoU van 2000 toe te passen.

Ministerie maakt U-bocht
Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft besloten de resultaten van de drie bijeenkomsten van de JBC nog niet aan het parlement voor te leggen. Volgens een woordvoerder is het parlement nu met andere zaken bezig (lees: de begroting). Sommige senatoren en activisten, die met protesten dreigen, verzetten zich tegen het voorleggen van de documenten aan het parlement ter goedkeuring. Steun voor de documenten zou Thailand in de onderhandelingen een ongunstige positie geven. (Zie terug: Thailand wil een tafel voor twee)

Asean praat over Preah Vihear
Leden van de Association of Southeast Asian Nations (Asean) houden op verzoek van Cambodja gesprekken over hulp bij het oplossen van het grensgeschil met Thailand. ‘Vietnam is als voorzitter bezig andere landen te consulteren over de Preah Vihear kwestie’, aldus een verklaring van woordvoerster Nguyen Phuong Nga van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hor Namhong, Cambodja’s minister van Buitenlandse Zaken, deed eerder een beroep op de tien leden van Asean om tussenbeide te komen ten einde een gewapend conflict te vermijden. Hij zei dat de impasse met Thailand hoop op verdere bilaterale onderhandelingen heeft gesmoord.

Surin: Abhisit ontmoet Hun Sen in oktober
19 augustus 2010 – Premier Abhisit en zijn Cambodjaanse collega Hun Sen zullen elkaar waarschijnlijk in oktober in België treffen om de problemen rond Preah Vihear te bespreken. De twee staatslieden wonen dan beiden een top van Aziatische en Europese leiders in Brussel bij. Dit zegt Surin Pitsuwan, secretaris-generaal van Asean, die een gesprek van twee uur had met Hun Sen en ook de minister van Buitenlandse Zaken sprak tijdens een bezoek aan Cambodja. Surin was er toevallig in verband met andere verplichtingen. Behalve dat Thailand en Cambodja ruziën over de 4,6 vierkante kilometer verschillen ze nu ook van mening over buitenlandse bemiddeling. Hun Sen heeft Asean en de VN gevraagd tussenbeide te komen, Abhisit wil de problemen bilateraal oplossen.

Update 23 augustus 2010: Premier Abhisit is bereid in Brussel met Hun Sen te overleggen. Dit heeft hij zondag laten weten tijdens zijn wekelijks tv- en radio-praatje. Hij benadrukte dat de problemen bilateraal moeten worden opgelost. VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon heeft aangeboden om beide landen te helpen bij het oplossen van hun problemen, maar een verzoek daartoe moet door beide worden ondersteund.

Abhisit: Asean, houd je erbuiten
20 augustus 2010 – De Thaise regering heeft de andere Aziatische landen gevraagd niet tussenbeide te komen in het grensconflict rond Preah Vihear en Thailand en Cambodja in de gelegenheid te stellen de problemen bilateraal op te lossen. Premier Abhisit gelooft niet dat de huidige Vietnamese voorzitter van Asean de kwestie zou willen agenderen, zoals media suggereren. Abhisit denkt dat de voorzitter alleen de meningen peilt van de Asean-leden, nadat hij een brief van Cambodja had ontvangen met het verzoek te interveniëren.

Thaksin adviseur Cambodja af; ambassadeurs terug
23 augustus 2010 – De ambassadeurs van Thailand en Cambodja keren snel terug op hun post, nu voortvluchtig oud-premier Thaksin ontslag heeft genomen als economisch adviseur van Cambodja. Thaksin gaf als verklaring voor deze opmerkelijke stap dat hij persoonlijke problemen ondervindt bij het volledig vervullen van die taak.

Thailand riep in november 2009 zijn ambassadeur terug uit onvrede met Thaksins benoeming door premier Hun Sen waarna Cambodja hetzelfde deed. Hun Sen weigerde ook Thaksin uit te leveren alhoewel beide landen een uitwijzingsverdrag hebben. Thaksin wacht in Thailand een gevangenisstraf van twee jaar wegens machtsmisbruik bij de aankoop van land.
Update 24 augustus 2010: Het bericht dat Thaksin is teruggetreden als economisch adviseur van Cambodja is in Thailand goed ontvangen. ‘I believe that the normalised relations with reinstatement of the ambassadors will clear the way for the two countries to more easily resolve all problems’, aldus premier Abhisit. Volgens een Thaise regeringsbron was Thaksins besluit het resultaat van gesprekken op verschillende niveaus tussen beide landen. Hij zei dat Thaksin gedwongen was zijn positie op te geven, maar Thaksins juridisch adviseur Noppadon Pattama en een woordvoerder van de Cambodjaanse regering ontkennen dat. Noppadon: ‘I can confirm that the resignation was voluntary to benefit ties between the two countries. Volgens Noppadon lieten zijn drukke werkzaamheden elders hem geen tijd om voor de Cambodjaanse overheid te werken. De Cambodjaanse woordvoerder zei dat het ontslag geen verband houdt met het Thais-Cambodjaans grensgeschil. ‘He was busy with a lot of work.’

Het lijkt de omgekeerde wereld: erfvijand Thaksin treedt terug als economisch adviseur van Cambodja, daarmee de Thaise regering helpend om de betrekkingen met Cambodja te normaliseren. Naar de redenen van Thaksins besluit kan ik slechts gissen. Er zal wel druk op hem zijn uitgeoefend, zoals de door de Bangkok Post geciteerde anonieme regeringsbron zegt. Maar niemand zal dat toegeven, zodat niemand gezichtverlies lijdt: Thaksin niet en Cambodja niet.
Losing face is immers het ergste wat een Thai kan overkomen en dat geldt in dit geval ook voor de Cambodjaanse regering, want die zou dan gezwicht zijn voor Thaise druk. Dat concept komt op mij vaak hypocriet over: iedereen weet hoe de vork in de steel zit, maar niemand zal dat toegeven – op die anonieme bron dan, maar ja: de krant brengt wel vaker leugens in het land.

Politie paraat voor PAD rally
29 oktober 2010 – Vier compagnieën politie worden dinsdag ingezet wanneer de People’s Alliance for Democracy (geelhemden) voor het parlementsgebouw demonstreert tegen parlementaire goedkeuring van drie verslagen van de  Thai-Cambodian Joint Border Commission vergaderingen. De politie verwacht duizend demonstranten. De PAD vindt dat de positie van Thailand in het conflict rond de Hindutempel Preah Vihear wordt verzwakt wanneer het parlement het groene licht geeft.

Geelhemden stappen naar de rechter
29 oktober 2010 – De People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) heeft het Central Administrative Court gevraagd een bindende aanwijzing uit te vaardigen tegen goedkeuring van het MoU van juni 2000, getekend met Cambodja. Volgens de  PAD dienen bovendien de drie verslagen van de tweede vergadering van de Thai-Cambodian Joint Border Commission (JBC) in juni 2000 ingetrokken te worden, het masterplan voor een verkenning en afbakening van de grens tussen Thailand en Cambodja (augustus 2003), de parlementaire goedkeuring hiervan (oktober 2008) en het kabinetsbesluit om de drie verslagen van de JBC ter goedkeuring aan het parlement voor te leggen.

PAD-advocaat Suwat Apaipak heeft de parlementariërs gewaarschuwd de verslagen niet te ratificeren. Als ze wel doen, handelen ze in strijd met de wet. De omstreden verslagen zijn gebaseerd op het MoU van 2000. Dit memorandum erkent een Franse kaart (schaal 1:200.000) die Thailand benadeelt.
Het dreigement van Suwat heeft een felle reactie ontlokt aan Senaatvoorzitter Prasopsuk Boondej. Leden van de beide kamers hebben het recht voor of tegen de verslagen te stemmen, zegt hij. Dat is niet onwettig. Het PAD ontzegt hij niet het recht om op 2 november te demonstreren, maar het heeft geen recht om juridische actie tegen politici te ondernemen. Volgens Singchai Thungthong, senator voor Uthai Thani, overdrijft het PAD. Geen enkel land in de wereld heeft volgens hem een scherp gedefinieerde grens, waaraan hij toevoegde dat de regering niet naar de pijpen van het PAD moet dansen.

Troepen blijven bij Preah Vihear
31 oktober 2010 – Thailand en Cambodja hebben geen overeenstemming bereikt over het terugtrekken of verminderen van hun troepen uit het gebied om de Preah Vihear tempel. De kwestie is aan de orde gekomen tijdens de zevende vergadering van het Thai-Cambodian General Border Committee (GBC) in Pattaya. De afgelopen maanden is het er rustig gebleven, maar dat wil volgens minister Prawit Wongsuwon (Defensie) niet zeggen dat troepen verplaatst worden. Prioriteit blijft de veiligheid van de bevolking langs de grens. Thailand en Cambodja hebben elk circa 3000 soldaten gelegerd in het gebied. Een bron bij de GBC speelt Cambodja de zwarte piet toe. Het buurland zou geweigerd hebben troepen terug te trekken.

Geelhemden demonstreren voor het parlementsgebouw
2 november 2010 – Meer dan duizend aanhangers van de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) hebben zich vanochtend verzameld voor het parlementsgebouw om te protesteren tegen parlementaire ratificatie van de drie verslagen van de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission.

PAD-leider Chamlong Srimuang riep de demonstranten op voorbereid te zijn op een demonstratie die vannacht doorgaat. Een andere leider, Sondhi Limthongkul, zei dat de geelhemden weer de straat op moeten, omdat de regering bezig is het land uit te verkopen. Wanneer de drie verslagen worden goedgekeurd, dreigt Thailand volgens het PAD land kwijt te raken aan Cambodja, waaronder de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu-tempel Preah Vihear.
Het Thai People Who love the Country Network, geleid door Veera Somkwamkid, gaat nog een stapje verder. Dat wil dat het parlement ook de Memorandums of Understanding (MoU), gesloten tussen beide landen, intrekt. Tevens dienen de Cambodjanen die zich in het omstreden gebied hebben gevestigd, verjaagd te worden. Zolang dit niet gebeurt, gaat het Netwerk door met demonstreren.
‘If the parliament endorses the three memorandums of understanding today, we would sue all MPs and senators who vote in support of them. Moreover, this group will call for mass street protests to topple the government’, aldus Veera.
Sondhi Limthongkul heeft gedreigd dat het PAD massaprotesten zal houden indien het parlement de drie MoU’s met Cambodja niet intrekt. Een eerste rally is gepland op 11 december op Ratchadamnoen Avenue bij de Makkawan brug. Sondhi zei dat minister Chavanont Intharakomalsuth (Buitenlandse Zaken) hem verteld heeft dat de regering een commissie zal instellen om met vertegenwoordigers van de bevolking een compromis te zoeken. ‘Mr Chavanot said the panel would be set up within 30 days, but I turned down the offer because I do not want the government to buy time anymore’, aldus Sondhi.
Volgens Wichai Sangprapai, commandant van de Metropolitan Police Division 1, eindigt de rally zodra de stemming in het parlement heeft plaatsgevonden. Leiders van het PAD hebben hem dat laten weten. ‘PAD leaders insisted that the yellow-shirt demonstrators will definitely disperse after learning about the outcome, even if it goes against their demands. They said the PAD will later come up with appropriate strategies to pressure for compliance with their demands’, aldus Wichai. De PAD-leiders hebben ook benadrukt dat de rally vreedzaam zal verlopen en de wet niet zal worden overtreden.

Verwarrende berichtgeving (4)
Drie Memorandums of Understanding? Tot nu toe ben ik er slechts twee tegengekomen: een uit 2000 en een uit 2002. Waarschijnlijk bedoelen Veera, Sondhi en de krant de drie verslagen.

Geelhemden druipen af; commissie gaat aan het werk
2 november 2010 – De meeste supporters van de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden), die vandaag voor het parlementsgebouw demonstreerden, zijn vertrokken nadat parlement en Senaat in een gemeenschappelijke zitting besloten de drie verslagen van de Thai-Cambodian Joint Border Commission (JBC) in een commissie te bestuderen.

Een paar honderd demonstranten zijn gebleven. Veera Somkwamkid, leider van de Thai Patriots Network,  zegt dat ze pas weggaan totdat hun twee eisen zijn ingewilligd: geen goedkeuring van de verslagen en het wegjagen van de Cambodjanen die zich hebben gevestigd in het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu-tempel Preah Vihear.
De commissie, die een maand de tijd krijgt, bestaat uit 23 parlementsleden en zeven senatoren. De samenstelling heeft al de toorn gewekt van het PAD. Woordvoerder Panthep Puapongpan beschouwt de commissie als een poging van de regering om tijd te rekken. Bovendien zijn 15 van de 23 parlementsleden lid van regeringspartij Democraten.
Minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) zei tijdens de gemeenschappelijke vergadering van beide Kamers dat de regering de belangen van Thailand voorop stelt bij het demarceren van de grens. De drie verslagen, indien goedgekeurd, kunnen helpen om spanningen en confrontaties tussen beide landen te voorkomen.
‘The past dispute showed that a clearly-defined border line would prevent and ease tensions between the two countries.  It would also stabilise mutual security along the border.’ Thailand heeft ervoor gekozen om geen soldaten in het betwiste gebied te houden. Ze wil het conflict met vreedzame middelen oplossen; deze strategie leidt volgens hem niet tot het verlies van grondgebied.
Premier Abhisit Vejjajiva, die driemaal met zijn collega Hun Sen over het grensconflict heeft gesproken, zei dat de Cambodjaanse premier er begrip voor heeft dat de drie verslagen, die gebaseerd zijn op het Memorandum of Understanding van 2000, eerst door het parlement moeten worden goedgekeurd. Volgens de grondwet is dit verplicht.

Commissie: JBC erkent Dangrek kaart niet
25 februari 2011 – De gezamenlijke parlements- en senaatcommissie die de drie verslagen van de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission (JBC) heeft bestudeerd, is in de verslagen geen formulering tegengekomen die erop zou kunnen wijzen dat Thailand de omstreden Dangrek kaart erkent. De gemaakte afspraken betreffen het opmeten van het omstreden grensgebied, het maken van Orthophoto kaarten op schaal 1:25.000 (kaarten op basis van luchtfoto’s) en het zoeken naar de 73 oorspronkelijke grenspaaltjes, waarvan er tot nu toe 48 zijn gevonden.

Atthawich Suwanphadi, woordvoerder van de commissie, zegt dat de notulen nog wel een opmerking van de Cambodjaanse vice-voorzitter van de JBC bevat, die om een weerwoord vraagt. Tijdens een van de vergaderingen zei hij dat Thailand Cambodja was binnengevallen. Hij maakte die opmerking onder verwijzing naar de Dangrek kaart, die Preah Vihear alsmede de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer in Cambodja situeert.
De commissie heeft geen besluit genomen over goedkeuring van de notulen. Ze laat dit over aan het parlement dat het advies krijgt het groene licht te geven. Goedkeuring betekent niet dat het parlement de opmerking van de vice-voorzitter accepteert, aldus Atthawich.
De drie vergaderingen van de JBC vonden in november 2008 in Siem Reap, februari 2009 in Bangkok en april 2009 in Phnom Penh plaats. De notulen, die moeten worden goedgekeurd door het parlement, zijn sinds november 2008 driemaal naar het parlement zijn gestuurd, maar nooit behandeld. De vertraging is deels het gevolg van de protesten van het People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden), die de kwestie heeft gepolitiseerd. Op 2 november besloten parlement en Senaat in een gemeenschappelijke zitting, terwijl de People’s Alliance for Democracy buiten het parlementsgebouw demonstreerde, de verslagen in een commissie te bestuderen.

Update 12 maart 2011: De parlementsleden en senatoren kunnen binnenkort een brief verwachten van de PAD, waarin zij waarschuwt de notulen van de drie vergaderingen van de Thailand-Cambodia Joint Boundary Commission (JBC) niet goed te keuren. Op 22 maart vergadert het parlement daarover. Parlementaire goedkeuring is volgens de grondwet vereist.
‘The letter will warn MPs and senators that if they give approval, Thailand will definitely lose its territory. If they are approved, PAD will take legal action against all MPs and senators who voted in support for violating the Articles 119 and 120 of the Criminal Code’, aldus PAD-woordvoerder Panthep Puapongpan.

Thailand maakt positie in Preah Vihear kwestie nog eens duidelijk
22 november 2010 – Thailand verzet zich tegen elke poging van Cambodja om het gebied rond de Hindu-tempel Preah Vihear (dat door beide landen wordt geclaimd) verder te ontwikkelen. Premier Abhisit heeft zijn Cambodjaanse collega Hun Sen vorige week duidelijk gemaakt dat Cambodja geen markt in het gebied had mogen toestaan daar dit in strijd is met het Memorandum of Understanding van 2000. Daarin spraken beide landen af geen activiteiten in het gebied (van 4,6 vierkante kilometer) te ontplooien in afwachting van afspraken over de precieze grens. Hun Sen op zijn beurt had problemen met de aanwezigheid van Thaise soldaten in het gebied.

Andermaal verzette Abhisit zich tegen het managementplan van Cambodja voor de tempel plus omringend gebied. Cambodja is verplicht zo’n plan op te stellen omdat de tempel op de Werelderfgoedlijst van Unesco is geplaatst. Eerder dit jaar blokkeerde Thailand met succes goedkeuring van het plan door het World Heritage Committee. Cambodja wil het plan volgend jaar juni opnieuw indienen.
De gesprekken tussen Abhisit en Hun Sen (in Phnom Penh) leverden weliswaar geen enkele overeenstemming over grenskwesties op, maar beide landen zullen wel proberen het conflict niet te laten escaleren.

Grensovergang Preah Vihear gaat open
1 december 2010 – De grensovergang bij de Hindu-tempel Preah Vihear gaat deze week open. Het is de eerste keer sinds juli 2008, toen de tempel op initiatief van Cambodja op de werelderfgoedlijst van Unesco werd geplaatst, dat beide overgangen (aan Thaise en Cambodjaanse kant) gelijktijdig opengaan. Thailand zal zijn troepen niet terugtrekken uit het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer, maar ze worden wel evenals Cambodjaanse troepen verplaatst. Beide landen zouden elk 3000 soldaten in het gebied gelegerd hebben. Thailand en Cambodja proberen de spanningen te verminderen om het toerisme naar de tempel te stimuleren.

Premier: Troepen gaan niet weg
1 december 2010 – Thailand trekt geen troepen terug uit het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu-tempel Preah Vihear, tenzij Cambodja zich houdt aan het Memorandum of Understanding van 2000. Dit schrijft voor dat Thailand en Cambodja afzien van activiteiten in gebieden die door beide landen worden geclaimd. Cambodja heeft in strijd daarmee gehandeld door Cambodjanen toe te staan zich in het gebied bij Preah Vihear te vestigen. Volgens premier Abhisit hebben sommige bewoners en marktkooplui zich al teruggetrokken, maar hun tempels zijn nog niet verplaatst.

Cambodja stelt opening grens uit
2 december 2010 – Cambodja heeft de opening van haar grens bij de Hindu-tempel Preah Vihear voor onbepaalde tijd uitgesteld. De maatregel volgt op een aankondiging van premier Abhisit dat hij niet bereid is Thaise troepen terug te trekken uit de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer.  Cambodja wordt er door Thailand van beschuldigd dat het op dit gebied een tempel heeft gebouwd en toegestaan heeft dat er mensen wonen en marktactiviteiten plaatsvinden. Dit is in strijd met het Memorandum of Understanding van 2000. Hierin is afgesproken dat beide landen zich onthouden van activiteiten in gebieden die nog gedemarceerd moeten worden. Inmiddels wordt door Cambodja een eind gemaakt aan de bewoning en markt, maar de tempel is nog niet verplaatst.

De toegang tot Preah Vihear voor bezoekers uit Thailand is sinds juli 2008 gesloten, nadat Thaise demonstranten een rally hadden gehouden bij de tempel. Ze demonstreerden tegen het eenzijdig door Cambodja genomen besluit om de tempel voor de Werelderfgoedlijst van Unesco voor te dragen. Vele Thai vinden dat de tempel op Thais grondgebied staat.

‘Cambodja maakt inbreuk op Thais grondgebied’
4 december 2010 – Thailand heeft land verloren aan Cambodja. Dit zegt een militaire officier die lid is van de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden). Ook andere bronnen maken melding van Cambodjanen die inbreuk maken op Thais grondgebied, onder andere in het Noordoosten en in Kanthalarak (Si Sa Ket).

De verhouding Thailand-Cambodja staat centraal op de rally van de geelhemden, oorspronkelijk gepland op 11 december, maar uitgesteld tot 25 januari. Concreet verzetten ze zich tegen parlementaire goedkeuring van de verslagen van drie vergaderingen van de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission en ze willen dat Thailand zich terugtrekt uit het World Heritage Committee van Unesco.
Goedkeuring van de notulen zou volgens de PAD leiden tot het verlies van 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu-tempel Preah Vihear. Dit gebied wordt door beide landen geclaimd. Om die reden is de PAD een tegenstander van wijziging van het grondwetsartikel over parlementaire goedkeuring van buitenlandse verdragen. Thans moeten alle overeenkomsten aan het parlement worden voorgelegd; in de nieuwe tekst hoeft dat niet meer. De PAD is bang dat de regering zo een vrijbrief krijgt om land weg te geven aan Cambodja.
Nadat de tempel op de Werelderfgoedlijst van Unesco was geplaatst heeft het World Heritage Committee Cambodja opgedragen een managementplan voor de tempel te maken. Dit jaar heeft Thailand goedkeuring van het plan geblokkeerd uit angst dat de 4,6 vierkante kilometer automatisch aan Cambodja toevalt. Thailand vindt dat er eerst overeenstemming moet zijn over de precieze grens in het gebied.
Alhoewel de geelhemden indirect aan de wieg hebben gestaan van de huidige regering, zijn de verhoudingen verzuurd sinds de Democraten toegegeven hebben aan de eis van de coalitiepartijen om de grondwet te wijzigen. De voorgestelde wijzigingen betitelen ze als ‘schaamteloos zelfbelang’. Vice-minister-president Suthep Thaugsuban gooide nog een keer olie op het vuur door een van de leiders ‘no lesser evil’ dan de verdreven premier Thaksin te noemen. Premier Abhisit heeft hem ervoor op de vingers getikt.

Troepen trekken zich terug
13 december 2010 – De tien Thaise en tien Cambodjaanse soldaten die waren gelegerd bij een tempel in de buurt van de hindu-tempel Preah Vihear hebben zich teruggetrokken. De Thaise troepen vertrokken naar een lagergelegen lokatie in het gebied van 4,6 vierkante kilometer dat door beide landen wordt geclaimd. Cambodja heeft het aantal soldaten bij Preah Vihear verminderd en machinegeweren en artillerie weggehaald om toeristen niet af te schrikken.

Inmiddels is de tempel nog steeds niet toegankelijk voor toeristen. Thailand heeft als voorwaarde gesteld dat er geen Cambodjaanse kraampjes bij de ingang staan. Volgens Thawatchai Samutsakhon, second army region commander, zal het nog wel even duren voor de grens opengaat. Daarvoor zijn meer gesprekken tussen beide landen nodig.
Cambodjaanse soldaten en een Chinees bedrijf hebben ondanks protesten van Thailand een weg aangelegd die door het omstreden gebied loopt.

Commissie komt er niet uit
15 december 2010 – De gezamenlijke Huis-Senaatcommissie die de grondwetwijziging betreffende internationale overeenkomsten nader onder de loep neemt, komt er niet uit. Belangrijkste probleem is de vraag of het artikel duidelijk moet aangeven welke overeenkomsten parlementaire goedkeuring behoeven en welke niet. De huidige tekst is daarover vaag. De pijn zit vooral in de overeenkomsten waarin grenskwesties (lees: met Cambodja) worden geregeld. De vraag is of die afzonderlijk moeten worden genoemd ter onderscheid van economische en sociale overeenkomsten.

De discussie heeft alles te maken met de protesten van de geelhemden. Zij vrezen dat de regering land zal afstaan aan Cambodja als het kabinet niet meer het parlement om goedkeuring hoeft te vragen. De notulen van drie vergaderingen van de Thai-Cambodja Joint Boundary Commission zijn nog steeds niet goedgekeurd door het parlement. De geelhemden vinden dat dit ook niet dient te gebeuren – ook vanwege de angst dat dit tot verlies van grondgebied zal leiden. Over 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu-tempel Preah Vihear, die op de Werelderfgoedlijst van Unesco staat, wordt door beide landen al jaren geruzied.

Preah Vihear volgend jaar open
22 december 2010– De Preah Vihear tempel op de Thais-Cambodjaanse grens gaat in het nieuwe jaar open. Thailand dient zijn toegang eveneens te openen, zodat toeristen de oude tempel weer kunnen bezoeken. Dit heeft premier Hun Sen van Cambodja legerleider Prayuth Chan-ocha laten weten, die een tweedaags bezoek aan Cambodja bracht.

Cambodjaanse soldaten arresteren parlementslid Democraten
29 december – Zeven Thais, waaronder een parlementslid van de Democraten en een geelhemd activist, zijn vandaag door Cambodjaanse soldaten gearresteerd. Ze waren naar de grens bij Aranyaprathet gegaan om te onderzoeken of Cambodjanen zich op Thais grondgebied bevonden.

De regering zal vertegenwoordigers naar Cambodja sturen om te onderhandelen over hun vrijlating. De groep werd gearresteerd nadat ze een verschil van mening hadden met Cambodjaanse soldaten, die hen vervolgens niet toestonden om het gebied te verlaten.

Premier eist vrijlating zeven Thais NU
30 december – De zeven Thais die gisteren door Cambodjaanse soldaten zijn gearresteerd, moeten onmiddellijk worden vrijgelaten. Dit eist premier Abhisit die de minister van Buitenlandse Zaken naar Phnom Penh heeft gestuurd om te overleggen met zijn Cambodjaanse collega.

De Cambodjaanse premier Hun Sen heeft gezegd dat de Thais berecht zullen worden omdat ze zich op Cambodjaans grondgebied bevonden. Maar volgens een van hen, Panich Vikitsreth, parlementslid voor de Democraten, bevonden de Cambodjaanse soldaten zich juist op Thais grondgebied.
De zeven Thais waren naar de grens in Sa Kaeo gegaan, nadat dorpelingen hadden geklaagd dat Cambodjaanse troepen hun boerenland bezet hielden en hen al een maand de toegang ontzegden. De dorpelingen zeggen over de eigendomspapieren te beschikken, waaruit blijkt dat het land van hen is, en ze betalen grondbelasting.

Kort nieuws 2 januari 2011
Cambodja (1)
Geelhemden en leden van het Thailand Patriot Network gaan op 4 januari in de provincie Sa Kaew protesteren tegen de arrestatie van zeven Thais door Cambodjaanse soldaten. Op vrijdag demonstreerden ze al voor de Cambodjaanse ambassade, waarbij ze een lijkkist met de foto van de Cambodjaanse premier verbrandden, en op zaterdag voor het Government House. Ook op zaterdag leverde het Thailand Patriot Network een brief aan VN-secretaris Ban Ki-moon af bij het kantoor van VN in Bangkok, waarin ze vragen de rechten van de Thais te respecteren. De Thais zouden zich op Cambodjaans grondgebied hebben bevonden, maar zelf ontkennen ze dat.

Cambodja (2) Parlementslid Panich Vikisreth (Democraten), een van de zeven Thais die gevangen worden gehouden in Cambodja, had beter moeten weten om het grensgebied met Cambodja te bezoeken. Dit zegt Prompong Nopparit, woordvoerder van oppositiepartij Puea Thai. Het was volgens hem niet normaal dat de zeven Thais het gebied bezochten zonder de Cambodjaanse autoriteiten daarvan op de hoogte te brengen. Prompong betitelde het gedrag van Panich als ‘lacking maturity’.
Cambodja (3) Minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) is donderdag naar Phnom Penh gevlogen om te onderhandelen over de vrijlating van de zeven gevangen Thais. Banharn Silpa-archa, hoofd adviseur van de Chart Thai Pattana Party, vindt dat vice-minister-president Suthep Thaugsuban direct naar Camboja moet afreizen om te overleggen met premier Hun Sen.

Ze waren wél in Cambodja
4 januari – De zeven Thais die woensdag door Cambodjaanse soldaten zijn gearresteerd en in Phnom Penh op berechting wachten, bevonden zich wel degelijk op Cambodjaans grondgebied. Een videoclip, geupload op YouTube, toont een van hen, parlementslid Panich Vikitsreth, telefonisch in gesprek met zijn secretaris waarin hij vraagt de premier via diens secretaris te informeren dat hij en de anderen de grens hebben overgestoken. Het telefoongesprek vond plaats nog voordat de groep werd gearrresteerd.

Panich en de zes anderen waren naar de grens gegaan nadat een dorpeling had gezegd dat het desbetreffende terrein waarop de Thais zijn aangehouden, Thais grondgebied was. De zeven Thais moeten waarschijnlijk vandaag voor de rechter verschijnen.
Panich was vice-minister van Buitenlandse Zaken voordat hij vorig jaar aftrad om deel te nemen aan tussentijdse verkiezingen. Hij werd herkozen als parlementslid. Hij is nu lid van de Kamercommissie die de notulen bestudeert van de drie vergaderingen van de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission. Die notulen wachten nog steeds op parlementaire goedkeuring.
Het leger probeert intussen een rally bij de grens te voorkomen van het Thai Patriots Network, een extreme afsplitsing van de geelhemden die bij de meeste geelhemden op weinig sympathie kan rekenen. Een rally bij de grens zou de kwetsbare maar verbeterende relatie tussen Thailand en Cambodja kunnen schaden. Het leger adviseert het TPN om vertegenwoordigers te sturen naar het provinciehuis van Sa Kaeo in plaats van met een grote groep bij – en misschien wel over – de grens te demonstreren.
Circa 500 dorpelingen verzamelden zich gisteren voor het districtskantoor van Khok Sung om te protesteren tegen de geplande rally. Ze zeggen dat ze al genoeg geleden hebben door het recente incident, dat ertoe heeft geleid dat de grensovergang is gesloten en Cambodjaanse arbeiders niet meer zoals gebruikelijk kunnen komen werken.

Premier wist niet van Panich’s overtreding
4 januari – Premier Abhisit wist dat Panich Vikitsreth, parlementslid voor de Democraten, naar de grens met Cambodja zou gaan, maar Panich had hem aanvankelijk gezegd naar de provincie Prachin Buri te gaan. Dit heeft Abhisit vandaag in de wekelijkse vergadering van het kabinet uitgelegd. Vanaf de grens liet Panich echter telefonisch weten zich in de provincie Sa Kaeo te bevinden. Op dat moment wist Panich niet zeker of hij en de zes andere Thais in Cambodja waren, aldus Panitan Wattanayagorn, woordvoerder van de regering.

Uit een videoclip op YouTube is daarentegen gebleken dat Panich wel degelijk wist dat zij zich op Cambodjaans grondgebied bevonden. 
Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken hadden Panich en zijn gezelschap niet de bedoeling Cambodjaans grondgebied te betreden en in een militaire zone binnen te dringen. Ze waren daar met het doel een klacht van lokale dorpelingen te onderzoeken, die hadden gezegd dat hen de toegang tot hun eigen land werd ontzegd door Cambodjaanse soldaten. Het team geloofde echt, aldus het ministerie, dat het gebied Thais grondgebied was. Het had niet de intentie om problemen te veroorzaken voor de relatie tussen de twee landen.

Regering op de bres voor gevangen Thais
5 januari – De regering doet wat ze kan om de zeven Thais die in Cambodja gevangen zitten, vrij te krijgen. Premier Abhisit zal desondanks geen contact zoeken met zijn Cambodjaanse collega Hun Sen omdat dit de zaak geen goed zou doen, zegt hij. De Thais die woensdag werden gearresteerd omdat ze zich op Cambodjaans grondgebied bevonden, moeten waarschijnlijk morgen voor de rechter verschijnen. Onder hen zijn parlementslid Panich Vikitsreth (Democraten) en Veera Komkwamkid, een vooraanstaand lid van de People’s Alliance for Democracy (geelhemden).

Het Thai Patriots Network, een splintergroep van de PAD, heeft gisteren vijf uur gepraat met de gouverneur van Sa Kaeo. Ze beloofden de geplande rally bij de grens af te gelasten als ze het gebied mochten bezoeken waar de Thais werden gearresteerd. Tien vertegenwoordigers kregen daarvoor toestemming. Ze zullen worden begeleid door de politie om hun veiligheid te garanderen.
Driehonderd leden van TPN en PAD-supporters streken gisteravond neer in Aranyaprathet, nadat hun plan om naar de grens te trekken schipbreuk had geleden omdat ze werden tegengehouden door soldaten. Dat was voor driehonderd dorpelingen uit Khok Sung aanleiding om hun tegenrally te beëindigen.
Premier Abhisit heeft gisteren toegegeven dat hij Panich naar de grens had gestuurd om een gebied te inspecteren dat niet gedemarceerd is. ‘I assigned mr Panich to coordinate with a group of people who do not understand the Thai-Cambodian problem, to ease the conflict in Thai society and prevent it from expanding and affecting the Thai-Cambodian relationship.’
Abhisit weigerde te zeggen of hij op de hoogte was dat Panich had besloten de grens over te steken. Uit een videoclip op YouTube blijkt dat Panich wist dat hij zich op Cambodjaans grondgebied bevond. In het gefilmde telefoongesprek met zijn secretaris vraagt hij of die Abhisit via diens secretaris wil informeren dat hij zich in Cambodja bevindt.
Met ‘a group of people’ doelt Abhisit waarschijnlijk op de dorpelingen die zeggen dat het desbetreffende gebied hun eigendom is, maar dat hen de toegang wordt ontzegd door Cambodjaanse soldaten.

‘Regering reageert traag op arrestatie Thais in Cambodja’
5 januari – De regering doet haar werk slecht en is traag bij het helpen van de zeven Thais die sinds woensdag in Cambodja gevangen worden gehouden, zegt Noppadon Pattama, juridisch adviseur van voormalig premier Thaksin.’The government should have started helping the seven Thais as soon as they were arrested. Prime Minister Abhisit Vejjajiva should have phoned Prime Minister Hun Sen right away instead of allowing them to be held in Phnom Penh, making assistance more difficult. I want to know if the prime minister has a concrete plan to help the seven people, other than passing the task to the Foreign Ministry.’

Noppadon sprak gisteren Thaksin telefonisch. Thaksin is op de hoogte van de situatie en denkt dat Abhisit en de minister van Buitenlandse Zaken zeer wel in staat zijn de gearresteerde Thais te helpen. ‘Thaksin said  Thai-Cambodian relations have improved and the government should be able to solve the problem.’
Update: De New Politics Party, de politieke tak van de geelhemden maar nog niet vertegenwoordigd in het parlement, doet ook een duit in het zakje. De partij verwijt het kabinet niet als eenheid te opereren. Volgens secretaris-generaal Suriyasai Katasila maken de premier, het ministerie van Buitenlandse Zaken en het leger gebruik van verschillende feiten. Dit zou de rechtzaak tegen de zeven Thais kunnen schaden. Suriyasai riep de regering op Cambodja duidelijk te maken dat de Thais zich niet op Cambodjaans grondgebied bevonden. Wanneer Thailand hetzelfde principe als Cambodja zou toepassen, zou de regering talloze Cambodjanen kunnen arresteren die illegaal het land waren binnengegaan. Suriyasai verwacht dat Cambodja het vonnis van de Cambodjaanse rechtbank zal gebruiken om voor het Internationale Hof van Justitie haar standpunt over de omstreden grensgebieden te onderbouwen.

Kiesraad: Panich is nog steed parlementslid
5 januari – Panich Vikitsreth van de Democraten is nog steeds parlementslid alhoewel hij is gearresteerd en hem een proces wacht in Cambodja, zegt Sodsri Sattayatham, lid van de Kiesraad. Volgens de grondwet verliest een parlementslid zijn parlementaire status als hij veroordeeld wordt door een rechtbank, een militaire rechtbank, de Administrative Court of het Constitutionele Hof. Maar of deze regel ook geldt voor een buitenlandse rechtbank is voer voor juristen. Jaren geleden oordeelde de Raad van State dat een buitenlandse rechtbank beschouwd kon worden als een rechtbank onder de Thaise wet, maar of deze uitspraak ook voor Panich geldt, vereist een nieuwe uitspraak van de Raad van State. Tot nu toe is er nog geen verzoek gedaan om daarover te oordelen. Zo’n verzoek kan worden ingediend bij de Kiesraad of het Huis van Afgevaardigden.

Patriots bezoeken omstreden grensgebied
5 januari – Zeven vertegenwoordigers van het Thai Patriots Network, een extreme afsplitsing van de geelhemden, hebben vanmiddag het gebied mogen bezoeken waar de zeven Thais door Cambodjaanse soldaten zijn gearresteerd. Het bezoek kreeg het groene licht na een gesprek van vier uur met de gouverneur van de provincie Sa Kaeo en een legercommandant. De vertegenwoordigers, vergezeld van circa dertig verslagevers, brachten 30 minuten in het omstreden gebied door, dat volgens hen Thais grondgebied is.

Eerder woensdagochtend stuitten 400 leden van het TPN op 200 dorpelingen van Ban Nong Jarn, die zich verzetten tegen het bezoek. Ze zeggen dat outsiders alleen maar problemen voor hen veroorzaken. Soldaten zorgden ervoor dat de twee groepen niet met elkaar op de vuist gingen.

Thais waren 55 meter in Cambodja
6 januari – Een onschuldige overtreding zonder de bedoeling om de Cambodjaanse souvereiniteit te schenden: dat zal de kern zijn van de verdediging van de zeven Thais die vandaag voor een Cambodjaanse rechtbank terecht staan. Volgens de Royal Thai Survey Department bevond de groep, toen ze gearresteerd werd door Cambodjaanse soldaten, zich 55 meter op Cambodjaans grondgebied. ‘The encroachment was likely because of a misunderstanding about the border line’, aldus Nopphadon Chotsiri, hoofd van de afdeling.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Thaise ambassadeur in Cambodja zullen de rechtbank vragen de Thais op borgtocht vrij te laten. Minister Kasit Piromya (Buitenlandse zaken) verwacht dat ze vandaag naar Thailand zullen kunnen terugkeren. De groep, waaronder Panich Vikitsreth, parlementslid voor de Democraten, en Veera Somkwamkid, leider van de geelhemdgroep Thai Patriots Network, ging woensdag naar het grensgebied om een klacht te onderzoeken van dorpelingen over hun land. Cambodjaanse soldaten hadden hen al een maand de toegang ontzegd.

Geelhemden blijven op veilige afstand
6 januari – Het bezoek van de geelhemdgroep Thai Patriots Network aan de plaats waar zeven Thais woensdag werden gearresteerd door Cambodjaanse soldaten, is gisteren zonder problemen verlopen. Vanaf een veilige afstand bekeken zeven vertegenwoordigers van het TPN, journalisten en begeleidende grenspolitie de plaats des onheils. Vanaf de andere kant van de grens werden ze in de gaten gehouden door tien Cambodjaanse soldaten, gewapend met verrekijker en videocamera. Het TPN had toestemming gekregen voor het bezoek na onderhandelingen met de gouverneur van de provincie Sa Kaeo en een legercommandant. In ruil daarvoor annuleerden ze de geplande rally bij de grens.

Overtreding voedt wantrouwen Phnom Penh
6 januari – De arrestatie van de zeven Thais, vorige week woensdag, vergroot het wantrouwen van Phnom Penh over de relatie tussen de regering Abhisit en de geelhemden, schrijft Saritdet Marukatat in een analyse in Bangkok Post. De PAD (geelhemden) irriteert de Cambodjaanse premier al sinds ze erin is geslaagd Thaksin te laten verdrijven door het leger.

Toen de Democraten in 2008 aan de macht kwamen, hebben ze er alles aan gedaan om zich te distantiëren van de geelhemden, alhoewel de benoeming van ‘geelhemd’ Kasit Piromya tot minister van Buitenlandse Zaken daarmee in strijd lijkt. De Cambodjaanse premier Hun Sen is niet vergeten dat Kasit hem en zijn regering fel heeft aangevallen. Het was dan ook veelzeggend dat vorige maand niet Kasit de drie Thais, die 18 maanden cel hadden gekregen nadat ze op Cambodjaans grondgebied waren gearresteerd, mee naar huis mocht nemen, maar legerleider Prayuth Chan-ocha.
De huidige affaire is een zware slag voor de pogingen van de Democraten om Cambodja ervan te overtuigen dat het niet naar de pijpen van de geelhemden danst. Parlementslid Panich toestemming geven om de grens te inspecteren was al een fout van Abhisit en die fout werd nog eens verergerd door de aanwezigheid van Veera Somkwamkid, een fel tegenstander van Phnom Penh, met name over de kwestie Preah Vihear.
Het zal niet gemakkelijk zijn de schade te beperken. Het argument dat de groep per ongeluk op Cambodjaans grondgebied terecht was gekomen, snijdt geen hout, hetgeen wordt bevestigd door een YouTube videoclip. De enige mogelijkheid die overblijft is een beroep te doen op de nauwe relaties tussen de twee landen, nu en in de toekomst.
Het wachten is op de uitspraak van de rechtbank.

Rechtbank Cambodja verhoort Panich
6 januari – De Cambodjaanse rechtbank, die de zeven Thais berecht wegens onwettige betreding van Cambodjaans grondgebied, is vandaag niet verder gekomen dan het horen van Panich Vikitsreth, parlementslid voor de Democraten, en twee vrouwen. Chavanond Intarakomalyasut, secretaris van de minister van Buitenlandse Zaken, verwacht niet dat de rechtbank vandaag uitspraak doet. Morgen begint een lange vakantie in Cambodja, zodat de rechtbank wellicht pas volgende week vonnist. Familieleden van de gedaagden, verslaggevers en Thais ambassadepersoneel werden niet toegelaten tot de rechtzaal.

Gevangen Thais moeten nog een paar daagjes brommen
7 januari – De zeven Thais die in Cambodja terecht staan wegens illegale betreding van Cambodjaans grondgebied, kunnen niet eerder dan maandag om vrijlating op borgtocht vragen, omdat vandaag een vrije dag is. De rechtbank in Phnom Penh heeft vijf dagen de tijd om daarover te beslissen. Gisteren trok de rechtbank de gehele dag uit om alle Thais te horen: parlementslid Panich Vikitsreth en twee vrouwen ’s ochtends; geelhemd Veera Somkwamkid en de anderen ’s middags.

Ze worden niet alleen beschuldigd van illegale betreding, maar ook van het betreden van een militaire zone. Indien ze schuldig worden bevonden, kunnen ze maximaal 18 maanden achter de tralies belanden. Geruchten dat ze ook beschuldigd worden van spionage, werden door Thani Thongpakdi, woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken, als onzin afgedaan.
Panich verklaarde tegenover de rechtbank dat hij ‘unintentionally’ terecht was gekomen op Cambodjaans grondgebied. Het doel van het bezoek was om de klachten van Thaise dorpelingen te onderzoeken. Zij beweren dat een grenspaal door Cambodjanen was verplaatst, zodat land waarvan zij de eigendomspapieren hebben, aan Cambodja is toegevoegd.
Geelhemdleider Chamlong Srimuang vindt dat de regering een scherp protest moet laten horen in Phnom Penh. Hij kritiseerde de regering voor het feit dat ze heeft toegegeven dat de Thais de grens hadden overgestoken. Een ernstige fout om mede-Thais te beschuldigen, aldus Chamlong. Volgens hem bevonden de Thais zich op Thais grondgebied, maar het Royal Survey Department heeft vastgesteld dat ze zich 55 meter vanaf de grens op Cambodjaans grondgebied bevonden.

Leger weerlegt kritiek
7 januari – Het leger is onder vuur komen te liggen omdat het de zeven Thais die gevangen zitten in Camboja, niet bij de grens heeft tegengehouden. In een interview in Bangkok Post vertelt eerste legerchef Udomdej Seetabutr hoe een en ander in zijn werk ging. De paramilitaire rangers ter plaatse waren niet op de hoogte van het bezoek. Toen de groep langs hun checkpoint reed, riepen ze dat ze moesten stoppen maar dat deden ze niet. De rangers konden niet direct de achtervolging inzetten omdat hun motorfietsen defect waren. Toen ze uiteindelijk met een voertuig de groep probeerden in te halen, bevond die zich al achter prikkeldraad op Cambodjaans grondgebied. Drie personen uit de groep wachtten bij de grens, dus die ontsnapten aan arrestatie.

Abhisit legt het nog eens uit
8 januari – Het vonnis van de rechtbank in Phnom Penh in de zaak tegen de zeven Thais die op vermoedelijk Cambodjaans grondgebied zijn aangehouden, heeft geen gevolgen voor de grensmarkering. Volgens premier Abhisit betreft het vonnis, dat maandag wordt verwacht, alleen het betreden van Cambodjaans grondgebied en een militaire zone. Onverlet blijft dat de demarcatie tussen de grenspalen 46 en 48, waar de Thais werden gearresteerd door Cambodjaanse soldaten, nog niet voltooid is.

Abhisit legde nog eens uit dat hij parlementslid Panich Vikitsreth (Democraten) toestemming had verleend om de problemen te onderzoeken van Thais die langs de grens wonen. Dorpelingen hadden geklaagd bij de regering dat ze geen gebruik konden maken van hun land dat in het omstreden grensgebied ligt.
In het aangehouden gezelschap bevonden zich ook Veera Somkwamkid, coördinator van het Thai Patriots Network, een splintergroep van de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden), en een vertegenwoordiger van de Santi Asoke secte, bondgenoot van de PAD. De PAD en Santi Asoke hebben de regering onder druk gezet om in de grenskwesties een harder standpunt in te nemen. Een van hun eisen is om het Memorandum of Understanding van 2000, waarin Thailand en Cambodja afspraken hebben gemaakt over grensdemarcatie, in te trekken. Maar volgens Abhisit zou Cambodja dan een vrijbrief hebben om omstreden grondgebied in te lijven.

De geelhemden hebben maar één troefkaart: nationalisme
9 januari 2011 – Wat beweegt een parlementslid om doelbewust Cambodjaans grondgebied te betreden in het gezelschap van iemand die dat al eerder heeft gedaan en een fervent criticus is van Cambodja? Dat vraagt columnist Voranai Vanijaka zich af in zijn wekelijkse column in Bangkok Post.

Er kan geen twijfel over bestaan dat de zeven met opzet de grens overstaken. De gouverneur van de provincie Sa Kaeo heeft verklaard dat grenswachten de zeven Thais hebben gewaarschuwd dat ze op het punt stonden Cambodja binnen te gaan, maar ze negeerden de waarschuwing. Een op YouTube geplaatste videoclip van een telefoongesprek bevestigt dat ook.
De fervente criticus van Cambodja is Veera Somkwamkid. Hij leidde in 2009 vierduizend geelhemden naar de Preah Vihear tempel en hield daar een wilde speech waarin hij teruggave eiste van wat hij Thais grondgebied noemde. In augustus vorig jaar werd hij in Cambodja gearresteerd nadat hij en twee anderen elders de grens waren overgestoken. De regering bemiddelde, ze kwamen vrij en Veera tekende een overeenkomst dat hij nooit meer illegaal Cambodja zou ingaan.
Niemand weet wat de premier ervan wist en niemand weet zeker of Panich, het parlementslid, wist wat hij deed. De eenvoudigste verklaring is dat beiden bedrogen zijn door Veera en de PAD – wat niets nieuws is.
Het doel is om nationalistische gevoelens aan te wakkeren, meer mensen in het geel te krijgen, en om de People’s Alliance for Democracy met haar politieke tak New Politics Party in het spel te houden. ‘I have written it before and I’m writing it again, the only card the yellow have left is that of nationalism, the border disputes with Cambodia.’

Vervolg: Zeven Thais zijn in januari veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van negen maanden en vrijgelaten. Veera Somkwamkid, coördinator van het militante Thai Patriots Network, en zijn secretaresse werden aanvullend beschuldigd van spionage en kregen een gevangenisstraf van respectievelijk acht en zes jaar. Ze hebben aan de Cambodjaanse vorst amnestie gevraagd.

Abhisit belooft impasse rond landbezit aan te pakken
17 januari 2011 – Premier Abhisit heeft grondbezitters uit de grensstreek in Sa Kaeo beloofd hun problemen aan te pakken zodra de zaak van de zeven Thais die in Cambodja zijn gearresteerd wegens illegale betreding van Cambodjaans grondgebied, is geregeld.

Vorige week sprak de premier met de desbetreffende boeren, die hem vertelden dat ze al 30 jaar geen gebruik kunnen maken van hun land, terwijl ze wel trouw grondbelasting betalen. Hun land ligt in het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu-tempel Preah Vihear. De premier had hun documenten en de kaart van het gebied bekeken en aan de hand daarvan vastgesteld dat hun akkers duidelijk op Thais grondgebied liggen.
Over de vraag of de Thais, die nu gevangen zitten in Phnom Penh, zich op Thais of Cambodjaans grondgebied bevonden toen ze werden gearresteerd, zei de premier tijdens zijn wekelijks tv-praatje op zondag dat de groep zich niet bevond op land dat eigendom is van een Thaise burger met eigendomspapieren. Hij heeft dit geconcludeerd aan de hand van videobeelden, luchtfoto’s en kaarten.

‘Invallers’ maken zich kwaad over stenen plaat
23 januari 2011 – Een stenen plaat waarop in Khmer Thaise troepen als ‘invallers’ worden betiteld, heeft de irritatie van Thailand gewekt. De plaat staat bij Wat Sikha Khiri Sawara, een tempel in het door Thailand en Cambodja geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu-tempel Preah Vihear. Cambodja plaatste de steen nadat Thaise troepen zich op 1 december uit de tempel hadden teruggetrokken.

Luitenant-generaal Thawatchai Samutsakhon, bevelvoerder van het 2nd Army, heeft geëist dat de steen onmiddellijk wordt weggehaald. Beide landen zijn overeengekomen dat in het omstreden gebied niets wordt neergezet dat verwijst naar het eigendom van het land. ‘We cannot accept this. I have told them to take it down. If they don’t take it down, I may have a sign with a similar message erected.’ De bevelvoerder denkt dat de tekst een belangrijke rol zou kunnen spelen wanneer territoriale zaken voor het Internationale Hof van Justitie worden uitgevochten.
Op de steen wordt verwezen naar juli 2008 toen Kanok Netterakawesana 20 Thaise soldaten naar de tempel leidde voor overleg met Cambodjaanse autoriteiten, nadat drie Thais er waren aangehouden. Zij waren lid van de ultranationalistische Dharmayatra groep, die een kamp had opgeslagen bij de grens als protest tegen Thailands steun voor de nominatie van Preah Vihear door Cambodja als werelderfgoed. Na vier uur onderhandelen werden de drie vrijgelaten. De Thaise troepen bleven in de tempel en hun aantal groeide langzaam tot 200 om later weer af te nemen tot de laatste 10 op 1 december vertrokken.
(Noot van de redactie: Merkwaardig dat dit nu pas bekend wordt en wel op de dag dat de vijf Thais die op 29 december werden gearresteerd wegens illegale betreding van Cambodjaans grondgebied, zijn vrijgelaten en in Thailand arriveerden.)

Controversiële tekst wordt gewijzigd
24 januari 2011 – De opperbevelhebber van het Cambodjaanse leger heeft beloofd de tekst op de stenen plaat bij Wat Kaew Sikha Khiri Sawara te wijzigen. Eerder dreigde het Thaise leger de steen te verwijderen. Songkitti Jaggabatara, opperbevelhebber van het Thaise leger, gaat ervan uit dat de correctie ‘in a favourable manner’ wordt gemaakt. ‘Then this matter should come to an end.’

Op de plaat wordt het Thaise leger ervan beschuldigd op 15 juli 2008 Combodjaans grondgebied te zijn binnengevallen. Cambodjaanse soldaten zouden de Thais op 1 december 2010 hebben verjaagd. De plaat werd vorige maand door de Cambodjaanse minister van Defensie onthuld. Tempel en plaat bevinden zich in het gebied van 4,6 vierkante kilometer, dat door beide landen wordt geclaimd. De tempel staat op 300 meter afstand van de Hindu-tempel Preah Vihear.
Op 15 juli 2008 leidde Kanok Netterakawesana 20 Thaise soldaten naar de tempel voor overleg met Cambodjaanse autoriteiten, nadat drie Thais er waren aangehouden. Zij waren lid van de ultranationalistische Dharmayatra groep, die een kamp had opgeslagen bij de grens als protest tegen Thailands steun voor de nominatie van Preah Vihear door Cambodja als werelderfgoed. Na vier uur onderhandelen werden de drie vrijgelaten. De Thaise troepen bleven in de tempel en hun aantal groeide langzaam tot 200 om later na onderhandelingen weer af te nemen tot de laatste 10 op 1 december vertrokken.

Vier demonstraties in Bangkok; bomaanslagen voorkomen
25 januari 2011 – Bangkok is vandaag het decor van vier demonstraties. Een gewelddadig verloop van de demonstratie van de People’s Alliance for Democracy (geelhemden) is afgewend door de arrestatie van vijf verdachten die waren ingehuurd om de rally te saboteren. Eén man had twee explosieven in zijn bezit, bij de andere vier vond de politie granaten en munitie.

De PAD demonstreert bij Makkhawan Rangsan brug met drie eisen: intrekking van het Memorandum of Understanding van 2000 (dat ongunstig zou zijn voor Thailand), opzeggen van het lidmaatschap van het World Heritage Committee van Unesco en het verwijderen van Cambodjaanse burgers en soldaten uit het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear.
Het militante Thai Patriots Network, een splintergroep binnen de geelhemdbeweging, en de Santi Asoke sekte, een quasi-religieuze groep, kamperen al enkele dagen op Pitsanulok Road bij het Government House. TPN ondersteunt de eisen van de PAD, wil dat de regering Abhisit aftreedt en voert campagne voor 5 miljoen stemonthoudingen bij de volgende verkiezingen. Santi Asoke ondersteunt ook de eisen van de PAD en houdt een vreedzame rally om het recht van demonstratie te beschermen.
Ten slotte demonstreren ook de June 24 Group en Student Federation of Thailand tegen de PAD-rally omdat die de Thais-Cambodjaanse relatie verslechtert en een militaire coup zou kunnen uitlokken.
De regering heeft andermaal bevestigd dat het MoU (waarin afspraken zijn gemaakt over grenskwesties) niet wordt ingetrokken, dat Thailand lid blijft van het World Heritage Committee (dat zich opnieuw moet buigen over het Cambodjaans managementplan voor Preah Vihear; vorig jaar met succes geblokkeerd door Thailand) en dat geen actie wordt ondernomen in het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Preah Vihear.

Spanning tussen Thailand en Cambodja loopt op
26 januari 2011 – De al gespannen verhouding tussen Thailand en Cambodja is nog verder opgelopen, nu Cambodja de controversiële tekst op de stenen plaat bij Wat Kaew Sikha Khiri Sawara vervangen heeft door een nog controversiëler. Eerder stond er dat Thaise troepen Cambodjaans grondgebied waren binnengevallen; sinds gisteren luidt de tekst ‘Hier is Cambodja’. Naar verluidt zou de Cambodjaanse premier Hun Sen zelf opdracht hebben gegeven de huidige steen te plaatsen.

Intussen zit Thailand niet stil. Premier Abhisit heeft het leger toestemming gegeven om militaire oefeningen te houden bij de Hindu-tempel Preah Vihear. Een gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel wordt door beide landen geclaimd. Wat Kaew Sikha Khiri Sawara bevindt zich op 300 meter van Preah Vihear. Thailand eist dat de stenen plaat verwijderd wordt. Als Cambodja niet aan die eis tegemoet komt, wordt overwogen Thaise gokkers tegen te houden die casino’s net over de grens in Poi Pet tegenover Aranyaprathet willen bezoeken. Deze vormen een belangrijke inkomstenbron voor het buurland.
De militaire oefeningen, waarbij ook artillerievuur dichtbij de grens wordt gebruikt, hebben tot doel Cambodja duidelijk te maken dat Thailand niet alleen ongelukkig is met de plaatsing van de steen, maar ook met de constructie van een weg naar Preah Vihear in het omstreden gebied. Thailand heeft daar ettelijke malen tegen geprotesteerd. Het sluiten van de grens is niet door premier Abhisit als optie genoemd, omdat die de plaatselijke bevolking ernstig zou duperen.
Update: De omstreden stenen plaat is verwijderd door het Cambodjaanse leger.

Rally trekt 5000 geelhemden
26 januari 2011 – Vijfduizend geelhemden hebben gisteren bij het Government House hun drie eisen nog eens duidelijk onderstreept. Voorlopig lijken ze niet naar huis te willen terugkeren, want er zijn 60 toiletten en 60 wasgelegenheden geplaatst. Bezetting van het Government House of het parlementsgebouw wordt op dit moment niet overwogen, maar blijft als een zwaard van Damocles boven de regering hangen. ‘We’re not sure if we won’t do so in the future’, dreigde PAD-leider Chamlong Srimuang.

De People’s Alliance for Democacry (geelhemden) en het militante Thai Patriots Network eisen intrekking van het Memorandum of Understanding, in 2000 afgesloten door Thailand en Cambodja. Daarin hebben beide landen afspraken gemaakt over grenskwesties, maar de PAD vreest dat het memo Cambodja een vrijbrief geeft Thais grondgebied in te nemen. Verder eist de PAD dat Thailand zich terugtrekt uit het World Heritage Committee van Unesco en dat Cambodjaanse burgers en soldaten worden verwijderd uit de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear, een gebied dat door beide landen wordt geclaimd.
Tijdens de rally viel PAD-leider Sondhi Limthongkul premier Abhisit hard aan. ‘I’ve never found a prime minister who tells as many lies as Abhisit Vejjajiva. Thaksin Shinawatra was the slyest prime minister but Abhisit is the biggest liar.’ Hij attaqueerde ook Abhisit over de arrestatie van de zeven Thais. ‘Mr Abhisit hasn’t shown any intention to protect Thai sovereignty after the arrest of the seven Thais. He is defending the Cambodian government while doing nothing to protect Thai citizens.’

Steen des aanstoots aan gruzelementen
27 januari – Hij ligt aan gruzelementen: de stenen plaat met de controversiële tekst ‘Hier is Cambodja’. ‘Tablet talks a smashing success’, meldt Bangkok Post paginabreed vandaag op de voorpagina met een knipoog. De knieval van Cambodja kwam nadat Thailand troepen had samengetrokken aan de grens en er een militaire oefening had gehouden.

Om 11 uur leidde luitenant-generaal Tawatchai Samutsakhon 20 gewapende soldaten naar Wat Sikha Khiri Sawara, terwijl vier compagnieën soldaten aan de voet van de heuvel paraat stonden. Na een uur van onderhandelingen met zijn Thaise counterpart was Tawatchai er getuige van hoe de Cambodjaanse soldaten de plaat in stukken sloegen. Ook Tawatchai zelf gaf een paar klappen.
De steen des aanstoots werd door Cambodja bij de tempel geplaatst, nadat de laatste Thaise soldaten er op 1 december waren vertrokken. Op de plaat werd het Thaise leger ervan beschuldigd op 15 juli 2008 Cambodjaans grondgebied te zijn binnengevallen. Cambodjaanse soldaten zouden de Thais op 1 december 2010 hebben verjaagd. De plaat, die vorige maand door de Cambodjaanse minister van Defensie werd onthuld, bevond zich in het gebied van 4,6 vierkante kilometer, dat door beide landen wordt geclaimd. De tempel staat op 300 meter afstand van de Hindu-tempel Preah Vihear. Nadat Thailand had geprotesteerd tegen de tekst, werd de tekst gewijzigd, maar die was nog controversiëler.
Op 15 juli 2008 leidde Kanok Netterakawesana 20 Thaise soldaten naar de tempel voor overleg met Cambodjaanse autoriteiten, nadat drie Thais er waren aangehouden. Zij waren lid van de ultranationalistische Dharmayatra groep, die een kamp had opgeslagen bij de grens als protest tegen Thailands steun voor de nominatie van Preah Vihear door Cambodja als werelderfgoed. Na vier uur onderhandelen werden de drie vrijgelaten. De Thaise troepen bleven in de tempel en hun aantal groeide langzaam tot 200 om later na onderhandelingen weer af te nemen tot de laatste 10 op 1 december 2010 vertrokken.

Vlag-eis van Abhisit valt slecht bij leger
1 februari – Militaire leiders zijn ongelukkig met de eis van premier Abhisit aan Cambodja om de Cambodjaanse vlag te verwijderen uit de tempel Wat Kaew Sikha Khiri Sawara. Ook de minister van Defensie, Prawit Wongsuwon, is er niet gelukkig mee. Hij noemt de kwestie van de vlag ‘triviaal’. Zowel de militaire leiders als de minister wijzen erop dat Cambodja al de stenen plaat met de voor Thailand onacceptabele tekst heeft verwijderd. ‘What else does [Mr Abhisit] want from them?’, aldus Prawit.

Volgens een legerbron lijkt het erop alsof Abhisit de politieke druk binnenslands wil verminderen door sterker te lijken dan zijn Cambodjaanse counterpart Hun Sen om zo zijn image te verbeteren. Ook de Bangkok Post interpreteert Abhisits gedrag als een poging om de demonstrerende geelhemden te laten zien dat hij geen doetje is in het grensconflict met Cambodja. Eerder sommeerde de premier Cambodja de stenen plaat te verwijderen. Ook hield het leger militaire oefeningen langs de grens, alhoewel het beweerde dat dit reguliere oefeningen waren. Cambodja reageerde door soldaten en materieel langs de grens samen te trekken. In een gisteren uitgegeven verklaring van het ministerie van Buitenlandse Zaken wordt niet alleen geëist dat de vlag wordt verwijderd, maar ook de tempel.
Wat Kaew Sikha Khiri Sawara bevindt zich op 300 meter van Hindu-tempel Preah Vihear. De pagode werd in 1998 gebouwd en bevindt zich in het gebied van 4,6 vierkante kilometer dat door beide landen wordt geclaimd. Aan de rand van het tempelterrein staat een onaanzienlijke houten boog waarboven twee Boeddhistische vlaggen wapperen en de Cambodjaanse vlag. ‘De autoriteiten hebben jarenlang het feit genegeerd of ze wisten het niet dat die vlag er al jaren hangt’, schrijft Bangkok Post.
De stenen plaat waarvan sprake is, werd kort na 1 december geplaatst, nadat de laatste tien Thaise soldaten zich uit de tempel hadden teruggetrokken. Pas op 23 januari protesteerde Thailand tegen de de plaat waarop de Thais ‘invaders’ werden genoemd. Na het protest werd de tekst veranderd in ‘Here! is Cambodia’ en op 26 januari werd de steen in het bijzijn van een Thaise legercommandant door Cambodjaanse soldaten aan gruzelementen geslagen.

Vandaag verschijnen de twee Thais, die nog gevangen zitten in Phnom Penh omdat ze beschuldigd worden van spionage, voor de rechter. Ze houden vol dat ze zich op 29 december toen ze werden gearresteerd op Thais grondgebied bevonden. De overige vijf Thais werden eerder vrijgelaten nadat ze waren veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van negen maanden.

Thailand hijst eigen vlag bij tempel
2 februari – Cambodja weigert haar nationale vlag te verwijderen uit Wat Keo Sikha Kiri Savara, de tempel die op het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de Hindu-tempel Preah Vihear staat. Als reactie heeft Thailand er een eigen vlag gehesen, die naar verluidt groter is en hoger wappert. Thailand heeft ook zijn militaire aanwezigheid in het gebied opgevoerd, maar het leger benadrukt dat het gebruik van geweld pas in laatste instantie aan de orde is.

Legercommandant Prayuth Chan-ocha zegt dat het grensconflict opgelost moet worden in de Joint Boundary Commission. Het ministerie van Buitenlandse Zaken kiest ook voor deze weg. Volgens de generaal heeft Thailand geen grondgebied verloren aan Cambodja, iets wat de People’s Alliance for Democracy (geelhemden) beweert. Sinds vorige week dinsdag demonstreert de PAD bij het Government House als protest tegen de wijze waarop de regering omgaat met het conflict met Cambodja. Ook het militante Thai Patriots Network, een splintergroep van de PAD, houdt er een rally. De verhouding met Cambodja verslechterde nadat negen Thais op 29 december door Cambodjaanse soldaten werden gearresteerd omdat ze zich op Cambodjaans grondgebied zouden bevonden hebben. Zeven zijn veroordeeld tot negen maanden voorwaardelijke gevangenisstraf; twee tot respectievelijk acht en zes jaar. Olie op het vuur gooide vervolgens de ontdekkking van een stenen plaat bij Wat Keo Sikha Kiri Svara, waarop de Thais als ‘invaders’ werden betiteld. Die steen is inmiddels verwijderd.

Twee doden bij grensgevechten
5 februari – Bij een vuurgevecht van twee uur aan de grens tussen Thaise en Cambodjaanse troepen zijn gistermiddag een Thaise dorpeling en een Cambodjaanse soldaat om het leven gekomen. Acht Thaise soldaten liepen lichte verwondingen op, vijf Cambodjaanse soldaten werden gewond, vijf Thaise soldaten zijn gevangen genomen en honderden dorpelingen uit het nabijgelegen Ban Phum Saron zijn gevlucht.

Het vuurgevecht brak een paar uur na een ontmoeting tussen minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) en zijn Cambodjaanse college in Siem Reap uit. Ze beloofden geweld te vermijden bij het oplossen van grensconflicten.
Beide zijden beschuldigden elkaar ervan begonnen te zijn. Vier huizen in Ban Phum Saron brandden tot de grond toe af nadat ze geraakt waren door artillerie van Cambodjaanse zijde. Een deel van de pagode Keo Sikha Kiri Savara, eerder in het nieuws vanwege een stenen plaat met een controversiële tekst en een Cambodjaanse vlag, vatte ook vlam. Nadat het gevecht was uitgebroken, overlegde Kasit met Cambodjaanse autoriteiten, waarbij beide zijden overeenstemming bereikten over een staakt het vuren.
De twee buurlanden zijn geïrriteerd over werkzaamheden in een gebied dat zij beide claimen.Thailand legt een weg en brug aan ten oosten van de Pha Mor E-Daeng klif; Cambodja construeert met Chinese hulp een weg van 3,5 kilometer naar Hindu-tempel Preah Vihear. Thailand heeft daartegen al ettelijke malen geprotesteerd.
Update: Ook vanaochtend zijn Thaise en Cambodjaanse troepen slaags geraakt. Ze wisselden een klein half uur vuur bij de Phu Makuea berg. Eén Thaise soldaat raakte gewond.

Kwetsbaar bestand na grensgevechten
6 februari – Thailand gaat bij Unesco vragen om schorsing van de werelderfgoedstatus van Hindu-tempel Preah Vihear, nadat grensgevechten tussen Thaise en Cambodjaanse troepen vrijdag en zaterdagochtend vijf levens hebben geëist: twee aan Thaise kant en drie in Cambodja. De gevechten waren de ernstigste sinds twee jaar. Volgens Cambodja is Preah Vihear bij de gevechten zwaar beschadigd. Duizenden grensbewoners zijn gevlucht en dorpelingen aan beide zijde van de grens zijn geëvacueerd.

Zaterdagmiddag is na een gesprek van drie uur door de regionale legerleiding van beide landen overeen gekomen het vuren te staken. Ze spraken verder af hun troepen in het omstreden gebied niet uit te breiden en de coördinatie tussen de commandanten van hun legereenheden te verbeteren.
Minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) heeft gisteren buitenlandse diplomaten van zestien landen gebriefd over de situatie. Volgens hem openden Cambodjaanse troepen het vuur vanuit het gebied bij Preah Vihear, wat Thaise troepen noopte het vuur te beantwoorden.
De Cambodjaanse minister van Buitenlandse Zaken heeft een brief geschreven aan de Veiligheidsraad van de VN om de raad te attenderen op de explosieve situatie aan de grens. Volgens hem hadden Cambodjaanse troepen geen andere optie dan de flagrante agressie van Thaise troepen te beantwoorden. Thailand heeft ook een brief aan de Veiligheidsraad gestuurd met haar versie van de gebeurtenissen.

Kort nieuws conflict Thailand-Cambodja
Asean
Thailand en Cambodja zouden de Association of Southeast Asean Nations moeten toestaan hen te helpen een voorlopig bestand te sluiten en de gemoederen tot bedaren te brengen. Dit zegt Surin Pitsuwan, secretaris-generaal van Asean.

Spionage De regering heeft de twee Thais die in Cambodja zijn veroordeeld wegens spionage niet geholpen, aldus de advocaat van het tweetal. De documenten die Abhisit had toegezegd, zijn nimmer door hem ontvangen. Volgens de advocaat bevonden de gearresteerde Thais zich 200 meter van de grens op Thais grondgebied.
Vrijgelaten De vier Thaise rangers (ongewapende soldaten) die door Cambodjaanse troepen waren gevangen genomen, zijn vrijgelaten. Een vijfde ranger ontsprong de dans. Hij had de post verlaten wegens doktersbezoek. De vijf rangers zijn gestationeerd bij de pagode Keo Sikha Kiri Savara, samen met vijf Cambodjaanse soldaten. De pagode was eerder in het nieuws wegens een stenen plaat met een controversiële tekst en de Cambodjaanse vlag.
64 doden Volgens een bron bij het leger zouden aan Cambodjaanse zijde bij de grensgevechten 64 Cambodjaanse soldaten zijn gedood. Ook zouden zes stuks geschut, 16 gepantserde voertuigen en vier raketsystemen zijn beschadigd. De regering onderzoekt de bewering.
Slechte planning Panich Vikitsreth, die tezamen met zes andere Thais op 29 december werd gearresteerd door Cambodjaanse soldaten, geeft toe dat de missie slecht was voorbereid. De groep onderzocht een klacht van een bewoner van tambon Khok Sung (Sa Keao) dat hij zijn land van 23 rai niet opkon omdat het was bezet door Cambodjaanse soldaten. Panich had de premier ingelicht over de trip maar hij had verzuimd de Thaise veiligheidsdiensten te informeren.

Een stel fanatieke oude mannen
6 februari – Heeft dat stel oude mannen die de People’s Alliance for Democracy leiden, niets beters te doen dan zich druk te maken over ‘a stone tablet, a flag and a pagoda on 4.6 square-kilometre of dirt’? Bijvoorbeeld armoedebestrijding, het aanpakken van corruptie en het bestrijden van sociale onrechtvaardigheid, plus een veelvoud van andere echte problemen waarmee Thailand en Cambodja kampen.

De PAD krijgt er flink van langs in de wekelijkse zondagcolumn van Voranai Vanijaka in Bangkok Post. Hij beticht de leiders van fanatisme. ‘Fanatism is a continuous cycle of mounting stupidity.’ Twee jaar geleden ging het om een oude ruïne Preah Vihear geheten, vorig jaar ging het over 4,6 vierkante kilometer, de afgelopen week ging het over een stenen plaat en een vlag op dat gebied, gisteren ging het over het schieten, de doden en gewonden, zowel soldaten als burgers aan beide zijde. Voranai geeft de oude mannen het advies om zich terug te trekken en voor hun tuintje te gaan zorgen of het land te helpen door scholen te bouwen of tehuizen voor daklozen.

Gevechten laaien weer op aan de grens
7 februari – Op twee verschillende plaatsen aan de grens zijn gisteren gevechten opgelaaid tussen Thaise en Cambodjaanse troepen. Daarbij werden aan Thaise zijde twaalf personen gewond, waaronder twee burgers. Cambodja meldde dat een vleugel van de Hindu-tempel Preah Vihear is ingestort als gevolg van Thais artillerievuur. Verschillende Thaise dorpen liepen ook schade op. Evenals de vorige keren gaven beide landen elkaar de schuld begonnen te zijn.

Twee dagen geleden kwamen de twee landen een staakt-het-vuren overeen na gevechten op vrijdagavond en zaterdagochtend. Daarbij kwamen een Thaise soldaat en een burger om het leven. Aan Cambodjaanse zijde vielen drie doden: twee soldaten en een burger.
Het geweld van gisteren ging vooraf aan een bezoek van de voorzitter van Asean, tevens Indonesisch minister van Buitenlandse Zaken, Marty Natalegawa. Hij bezoekt vandaag Cambodja en morgen Thailand.
Premier Abhisit heeft gisteren in zijn wekelijks tv-praatje gezegd dat tussenkomst van andere Asean-landen niet nodig is, zoals gesuggereerd door Asean secretaris-generaal Surin Pitsuwan. De premier is vol vertrouwen dat het conflict met Cambodja opgelost kan worden door bilaterale besprekingen. De twee ministers van Buitenlandse Zaken zijn in gesprek met elkaar op basis van de afspraken gemaakt in de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission. Abhisit benadrukte dat Thailand zijn troepen niet zal terugtrekken, zoals geëist door Cambodja. ‘Thailand must protect its right to the land.’
De gevechten tussen beide landen concentreren zich in en bij een gebied van 4,6 vierkante kilometer ten westen van Preah Vihear dat door beide landen wordt geclaimd. In 1962 vonniste het Internationale Hof van Justitie dat de tempel op Cambodjaans grondgebied staat. In 2008 liet Cambodja de tempel op de Werelderfgoedlijst van Unesco opnemen. De controverse over de tempel werd aangezwengeld door de People’s Alliance for Democracy (geelhemden). Volgens Bangkok Post columnist Voranai Vanijaka met geen ander doel dan er politieke munt uit te slaan. Hij beticht de leiders van fanatisme.
Update: Ook op maandagochtend zijn Thaise en Cambodjaanse troepen slaags geraakt langs de omstreden grens. Zwaar artillerievuur en geweerschoten werden gehoord in het district Kantharalak (Si Sa Ket). De lokale bevolking vluchtte naar tijdelijke schuilplaatsen. Drieëntwintig scholen werden gesloten.

Legercommandant staat niet te trappelen
7 februari – Minister Prawit Wongsuwon (Defensie) heeft luitenant-generaal Tawatchai Samutsakhon, commandant van het tweede legerkorps, opdracht gegeven een nieuwe gespreksronde met Cambodja te houden teneinde een eind te maken aan de grensgevechten. Tawatchai wil daar echter nog mee wachten, want hij heeft de indruk dat de Cambodjaanse leiders hun eigen soldaten niet in de hand hebben.

Een legerbron zegt dat Prawit zaterdag met de Cambodjaanse premier Hun Sen en de minister van Defensie telefonisch contact heeft gehad. Beide zijden stemden toe in een staakt-het-vuren en het achterwege laten van het aanvoeren van meer versterkingen.
Volgens de bron leidde de zoon van Hun Sen de aanval op zondagavond bij Preah Vihear. ‘Hun Sen wants the Cambodian people to be satisfied with his son. He wants his son to be an army chief despite the fact that Hun Manet is only 33 years old.  Hun Manet graduated from the West Point military academy of the United States.  He has been tipped to replace his father as the country’s military leader in the future.’ Bij de gevechten, die drie uur duurden, zijn 15 Thaise soldaten en twee dorpelingen gewond geraakt.
Kolonel Chinkaj Rattanakitti zegt dat de oude Don Tual tempel bij de Mo Din Daeng klif nog steeds in handen is van Thaise soldaten en niet is ingenomen door Cambodjaanse troepen, zoals media hebben bericht. Een bericht dat een Thaise soldaat zondagavond gevangen zou genomen, spreekt hij eveneens tegen. 
De belangrijkste reden waarom Cambodja het bestand heeft geschonden, was volgens een legerbron het feit dat 64 Cambodjaanse soldaten op vrijdag zouden zijn gedood. De regering zoekt uit of dit aantal op waarheid berust.

VN dringt aan op zelfbeheersing
7 februari – VN secretaris-generaal Ban Ki-moon heeft Thailand en Cambodja opgeroepen de vijandelijkheden te staken en uiterste zelfbeheersing te betrachten. Hij is ‘deeply concerned’ over de vuurgevechten.

Premier Hun Sen van Cambodja heeft de VN Veiligheidsraad gevraagd een spoedzitting te houden over wat hij ‘Thailands agressie’ noemt. Hij waarschuwt dat de regionale stabiliteit in gevaar is. Sen wil dat de VN troepen naar het gebied stuurt om een bufferzone te vormen. Hij verwelkomt ook hulp van de Association of Southeast Asian Nations (Asean), maar premier Abhisit is daar een tegenstander van. Abhisit wil de problemen bilateraal oplossen.
Marty Natalegawa, minister van Buitenlandse Zaken van Indonesië en momenteel voorzitter van Asean hield vandaag gesprekken in Phnom Penh. Hij zei te hopen dat de situatie ‘could be resolved peacefully through dialogue and negotiations.’ Morgen bezoekt hij Bangkok.
Sombo Manara, hoogleraar geschiedenis aan de Royal University van Phnom Penh, zegt dat een langdurig verschil van mening over de grens tussen beide landen ten grondslag ligt aan het conflict. ‘I don’t think that the conflict will end without intervention from a third party and clear demarcation (of the border) between the two countries.’

Leger vuurde op Preah Vihear
8 februari – Het leger geeft toe zondagavond op de 11-eeuwse tempel Preah Vihear te hebben geschoten, omdat Cambodjaanse soldaten de tempel als militaire basis gebruikten om Thaise troepen te bestoken. Volgens Cambodja zou bij het vuurgevecht een vleugel van de tempel zijn ingestort, maar legerwoordvoerder Sansern Kaewkamnerd doet die bewering af als propaganda.

Inmiddels heeft Thailand een protestbrief naar de Veiligheidsraad van de VN gestuurd, waarin het Phnom Phen beschuldigt van het uitlokken van het grensconflict. De brief is een reactie op een verzoek van Cambodja aan de Veiligheidsraad om een spoedzitting te houden over wat Cambodjaans premier Hun Sen ‘Thailands agressie’ noemt. Sen wil dat de VN troepen naar het gebied stuurt om een bufferzone te vormen.
Sinds vrijdag hebben beide landen aan de grens bij de Preah Vihear tempel artillerievuur gewisseld. Tenminste vijf personen zijn daarbij gedood: drie Cambodjanen en twee Thais. Talloze anderen zijn gewond geraakt. Beide landen beschuldigen elkaar ervan begonnen te zijn.
Thailand benadrukt andermaal dat het conflict het best kan worden opgelost door bilaterale besprekingen. Deze maand komt de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission bijeen, die voor het laatst in 2009 vergaderde.

Thailand houdt vast aan bilaterale oplossing van grensconflict
14 februari – De ministers van Buitenlandse Zaken van Thailand en Cambodja geven vandaag in gezelschap van voorzitter Marty Natalegawa van de Association of Southeast Asian Nations (Asean) in een vergadering van de VN Veiligheidsraad een toelichting op het grensconflict tussen beide landen. Cambodja heeft om bemiddeling door de Veiligheidsraad gevraagd en besloten de geplande vergadering van de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission later deze maand te boycotten. Maar Thailand houdt vast aan haar standpunt dat het conflict bilateraal moet worden opgelost.

De twee ministers zullen de Veiligheidsraad elk 30 minuten toespreken en hun versie van de gebeurtenissen geven. Beide landen beschuldigen elkaar ervan de vuurgevechten te zijn begonnen. Volgens Phnom Penh is de tempel Preah Vihear daarbij zwaar beschadigd en zijn meer dan 10 Cambodjaanse soldaten en burgers gedood of gewond. Thailand beschuldigt Cambodja ervan de tempel te hebben gebruikt als militaire basis, iets wat het buurland ontkent. Het gebruik van de tempel als militaire basis is volgens Thailand in strijd met de Hague Convention on the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict van 1954 en de Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage van 1972. Na de vergadering van de Veiligheidsraad zal de Thaise minister van BuZa VN-organisaties op de hoogte brengen van de stand van zaken en hen informeren over de Thaise versie van de gebeurtenissen.
De ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen zijn door de voorzitter uitgenodigd voor een vergadering op 22 februari in Jakarta om de problemen te bespreken. Zowel Thailand als Cambodja hebben laten weten de vergadering te zullen bijwonen.
Premier Abhisit heeft Unesco gevraagd het managementplan van Cambodja voor de Preah Vihear tempel aan te houden. Het plan zou in juni in Bahrein besproken moeten worden tijdens een vergadering van het World Heritage Committee. Abhisit zei gisteren tijdens zijn wekelijks tv-praatje zich zorgen te maken over Unesco’s plan om functionarissen de tempel te laten inspecteren. De inspectie zou volgens de premier olie op het vuur zijn.
De gevechten tussen de twee buurlanden vonden plaats tussen 4 en 7 februari. Aan Thaise zijde kwamen daarbij twee soldaten en een burger om het leven; 21.000 dorpelingen zijn geëvacueerd en ondergebracht in een tiental hulpcentra in de provincie Si Sa Ket. Zondagavond ontstond paniek bij de dorpelingen die inmiddels waren teruggekeerd vanwege drie luide knallen. Volgens legercommandant Thawatchai Samutsakhon waren de explosies niet het gevolg van nieuwe gevechten maar vonden ze verder weg in Cambodja plaats.

Veiligheidsraad komt niet tussenbeide
15 februari – De Veiligheidsraad van de VN heeft Thailand en Cambodja opgeroepen een permanent staakt-het-vuren overeen te komen, maar de raad komt niet tussenbeide in het conflict. Dit is de uitkomst van een besloten vergadering van de raad gisteren met de ministers van Buitenlandse Zaken van beide landen en de voorzitter van Asean.

De oproep komt tegemoet aan de wens van de Cambodja dat om zo’n bestand had gevraagd. Thailand op zijn beurt verzet zich tegen inmenging van buitenaf en vindt dat het conflict bilateraal moet worden opgelost.
Beide landen claimen een gebied van 4,6 vierkante meter ten westen van Hindu-tempel Preah Vihear. Van 4 tot 7 februari braken in en om het gebied gevechten uit, waarbij tien personen om het leven kwamen en tallozen werden gewond. De verhouding tussen beide landen verzuurde, nadat op 29 december zeven Thais bij een bezoek aan de grens werden aangehouden door Cambodjaanse soldaten. Ze zouden zich op Cambodjaans grondgebied hebben bevonden. Vijf zijn veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van negen maanden, twee tot gevangenisstraffen van acht en zes jaar. Olie op het vuur gooide de plaatsing door Cambodja van een steen in het omstreden gebied met de tekst dat dit Cambodjaans grondgebied was en de aanwezigheid van een Cambodjaanse vlag. Beide landen trokken troepen aan de grens samen en op 4 februari sloeg de vlam in de pan.

Thailand en Cambodja kraaien de victorie
16 februari – Vijf uur nadat de VN Veiligheidsraad Thailand en Cambodja had opgeroepen een permanent staakt-het-vuren overeen te komen, vond gisterochtend een kort vuurgevecht plaats aan de grens. Daarbij werd een Thaise soldaat ernstig gewond en vier soldaten werden licht gewond.

Inmiddels claimen Thailand en Cambodja beide hun zin te hebben gekregen van de Veiligheidsraad. Cambodja zegt dat de oproep van de raad geen melding maakt van bilaterale gesprekken voor het oplossen van het conflict, waar Thailand op heeft aangedrongen sinds de gevechten zijn begonnen. Maar de raad reageerde niet op het verzoek van Cambodja om vredestroepen naar het gebied te sturen. Ook Thailand is tevreden met de uitkomst van de vergadering. Abhisit: ‘When the international community thinks the problem should be solved through negotiations, Cambodia has no reason to refuse. They should return to the [bilateral] talks.’
Overigens deed de raad strikt genomen geen uitspraak, want de oproep om een permanent bestand te sluiten en de uiterst zelfbeheersing te tonen, werd gedaan door de voorzitter van de raad. De raad nam geen resolutie aan en de verklaring van de voorzitter is niet bindend, alhoewel ze wel van belang is omdat ze de unanieme mening van de leden van de raad verwoordt.
‘Both sides get a bit of what they were looking for, but not a full loaf’, aldus een bron bij Asean. ‘In this kind of diplomatic game, it is rare that one side gets everything and the other side gets nothing. Both sides can claim a victory and call on the other side to fulfil what was left undetermined.’
Alhoewel de Veiligheidsraad niet expliciet om bemiddeling door een derde partij aandrong, zag de raad wel een rol voor Asean. Thailand zegt nu dat het akkoord gaat met een regionale conferentie ‘in support of a bilateral process’. ‘Asean will have to decide what are the best mechanisms to put in place to ensure the ceasefire will hold and that no more violence will erupt’, zegt een hoge diplomaat bij Asean.

PAD gooit roet in het eten
16 februari – De People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) deelt niet de feestvreugde van de regering na de vergadering van Thailand en Cambodja met de VN Veiligheidsraad. De PAD denkt dat de verklaring van de raad Cambodja de gelegenheid geeft het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer ten westen van de Hindu-tempel Preah Vihear in bezit te nemen.

Woordvoerder Parnthep Pourpongpan baseert dit op het feit dat de Thaise minister van Buitenlandse Zaken tijdens de vergadering met de Veiligheidsraad nagelaten heeft de raad duidelijk te maken dat het desbetreffende gebied Thais grondgebied is. Zijn Cambodjaanse collega sneed de kwestie wel aan en hield vol dat het gebied aan Cambodja toekomt.
Volgens Parnthep betekent de oproep van de raad voor een permanent staakt-het-vuren en onderhandelingen dat Cambodjaanse soldaten en burgers het omstreden gebied nu permanent kunnen bezetten totdat de onderhandelingen tot tevredenheid van Cambodja zijn afgerond. Dit komt erop neer dat Thailand grondgebied aan Cambodja verliest. Bovendien kan Cambodja nu doorgaan de tempel plus omgeving te beheren als werelderfgoed door erop te wijzen dat de vrede hersteld is.
Thailand moet een staakt-het-vuren eisen, zegt Parnthep, op voorwaarde dat Cambodja zijn soldaten en burgers uit het omstreden gebied terugtrekt.
De voormalige vertegenwoordiger bij de VN, Don Pramudwinai, meent eveneens dat Thailand geen reden heeft tot tevredenheid. De verklaring van de Veiligheidsraad rept van onderhandelingen tussen beide landen onder supervisie van Asean, hetgeen precies is wat Cambodja in 2008 eiste. Zulke onderhandelingen zijn niet de bilaterale onderhandelingen die Thailand wil.
Op 22 februari praten de ministers van Buitenlandse Zaken van de Aseanlanden in Jakarta over het conflict. Minister Kasit Piromya zal daar zijn Aziatische collega’s uitleggen dat Thailand en Cambodja veel kanalen hebben om te onderhandelen. ‘What we need now is Cambodia’s cooperation. If Hun Sen still loves peace and doesn’t want the two countries to become Asean’s problem, he should enter into negotiations to discuss a management plan to ensure safety along the border.’

Weer vuurgevecht
16 februari – Opnieuw zijn gevechten uitgebroken aan de grens met Cambodja. Bewoners in het dorp Phum Sro (Si Sa Ket) hoorden afgelopen nacht om 3 uur geweervuur en explosies en vluchtten naar een veilige plaats. Gouverneur Somsak Suwansucharit heeft de bewoners die langs de grens wonen opgeroepen naar schuilplaatsen te vluchten zodra ze geweervuur horen.

Politici: schors erfgoedstatus Preah Vihear
16 februari – Honderdtwintig parlementsleden van de Democraten en hun coalitiepartners willen dat de werelderfgoed status van de Hindu-tempel Preah Vihear wordt geschorst. Ze vragen de Kamervoorzitter bij Unesco hier op aan te dringen. De politici verzetten zich tegen continuering van de status omdat het gebied eromheen door Thailand en Cambodja wordt geclaimd en omdat de tempel plus omgeving van 4 tot 7 februari het strijdtoneel was van vuurgevechten, die resulteerden in dode en gewonde soldaten en burgers aan beide zijde van de grens.

Volgens Atthaporn Ponbutr blijkt uit foto’s dat Cambodjaanse troepen de tempel hebben gebruikt als militaire basis, ‘which is a violation of the principle and conditions for listing of a world heritage site and has put the temple at risk of being damaged.’ Wanneer Unesco Cambodja’s verzoek om de tempel op de werelderfgoedlijst te plaatsen definitief zou goedkeuren [bedoeld wordt het managementplan van Cambodja voor de tempel], zal volgens Atthaporn de huidige slechte verhouding tussen Bangkok en Phnom Penh verder verslechteren met mogelijk confrontaties en zelfs een oorlog tussen de twee buren als gevolg. De politici die het verzoek hebben gedaan, vinden dat Preah Vihear pas kan worden opgenomen op de lijst nadat beide landen het eens zijn geworden over de grens in het omstreden gebied.

Cambodja vraagt Asean om waarnemers
17 februari – Thailand heeft het plan van Cambodja afgewezen om Asean waarnemers te laten sturen naar de grens. Cambodja zal dit verzoek volgend week doen wanneer de ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen in Jakarta vergaderen over het grensconflict. Intussen is er ook nog geen sprake van een permanent bestand, waar de Veiligheidsraad op aan heeft gedrongen. Tussen dinsdagavond en woensdagochtend zijn Thaise en Cambodjaanse troepen op de Phu Makhua berg enkele keren in gevecht geraakt. Er waren geen gewonden aan Thaise zijde.

De secretaris van minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) zegt dat Thailand het plan om waarnemers te sturen tijdens de vergadering in Jakarta zal torpederen. ‘Mr Hor Namhong [Cambodjaans minister van BuZa] failed to convince the UNSC [Veiligheidsraad] to send its observers to the disputed area. That’s why he keeps trying to throw the matter to Asean to keep it up.’
Thailand vertrouwt erop dat Asean niet tussenbeide komt in het conflict, maar zich opstelt als facilitator bij het beëindigen van het grensconflict tussen Bangkok en Phnom Penh. Thailand houdt vast aan bilaterale gesprekken, in tegenstelling tot Cambodja dat een rol ziet weggelegd voor buitenstaanders.
De VN heeft zes stafleden de opdracht gegeven de Cambodjaanse provincie Koh Kong tegenover Trat te verlaten. Volgens de VN heeft 70 procent van de inwoners de stad Koh Kong verlaten wegens de schermutselingen. De VN heeft ook staf die in de buurt van Preah Vihear was gestationeerd, geëvacueerd.

Cambodja: Desnoods alleen waarnemers aan onze kant
17 februari – Cambodja zal eenzijdig waarnemers van Asean aan zijn kant van de grens stationeren, wanneer Thailand zich verzet tegen het inschakelen van waarnemers. Volgende week komt het verzoek van Cambodja om waarnemers ter sprake tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen.

Thailand heeft al laten weten het verzoek te zullen torpederen. Beide landen verschillen ook van mening over de rol van Asean. Thailand is voorstander van bilateraal overleg met Asean hooguit als facilitator. Cambodja wil dat Asean of een ander orgaan bemiddelt.

Abhisit sceptisch over voorstellen Hun Sen
17 februari – Cambodja wil volgende week tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen in Jakarta een staakt-het-vuren met Thailand afsluiten. De Asean-voorzitter zou de overeenkomst mede moeten ondertekenen. De Cambodjaanse premier Hun Sen heeft ook voorgesteld dat de bilaterale gesprekken tussen beide landen worden bijgewoond door leden van Asean.

Maar premier Abhisit is sceptisch over de voorstellen van Hun Sen.Volgens hem is het nog te vroeg om te praten over een bestand, iets waar de VN Veiligheidsraad op heeft aangedrongen.
‘We were not the one that started to fighting. It is still too soon to talk about signing any agreement. Thailand said from the beginning that we were not first to open fire. We did as what other countries would. That is, when we are fired at or attacked first, we fire back. We have the right to protect our sovereignty.’
Abhisit ziet de rol van Asean hooguit als facilitator. ‘Asean is not in the position to get involved in the matters to be talked over between the two countries.’

Cambodja stapt naar ICJ
18 februari – Cambodja gaat het International Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag vragen vonnis te wijzen over het eigendom van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear, een gebied dat door beide landen wordt geclaimd. In 1962 wees het ICJ de tempel aan Cambodja toe, maar over het betwiste gebied deed het Hof geen duidelijke uitspraak.

De beslissing om de tempel aan Cambodja toe te wijzen was gebaseerd op de Dangrek kaart, die ook het omstreden gebied in Cambodja situeert. De kaart is begin twintigste eeuw eenzijdig getekend door Franse onderhandelaars bij de grensonderhandelingen tussen het toenmalige Siam en Frankrijk.

Abhisit bereid tot debat met PAD
18 februari – Premier Abhisit is bereid met de People’s Alliance for Democracy (geelhemden) in debat te gaan over het grensconflict met Cambodja tijdens een forum georganiseerd door de Thai Broadcast Journalists Association. Maar de PAD wil twee afzonderlijke forums van drie uur (live uitgezonden: een voor de media en het andere toegankelijk voor publiek), waarin beide partijen niet in debat gaan maar hun standpunten uiteen zetten en vragen vanuit het publiek beantwoorden. Abhisit ziet dat anders. Hij wil dat het debat geen forum is voor beide partijen om hun versie van het conflict te geven of ontaardt in geruzie. Belangrijker is dat beide partijen proberen tot een vergelijk te komen op basis van de verschillende informatie waarover ze beschikken.

Militaire leiders overleggen informeel over staakt-het-vuren
19 februari – Thaise en Cambodjaanse militaire leiders overleggen dit weekend of na de vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen in Jakarta over een staakt-het-vuren. Volgens luitenant-generaal Thawatchai Samutsakhon, commandant van het tweede legercorps, betreft het geen formeel gesprek over een permanent bestand waar de VN Veiligheidsraad op heeft aangedrongen. ‘We [Thai and Cambodian military] usually talk. This is not the talks. The talks must come from the policy.’

De Cambodjaanse premier Hun Sen heeft Thailand donderdag opgeroepen tijdens de vergadering in Indonesië een permanent staakt-het-vuren overeen te komen. Het bestand zou getekend moeten worden door beider ministers van Buitenlandse Zaken met Asean als getuige. Maar premier Abhisit heeft het voorstel verworpen en gezegd dat het daar nog te vroeg voor is. Abhisit zet in op bilaterale gesprekken met Asean als facilitator en niet als bemiddelaar. Abhisit vindt dat Asean niet in een positie is om betrokken te raken bij het conflict.
Volgens een legerbron hebben de ministers van Defensie van beide landen overleg gehad over een staakt-het-vuren. De bron zegt dat de Cambodjaanse minister daarmee akkoord gaat, maar toegeeft dat grenstroepen niet op de hoogte zijn van zijn inspanningen. Cambodjaanse troepen, zei hij, lijken zoveel mogelijk terreinwinst te willen boeken in het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer ten westen van Hindu-tempel Preah Vihear.

Laat de grens onbepaald
19 februari – Thailand en Cambodja kunnen onderhandelen tot ze een ons wegen, maar ze zullen het nooit eens worden over het eigendom van de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij Preah Vihear, want elk land heeft een goede reden om het gebied te claimen, betoogt William Roth, lector internationaal recht aan de Chulalongkorn universiteit in Bangkok Post. Maar is het nodig om de grens te bepalen? Grensbepaling is au fond een westers (lees: koloniaal) concept. Traditioneel was de koning een koning over mensen, niet over een afgebakend gebied.

Laat de grens onbepaald, stelt Roth voor, en onderhandel over een gezamenlijk managementgebied onder supervisie van Unesco, dat inwoners uit beide landen vrijelijk kunnen bezoeken, waar ze de tempel en omgeving kunnen bekijken om dezelfde dag terug te keren naar hun eigen land.

Legertop Thailand en Cambodja eens over staakt-het-vuren
20 februari – De top van de Thaise en Cambodjaanse strijdkrachten zijn gisteren een staakt-het-vuren overeengekomen. Ze spraken verder af het aantal soldaten in het grensgebied ongewijzigd te laten totdat daarover nadere afspraken zijn gemaakt. Ook werd afgesproken geen constructiewerkzaamheden in het omstreden grensgebied uit te voeren. Legercommandanten op elk niveau van beide partijen moeten contact elkaar opnemen om misverstanden te voorkomen. Hun Manet, de zoon van Cambodjaans premier Hun Sen, vroeg zich tijdens de besprekingen af waarom de Thaise regering bepaalde groepen en media toestaat zijn vader in onbeschofte bewoordingen te kritiseren. Volgens hem worden de problemen deels door hen veroorzaakt.

Cambodja: Thailand heeft clusterbommen afgevuurd
20 februari – Cambodja beschuldigt Thailand ervan clusterbommen te hebben afgevuurd tijdens de recente grensgevechten. De Cambodjaanse minister van Buitenlandse Zaken zei dit al op 4 februari tijdens de vergadering met de VN Veiligheidsraad en het Cambodian Mine Action Centre bevestigt nu ook dat clustermunitie gebruikt is van het type M35, M42 en M46.

Volgens een coalitie van 350 burgergroepen wereldwijd beschikken beide landen over clustermunitie. Beide landen hebben ook niet de Convention on Cluster Munitions ondertekend. Minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) ontkende tijdens de vergadering in New York dat Thailand clusterbommen heeft afgevuurd.

Unesco bezoekt de twee kemphanen
20 februari – Unesco stuurt een delegatie naar Thailand en Cambodja om van beide landen te horen wat hun standpunt over het grensgeschil is. De delegatie neemt geen kijkje bij de Hindu-tempel Preah Vihear, omdat zo’n bezoek ‘diplomatiek gevoelig’  ligt (lees: Thailand is tegen). Volgens premier Abhisit is de directeur-generaal van Unesco van mening dat eerst het grensconflict moet worden opgelost alvorens doorgegaan wordt met afspraken over het beheer van het gebied.

Kort nieuws 20 februari
Grondgebied
Thailand verliest geen grondgebied aan Cambodja als gevolg van het overeenkomen van een staakt-het-vuren. Dit zei premier Abhisit vandaag tijdens zijn wekelijks tv-praatje naar aanleiding van speculaties.

Thailand exporteert zijn binnenlandse problemen naar Cambodja
20 februari – The nagging question that perplexes us all is why Thailand is trying to export his domestic political problems and dump them on poor Cambodia? The sentiment here is that if the red shirts and the yellow shirts want to fight it out, do so somewhere in Thailand, but don’t use Cambodia as scapegoat. Dit schrijft Michael Hayes, oprichter van The Phnom Penh Post en hoofdredacteur van 1992 tot 2008 in Bangkok Post.

Volgens hem is het Cambodjaanse standpunt simpel: de tempel is in 1962 toegewezen aan Cambodja. Het land heeft volgens hem geen behoefte aan nog eens een gewelddadig conflict, daar het nog steeds probeert te herstellen van 30 jaar burgeroorlog, de waanzin van Pol Pot en de guerilla in de jaren tachtig en negentig, die het leven kostten aan tweeënhalf miljoen Cambodjanen en het land in een puinhoop achterlieten.
Cambodja heeft zelfs niet een meter grondgebied van zijn buren in bezit genomen. Integendeel, Thaise boeren hebben de gelegenheid te baat genomen een paar extra hectare te beplanten terwijl Cambodja in wanorde was. Watbetreft de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij de tempel stelt Hayes voor er een Cambodian-Thai International Friendship Park van te maken, beheerd door beide landen.

Premier ontkent dat bestand is getekend
21 februari – Thailand en Cambodja hebben geen staakt-het-vuren getekend. Een blijvende oplossing voor het grensconflict kan alleen tot stand worden gebracht door zorgvuldige onderhandelingen. Dit zei premier Abhisit gisteren tijdens zijn wekelijkse tv-praatje.

Minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) noemde het overleg dat de leiding van beide legerkorpsen zaterdag had ‘een discussie’. Er is geen overeenkomst bereikt en het gesprek heeft geen bindende resultaten opgeleverd. Formele onderhandelingen vereisen de inzet van de ministers van Defensie in het kader van het General Border Committee, zei hij. De media presenteerden het evenwel als een bestand tussen beide landen met in totaal tien afspraken (zie 20 februari: Legertop Thailand en Cambodja eens over staakt-het-vuren).
.Volgens Kasit is een permanent staakt-het-vuren, waar de VN Veiligheidsraad op aan heeft gedrongen, niet nodig. Vrede aan de grens kan bereikt worden via bestaande kanalen: Thai-Cambodian Joint Boundary Commission, Thai-Cambodian General Border Committee en Thai-Cambodian Regional Border Committee.
Morgen komen de ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen bijeen in Jakarta om het grensconflict te bespreken. Kasit zal zijn collega’s daar uitleggen dat Thailand het conflict via de genoemde bilaterale kanalen wil oplossen. Thailand ziet Asean’s rol als facilitator en niet als bemiddelaar, zoals Cambodja.
Alhoewel Thailand eerder het plan van Cambodja afwees om Asean te vragen waarnemers naar de grens te sturen (zie 17 februari: Cambodja vraagt Asean om waarnemers), zegt Kasit nu dat Thailand Indonesië als voorzitter van Asean zal vragen zijn vertegenwoordigers naar de grens te sturen om de operaties van het Thaise leger te observeren. De waarnemers blijven aan de Thaise kant van de grens, zodat ze met eigen ogen kunnen zien dat Thailand niet de aanstichter van het geweld is.
(Het General Border Committee vormt gevormd door de militaire leiding van beide landen onder voorzitterschap van de twee ministers van Defensie. De militaire banden op topniveau hebben niet te lijden gehad onder het gewapend conflict en de spanningen aan de grens. De verhouding tussen de twee generaals is niet zo koel als tussen hun politieke counterparts.)

Asean-voorzitter optimistisch; Thais leger sceptisch
22 februari – Asean-voorzitter en Indonesisch minister van Buitenlandse Zaken Marty Natalegawa is optimistisch over de kansen op een vreedzame oplossing van het grensconflict tussen Thailand en Cambodja. Dit zei hij aan de vooravond van een bijeenkomst vandaag van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen in Jakarta, gewijd aan het conflict. Maar Thaise troepen zijn sceptisch. Legerstafchef Dapong Rattanasuwan wijst erop dat Cambodja sinds 2000 121 maal het toen afgesloten Memorandum of Understanding heeft overtreden.

De Asean-voorzitter streeft er vandaag naar een aangename sfeer te scheppen. Een formele bestandsovereenkomst, waar Cambodja om heeft gevraagd, hoeft niet getekend te worden; Natalegawa ziet liever genuine commitment. Alhoewel Asean niet het panacee voor de oplossing is, kan de organisatie volgens hem wel de voorwaarden daarvoor scheppen. Hij wijst erop dat de lidstaten in 1999 de openbare orde hielpen herstellen in Oost-Timor, toen de bevolking daar voor onafhankelijkheid vocht, en Birma hebben geholpen internationale hulp te accepteren na de cycloon Nargis in mei 2008. Verder zei hij dat Indonesië bereid is waarnemers te sturen naar beide zijden van de grens. Minister Kasit Piromya vroeg op zondag om waarnemers aan de Thaise kant van de grens.
De overtredingen van het MoU van 2000, waarin afgesproken is dat beide landen zich zouden onthouden van werkzaamheden in omstreden grensgebieden, betreffen de constructie en renovatie van Wat Keo Sikha Kiri Svara, de aanleg van wegen naar Preah Vihear, de bouw van winkels en de inrichting van markten bij Preah Vihear, de bouw van accommodaties en militaire schuilplaatsen, de plaatsing van een ladder naar Preah Vihear en een telefoonpaal, de constructie van een kabelbaan op de Phu Makhua berg ten westen van Preah Vihear en de aanleg van 935 traptreden naar Phu Makhua.
Ook andere afspraken werden volgens de Thaise legerleider geschonden. Afgesproken werd het aantal soldaten bij Wat Keo Sikha Kiri Svara en omgeving terug te brengen naar 30, maar Cambodja versterkte er zijn troepen tot 1000 man bij de tempel en Preah Vihear. Op 27 oktober vorig jaar werd eveneens afgesproken troepen terug te trekken, maar Cambodja verborg zijn troepen en artillerie en weigerde Thailands verzoek om controle.
Het Thaise leger liet gisteren 14 buitenlandse militaire attachés de schade zien die de Cambodjaanse bombardementen tussen 4 en 7 februari hebben aangericht. Ze namen een kijkje in Ban Phum Srol (Si Sa Ket), dat het zwaarst getroffen is door het grensvuur.
Update 1: De ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen hebben vandaag Thailand en Cambodja opgeroepen in een derde land een vergadering te beleggen van de Thai-Cambodian Joint Border Commission met medewerking van de huidige Asean-voorzitter Indonesië. De ministers verwelkomden de inzet van beide landen om verdere gevechten te voorkomen, zoals mondeling afgesproken door de militaire leiders op zaterdag 19 februari. Naar verluidt vermeden de Thaise en Cambodjaanse minister elkaar tijdens de vergadering.
Update 2: Cambodja heeft zijn eis laten varen om tijdens de vergadering een staakt-het-vuren met Thailand overeen te komen. Premier Hun Sen heeft dit zijn minister laten weten. De tegemoetkoming is een reactie op Thailands verzoek aan Indonesië voor waarnemers aan de Thaise kant van de grens. Eerder had Hun Sen op waarnemers aangedrongen, maar Thailand verzette zich toen.

Kort nieuws 23 februari
Unesco
Unesco-functionarissen bezoeken vrijdag Bangkok. Ze hebben een gesprek met twee ministers en daarna met premier Abhisit. Of ze ook een bezoek brengen aan het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer dat door Thailand en Cambodja wordt geclaimd, wordt op de dag zelf bepaald, afhankelijk van de situatie.

Schadevergoeding Bewoners van het dorp Phum Srol (Si Sa Ket) willen via het Internationale Hof van Justitie van premier Hun Sen een schadevergoeding van 3 miljard baht eisen voor de schade aan hun huizen en akkers. Tijdens de grensgevechten werd één dorpeling gedood, zes raakten gewond en 177 huizen en 664 rai aan akkers werden beschadigd.
Troepen Thailand zal geen troepen terugtrekken uit het grensgebied, zelfs nu Indonesië op het punt staat er waarnemers naartoe te sturen. Dit heeft premier Abhisit vandaag verklaard. Volgens de premier zal de aanwezigheid van de waarnemers ertoe bijdragen dat soldaten van beide landen niet slaags raken.
Unesco (2) Thailand bereidt zich voor op het bezoek vrijdag van Unesco-vertegenwoordigers. Ze zullen uitgebreid worden voorgelicht over de problemen met Cambodja en hen zal gevraagd worden met suggesties voor oplossingen te komen.

Inzet van waarnemers vormt doorbraak in grensconflict
23 februari – De overeenkomst tussen Thailand en Cambodja om Indonesië te vragen waarnemers naar beide kanten van de grens te sturen, vormde gisteren tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen in Jakarta de belangrijkste doorbraak in het zich voortslepende grensconflict tussen beide landen. Een ‘staakt-het-vuren’, waar de VN Veiligheidsraad om gevraagd heeft, kwam niet ter sprake. Voorzitter Marty Natalegawa: ‘It is what it is. A ceasefire is a ceasefire, as long as things are quiet.’ Asean heeft wel met instemming kennis genomen van de afspraken, die zaterdag door beider legerleidingen werden gemaakt.

De (ongewapende) waarnemers observeren de situatie en rapporteren ‘accuraat en onpartijdig’ klachten over overtredingen via Indonesië aan beide partijen. Natalegawa stuurt binnen enkele uren een brief aan de twee ministers van BuZa met details over de rol en taak van de waarnemers. Vermoedelijk worden aan beide zijden 15 waarnemers gestationeerd.
(Noot van de redactie: Het bericht dat de BuZa-ministers van beide landen elkaar in Jakarta ontliepen, is onzin. Bangkok Post drukt vandaag een foto af, waarop ze elkaar de hand schudden.)

Jakarta schuift aan bij bilaterale onderhandelingen
23 februari – Asean-voorzitter Indonesië gaat dienst doen als forum voor de toekomstige bilaterale onderhandelingen tussen Thailand en Cambodja over hun grensconflict. Dit heeft voorzitter Marty Natalegawa gisteren toegezegd tijdens een vergadering van ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen in Jakarta. De vergadering riep de twee buurlanden op om zo snel mogelijk een begin te maken met hun onderhandelingen. Beide landen stemmen erin toe om de bilaterale vergaderingen in Indonesië te houden. Indonesië is geen partij in de onderhandelingen, aldus minister Kasit Piromya, maar Thailand en Cambodja zullen wel de resultaten van hun gesprekken delen met Indonesië en Asean.

Voor de volgende vergadering van de Thai-Cambodian Joint Commission on the Demarcation for Land Boundary (JBC) is nog geen datum vastgesteld. Volgens Hor Namhong, minister van Buitenlandse Zaken van Cambodja, kan die pas plaatsvinden nadat de Thaise regering (lees: het parlement) de notulen van de vorige vergaderingen heeft goedgekeurd. Thailands aandrang om zo snel mogelijk te vergaderen is nutteloos zonder die goedkeuring. Kasit heeft toegezegd dat het parlement de notulen dinsdag krijgt voorgelegd.
Volgens Kasit kan de JBC al aan het werk. In 2006 is begonnen met het zoeken naar de oorspronkelijke 73 grenspaaltjes. Tot nu toe zijn er 48 gevonden. ‘The JBC can proceed with other work in the meantime such as sending teams to search for 25 misplaced border markers and choosing a company to take aerial photos.’
De notulen van drie vergaderingen van de JBC zijn nog steeds niet goedgekeurd, alhoewel ze al sinds november 2008 driemaal naar het parlement zijn gestuurd. De vertraging is deels het gevolg van de protesten van het People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden), die de kwestie heeft gepolitiseerd.

Thailand slaat terug als Cambodja (weer) begint
24 februari – De aanwezigheid van waarnemers aan de grens zal Thailand er niet van weerhouden terug te slaan als Cambodja opnieuw de Thaise souvereiniteit schendt. Dit zei premier Abhisit gisteren in reactie op speculaties dat Thailand daarvan zou afzien. Ook zal het leger geen soldaten terugtrekken, zolang Cambodja dat eveneens nalaat.

Morgen bezoekt de speciale Unesco-afgezant voor Preah Vihear Bangkok. Ter discussie staat de vraag hoe de tempel, die op de werelderfgoedlijst staat, kan worden beschermd. De tempel werd tijdens de gevechten beschadigd. Volgens Thailand gebruikte Cambodja de tempel als militaire basis en kon het niet anders dan het Cambodjaanse vuur beantwoorden. De afgezant praat met twee ministers en de premier. Daarna vliegt hij naar Phnom Penh om de Cambodjaanse versie van de gebeurtenissen te horen. Voorzitter Asda Jayanama van de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission (JBC) is naar Parijs gevlogen voor een gesprek met directeur-generaal Irina Bokova van Unesco.
De stationering van 15 waarnemers aan beide zijden van de grens is dinsdag afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen in Jakarta. De waarnemers worden geleverd door Indonesië, de huidige voorzitter van Asean. De eerstvolgende vergadering van de JBC zal in Jakarta plaatsvinden met Indonesië als waarnemer. Een datum moet nog worden vastgesteld.

Cambodja doet aan landjepik
25 februari – Cambodja lijkt zijn positie in de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear zo veel mogelijk te willen versterken, alvorens de Indonesische waarnemers arriveren. Ze breiden hun militaire bases en bunkers uit, hebben de pagode Keo Sikha Kiri Savara uitgerust met luchtafweergeschut en versterkingen aangelegd op de berg Phu Ma Khua, hetgeen allemaal in strijd is met het Memorandum of Understanding van 2000, waarin beide landen beloofden de omstreden grensgebieden onveranderd te laten. Cambodjaanse soldaten leggen ook twee wegen aan van de pagode naar de berg.

Het staakt-het-vuren wordt ook overtreden. Cambodjaanse soldaten vuren zo nu en dan hun geweer af. Tijdens een bezoek van Bangkok Post aan het gebied werd tweemaal geschoten vanaf de pagode en eenmaal vanaf de berg. De krant en begeleiders trokken zich toen terug. Wanneer er voor een derde maal zou zijn geschoten vanaf de pagode, zou de situatie weer uit de hand zijn gelopen. Volgens een legerbron zijn de Cambodjaanse soldaten slecht gedisciplineerd en schrikken ze er niet voor terug om op Thaise soldaten te schieten die zich op eigen grondgebied bevinden. De Cambodjaanse grenstroepen bestaan voor een groot deel uit voormalige Khmer Rouge-strijders met jarenlange ervaring in de burgeroorlog.
Gistermiddag stapten twee Thaise soldaten op een landmijn, toen ze patrouille liepen bij Phu Ma Khua. Ze raakten ernstig gewond.

Commissie: JBC erkent Dangrek kaart niet
25 februari – De gezamenlijke parlements- en senaatcommissie die de drie verslagen van Thai-Cambodian Joint Boundary Commission (JBC) heeft bestudeerd, is in de verslagen geen formulering tegengekomen die erop zou kunnen wijzen dat Thailand de omstreden Dangrek kaart erkent. De gemaakte afspraken betreffen het opmeten van het omstreden grensgebied en het maken van luchtfoto’s.

Atthawich Suwanphadi, woordvoerder van de commissie, zegt dat de notulen nog wel een opmerking van de Cambodjaanse vice-voorzitter van de JBC bevat, die om een weerwoord vraagt. Tijdens een van de vergaderingen zei hij dat Thailand Cambodja was binnengevallen. Hij maakte die opmerking onder verwijzing naar de Dangrek kaart, die Preah Vihear alsmede de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer in Cambodja situeert.
De commissie heeft geen besluit genomen over goedkeuring van de notulen. Ze laat dit over aan het parlement dat het advies krijgt het groene licht te geven. Goedkeuring betekent niet dat het parlement de opmerking van de vice-voorzitter accepteert, aldus Atthawich.
De drie vergaderingen van de JBC vonden in november 2008 in Siem Reap, februari 2009 in Bangkok en april 2009 in Phnom Penh plaats. De notulen, die moeten worden goedgekeurd door het parlement, zijn sinds november 2008 driemaal naar het parlement zijn gestuurd, maar nooit behandeld. De vertraging is deels het gevolg van de protesten van het People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden), die de kwestie heeft gepolitiseerd. Op 2 november besloten parlement en Senaat in een gemeenschappelijke zitting, terwijl de People’s Alliance for Democracy buiten het parlementsgebouw demonstreerde, de verslagen in een commissie te bestuderen.
De Dangrek kaart werd aan het begin van de twintigste eeuw, toen Siam en Frankrijk over de grens onderhandelden,  eenzijdig door de Fransen getekend. De grens op die kaart wijkt af van de gemaakte afspraak dat de waterscheiding van de Dangrek keten de grens zou vormen. In 1962 wees het Internationale Hof van Justitie in Den Haag Hindu-tempel Preah Vihear op basis van die kaart aan Cambodja toe. Beide landen ruziën over 4,6 vierkante kilometer ten westen van Preah Vihear. Het Hof deed daar geen uitspraak over.

Unesco heeft begrip voor Thailand
26 februari – Zolang Thailand en Cambodja het niet eens worden over de grens bij Hindu-tempel Preah Vihear zal het moeilijk worden een beslissing te nemen over het managementplan voor de tempel. Dit heeft de speciale Unesco-afgezant voor Preah Vihear gezegd tijdens zijn bezoek aan Thailand, aldus een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het plan, dat vorig jaar geblokkeerd werd door Thailand, zou behandeld moeten worden op de jaarlijkse vergadering van het World Heritage Committee in juni in Bahrein.
De afgezant, Koichiro Matsuura, had gisteren een ontmoeting met premier Abhisit en minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken). De twee bewindslieden drongen erop aan de behandeling van het managementplan uit te stellen en te wachten totdat in de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission een oplossing is gevonden voor het grensconflict. Behalve de JBC houden ook twee andere gezamenlijke commissies zich met de grensproblemen bezig.
Matsuura kreeg een geschiedenislesje over de problemen die zijn ontstaan doordat Thailand vasthoudt aan de waterscheiding van de Dangrek keten als grens en Cambodja vertrouwt op een kaart die begin twintigste eeuw eenzijdig is getekend door de Fransen en waarop de grens afwijkt van de waterscheiding. De kaart situeert Preah Vihear en de omstreden 4,6 vierkante kilometer in Cambodja.
Ter sprake kwam ook het huidige gebruik van de tempel door Cambodja als militaire basis, maar Matsuura is niet van plan de tempel te bezoeken. Vandaag brengt Matsuura een bezoek aan Phnom Penh.

Grensconflict rukt gezinnen uit elkaar
27 februari – Het grensconflict heeft niet alleen de relatie Thailand-Cambodja onder druk gezet maar heeft ook gezinnen in het grensgebied uit elkaar gerukt. Neem Yon Kimsan (36). De Cambodjaanse leeft al een maand gescheiden van haar Thaise echtgenoot. Sinds de gevechten begin deze maand oplaaiden, hebben de Thaise autoriteiten Cambodjanen die met hun gezin in Thailand wonen, verboden om de nacht op Thaise bodem door te brengen. Het verbod zou uitgevaardigd zijn om te voorkomen dat Cambodjaanse spionnen stiekem het land binnendringen.

Yon werkt in een groentekraam bij de grenspost Chong Sa-Ngam Pass (Si Sa Ket). Elke dag moet ze tussen beide landen pendelen. Haar echtgenoot (60) en hun dochter van 10 hebben hun toevlucht gezocht in Nong Khai, dus zelfs overdag heeft het echtpaar geen gelegenheid elkaar te ontmoeten. Rasi Yon, eveneens getrouwd met een Thai, heeft het beter getroffen. Haar echtgenoot besloot naar Cambodja te verkassen.

Kort nieuws 28 februari, World Heritage Thailand wil opnieuw enkele plaatsen op de werelderfgoedlijst van Unesco laten opnemen. Op de voorlopige lijst staan al Phuphrabat Historical Park (Udon Thani) en de Phimai-Phanomroong-Muangtam tempels. Het ministerie van Cultuur wil er nu vier aan toevoegen: de architectuur van prins Naris, het culturele landschap van de Chao Phraya rivier, Wat Phamahathat Woramahawikan (Nakhon Si Thammarat) en het Chiang Saen en Suvannakhomkham archeologische complex in Chiang Rai.

Kort nieuws 1 maart, Waarnemers De Indonesische waarnemers die zullen worden gestationeerd bij de grens met Cambodja krijgen niet onbeperkt toegang tot alle gebieden. ‘We have to impose a level of secrecy on military operations. We can not allow them to see everything’, zegt legerleider Prayuth Chan-ocha.

Spanning met Cambodja loopt weer op
2 maart – Het plan van Cambodja om met militaire attachés van tien landen een bezoek te brengen aan de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear heeft de spanning tussen beide landen doen oplopen. Cambodja wil hen de schade aan Wat Kaeo Sikha Kiri Savara laten zien en het gebied erom heen dat Thais grondgebied is. Thaise troepen zijn in verhoogde staat van paraatheid gebracht. Na protesten van Thailand is het bezoek uitgesteld tot donderdag.

Thailand heeft geen bezwaar tegen een bezoek van de groep aan Preah Vihear, maar een bezoek aan het omstreden gebied, dat bezet wordt door Cambodjaanse soldaten, ligt gevoelig. ‘We also regard the disputed area as ours’, zegt een legerbron.
Midden vorige maand bracht Thailand met militaire attachés van veertien landen een bezoek aan de grens, maar ze gingen alleen naar de Mor E-daeng cliff en het dorp Phum Srol aan de Thaise kant van de grens.
Intussen hebben berichten het leger bereikt dat de Cambodjaanse premier Hun Sen bevolen heeft de grenssoldaten te vervangen door soldaten van de Khmer Rouge. Deze soldaten zijn echte vechtersbazen en minder geneigd tot het bevorderen van een goede verstandhouding.

Cambodja negeert protest Thailand
3 maart – Cambodja heeft vandaag met militaire attachés uit twaalf landen een bezoek gebracht aan Hindu-tempel Preah Vihear en – ondanks Thaise protesten gisteren – aan het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel. Ze bekeken de schade die de gevechten tussen 4 en 7 februari hebben aangericht. De Suranaree Task Force protesteerde andermaal tegen deze provocatie, maar kwam niet in actie. ‘We could not do anything else but lodge a protest.  We are ordered not to fire, because doing that will only cause tension and allow Cambodia to make publicity out of it. This indicates that Cambodia has no fear at all, even though Thai soldiers have been deployed along the border’, aldus een legerbron.

Op 21 februari bracht Thailand met militaire attachés een bezoek aan de grens, maar het omstreden gebied werd daarbij gemeden.

Thailand en Cambodja versterken troepen aan de grens
3 maart – Om de bewering van Cambodja de kop in te drukken dat Thailand in het grensconflict met Cambodja clusterbommen heeft afgevuurd, heeft Thailand alle Howitzergeschut uit het grensgebied teruggetrokken. Een andere bewering van Cambodja, gedaan tijdens een vergadering met de VN Veiligheidsraad, klopt evenmin. De pagode Keo Sikha Kiri Savara is niet zwaar maar slechts licht beschadigd door Thaise beschietingen. Er is maar een paar keer op gevuurd. Dit schrijft Wassana Nanuam, verslaggeefster militaire zaken, in een analyse van de huidige situatie aan de grens in Bangkok Post.
Sinds 7 februari wordt er niet meer gevuurd – op een enkel geweerschot na -, maar de situatie kan elk moment ontploffen. Beide landen zijn druk doende versterkingen aan te voeren. Thailand versterkt haar positie met troepen, tanks en wapens in het district Kanthalarak (Si Sa Ket) en Cambodja stuurt ’s nachts – in strijd met de gentleman’s agreement tussen beide legerleidingen – troepen en tanks naar de pagode en Preah Vihear.

Cambodja versterkt positie aan grens
5 maart – Cambodja versterkt zijn positie bij de Hindu-tempel Preah Vihear en de Phu Makhua berg met de aanvoer van geschut en troepen. Eerder werden in Preah Vihear multi-barrel raketten gestationeerd.

Thailand hervatte gisteren de aanleg van een lateriet weg van de Pha Mor 1 Dang klif naar Sa Trao, een oud bassin op de noordas van Preah Vihear. Cambodja is bevreesd dat Thaise soldaten de weg gebruiken om de pagode Keo Sikha Kiri Svara te bereiken, die in het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer ligt. De aanleg is een reactie op de aanleg van twee wegen door Cambodja die gebruikt worden om versterkingen naar het omstreden gebied aan te voeren. De Suranee Task Force, die het grensgebied bewaakt, houdt volgende week een oefening als reactie op Cambodja’s versterkingen.
Thailand heeft Cambodja opgeroepen de achtste vergadering van het General Border Committee te organiseren, maar Cambodja heeft nog niet gereageerd. In deze commissie wordt gepraat over de militaire situatie aan de grens. De vorige GBC-vergadering werd in november in Pattaya gehouden.

Thailand en Cambodja hervatten wegwerkzaamheden aan grens
6 maart – Gevochten wordt er niet meer, maar het is allerminst rustig aan de grens. Thailand heeft het werk hervat aan een lateriet weg van de Pha Mor 1 Dang klif naar Sa Trao, een oud bassin op de noordas van Hindu-tempel Preah Vihear, waar de Thaise grenspolitie gestationeerd is geweest. Werk aan de weg was op 4 februari stilgelegd toen de grensgevechten uitbraken.

Het is de bedoeling dat de weg wordt doorgetrokken naar de ingang van Preah Vihear. De weg kan gebruikt worden om de pagode Keo Sikha Kiri Svara te bereiken, die in het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer ligt. De pagode wordt momenteel bezet door Cambodjaanse troepen. Eerder had Thailand een voetpad naar de pagode aangelegd, maar het pad is sind de bezetting onbruikbaar. Thailand trok op 1 oktober zijn soldaten terug uit de pagode, maar Cambodja deed dat niet – in strijd met de gemaakte afspraak.
Ook Cambodja hervatte gisteren wegwerkzaamheden. Eén weg leidt naar de first-level gopura (overwelfde ingang) van Preah Vihear. De andere weg gaat gebruikt worden om troepenversterkingen naar het Phu Makhua berggebied ten westen van de tempel te sturen.
Beide landen hebben geprotesteerd tegen de wegwerkzaamheden van de tegenpartij.
Donderdag bracht Cambodja met buitenlandse militaire attachés een bezoek aan het omstreden gebied. Het bezoek was in strijd met het Memorandum of Understanding van 2000, waarin is afgesproken dat beide landen alleen met toestemming van het andere land personen in het gebied mogen toelaten. Ook Thailand bracht eerder met militaire attachés een bezoek aan de grens, maar het omstreden gebied werd daarbij zorgvuldig vermeden.
De Suranee Task Force, die de grens bewaakt, houdt dinsdag een militaire oefening in het grensgebied als reactie op de versterkingen die Cambodja naar Preah Vihear en Phu Makhua heeft gestuurd.

Kort nieuws 8 maart, Kabelbaan Cambodjaanse soldaten leggen een kabelbaan aan naar de Tai Kwai bergtempel. Deze Hindu-tempel staat bij een klif in de Phanom Dong Rak bergketen in het district Phanom Dong Rak (Surin). Het desbetreffende gebied wordt door beide landen geclaimd. Constructie van de kabelbaan begon in 2009.

Cambodja akkoord met JBC-vergadering
9 maart – Cambodja gaat akkoord met een vergadering van de Joint Boundary Commission later deze maand. De vergadering stond oorspronkelijk gepland voor 27 februari, maar werd uitgesteld nadat Cambodja de internationale gemeenschap (lees: de VN) had gevraagd tussenbeide te komen in het grensconflict tussen beide landen.

In de commissie wordt gepraat over grenskwesties en deze keer ook over de stationering van Indonesische waarnemers aan beide zijden van de grens. Hiertoe is op 22 februari besloten tijdens een vergadering van ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen in Jakarta. Indonesië bekleedt momenteel het voorzitterschp van Asean.
Premier Abhisit heeft gezegd dat hij extra zijn best zal doen om Veera Somkwankid, coördinator van het Thai Patriots Network, vrij te krijgen. Veera is in Cambodja veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf. Zijn moeder deed onlangs een emotionele oproep aan de Cambodjaanse vorst om hem gratie verlenen vanwege zijn slechte gezondheid. Abhisit heeft met de moeder en Veera’s broer gesproken en hen beloofd Cambodja om toestemming te vragen voor medische behandeling van Veera buiten de gevangenis.

Leger houdt niet van pottenkijker Indonesië
10 maart – Behalve de Joint Boundary Commission (zie 9 maart: Cambodja akkoord met JBC-vergadering) vergadert deze maand ook het General Border Committee in Indonesië, maar het leger is niet tevreden met pottenkijker Indonesië, dat de vergadering als mediator bijwoont. Hiertoe is op 22 februari besloten tijdens een vergadering van ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen in Jakarta. Indonesië bekleedt momenteel het voorzitterschap van Asean.
Het GBC houdt zich bezig met militaire zaken en wordt voorgezeten door de twee ministers van Defensie. De vergadering in Indonesië is de achtste sinds de commissie werd ingesteld. Ze zou oorspronkelijk in Siem Raep in Cambodja worden gehouden. Aan de orde deze keer komt de stationering van Indonesische waarnemers aan beide zijden van de grens.

De vergadering wordt op 24 en 25 maart in Bogor in West Java gehouden; de JBC-vergadering staat gepland voor 27 en 28 maart.

PAD tegen tussenkomst Indonesië
10 maart – De oppositie van de People’s Alliance for Democracy’s (PAD, geelhemden) tegen tussenkomst van Indonesië in het grensconflict met Cambodja is verkeerd, zegt vice-minister-president Suthep Thaugsuban. Hij reageert op een verklaring van PAD-woordvoerder Panthep Puapongpan, die heeft gezegd dat de PAD een brief zal sturen naar de Indonesische ambassade met een protest tegen Indonesisch aanwezigheid bij de gesprekken tussen beide landen.
Thailand en Cambodja overleggen deze maand in twee verschillende commissies over de grensproblemen. Op 24 en 25 maart vergadert het het General Border Committee in Bogor in West Java; op 27 en 28 maart de Joint Boundary Commission. Indonesië zal beide vergaderingen bijwonen; niet als onderhandelaar, maar als waarnemer, zegt Suthep. Hiertoe is op 22 februari besloten tijdens een vergadering van ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen in Jakarta. Indonesië bekleedt momenteel het voorzitterschap van Asean. ‘Indonesian Foreign Minister Marty Natalegawa, as the current Asean chair, understands the Thai-Cambodian situation and always has positive feelings toward Thailand’, aldus Suthep.

TPN klimt in de pen
10 maart – Leiders van de People’s Assembly of Thailand en Thai Patriots Network hebben een verzoekschrift ingediend bij het Supreme Court met de vraag onafhankelijke onderzoekers te laten nagaan of premier Abhisit, vice-minister-president Suthep Thaugsuban, en minister Prawit Wongsuwon (Defensie) hun plicht verzaakt hebben Thais grondgebied te beschermen. Volgens hen is Cambodja in februari op meer dan 3000 rai Thais grondgebied binnengedrongen met slachtoffers onder Thaise dorpelingen en soldaten tot gevolg.

Wanneer het verzoek wordt toegekend, willen de indieners TPN-coördinator Veera Somkwamkid laten opdraven als getuige. Veera is in Cambodja veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf wegens illegale betreding van Cambodjaans grondgebied en spionage.
Een petitie gaat ook naar het International Court of Justice, het International Red Cross en de United Nations High Commissioner for Human Rights. Daarin wordt de Cambodjaanse premier Hun Sen beschuldigd van mensenrechtenschending wegens de gevangenzetting van Veera en diens secretaresse. Volgens het TPN werden ze op Thais grondgebied aangehouden.
Op 11 maart gaat een brief naar de Thaise ambassade in Phnom Penh, de ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie en de permanente secretaris voor buitenlandse zaken met de vraag waarom ze Cambodjaanse troepen hebben toegestaan Thais grondgebied binnen te dringen. Wanneer de brief niet wordt beantwoord, wordt een klacht ingediend bij de Administrative Court.

Kort nieuws 12 maart Preah Vihear Cambodjaanse en Thaise functionarissen hebben op 25 mei in Parijs een gesprek met Unesco-vertegenwoordigers over de problemen met Hindu-tempel Preah Vihear plus het omliggende gebied. De afspraak is gemaakt tijdens het bezoek van de speciale afgezant van Unesco voor Preah Vihear vorige maand aan Bangkok en Phnom Penh. Thailand heeft Unesco gevraagd de werelderfgoedstatus van de tempel aan te houden zolang het grensconflict niet is opgelost.

Geelhemden gaan door met protest
12 maart – De People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) gaat door met haar protest bij de Makkhawan Rangsan brug, alhoewel premier Abhisit heeft aangekondigd dat het House of Representatives begin mei wordt ontbonden. ‘The yellow-shirts will not disperse because Prime Minister Abhisit Vejjajiva’s announcement on early house dissolution and election had nothing to do with the PAD’s demand for the protection of the country’s sovereignty’, zegt PAD-woordvoerder Panthep Puapongpan.

De parlementsleden en senatoren kunnen binnenkort een brief verwachten van de PAD, waarin zij waarschuwt de notulen van de drie vergaderingen van de Thailand-Cambodia Joint Boundary Commission (JBC) niet goed te keuren. Op 22 maart vergadert het parlement daarover. Parlementaire goedkeuring is volgens de grondwet vereist.
‘The letter will warn MPs and senators that if they give approval, Thailand will definitely lose its territory. If they are approved, PAD will take legal action against all MPs and senators who voted in support for violating the Articles 119 and 120 of the Criminal Code’, aldus Panthep.

Kasit: Ik zaai geen tweedracht
14 maart – Minister Kasit Piromya van Buitenlandse Zaken houdt vol dat hij geen tweedracht zaait in de omgang met Thailands buurlanden. ‘There is no evidence that I or the government have created problems’, zegt hij aan de vooravond van het censure debate, waarin oppositiepartij Puea Thai hem zal aanvallen over zijn Cambodja-beleid. ‘There has only been accusations from inside and outside parliament without acknowledging the positive things we have done over the past two years.’

Kasit zegt zich alleen van drie beschuldigingen bewust te zijn. Zo noemde hij premier Hun Sen van Cambodja in oktober 2008 een ‘tramp’ tijdens een rally van de PAD. Die opmerking maakte hij op een moment dat de Cambodjaanse premier eiste dat Thailand zijn troepen bij Preah Vihear zou terugtrekken. Ook het woord ‘gangster’ heeft hij gebruikt, erkende hij, maar hij zei daarbij tegelijk dat Hun Sen het hart van een leeuw heeft. Voor dat woord ‘gangster’ heeft hij zijn excuses gemaakt. De derde bewering luidt dat hij iemand in Rusland geslagen zou hebben. ‘If I had done that, I could not have become ambassador.’
Kasit denkt dat hij regelmatig onder vuur ligt van de oppositie omdat zijn persoonlijkheid irritatie wekt. ‘My face might look aggressive but I have never lied to the media or tried to please anybody just to get a vote.’ Verder erkent hij soms ‘a slip of the tongue’ te maken. ‘I am an ordinary person prone to making occasional mistakes just like any other.’

Bier en volleybal als vredestichters
17 maart – Een volleybalwedstrijd zaterdag bij de Ta Thao Pass bij Preah Vihear tussen twee gemengd Thais-Cambodjaanse teams en een drinkgelag tot diep in de nacht heeft weer eens duidelijk gemaakt dat de grenstroepen goed met elkaar overweg kunnen. De vriendschappelijk match was een initiatief van kolonel Wutti Saengchak, vice-commandant van de Suranaree Task Force. Het was de eerste keer sinds de grensgevechten uitbraken, dat troepen van beide zijden van de grens elkaar onmoetten.

De bezoekende Cambodjanen vertelden dat ze de opdracht hadden gekregen niet meer dan twee blikjes bier te drinken, maar gezien de tijdstippen – de volleybalwedstrijd begon om 9 uur ’s ochtends, het drinken ging door tot 2 uur ’s nachts – lijkt die dienstorder niet te zijn opgevolgd. De Thaise gastheren hadden er dan ook voor gezorgd dat bier in ruime mate voorhanden was.
De Thaise soldaten lieten zich van hun beste kant zien door zich tegoed te doen aan het door de Cambodjanen meegebrachte vlees van twee speciaal voor de gelegenheid geslachte koeien. Onder normale omstandigheden zouden ze geen voedsel of water van Cambodjanen accepteren uit angst voor ‘black magic’.
De drank deed veel Cambodjaanse soldaten opbiechten dat ze liever niet met Thaise soldaten vochten, maar ze hadden geen keus omdat ze de bevelen moesten opvolgen van minister-president Hun Sen, de vader van majoor-generaal Hun Manet.
Tijdens het informele samenzijn werd ook een aantal concrete afspraken gemaakt over het voorkomen van nieuwe schermutselingen, werkzaamheden in het omstreden gebied (dit betekent dat Thailand moet stoppen met de aanleg van een weg naar de pagode Keo Sikha Kiri Savara), het gebruik van een hotline bij problemen en het bevorderen van vriendschappelijke betrekkingen tussen de grenstroepen – dat alles als aanloop naar een vergadering van het General Border Committee op 24 en 25 maart in Bogor met Indonesië als waarnemer.

Kort nieuws 19 maart Wegconstructie Thaise soldaten zijn gestopt met de aanleg van twee wegen in de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij Preah Vihear, nadat Cambodjaanse soldaten hadden gedreigd hen te beschieten. Een van de wegen loopt van Pha Mor I Dang klif naar het oude Sa Trao waterreservoir en de trap bij de tempel, en de andere weg sluit aan op de weg, die door Cambodjaanse soldaten is aangelegd naar de pagode Keo Sikha Kiri Savara. De werkzaamheden werden gestopt toen de Thaise soldaten bezig waren met de bouw van een betonnen brug over de Huai Tanee.

Cambodja wil 15 checkpoints
21 maart – Het Cambodjaanse leger heeft voorgesteld 15 gezamenlijke controleposten in te richten in het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. Het idee is gedeponeerd bij Indonesië, momenteel voorzitter van Asean, en het Thaise ministerie van Buitenlandse Zaken. De checkpoints zouden ook bemand moeten worden door Indonesische waarnemers.

De meeste posten zijn gepland in gebieden waar Thaise troepen zijn gelegerd. Bij de pagode Keo Sikha Kiri Savara, die door Cambodja wordt geclaimd, is geen post voorzien. Een legerbron zegt dat het voorstel in het voordeel van Cambodja is. De details zullen worden besproken tijdens een vergadering van het General Border Committee op 7 en 8 april in Bogor.
Inmiddels is het leger gestopt met de aanleg van een 2 kilometer lange weg van de Pha Mor 1 Dang klif naar het oude waterrreservoir Sa Trao en de trap van Preah Vihear. Circa 70 procent van de weg is klaar. Op 4 februari, toen de grensgevechten uitbraken, werd de aanleg stilgelegd en op 4 maart weer hervat. Cambodjaanse soldaten dreigden vorige week het vuur te openen als de Thaise soldaten zouden doorgaan met de aanleg.
(Vergelijk 19 maart: Kort nieuws, Wegconstructie. Hierin is sprake van de aanleg van twee wegen.)

Parlement stelt debat over JBC-notulen uit
26 maart – Na uitstel van de ochtend- naar de middagvergadering, omdat het quorum ontbrak, en een debat van vijf uur heeft het parlement besloten dinsdag door te praten over goedkeuring van de notulen van de drie vergaderingen van de Joint Bounday Commission (JBC). Senator Rosana Tositrakul stelde zelfs voor de kwestie door te schuiven naar de volgende regering. Ze is bang dat goedkeuring leidt tot grondverlies aan Cambodja. Ook de People’s Alliance for Democracy, die bij het Government House demonstreert en afzag van een demonstratie bij het parlementsgebouw, huldigt dat standpunt.

Premier Abhisit ontkende andermaal dat goedkeuring van de notulen tot grondverlies leidt. Hij wees erop dat de internationale gemeenschap (lees: de Veiligheidsraad van de VN en Asean) heeft erkend dat de grenskwestie bilateraal moet worden opgelost. ‘If we did not do anything and allowed Cambodia to claim that Thailand has not sincerely tried to hold talks through bilateral mechanisms, could you guarantee that in the future international organisations would not intervene in disputes between Thailand and Cambodia?’, aldus Abhisit.
De drie vergaderingen van de JBC vonden in november 2008 in Siem Reap, februari 2009 in Bangkok en april 2009 in Phnom Penh plaats. De notulen, die moeten worden goedgekeurd door het parlement, zijn sinds november 2008 driemaal naar het parlement zijn gestuurd, maar nooit behandeld. De vertraging is deels het gevolg van de protesten van het People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden), die de kwestie heeft gepolitiseerd. Op 2 november besloten parlement en Senaat in een gemeenschappelijke zitting, terwijl de People’s Alliance for Democracy buiten het parlementsgebouw demonstreerde, de verslagen in een commissie te bestuderen.
De gezamenlijke parlements- en senaatcommissie die de drie verslagen van de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission (JBC) heeft bestudeerd, is in de verslagen geen formulering tegengekomen die erop zou kunnen wijzen dat Thailand de omstreden Dangrek kaart erkent. De gemaakte afspraken betreffen het opmeten van het omstreden grensgebied en het maken van luchtfoto’s.
Op 27 en 28 maart staat een vergadering van de JBC gepland in Indonesië met dat land als waarnemer. Hiertoe is op 22 februari besloten tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen in Jakarta. Vice-minister-president Suthep Thaugsuban vreest dat Cambodja vergaderen zinloos vindt, zolang het parlement de voorgaande notulen niet heeft goedgekeurd.

Waarnemers draaien met hun duimen
26 maart – De Association of Southeast Asian Nations (Asean) wacht nog steeds op goedkeuring door Bangkok en Phnom Penh voor de stationering van Indonesische waarnemers aan beide zijden van de grens. Vorige maand gingen beide landen daarmee akkoord tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken in Jakarta. De waarnemers hebben nog geen instructies ontvangen en ze weten ook niet waar en voor hoe lang ze gestationeerd worden.

Het Thaise leger liet eerder deze week weten dat het geen behoefte heeft aan buitenlanders in het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer. Vice-minister-president Suthep Thaugsuban zegt dat Thailand zijn souvereiniteit moet beschermen, maar nu al bezwaar maken voordat de Joint Boundary Commission daarover heeft vergaderd, vindt hij prematuur.
(Zie ook 10 maart: Leger houdt niet van pottenkijker Indonesië; 21 maart: Cambodja wil 15 checkpoints)

Behandeling JBC-notulen weer uitgesteld
29 maart – Opnieuw is behandeling van de notulen van de drie vergaderingen van de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission (JBC) uitgesteld – ditmaal vanwege het ontbreken van het quorum in de gemeenschapppelijke vergadering van Senaat en House of Representatives op dinsdag. Alhoewel parlementariërs van oppositiepartij Puea Thai wel aanwezig waren, hadden ze zich niet gemeld, naar verluidt om de regering gezichtsverlies te laten lijden. Andere parlementariërs zouden afwezig zijn geweest om zich in hun kiesdistrict voor te bereiden op de verkiezingen.

Voordat de Kamervoorzitter besloot de vergadering te schorsen vond een discussie plaats over de vraag of de notulen wel behandeld moesten worden omdat het Constitutionele Hof zich nog moet uitspreken over een petitie van een tachtigtal parlementsleden onder leiding van Democraat Sirichoke Sopha. Zij willen dat het Hof vaststelt of de notulen moeten worden beschouwd als een internationale overeenkomst, die volgens de grondwet parlementaire goedkeuring behoeft. Volgens hen is dat inderdaad het geval omdat de notulen door functionarissen van beide landen zijn ondertekend.
Andere parlementsleden pleitten ervoor alleen te praten over de conclusies van een gezamenlijke Senaats-Huiscommissie die de notulen heeft bestudeerd. Ook premier Abhisit was hiervan een voorstander om Cambodja zo te laten zien dat Thailand de problemen bilateraal wil oplossen.
Het ontbreken van het quorum is niet zo verwonderlijk. Veel parlementsleden branden hun vingers liever niet aan de netelige kwestie omdat er verkiezingen aankomen en de People’s Alliance for Democracy (geelhemden) beweert dat goedkeuring van de notulen tot grondverlies aan Cambodja leidt.
De behandeling van de notulen is nu geagendeerd voor 25 april.
Update 30 maart: Het Constitutionele Hof heeft vandaag de petitie afgewezen en doet geen uitspraak over de vraag of de notulen door het parlement behandeld dienen te worden. De beslissing van het Hof is een teleurstelling voor het ministerie van Buitenlandse Zaken dat aandringt op snelle goedkeuring van de notulen om Cambodja te laten zien dat Thailand de zaak niet op de lange baan schuift. Wanneer goedkeuring uitblijft, vreest het ministerie dat Cambodja opnieuw zal proberen de grenskwestie multilateraal op te lossen, iets waarvan Thailand een tegenstander is.
(Zie 25 februari: Commissie: JBC erkent Dangrek kaart niet; 26 maart: Parlement stelt debat over JBC-notulen uit)

Minister Prawit bedenkt zich
29 maart – Minister Prawit Wongsuwon (Defensie) gaat volgende maand toch naar Bogor in Indonesië voor een vergadering van het General Border Committee. Eerder zag hij af van deelname omdat hij bezwaar maakte tegen de inmenging van een derde land (lees: Indonesië) in een kwestie die volgens hem bilateraal kan worden opgelost. Prawit maakt de draai onder de voorwaarde dat Indonesië zich niet met de gesprekken bemoeit.

In het GBC overleggen Thailand en Cambodja over militaire grenskwesties. Tot de vergaderlokatie op neutraal terrein is op 22 februari besloten tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Aseanlanden in Jakarta naar aanleiding van de grensgevechten tussen beide landen begin februari.
Belangrijkste discussiepunt op 7 en 8 april is de stationering van Indonesische waarnemers aan beide zijden van de grens.

Prawit heeft zich niet bedacht
3 april – Minister Prawit Wongsuwon (Defensie) gaat niet naar Bogor voor een vergadering van het General Border Committee. Dit heeft hij vrijdag verklaard. Volgens een eerder bericht (zie 29 maart) zou hij zich bedacht hebben. Maar Prawit blijft van mening dat de vergadering in Thailand of Cambodja moet worden gehouden. Hij vreest dat de resultaten van de vergadering parlementaire goedkeuring behoeven wanneer er in een derde land wordt vergaderd, omdat er dan sprake zou zijn van een internationale overeenkomst. ‘Therefore, the meeting must be bilateral, between soldiers of the two countries’, aldus Prawit.

De Cambodjaanse minister van Defensie zei woensdag in een interview met Bangkok Post dat Prawit akkoord was met de vergadering in Bogor, maar volgens een woordvoerder van Defensie is er sprake van een misverstand aan de kant van Prawits Cambodjaanse counterpart.
Wanneer Thailand en Cambodja het niet eens kunnen worden, zal de vergadering die gepland staat voor 7 en 8 april opnieuw worden uitgesteld. In het GBC overleggen Thailand en Cambodja over militaire grenskwesties onder voorzitterschap van de beide ministers van Defensie.
Tot de vergaderlokatie op neutraal terrein is op 22 februari besloten tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Aseanlanden in Jakarta naar aanleiding van de grensgevechten tussen beide landen begin februari. Belangrijkste discussiepunt zou de stationering zijn van Indonesische waarnemers aan beide zijden van de grens.

Tea Banh gaat wel naar Bogor
3 april – De Cambodjaanse minister van Defensie Tea Banh, tevens vice-minister-president, zal de vergadering van het General Border Committee op 7 en 8 april in Bogor bijwonen zelfs als Thailand verstek laat gaan. Banh wijst erop dat de Veiligheidsraad van de VN en Asean akkoord zijn met een bemiddelende rol voor Indonesië. ‘Therefore there will be no GBC meeting either in Cambodia or Thailand. It must be held in Indonesia only.’

(Zie 3 april: Prawit heeft zich niet bedacht)

Cambodja is erbij
5 april – Ondanks het feit dat de notulen van de afgelopen drie vergaderingen van de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission nog steeds niet zijn goedgekeurd door het Thaise parlement, zal Cambodja de vergadering van de JBC op 7 en 8 april in Indonesië bijwonen. Eerder liet de Cambodjaanse premier Hun Sen Cambodja’s aanwezigheid afhangen van die goedkeuring.

Volgens Chavanond Intarakomalyasut, secretaris van de minister van Buitenlandse Zaken, wordt de vergadering niet bijgewoond door Indonesische waarnemers, alhoewel tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van Asean-landen op 22 februari in Jakarta een bemiddelende rol is toebedeeld aan Indonesië, dat nu voorzitter is van Asean. Zoals bekend is Thailand een tegenstander van al te veel bemoeienis van Indonesië.
Tijdens de vergadering wordt gepraat over het openen van nieuwe grensovergangen, de selectie van een bedrijf dat luchtfoto’s gaat maken van de omstreden grenslijn en de installatie van teams die de grenspaaltjes 1 tot 23 gaan zoeken.
Op 7 en 8 april staat ook in Bogor een vergadering gepland van het General Border Committee, maar de Thaise minister van Defensie en opperbevelhebber generaal Prayuth Chan-ocha hebben laten weten niet te komen, omdat ze bezwaar maken tegen de vergaderlokatie en de eventuele aanwezigheid van Indonesische waarnemers. De Cambodjaanse minister van Defensie komt wel. In deze commissie wordt gepraat over militaire grenskwesties.

CMC: Thailand gebruikte clusterbommen
8 april – Thailand heeft tijdens de grensgevechten met Cambodja twee personen gedood met clusterbommen. Dit zegt de in Londen gevestigde Cluster Munition Coalition. Volgens de CMC zou de Thaise ambassadeur bij de VN in Geneve dit ook hebben toegegeven; er zou sprake zijn geweest van ‘selfdefense, based on the principles of necessity, proportionality and in compliance with the military code of conduct’.

In een telefonisch interview met Bangkok Post zegt de ambassadeur dat de beschuldiging op een misverstand berust. ‘The Thai army used Dual-Purpose Improved Conventional Munitions which it didn’t classify as cluster munition. For other groups, however, DPICM are indeed regarded as cluster munitions.’ Ook minister Prawit Wongsuwon (Defensie) ontkent dat Thailand clusterbommen heeft gebruikt.  
Volgens de Convention on Cluster Munitions is het gebruik van clusterbommen verboden, maar Thailand behoort niet tot de 107 landen, die de overeenkomst hebben ondertekend. Het ministerie van Buitenlandse Zaken probeert het leger te bewegen de conventie te ondertekenen, zodat Thailand hulp kan krijgen bij het vernietigen van de bommen.

JBC maakt vorderingen
8 april – De Thai-Cambodian Joint Boundary Commission heeft tijdens haar vergadering in Bogor besloten voorbereidingen te treffen voor het zoeken naar de grenspaaltjes 1 tot 23 in de provincies Surin en Si Saket; een bedrijf te selecteren dat luchtfoto’s gaat maken van de omstreden grenslijn en een studie te verrichten naar de opening van een nieuwe grenspost in Sa Kaeo. De gemaakte afspraken worden pas omgezet in daden nadat het Thaise parlement de notulen van de drie voorafgaande JBC-vergaderingen heeft goedgekeurd.

Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) zegt dat zijn ministerie zich gaat bezighouden met de stationering van Indonesische waarnemers aan de grens. Kasit heeft met Phnom Penh en Indonesië afgesproken dat ze naar het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear mogen gaan. Maar ze mogen het gebied zelf niet in. Zoals bekend is het leger een tegenstander van hun stationering in het gebied.
Stationering van 15 Indonesische waarnemers aan beiden zijden van de grens is afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van Asean-landen op 22 februari in Jakarta naar aanleiding van de grensgevechten tussen beide landen begin februari. Indonesië bekleedt thans het voorzitterschap van Asean.
Goedkeuring van de JBC-notulen door het parlement is volgens de grondwet vereist. Het parlement heeft nog steeds geen beslissing genomen (lees: durven nemen onder druk van de geelhemden). Eind april buigt het parlement zich er weer over.
(Zie 25 februari: Commissie: JBC erkent Dangrek kaart niet; 26 maart: Parlement stelt debat over JBC-notulen uit; 29 maart: Behandeling JBC-notulen weer uitgesteld)

Thailands ontkenning over gebruik clusterbommen ongeloofwaardig
9 april – Thailand vertroebelt de zaak door te beweren dat de afgevuurde Dual-Purpose Improved Conventional Munition (DPICM) geen clusterbom is. Dit zegt Laura Cheeseman, directeur van de Cluster Munition Coalition, in reactie op de Thaise ontkenning. ‘The DPICM is the classic example of a cluster munition, which is essentially a large canister that opens up after deployment to disperse many submunitions over a wide area.’

Volgens een verklaring van het ministerie van Buitenlandse Zaken gebruikte Thailand tijdens de grensgevechten met Cambodja begin februari de verboden munitie in reactie op een aanval van Cambodja met BM-21 raketlanceersystemen, die willekeurig doelen trof. ‘Such attacks had impacted Thai civilians. It was therefore necessary for Thai troops to act in self-defence against such military targets’, aldus het ministerie.
Een bron bij het leger zegt dat het gebruikte wapen wellicht de ‘Ceasar self-propelled howitzer, whose artillery burst into bomblets’ zou kunnen zijn.
(Zie 8 april: CMC: Thailand gebruikte clusterbommen)

Cambodja ‘teleurgesteld’ over Thaise houding
10 april – De Cambodjaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hor Namhong, is teleurgesteld dat Thailand weigert Indonesische waarnemers toe te laten tot het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. ‘Every time there’s an armed clash, they always accuse Cambodia of starting the fighting. If this is the case, why don’t they accept Indonesia as a mediator?’

Volgens minister Kasit (Buitenlandse Zaken) gaat Cambodja niettemin akkoord met Thailands standpunt dat de waarnemers geen toegang tot het gebied hebben. Hij heeft gisteravond met Marty Natalegawa, Indonesisch minister van Buitenlandse Zaken, gesproken over de details van de stationering. De terms of reference gaan binnenkort naar het kabinet voor goedkeuring.
Stationering van 15 Indonesische waarnemers aan beiden zijden van de grens is afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van Asean-landen op 22 februari in Jakarta naar aanleiding van de grensgevechten tussen beide landen begin februari. Indonesië bekleedt thans het voorzitterschap van Asean.

Leger blijft gebruik clusterbommen ontkennen
10 april – Het leger houdt vol tijdens de grensgevechten met Cambodja begin februari geen clusterbommen te hebben afgevuurd. Maar de bommen die wel zijn afgevuurd in antwoord op Cambodjaanse BM-21 multiple rockets vertonen er sterke gelijkenis mee. Het verschil zou erin bestaan dat de kleine bommen die een DPICM verspreidt, niet altijd ontploffen en later burgerslachtoffers kunnen maken, terwijl de door het Thaise leger gebruikte bommen bij contact met de grond onmiddellijk ontploffen.

De in Londen gevestigde Cluster Munition Coalition vindt dat Thailand de zaak vertroebelt door te beweren dat de afgevuurde Dual-Purpose Improved Conventional Munition (DPICM) geen clusterbom is. Dit zegt Laura Cheeseman, directeur van de Cluster Munition Coalition. ‘The DPICM is the classic example of a cluster munition, which is essentially a large canister that opens up after deployment to disperse many submunitions over a wide area.’
(Zie 8 april: CMC: Thailand gebruikte clusterbommen; 9 april: Thailands ontkenning over gebruik clusterbommen ongeloofwaardig)

Abhisit: Thailand spreekt niet met dubbele tong
11 april – Er is geen verschil van mening tussen het ministerie van Buitenlandse Zaken en het leger over Thailands weigering Indonesische waarnemers toe te laten in het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. Dit zei premier Abhisit gisteren in reactie op uitlatingen van de Cambodjaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hor Namhong. Die was niet alleen teleurgesteld over Thailands weigerachtige houding, maar hij irriteerde zich ook aan de volgens hem tegenstrijdige uitlatingen van regering en Buitenlandse Zaken aan de ene kant en het leger aan de andere kant. ‘We don’t know who we can trust, who to deal with. We don’t know who really has the right to negotiate’, aldus Namhong.

Stationering van 15 Indonesische waarnemers aan beiden zijden van de grens is afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van Asean-landen op 22 februari in Jakarta naar aanleiding van de grensgevechten tussen beide landen begin februari. Indonesië bekleedt thans het voorzitterschap van Asean.

Minister wil WHC-delegatie niet leiden
20 april – Minister Suwit Khunkitti (National Resources and Environment) wil niet de delegatie leiden die in juni in Parijs de jaarlijkse vergadering van het World Heritage Committee bijwoont. Tijdens deze vergadering komt opnieuw het managementplan van Cambodja voor de Hindu-tempel Preah Vihear ter sprake.

Volgens Suwit zou het ministerie van Buitenlandse Zaken erop aandringen akkoord te gaan met het plan, waardoor volgens Suwit Thailands claim op de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij de tempel in gevaar komt. Maar het ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent dat daarvan sprake is. Een woordvoerder zegt dat Thailand pas akkoord kan gaan met het managementplan, wanneer beide landen het eens zijn over de grens.
Volgens een anonieme bron zou Suwit zijn tijd liever besteden aan de verkiezingscampagne. Hij zou bang zijn dat zijn bemoeienis met het managementplan zijn populariteit geen goed zou doen. Premier Abhisit heeft laten weten dat hij Suwit zal proberen over te halen de delegatie in Parijs te leiden. Vice-minister-president Suthep Thaugsuban zegt dat Suwit zich niet kan terugtrekken. ‘As long as mr Suwit is still a cabinet minister, he must continue with his duties.’

Parlement trekt JBC-notulen terug
20 april – Op voorstel van minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) heeft het parlement de behandeling van de notulen van de drie vergaderingen in 2009 en 2010 van de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission van de agenda afgevoerd. Als motivatie voerde Kasit aan dat het Constitutionele Hof, onlangs gevraagd om een oordeel over de status van de notulen, daarover geen uitspraak heeft gedaan omdat de grensbesprekingen met Cambodja niet zijn afgerond.

Goedkeuring van de notulen door het parlement is vereist omdat ze beschouwd kunnen worden als een internationale overeenkomst. De grondwet vereist in zo’n geval parlementaire goedkeuring. De People’s Alliance for Democracy (geelhemden) is van mening dat goedkeuring leidt tot grondverlies aan Cambodja. Cambodja heeft gedreigd de JBC-vergaderingen te boycotten als de notulen niet worden goedgekeurd, maar heeft niettemin de recente JBC-vergadering in Bogor bijgewoond.
Een commissie van senatoren en parlementsleden heeft zich eerder over de notulen gebogen. De commissie kwam tot het oordeel dat Thaise en Cambodjaanse leiders dienen te overleggen over grenskwesties omdat het Memorandum of Understanding van 2000 niet functioneert. De commissie stelde verder dat burgers en soldaten het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear dienen te verlaten om daarmee de weg vrij te maken de grens te trekken. Voorts gaf de commissie de Thaise vertegenwoordigers in de JBC de opdracht zich teweer te stellen tegen de herhaalde beschuldigingen van Cambodja dat Thailand zich illegaal Cambodjaans grondgebied heeft toegeëigend.

Minister leidt WHC-delegatie toch
21 april – Minister Suwit Khunkitti (National Resources and Environment) zal toch de delegatie leiden die in juni in Parijs de jaarlijkse vergadering van het World Heritage Committee bijwoont. Eerder liet hij weten dit niet te willen doen, vanwege een conflict met het ministerie van Buitenlandse Zaken, maar na een gesprek met premier Abhisit en twee ministers is hij van gedachten veranderd. Aan twee voorwaarden van hem is voldaan: hij zal een ad-hoc commissie leiden die tot taak heeft het grensconflict met Cambodja op te lossen en Thailand gaat pas akkoord met het managementplan van Cambodja voor Hindu-tempel Preah Vihear nadat overeenstemming is bereikt over de grens. Tijdens de vergadering in Parijs komt dit plan andermaal ter sprake. Vorig jaar blokkeerde Thailand goedkeuring van het plan.

Weer grensgevechten
23 april – Een kleine drie maanden was het rustig aan de grens met Cambodja, maar gisteren vond weer een vuurgevecht plaats bij de tempels Ta Kwai en Ta Muen in de provincie Surin. Daarbij kwamen vier Thaise soldaten om het leven en raakten dertien personen gewond; 9000 dorpelingen werden geëvacueerd.

Volgens het leger was het treffen opzettelijk bedoeld om de druk op Thailand op te voeren Indonesische waarnemers aan de grens toe te laten. Thailand heeft nog steeds de terms of reference voor de stationering niet goedgekeurd. Bij het leger en het ministerie van Defensie bestaan grote bezwaren tegen de stationering in het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear.
Stationering van 15 Indonesische waarnemers aan beiden zijden van de grens is afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van Asean-landen op 22 februari in Jakarta naar aanleiding van de grensgevechten tussen beide landen begin februari. Indonesië bekleedt thans het voorzitterschap van Asean.
De regering tilt niet zo zwaar aan het incident van gisteren. Premier Abhisit schreef de oorzaak toe aan het feit dat troepen van beide landen in dat gebied dicht op elkaars lip zitten. ‘Whenever you have troops stationed near one another, there is always a likelihood of a clash breaking out.’
Het gevecht ontstond toen Thaise troepen het gebied introkken en op Cambodjaanse soldaten stuitten die bij de tempel Ta Kwai een bunker construeerden. Volgens opperbevelhebber Prayuth Chan-ocha werd eerst geprobeerd de Cambodjanen te bewegen zich terug te trekken, maar volgens Prayuth weigerden ze dat en openden het vuur. Cambodja zegt echter dat de Thaise soldaten als eerste vuurden. Het vuurgevecht duurde vijf uur.

Vuurgevechten gaan door
24 april – Ook zaterdag zijn de gevechten bij de tempels Ta Muean en Ta Kwai in de provincie Surin tussen Thaise en Cambodjaanse groepen doorgegaan. Tot nu toe zijn 10 soldaten gesneuveld en 24 personen gewond geraakt.

Phnom Penh heeft Thailand ervan beschuldigd chemische wapens en clustermunitie te hebben gebruikt. Ook beschuldigt Cambodja Thailand ervan een verkenningsvliegtuig te hebben ingezet dat het Cambodjaanse luchtruim heeft geschonden.
Thailands minister van Buitenlandse Zaken Kasit Piromya ontkent alle beschuldigingen. Hij roept Cambodja op om naar de onderhandelingstafel te komen. Volgens Kasit is Thailand nu bereid de terms of reference te ondertekenen voor de stationering van Indonesische waarnemers aan beide zijden van de grens, zoals afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Asean-landen. Ze worden niet in het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear gestationeerd maar daarbuiten, zodra beide landen hun troepen hebben teruggetrokken uit zowel het omstreden gebied als bij de pagode Keo Sikha Kiri Savara, die door Cambodja wordt geclaimd.
Sinds de gevechten vrijdag zijn uitgebroken zijn 30.000 bewoners uit het district Phanom Dong Rak (Surin) geëvacueerd. Aan Cambodjaanse zijde zijn eveneens duizenden bewoners geëvacueerd. De grenshandel is opgeschort.

Spanning loopt op aan grens Thailand-Cambodja
25 april – De spanning aan de grens met Cambodja neemt toe nu voor de derde achtereenvolgende dag is gevochten bij de tempels Ta Muen Thom en Ta Kwa in de provincie Surin en beide landen versterkingen aanvoeren. Tot nu toe zijn vier Thaise soldaten gesneuveld en 27 gewond, zes Cambodjaanse soldaten zijn gesneuveld en 27.000 Thaise dorpelingen zijn geëvacueerd. Volgens een legerbron, die zich baseert op Cambodjaanse radioberichten, zouden er in  Cambodja meer slachtoffers zijn gevallen en zijn wapens zwaar beschadigd.

Asean en de VN hebben hun bezorgdheid geuit over de recente grensgevechten. De Indonesische minister van Buitenlandse Zaken Marty Natalegawa, thans voorzitter van Asean, vertrekt vandaag naar Bangkok en Phnom Penh om de situatie te bespreken. Minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) heeft een dezer dagen een gesprek met zijn Cambodjaanse collega Hor Namhong.
Het leger beschuldigt Cambodja ervan beide tempels in bezit te willen nemen, analoog aan de huidige bezetting door Cambodja van het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. Phnom Penh zou soldaten en tanks hebben verplaatst van Preah Vihear naar het gebied waar nu wordt gevochten.
Thaise militaire officieren zeggen dat Cambodjaanse soldaten bezig waren een bunker te bouwen bij Ta Muen. Toen de officieren vrijdag dichterbij kwamen om hen te waarschuwen, openden de Cambodjanen het vuur. ‘ If we had not warned them before the confrontation, Cambodia would have seized the area as they did in the areas near Preah Vihear temple. So letting problems occur today is better than seeing it turn chronic in the future’, aldus kolonel Sansern Kaewkamnerd. Volgens hem bestaat de Cambodjaanse benadering om grensconflicten te beslechten eruit door dorpelingen, met name vrouwen en kinderen, naar een omstreden gebied te verhuizen.

Relatie met Cambodja in gevaar
26 april – Omdat Cambodja geen aanstalten maakt aan de onderhandelingstafel plaats te nemen en doorgaat met vijandelijkheden, dreigt Thailand alle banden met Cambodja te herzien. Dit zei minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) op de vierde dag van de grensgevechten. Daarbij vielen geen gewonden.

Terwijl de regering voor een hardere lijn kiest, heeft het leger zijn bezwaren tegen een vergadering van het General Border Committee in een derde land laten vallen. Toegang van Indonesische waarnemers in het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear is echter alleen acceptabel als Cambodja zich uit het gebied terugtrekt, zegt opperbevelhebber Prayuth Chan-ocha.

Asean gefrustreerd
26 april – Asean-voorzitter Marty Natalegawa heeft zijn gepland bezoek aan Bangkok en Phnom Penh tot nader orde uitgesteld. Naar de reden wordt gegist. Mogelijk is hij gefrustreerd dat er weer gevechten zijn uitgebroken.

Natalegawa zou met beide landen de terms of reference bespreken van de stationering van 12 Indonesische waarnemers aan beide zijden van de grens, zoals afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van Asean-landen op 22 februari in Jakarta naar aanleiding van de grensgevechten tussen beide landen begin februari.
Cambodja gaat akkoord met de TOR, Thailand zegt dat er een ‘technisch’ probleem is ten aanzien van de immuniteit van de waarnemers. Volgens de TOR komen er aan Cambodjaanse zijde drie observatiepunten, inclusief één in de omstreden 4,6 vierkante kilometer waar Thailand zich tegen verzet, en in Thailand vier punten in de provincie Si Sa Ket, waar van 4 tot 7 februari is gevochten.
De gevechten van de afgelopen dagen vonden plaats in een gebied dat niet wordt gedekt door de TOR.

Hun Sen pleit voor staakt-het-vuren
28 april – De Cambodjaanse premier Hun Sen heeft gisteren op de zesde dag van de vijandelijkheden gevraagd om een staakt-het-vuren en gezegd dat hij bereid is tot gesprekken met zijn Thaise collega, wat premier Abhisit deed verzuchten: ‘Waarom stoppen ze dan niet met vuren?’

De grensgevechten hebben tot nu toe aan vijf Thaise soldaten en één burger het leven gekost en 94 personen zijn gewond geraakt; 29.677 personen zijn geëvacueerd naar 22 opvangkampen. Aan Cambodjaanse zijde zijn 8 soldaten gesneuveld.
De kamercommissie van Buitenlandse Zaken heeft de regering gevraagd het conflict niet te laten escaleren tot een oorlog. Ze roept Bangkok en Phnom Penh op naar de onderhandelingstafel terug te keren. Volgens commissievoorzitter Tophong Chaiyasan gebruikt Phnom Penh elk middel om vredesgesprekken naar een multilateraal niveau te tillen, met name de VN Veiligheidsraad. Dit zou in het voordeel van Cambodja zijn, omdat Frankrijk, dat een goede relatie met Cambodja heeft, volgende maand het voorzitterschap van de Veiligheidsraad overneemt. Tophong suggereert steun bij China te zoeken.

Wapenstilstand na week van gevechten
29 april – Na een nacht en ochtend van zware beschietingen bij de Ta Muen Thom tempel in de provincie Surin gisteren zijn Thailand en Cambodja een staakt-het-vuren overeengekomen. Daarmee kwam een eind aan een week van grensgevechten waarbij 15 personen om het leven kwamen en 48.200 dorpelingen werden geëvacueerd. Ze gaan over twee dagen terug wanneer zeker is dat de wapenstilstand stand houdt.

Minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) heeft gisteren met de Indonesische minister Marty Natalegawa, thans voorzitter van Asean, de terms of reference besproken voor de stationering van 15 Indonesische waarnemers aan beide zijden van de grens. Dit is afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van Asean-landen op 22 februari in Jakarta naar aanleiding van de grensgevechten tussen beide landen begin februari.
Mogelijk praten premier Abhisit en Hun Sen volgende maand tijdens een topconferentie van Asean in Jakarta over het grensconflict, maar concrete afspraken zijn daarover nog niet gemaakt.

Staakt-het-vuren al geschonden
30 april – Amper tien uur nadat donderdag een staakt-het-vuren was afgesproken, zijn er weer gevechten uitgebroken tussen Thaise en Cambodjaanse troepen. Daarbij werden één Thaise soldaat gedood en vier gewond, waarmee het totaal aantal doden op acht uitkomt. De regering is teleurgesteld over de schermutselingen en zal pas in gesprek gaan met Cambodja wanneer dat land zich strikt aan de wapenstilstand houdt.

Mogelijk waren de gevechten een gevolg van een communicatiestoornis aan Cambodjaanse zijde, omdat de wapenstilstand was overeengekomen met een generaal die niet het bevel voert over het gebied waar nu gevochten is. Legerwoordvoerder Prawit Hookaew wil niet spreken van een schending van het staakt-het-vuren omdat de gesprekken daarover informeel waren.

Cambodja stapt naar Internationaal Hof van Justitie
30 april – Cambodja heeft het Internationaal Hof van Justitie in Den Haag gevraagd een nadere toelichting te geven op zijn uitspraak van 1962, waarbij Hindu-tempel Preah Vihear werd toegewezen aan Cambodja. Cambodja wil van het Hof duidelijkheid over de precieze grens in het gebied. Zoals bekend wordt 4,6 vierkante kilometer door beide landen geclaimd. Thailand heeft een juridische consultant ingehuurd om zijn verdediging voor te bereiden.

Staakt-het-vuren na gevechten
2 mei – Ook zaterdagnacht en zondagochtend vonden gevechten plaats tussen Thaise en Cambodjaanse troepen bij de tempels Ta Kwai en Ta Muen, 14 kilometer vanaf de tempel Tha Muen Thom. Daar braken de gevechten tien dagen geleden uit toen Thaise soldaten de bouw van een bunker door Cambodjaanse soldaten trachtten te verhinderen.

Zondagmiddag is er weer een staakt-het-vuren afgesproken, ditmaal op initiatief van een Cambodjaanse commandant die als verklaring gaf de gesneuvelde Cambodjaanse soldaten, wier lichamen begonnen te rotten, weg te willen halen uit een bos tegenover Tha Muen Thom. De commandant vertelde aan zijn Thaise counterpart dat het moraal van zijn soldaten ernstig heeft geleden door de dood van hun collega’s en het tekort aan voedsel en wapens.
Tijdens de gevechten gisteren kwam één Cambodjaanse soldaat om het leven. In totaal zijn zeven Thaise soldaten gesneuveld en 120 gewond. De gevechten hebben ook het leven gekost aan één burger, zeven burgers gewond en 11 huizen beschadigd. Twee dorpelingen, 42 en 76 jaar oud, zijn overleden aan stress nadat ze geëvacueerd waren.

Prayuth: Cambodja moet zijn troepen terugtrekken
4 mei – Cambodja dient zijn troepen terug te trekken uit het door Thailand en Cambodja geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear alvorens Indonesische waarnemers kunnen worden gestationeerd aan de grens. ‘Indien Cambodja daar niet mee akkoord gaat, zal de strijd moeten doorgaan. We kunnen elkaar blijven bevechten of we kunnen de strijd met een dialoog beëindigen’, zegt opperbevelhebber Prayuth Chan-ocha.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de terms of reference voor de stationering van de waarnemers aan het kabinet voorgelegd. Volgens Prayuth komt de ToR tegemoet aan zijn eis dat er geen troepen gelegerd dienen te zijn bij Preah Vihear, nabijgelegen nederzettingen en Boeddhistische tempels.
Stationering van 15 Indonesische waarnemers aan beide zijden van de grens is afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van Asean-landen op 22 februari in Jakarta naar aanleiding van de grensgevechten tussen beide landen begin februari.
Sinds er elf dagen geleden gevechten aan de grens uitbraken, zijn acht Thaise soldaten gesneuveld en 120 personen gewond geraakt. Nadat vorige week donderdag een staakt-het-vuren was afgesproken, hebben dagelijks kleine schermutselingen plaatsgevonden.

Ook kabinet eist terugtrekking Cambodjaanse troepen
6 mei – Het kabinet gaat akkoord met de stationering van Indonesische waarnemers aan de grens met Cambodja, mits Cambodja zijn troepen en burgers terugtrekt uit het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. Dit verklaarde premier Abhisit gisteren, een dag voor zijn vertrek naar Indonesië waar hij een topconferentie van Asean-leiders zal bijwonen. Naar verwachting zullen de grensgevechten dit weekend de beraadslagingen domineren.

Een afspraak voor een ontmoeting van Abhisit met de Cambodjaanse premier Hun Sen is niet gemaakt. Wel zal minister Kasit Piromya (Buitenlandse Zaken) in de wandelgangen een gesprek hebben met Asean-voorzitter Marty Natalegawa en zijn Cambodjaanse counterpart Hor Namhong.
Abhisit gaf als verklaring voor de Thaise eis dat de aanwezigheid van Cambodjaanse troepen en burgers in het omstreden gebied in strijd is met het Memorandum of Understanding van 2000. Daarin is door beide landen afgesproken dat ze zich zouden onthouden van activiteiten in het gebied totdat de grens definitief is vastgesteld.
De premier maakt zich geen zorgen over het verzoek van Cambodja aan het Internationale Hof van Justitie in Den Haag om een nadere toelichting te geven op zijn besluit van 1962 Preah Vihear aan Cambodja toe te wijzen. Abhisit wilde er niet veel over zeggen en riep tot terughoudendheid op om Thailands positie niet in gevaar te brengen. Indien het Hof de zaak in behandeling neemt, biedt dit Thailand de kans te laten zien dat Cambodja de grensgevechten heeft uitgelokt met als doel het conflict te internationaliseren.
De afgelopen twee dagen is er niet gevochten aan de grens. Legerwoordvoerder Prawit Hookaew schrijft dit toe aan overleg van commandanten ter plaatse. Thaise en Cambodjaanse troepen hebben weliswaar hun posities gehandhaafd, maar de spanning is verminderd.

Cambodja weigert troepen terug te trekken; Asean-top stormachtig
7 mei – Cambodja weigert tegemoet te komen aan de eis van Thailand om zijn troepen terug te trekken uit het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear. Voor Thailand is dit een voorwaarde, wil het akkoord gaan met de stationering van Indonesische waarnemers aan de grens.

De Cambodjaanse minister Hor Namhong (Buitenlandse Zaken) beschuldigt Thailand ervan te treuzelen bij het vinden van oplossingen voor de grenskwesties. Hij zei dit vrijdag tijdens een bijeenkomst aan de vooravond van de Asean-top die dit weekend in Jakarta wordt gehouden.
Zijn Thaise counterpart minister Kasit Piromya vond dat Namhong buiten zijn boekje ging omdat Asean-voorzitter Marty Natalegawa zich al met de kwestie bezighoudt. Hij zei dat langdurige discussies te verwachten zijn, wanneer Cambodja er zo over denkt. Natalegawa, tevens minister van Buitenlandse Zaken van Indonesië, maakte een eind aan de woordenstrijd tussen beide ministers. Andere ministers van Buitenlandse Zaken mengden zich niet in het debat; alleen de minister van Laos riep op tot een vreedzame oplossing.
Cambodja weigert zijn troepen terug te trekken, omdat het het desbetreffende gebied als Cambodjaans grondgebied beschouwt. Namhong: ‘We can never withdraw our troops from our own territory. That should be very clear.’ Hij zei dat Cambodja op 2 mei akkoord is gegaan met de terms of reference voor de stationering van de Indonesische waarnemers. Aan Cambodjaanse zijde worden ze op drie plaatsen gestationeerd. Het wachten is nu op het groene licht van de Thaise regering, maar die gaat pas akkoord als Cambodja tegemoet komt aan haar eis het gebied te ontruimen. Thailands eis is gebaseerd op het Memorandum of Understanding van 2000, waarin beide landen afspraken zich te onthouden van activiteiten in omstreden grensgebieden.
Stationering van 15 Indonesische waarnemers aan beide zijden van de grens is afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van Asean-landen op 22 februari in Jakarta naar aanleiding van de grensgevechten tussen beide landen begin februari.
Volgens minister Kasit maakt Cambodja zich schuldig aan vijandelijkheden aan de grens. Bovendien probeert Cambodja het conflict te internationaliseren, terwijl Thailand vindt dat het bilateraal moet worden opgelost. Cambodja heeft het Internationale Hof van Justitie te Den Haag onlangs verzocht een nadere toelichting te geven op zijn uitspraak van 1962, waarbij Preah Vihear werd toegewezen aan Cambodja. Cambodja wil het Hof een uitspraak ontlokken over het eigendom van het omstreden gebied. Op 30 en 31 mei houdt het Hof een hearing over het verzoek.
Door al dit gekrakeel wordt de stemming in Jakarta als ‘stormy’ omschreven. Van een ontmoeting tussen beide ministers van Buitenlandse Zaken is geen sprake meer. Ook Abhisit en Hun Sen zullen elkaar in de wandelgangen niet spreken.

President Indonesië doet bemiddelingspoging
8 mei – President Susilo Bambang Yudhoyono van Indonesië praat vandaag tijdens de Asean-top in Jakarta afzonderlijk met de premiers van Thailand en Cambodja in een poging een oplossing te vinden voor het grensconflict tussen beide landen. Gehoopt wordt dat het hem lukt de premiers, die niet met elkaar willen praten, aan één tafel te krijgen.

Voor zijn vertrek naar Jakarta zei Abhisit dat hij niet voornemens was met Hun Sen te praten, omdat vorige gesprekken er niet in geslaagd zijn een permanente wapenstilstand tot stand te brengen. Verder heeft Cambodja geprobeerd de kwestie te internationaliseren, terwijl Thailand vasthoudt aan bilaterale gesprekken.
In een verklaring van zes pagina’s beschuldigde de Cambodjaanse premier Hun Sen Thailand ervan dat het de ambitie heeft het gewapend conflict voort te zetten ‘om  zwakkere nabuur Asean-leden aan te vallen’. Volgens Hun Sen vormen de schermutseling ‘serious challenges for Asean in its pursuit of the Asean Community by 2015’. Sinds 15 juli 2008 [toen Preah Vihear op de Werelderfgoedlijst werd geplaatst] zou Thailand een ‘war of aggression’ hebben gevoerd tegen Cambodja door troepen naar de grens te sturen en aanvallen uit te voeren. Volgens Hun Sen is Thailand niet bereid Indonesische waarnemers tot het grensgebied toe te laten. Diplomatieke bronnen noemden de speech van Hun Sen ‘dramatic and surprising’.
Abhisit zei dat de welvaart en stabiliteit van zijn buren goed is voor Thailand. Volgens hem functioneren de bilaterale pogingen om het conflict te bezweren. Zo wees hij op de vergadering van de Joint Boundary Commission, die vorige maand in Bogor plaatsvond. ‘Thailand has been trying to work things out, but Cambodia seems to want to internationalise a bilateral dispute’, aldus Abhisit.
Vrijdagavond spraken de ministers van Buitenlandse Zaken van beide landen met elkaar, maar de kwestie van het terugtrekken van de troepen uit het gebied bij Preah Vihear kwam niet ter sprake. Zoals bekend stelt Thailand als eis voor de stationering van Indonesische waarnemers aan de grens dat Cambodja zijn troepen terugtrekt uit het door beide landen geclaimde gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Preah Vihear. Volgens Thailand is de aanwezigheid van de troepen een schending van het Memorandum of Understanding van 2000, waarbij beide landen afspraken zich van activiteiten te onthouden in omstreden grensgebieden totdat de grens definitief is vastgesteld.
Stationering van 15 Indonesische waarnemers aan beide zijden van de grens is afgesproken tijdens een vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van Asean-landen op 22 februari in Jakarta naar aanleiding van de grensgevechten tussen beide landen begin februari.
Update: De bemiddeling van de Indonesische president Susilo Bambang Yudhoyono heeft succes gehad. Zondagochtend bespraken Abhisit en Hun Sen het grensconflict. Abhisit heeft Hun Sen duidelijk gemaakt dat Thailand de voorkeur geeft aan bilaterale gesprekken en niet wil dat de zaak naar de internationale gemeenschap wordt gebracht, aldus regeringswoordvoerder Panitan Wattanayakorn.

Gesprek Abhisit-Hun Sen mislukking
9 mei – Een mislukking. Zo betitelen waarnemers de ontmoeting die premier Abhisit gisteren had met zijn Cambodjaanse collega Hun Sen tijdens de Asean-top in Jakarta. Het gesprek dat een uur duurde, kwam tot stand na bemiddeling van de Indonesische president, maar meer dan het uitwisselen van bekende standpunten over het grensconflict leverde het niet op. Vandaag praten de ministers van Buitenlandse Zaken van beide landen verder.

Asean-voorzitter Marty Natalegawa was opgelucht dat de ministers tenminste met elkaar praten, maar andere Asean-leiders waren minder optimistisch. De Filippijnse president Benigno Aquino zei dat de eenheid van de Asean-landen in het geding is. Hij maakt zich zorgen dat het conflict verergert.

[Berichten mei-juli worden later toegevoegd]

Cambodja: Indonesische waarnemers zijn niet nodig
17 augustus – Cambodja stelt voor af te zien van het stationeren van Indonesische waarnemers aan de grens, zoals afgesproken in februari tijdens een vergadering van Asean-ministers en bevestigd door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. Volgens Phnom Penh komen Thailand en Cambodja er bilateraal wel uit. Deze maand vergadert het Regional Border Committee (RBC) in Nakhon Ratchasima en in voorbereiding is een vergadering van het Thai-Cambodian General Border Committee (GBC) in Phnom Penh. Het GBC is een militair overlegorgaan onder voorzitterschap van beider ministers van Defensie. Het RBC wordt voorgezeten door legercommandanten.

(Hun Sen stuurde na de verkiezingsoverwinning van Pheu Thai een hartverwarmende felicitatiebrief naar Yingluck)

BuZa geen voorstander van terugtrekking uit WHC
17 augustus – Thailand trekt zich misschien toch niet terug uit het World Heritage Committee van Unesco. Het ministerie van Buitenlandse Zaken lijkt daar geen voorstander van omdat terugtrekking geen enkel doel dient.

In juni verliet delegatieleider minister Suwit Khunkitti (Natural Resources and Environment) in Parijs de jaarlijkse vergadering van het WHC na een conflict over het door Cambodja opgestelde managementplan voor Preah Vihear. Thailand vond dat het plan pas behandeld kon worden als overeenstemming over de grens in het gebied was bereikt. Critici beschuldigden de minister er later van uit electorale overwegingen te zijn weggelopen, hetgeen overigens door de verkiezingsuitslag is geloochenstraft. In 2010 blokkeerde Thailand ook al behandeling van het plan.
Het kabinet heeft minister Surapong Towijakchaikul (Buitenlandse Zaken) gisteren de opdracht gegeven de zaak te bekijken en de volgende kabinetsvergadering met een aanbeveling te komen. Indien Thailand het WHC definitief verlaat, heeft dit geen consequenties voor de bestaande erfgoedsites in Thailand, maar nieuwe aanvragen worden niet in behandeling genomen.
Thailand telt 5 World Heritage Sites: Ban Chang Archeological Site (1992); Historic City of Ayutthaya (1991); Historic Town of Sukhothai and Associated Historic Towns (1991); Dong Phayayen-Khao Yai Forest Complex (2005); Thungyai-Huai Khaeng Wildlife Sanctuaries (1991). Op de Tentative List staan Phimai, its Cultural Route and the Associated Temples of Phanomroong and Muangtam (2004); Phuphrabat Historical Park (2004); Kaeng Krachan Forest Complex (2011).

Ook Thailand vindt waarnemers niet nodig als…
20 augustus – Evenals Cambodja overweegt ook Thailand af te zien van het stationeren van Indonesische waarnemers aan de grens, zoals afgesproken in februari tijdens een vergadering van Asean-ministers en bevestigd door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. Phnom Penh liet eerder weten dat Thailand en Cambodja er bilateraal wel uitkomen. Minister Yutthasak Sasiprasa (Defensie) is het daarmee eens.

Tijdens de regering Abhisit was sprake van een impasse. Cambodja wilde dat eerst de waarnemers zouden worden gestationeerd alvorens bilaterale gesprekken werden gevoerd. Thailand wilde precies het omgekeerde: eerst gesprekken, daarna waarnemers. Cambodja heeft zijn standpunt versoepeld na de verkiezingsoverwinning van Pheu Thai.
De bilaterale gesprekken vinden plaats in twee commissies: Regional Border Committee (RBC) en Thai-Cambodian General Border Committee (GBC). Generaal Wichit Yathip, die nauwe banden met Cambodja heeft, is benoemd als adviseur van Yutthasak. Toen hij nog in dienst was hield de gepensioneerde generaal zich bezig met Thais-Cambodjaanse kwesties.
Terugtrekking van de troepen uit het gebied rond Hindu-tempel Preah Vihear is vorige maand bevolen door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. Het Hof stelde een gedemilitariseerde zone in, die groter is dan de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer. Het Hof beval tevens de stationering van de waarnemers.
De RBC onder voorzitterschap van legercommandanten van beide landen vergadert woensdag en donderdag in Nakhon Ratchasima. De GBC zal kort daarna vergaderen in Phnom Penh, maar een datum is nog niet bekend gemaakt. Yutthasak hoopt dat Preah Vihear weer open gaat voor publiek als de GBC-vergadering een succes wordt.

‘Cambodja wil wél waarnemers aan de grens’
21 augustus – Cambodja wil wél Indonesische waarnemers aan de grens. Generaal Tea Banh, vice-minister-president en minister van Defensie van Cambodja, heeft bevestigd dat waarnemers nodig zijn om, zoals afgesproken, het gebied te monitoren. Dit zegt generaal Vichit Yathip, die is aangezocht als adviseur van de minister van Defensie, in een interview met Bangkok Post. De berichten dat Cambodja zou willen afzien van waarnemers berusten volgens hem op een misverstand.

Volgens eerdere berichten zou Cambodja de stationering van Indonesische waarnemers niet nodig vinden omdat Thailand en Cambodja er bilateraal wel zouden kunnen uitkomen, sinds Pheu Thai aan de macht is. Minister Yutthasak Sasiprasa (Defensie) was het met die stellingname eens.
Stationering van Indonesische waarnemers aan de grens is in februari tijdens een vergadering van Asean-ministers afgesproken en bevestigd door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. Het Hof stelde tevens een gedemilitariseerde zone in, waaruit beide landen hun troepen dienen terug te trekken.
Cambodja zal, aldus Vichit, zijn troepen terugtrekken die gestationeerd zijn vanaf de achterkant van Hindu-tempel Preah Vihear tot een militaire buitenpost bij Ban Komui. Politie van beide landen wordt niet teruggetrokken. Zij zijn bewapend met handwapens en niet met oorlogwapens. Die hebben ze nodig om misdadigers en dieven te kunnen inrekenen en voor zelfverdediging.
De besprekingen over troepenterugtrekking vinden plaats in twee commissies: Regional Border Committee (RBC) en Thai-Cambodian General Border Committee (GBC). De RBC onder voorzitterschap van legercommandanten van beide landen vergadert woensdag en donderdag in Nakhon Ratchasima. De GBC zal kort daarna vergaderen in Phnom Penh, maar een datum is nog niet bekend gemaakt. Vichit verwacht begin volgende maand.

Minister: Waarnemers aan de grens zijn ‘cruciaal’
23 augustus – Minister Yutthasak Sasiprasa (Defensie) geeft toe dat hij als gevolg van een misverstand heeft gezegd Indonesische waarnemers aan de grens niet nodig te vinden. Hij had de indruk dat Cambodja dat ook vond, maar dit bleek niet het geval te zijn. Gesprekken met functionarissen die in het grensgebied werken, hebben hem er ook van overtuigd dat de waarnemers cruciaal zijn.

Stationering van Indonesische waarnemers aan de grens is in februari tijdens een vergadering van Asean-ministers afgesproken en bevestigd door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. Het Hof stelde tevens rond Hindu-tempel Preah Vihear een gedemilitariseerde zone in, waaruit beide landen hun troepen dienen terug te trekken.
‘The observers are crucial because someone has to be there to witness the developments of the demilitarisation and those observers will be good witnesses’, aldus Yutthasak. ‘If any side breaks the rules, the observers will then be able to say who is at fault.’ Overigens heeft de minister het over ‘troop adjustment’ en niet ‘troop withdrawal’.
Gisteren vond op het ministerie een bijeenkomst plaats ter voorbereiding van de vergadering van het Regional Border Committee aanstaande donderdag in Nakhon Ratchasima. Besloten is dat Thailand zich niet verzet tegen waarnemers in de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij Preah Vihear. Het Tweede Leger heeft al voor de waarnemers een observatiepost ingericht aan de voet van de Pha Mor 1 klif. Thailand gaat voorstellen de grenstroepen te vervangen door militaire rangers, maar als Cambodja daar niet mee akkoord gaat, zijn politietroepen ook goed.
De RBC is een militair overlegorgaan onder voorzitterschap van militaire commandanten. Het belangrijkste gespreksonderwerp wordt gezamenlijke bevordering van de grenshandel. Troepenterugtrekking staat nog niet op de agenda. De RBC bereidt tevens de vergadering van het General Border Committee voor begin volgende maand. Het GBC wordt voorgezeten door beider ministers van Defensie.

Alles koek en ei met Cambodja
25 augustus – De vergadering van het Thai-Cambodian Regional Border Committee in Nakhon Ratchasima heeft gisteren overeenstemming over 15 punten opgeleverd. De RBC-vergadering was de eerste onder de nieuwe regering van premier Yingluck. Sinds Pheu Thai de verkiezingen heeft gewonnen, zijn de verhoudingen met Cambodja weer genormaliseerd en komt overleg over de grens op gang. De RBC is een militair overlegorgaan onder voorzitterschap van militaire bevelhebbers. De twee landen werden het eens over het vergroten van de veiligheid aan de grens; strijd tegen drugs; meer inlichtingenwerk; gezamenlijke grenspatrouilles; samenwerking op het gebied van volksgezondheid, landbouw, toerisme en onderwijs; uitwisseling van culturele ervaringen en versterking van de bilaterale banden.

Yingluck: De 4,6 vierkante kilometer bij Preah Vihear is Thais grondgebied
18 september – Het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear is Thais grondgebied, schrijft premier Yingluck op haar Facebook-pagina, volgens politieke analisten niet toevallig op dezelfde dag dat broer Thaksin uiterst hartelijk werd ontvangen door de Cambodjaanse premier Hun Sen.

Yingluck reageerde op een vraag van oppositieleider Abhisit, ook al op vrijdag, om het standpunt van de regering ten aanzien van grensgebieden die door Cambodja worden geclaimd, te verduidelijken. ‘The government will work to solve the overlap in a diplomatic manner and under international law’, aldus de premier.

Democraten hekelen wijziging commissie
25 september – Het ontslag van de voorzitter en de adviseur van de Thai-Cambodian Joint Commission on Land Demarcation is slecht gevallen bij de Democraten. Beiden waren aangesteld door de regering Abhisit. De voorzitter wordt vervangen door de gepensioneerde ambassadeur in India.

Volgens Chavanond Intarakomalyasut, woordvoerder van de Democraten, waren de twee diplomaten sterke en goed geïnformeerde verdedigers van het Thaise standpunt met betrekking tot de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear, die door beide landen wordt betwist.
De adviseur, de Thaise ambassadeur Virachai Plasai, leidt de Thaise delegatie in de procedure voor het Internationale Hof van Justitie. In dat team wordt niet met stoelen geschoven. Cambodja heeft het Hof gevraagd een uitspraak over het betwiste gebied te doen.
‘I wonder’, zegt Chavanond, ‘if the two diplomats were removed to make it easier for the [Pheu Thai]  government to achieve agreements with Cambodia.’
Minister Surapong Towijakchaikul (Buitenlandse Zaken) zegt dat de voorzitter weinig vorderingen met de grensdemarcatie heeft gemaakt. Cambodja wil het demarceren van de grens tijdens het bewind van de regering Yingluck afronden, aldus Surapong. ‘I believe the new committee members wil perform better than the past committee.’

NACC sleept Noppadon voor de rechter
28 september – De National Anti-Corruption Commission (NACC) gaat voormalig minister van Buitenlandse Zaken Noppadon Pattama, de huidige juridisch adviseur van oud-premier Thaksin, voor de rechter slepen. Volgens de NACC heeft Noppadon zich schuldig gemaakt aan plichtsverzuim

toen hij in juni 2008 een gezamenlijke verklaring met Cambodja tekende, waarin ze afspraken dat Cambodja de Hindu-tempel Preah Vihear bij Unesco zou voordragen voor de Werelderfgoedlijst. Een maand later oordeelde het Constitutionele Hof dat deze overeenkomst ter goedkeuring aan het parlement had moeten worden voorgelegd. De NACC gaat de Lawyers Council of Thailand vragen de zaak aanhangig te maken bij de rechter. Eerder besloot het OM Noppadon niet te vervolgen omdat er onvoldoende bewijs was voor een vervolging wegens machtsmisbruik.

Preah Vihear heet voortaan Khao Phra Wihan
3 oktober – De Tourism Autohority of Thailand heeft het voortaan niet meer over Preah Vihear, de Khmer benaming van de tempel, die net over de grens in Cambodja staat, maar over Khao Phra Wihan, de Thaise naam. De naam zal op 29 richtingaanwijzers worden aangepast. De naamsverandering vindt plaats op verzoek van enkele patriottische groepen.

Geelhemden krijgen (weer) kous op de kop
7 oktober – De Supreme Administrative Court acht zich, evenals de Central Administrative Court eerder uitsprak, niet bevoegd de eis van de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden) in te willigen om het Memorandum of Understanding van 2000 tussen Thailand en Cambodja, de Terms of Reference (2003) en notulen van de drie vergaderingen van de Thai-Cambodian Joint Border Commission (november 2008 in Siem Reap, februari 2009 in Bangkok, april 2009 in Phnom Penh) in te trekken. Volgens de PAD bevindt Thailand zich door deze documenten in het nadeel en leiden ze tot grondverlies aan Cambodja. De rechtbank oordeelde dat de regering en het kabinet hun bevoegdheid niet te buiten zijn gegaan.

(Zie 29 oktober: Geelhemden stappen naar de rechter)

Thailand trekt zich niet terug uit WHC
14 oktober – Thailand trekt zich niet terug uit de Unesco World Heritage Convention, waardoor ze automatisch lid blijft van het 21 leden tellende World Heritage Committee (WHC).  De nationale erfgoedcommissie vindt dat beter, want het land blijft dan informatie ontvangen over Preah Vihear, over onderhoud van erfgoedsites en het kan nieuwe erfgoedsites voorstellen.

De regering Abhisit trok zich vorig jaar juni terug, toen het Thailand niet lukte de commissie ervan te weerhouden Cambodja’s managementplan voor Hindu-tempel Preah Vihear te behandelen. Thailand verzette zich tegen behandeling omdat het van mening was dat eerst overeenstemming over de grens in het gebied diende te worden bereikt. Zoals bekend, strijden beide landen om het bezit van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel.
Overigens had Thailand’s terugtrekking vorig jaar geen enkel gevolg, want ze is nooit bevestigd door de minister-president of het ministerie van Buitenlandse Zaken. Dus eigenlijk was Thailand nog gewoon lid. En voor Unesco gold dat ook, want ze heeft onlangs een bedrag van 2,3 miljoen baht toegezegd voor de restauratie van in Ayutthaya door de overstromingen beschadigd erfgoed.
Minister Surapong Towijakchaikul (Buitenlandse Zaken) vindt dat het WHC Cambodja’s managementplan pas moet behandelen wanneer het Internationale Hof van Justitie in Den Haag een uitspraak heeft gedaan over het eigendom van het betwiste gebied. Cambodja stapte eerder dit jaar naar het Hof om het daarover een uitspraak te ontlokken.

Grensbesprekingen worden hervat
30 december – Op 29 februari en 1 maart vergadert de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission (JBC), waarin grenskwesties aan de orde komen, in Thailand. Ter voorbereiding daarvan was minister Surapong Towijakchaikul (Buitenlandse Zaken) woensdag en donderdag in Phnom Penh.

Het kabinet buigt zich volgend jaar over het Memorandum of Understanding van 2001 (met Cambodja) dat door de vorige regering is ingetrokken. In het MoU zijn procedurele afspraken gemaakt over grenskwesties.
De vorige regering trok het MoU in uit protest tegen de benoeming van oud-premier Thaksin tot economisch adviseur van de Cambodjaanse premier Hun Sen. Feitelijk geldt het MoU nog, want volgens eerdere berichten had het parlement de intrekking moeten goedkeuren. Ook Cambodja is er niet officieel van op de hoogte gebracht.

Kort nieuws 10 februari
– In een oplage van 20.000 exemplaren heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken een brochure gemaakt over de problemen rond Hindu-tempel Preah Vihear. De titel luidt: Information the Thai public should know about the Preah Vihear temple and the border negotiations between Thailand and Cambodja.

Aanstaande maandag en dinsdag vergadert de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission (JBC). De commissie houdt zich bezig met de grensbepaling van delen van de grens van 798 km die omstreden zijn.

Grensgesprekken Thailand-Cambodja hervat
13 februari – Vandaag begint in Bogor een 2-daagse vergadering van de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission. Een belangrijk agendapunt is de selectie van een bedrijf dat luchtfoto’s gaat maken van de grens. Thailand en Cambodja delen een gezamenlijke grens van 798 km met 73 grenspaaltjes. Daarvan zijn er tot nu toe 48 gevonden en over 33 daarvan zijn beide landen het eens.

De grensgesprekken stagneerden lange tijd wegens onduidelijkheid over de status van de notulen van de eerste drie JBC-vergaderingen in 2008 en 2009. Vorig jaar maart vonniste het Constitutionele Hof dat die notulen niet beschouwd konden als ‘treaties’ zoals omschreven in artikel 190 van de grondwet. Dat artikel vereist dat internationale overeenkomsten aan het parlement moeten worden voorgelegd. Na de uitspraak van het Hof besloot het toenmalige kabinet Abhisit de notulen, die bij het parlement ter behandeling lagen, terug te trekken. Een maand later kwam de JBC weer bijeen, ook in Indonesië.

Kort nieuws 14 februari
– Niet in Bogor, zoals de krant gisteren schreef, maar in Bangkok begon gisteren een 2-daagse vergadering van de Thai-Cambodian Joint Boundary Commission (JBC). De delegaties spraken over de geplande opening van een nieuwe grenspost en de selectie van een bedrijf dat luchtfoto’s van de grens gaat maken. Afgesproken is dat technische teams van beide landen de grenspaaltjes 1 tot 23 gaan inspecteren. De door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear bevindt zich in dit gebied.

JBC vermijdt conflict over Preah Vihear
15 februari – De Thai-Cambodian Joint Boundary Commission (JBC), die de afgelopen twee dagen vergaderde, brandt haar vingers niet aan het gebied bij Hindu-tempel Preah Vihear. De grens blijft daar onbeslist totdat het Internationale Hof van Justitie in Den Haag een uitspraak heeft gedaan over de omstreden 4,6 vierkante kilometer in een zaak die aanhangig is gemaakt door Cambodja.

De commissie heeft afgesproken dat technische teams van beide landen de grens tussen de grenspaaltjes 1 en 23 gaan verkennen. Wanneer ze het niet eens kunnen worden, slaan ze het omstreden punt over en vervolgen hun werk verderop. De teams hebben ook opdracht gekregen de opdracht uit te werken voor het bedrijf dat luchtfoto’s van de grens gaat maken.

Thaksin bemoeit zich er weer eens tegenaan
11 maart – De in ballingschap levende oud-premier Thaksin bemoeit zich weer eens met de Thaise politiek. Hij waarschuwt voor felle conflicten wanneer het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag de omstreden 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear aan Cambodja toewijst. En hij vindt dat de regering buurlanden moet vragen oogsten van hun boeren op te kopen om de smokkel van tapioca, rijst en babymaïs naar Thailand de kop in te drukken.

Die smokkel is winstgevend …
4,6 vierkante kilometer
Het ICJ doet dit jaar op verzoek van Cambodja een uitspraak over de omstreden 4,6 vierkante kilometer. Alhoewel de verhouding met Cambodja sinds het aantreden van de regering Yingluck weer koek en ei is, acht Thaksin het onverstandig het land te vragen de zaak bij het ICJ terug te trekken. De Cambodjaanse bevolking zou dat niet pikken.
Volgens Thaksin is Thailand in deze zaak in het nadeel. De toenmalige minister van buitenlandse zaken, Noppadon Pattama (thans juridisch adviseur van Thaksin) steunde in 2009 Cambodja’s verzoek aan Unesco om de tempel om de werelderfgoedlijst te plaatsen. Thaksin geeft nu toe dat Noppadon dat niet had moeten doen, want Cambodja’s verzoek behelsde niet alleen de tempel maar ook het omliggende gebied. Democraten en actiegroepen protesteerden er destijds tevergeefs tegen.
De tempel zelf werd door ICJ in 1962 aan Cambodja toegewezen, maar het Hof deed toen geen uitspraak over het omliggende gebied. Vandaar dat Cambodja vorig jaar naar het ICJ stapte met het verzoek het vonnis van 1962 nader te precisiëren.

Kort nieuws 14 maart
– Het is geen uniek idee – anderen zeiden het eerder – maar voormalig premier Thaksin heeft voorgesteld het omstreden gebied van 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear gezamenlijk met Cambodja te beheren. Legeropperbevelhebber Thanasak Patimapakorn is het er helemaal mee eens. Volgens Thanasak zal een gezamenlijk beheer tot voordeel van beide landen zijn.

Kort nieuws 13 juli
– Hindu-tempel Preah Vihear staat 4 jaar op de werelderfgoedlijst van Unesco en dat wordt zowel in Phnom Penh als bij de tempel gevierd. Diplomaten en media zijn uitgenodigd voor een bezoek aan de tempel, hetgeen de reden zou kunnen zijn waarom Cambodja heeft aangekondigd zijn troepen bij de tempel weg te halen.

Volgens opperbevelhebber Thanasak Patimapakorn vervangen Thailand en Cambodja soldaten bij de tempel door grenspolitie. Over 10 dagen begint een Cambodjaans-Thais team mijnen te ruimen bij de tempel, die er nog liggen uit de tijd van de Rode Khmer. [Dat is bij een voornemen gebleven. Zie pagina Cambodja-Thailand voor ICJ.]

Dinsdag 5 februari 2013
– Een senator vraagt het ministerie van Buitenlandse Zaken te stoppen met de distributie van een boek over Hindu-tempel Preah Vihear. Een bepaalde passage in dat boek zou Thailand’s claims op grensgebieden in gevaar kunnen brengen.

Volgens de tekst in het boek kan niet met zekerheid worden vastgesteld dat de Dangrek klif [waarop de tempel staat] de feitelijke waterscheiding [watershed line] is. [Dus dat de tempel op Thais grondgebied staat] Daarvoor zouden instrumenten nodig zijn. Maar begin vorige eeuw kwamen Frankrijk en Siam juist overeen dat de waterscheiding de grens was.
Het Internationale Hof van Justitie in Den Haag negeerde in 1962 echter die afspraak toen het de tempel aan Cambodja toewees. Het baseerde zich op een door Franse officieren getekende kaart, die zoals later is gebleken fouten bevatte, maar waar Thailand lange tijd niet tegen had geprotesteerd.

Woensdag 27 maart
– De Supreme Court heeft negen rechters benoemd, die zich gaan buigen over een klacht van de National Anti-Corruption Commission tegen voormalig minister van Buitenlandse Zaken Noppadon Pattama. Noppadon zou zich aan plichtsverzuim hebben schuldig gemaakt toen hij in 2008 een gezamenlijk communiqué met Cambodja ondertekende ter ondersteuning van Cambodja’s verzoek aan Unesco om Hindu-tempel Preah Vihear op de Werelderfgoedlijst te plaatsen [Wat ook gebeurd is].

Noppadon had daarvoor toestemming van het parlement moeten vragen, iets dat een maand na ondertekening is vastgesteld door het Constitutionele Hof. Naar aanleiding van die uitspraak moest Noppadon toen aftreden. De NACC heeft op 19 maart dit jaar haar klacht ingediend bij de Hoge Raad.

Zondag 31 maart
– Als we dan niet op de kwaliteit van de argumenten kunnen winnen, dan proberen we het maar op de kwantiteit. Thailand heeft een verweerschrift van 1.300 pagina’s opgesteld in de Preah Vihear-zaak. Cambodja doet het wat bescheidener met 300 pagina’s. Van 15 tot 19 april staan beide landen voor het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag voor een mondelinge toelichting.

Cambodja is naar het Hof gestapt met het verzoek zijn vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te herinterpreteren. Het wil het Hof een uitspraak ontlokken over de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij de tempel. Volgens Veerachai Palasai, Thailand’s ambassadeur in Den Haag en delegatieleider, is het Hof niet bevoegd een uitspraak te doen. Het omstreden land is een andere kwestie en heeft niets te maken met de uitspraak uit 1962. En nu maar hopen dat het Hof er ook zo over denkt, maar academicus Srisak Wallipodom betwijfelt dat. ‘Ik denk dat Thailand verliest. Bewoners van beide landen zullen de gevolgen ondervinden en Thais zullen het meest lijden.’

Preah Vihear koorts loopt op
7 april – Zo’n 150 demonstranten hebben gisteren tevergeefs geprobeerd een kamp op te slaan bij Hindu-tempel Preah Vihear. Soldaten en grenspolitie hielden hen tegen bij de Huai Dan brug. Minister Surapong Tovichatchaikul (Buitenlandse Zaken) heeft de demonstranten opgeroepen de relatie met Cambodja niet in gevaar te brengen. ‘En wat me nog het meest verontrust is dat het protest de huidige vreedzame sfeer in de grensdorpen in Thailand en Cambodja kan beïnvloeden.’

De demonstranten, deels afkomstig uit de People’s Alliance for Democracy (PAD, geelhemden), willen dat het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag zich niet bemoeit met het conflict over de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel, dat door beide landen wordt betwist. Cambodja is in 2011 naar het ICJ gestapt met het verzoek het vonnis uit 1962, waarbij de tempel aan Cambodja werd toegewezen, te herinterpreteren en een uitspraak te doen over het omliggende gebied.
Van 15 tot 19 april geven beide landen in Den Haag een mondelinge toelichting. Thailand heeft een document van 1.300 pagina’s samengesteld om haar standpunt te onderbouwen; Cambodja doet het met 300 pagina’s iets bescheidener.
De Thaise ambassadeur in Den Haag, die het Thaise juridisch team leidt, wil niet ingaan op de argumenten van Thailand. Alle documenten zijn op 15 april beschikbaar op de website van het ICJ en de Thaise versie op de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken, zegt hij. Op de vraag of het Thaise team denkt te winnen, antwoordt hij: ‘We hebben er alles aan gedaan om de beste argumenten aan te dragen. Nu ligt de bal bij het Hof.’ Naar verwachting doet het Hof in oktober uitspraak.

De strijd om 4,6 vierkante kilometer bij Preah Vihear barst los in Den Haag
15 april – Toen het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in 1962 Hindu-tempel Preah Vihear (Thaise naam Phra Viharn) aan Cambodja toewees, huilden de ministers tijdens de kabinetsvergadering. De vraag is: huilen ze weer, wanneer het ICJ de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij de tempel aan Cambodja toewijst?

Vandaag beginnen de mondelingen toelichtingen van beide landen op Cambodja’s verzoek, gedaan in 2011, om het vonnis uit 1962 te ‘herinterpreteren’. Cambodja wil het Hof een uitspraak ontlokken over het eigendom van dat gebied. Maandag en donderdag geeft Cambodja een toelichting, woensdag en vrijdag Thailand. De uitspraak wordt in oktober verwacht.
Bangkok Post noemt de zaak ‘a matter of national pride’. ‘As the Preah Vihear dispute heads to the ICJ today, the row remains wrapped in patriotic overtones. […] In 1962 was het territoriaal conflict meer dan een juridisch gevecht; het was een emotioneel gevecht, een strijd van beide eisers om de nationale trots te handhaven.’

NB Op het kaartje staat ‘Line of French-Siamese Commission 1907’, maar dat is feitelijk onjuist want de kaart is nooit goedgekeurd door de commissie. Beter zou zijn: Line of Dangrek map. 

Preah Vihear gevecht verschuift naar Unesco
22 april – Het gevecht om de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear dat in Den Haag voorlopig is afgelopen na de hoorzittingen van vorige week, verschuift nu naar het World Heritage Committee (WHC) van Unesco dat in juni in Phnom Penh vergadert.

De oppositie en diverse academici zijn bang voor wat ze noemen ‘Plan B’ van Cambodja. Ze vrezen dat het managementplan voor Preah Vihear het omstreden gebied bevat, zodat Thailand via deze omweg toch zijn claim op het gebied verliest.
Gisteren keerde het juridisch team terug uit Den Haag. Het werd door een grote groep supporters verwelkomd met bloemen en spandoeken waarop het werd bedankt voor zijn inzet. Delegatieleider en ambassadeur in Nederland Virachai Plasai zei: ‘We hebben ons best gedaan. De verdediging ging zoals gepland en er is niet gelekt naar de kant van Cambodja.’
De woorden van Virachai worden bevestigd door een peiling van Abac. De meeste respondenten (61,3 pct) zeiden vertrouwen te hebben in de Thaise delegatie; 33,1 procent had geen idee en 5,6 procent zei geen vertrouwen te hebben. Gevraagd of ze teleurgesteld zouden zijn, wanneer Thailand verliest, zei 80 procent ‘most disappointed’ te zijn; 13,4 procent ‘moderate disappointed’ en 6,6 procent een klein beetje.
Het team wordt nog niet ontbonden, want een van de rechters van het Internationale Hof van Justitie heeft beide landen gevraagd een kaart te tekenen van de tempel en omgeving en de grens te markeren. Thailand’s versie zal gebaseerd zijn op de grens, die in juli 1962, nadat het Hof de tempel aan Cambodja had toegewezen, door het toenmalige kabinet is vastgesteld.
De feestvreugde dreigt nu getemperd te worden door het vooruitzicht van de WHC-vergadering. Woordvoerder Chavanond Intarakomalyasut van de Democratische partij heeft weliswaar waardering voor de inzet van Virachai en de vier buitenlandse advocaten, maar hij waarschuwt dat het land nog steeds het risico loopt de 4,6 vierkante kilometer te verliezen. ‘Premier Yingluck moet Thailand’s positie verduidelijken en zeggen dat we bezwaar maken tegen Cambodja’s managementplan voor de omgeving van Preah Vihear.’
Het Thai World Heritage Information Centre onder voorzitterschap van Chote Trachoo, permanent secretaris van het ministerie van Natural Resources and Environment, heeft al laten weten in juni bezwaar te zullen maken tegen het managementplan. Wanneer Phnom Penh behandeling van het plan doordrukt, zal Chote evenals Suwit in 2011 de vergadering verlaten.
Preah Vihear verwierf in 2008 de werelderfgoedstatus van Unesco. Een voorwaarde is dat een managementplan voor de tempel en omgeving wordt gemaakt. De eerste keer dat Cambodja zo’n plan inleverde, was in 2009 tijdens de WHC-vergadering in Sevilla. Sindsdien heeft Thailand goedkeuring van het plan weten te blokkeren. In juni 2011 verliet delegatieleider minister Suwit Khunkitti (Natural Resources and Environment) in Parijs de jaarlijkse vergadering van het WHC, toen het plan toch leek te worden behandeld. Hij dreigde het lidmaatschap van het WHC op te zeggen, maar daar is het nooit van gekomen.

Vrijdag 26 april
– Cambodja heeft zijn excuses aangeboden voor zo’n dertig geweerschoten die een dronken Cambodjaanse soldaat aan de grens met Kanthalarak woensdagavond heeft afgevuurd. De Thaise troepen waren tijdig gewaarschuwd, zodat de zaak niet escaleerde.

Zaterdag 27 april
– Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Noppadon Pattama is niet onder de indruk van de rechterlijke stappen die tegen hem genomen gaan worden. De afdeling Criminal Division for Holders of Political Positions van de Hoge Raad besloot gisteren de Preah Vihear-communiqué zaak in behandeling te nemen, aangedragen door de National Anti-Corruption Commission (NACC).

Noppadon tekende in 2008 een gezamenlijk communiqué met Cambodja over de aanvraag van de Unesco werelderfgoedstatus voor Hindu-tempel Preah Vihear. De bestuursrechter oordeelde later dat het parlement hiervoor toestemming had moeten geven, waardoor Noppadon moest aftreden.
De NACC beschuldigt Noppadon nu  van plichtsverzuim. In juli komt de zaak voor.

NB Volgens een eerder bericht was het niet de bestuursrechter maar het Constitutionele Hof, hetgeen mij logischer lijkt.

Maandag 17 juni
– Het World Heritage Committee (WHC) van Unesco is gisteren in Phom Penh (Cambodja) begonnen aan een 10-daagse vergadering. Zo’n 1.300 gedelegeerden buigen zich over voorstellen om de werelderfgoedlijst, die 962 sites telt, uit te breiden met 15 sites, waaronder Wat Mahathat in Nakhon Si Thammarat.

De Thaise delegatie is bang dat het boscomplex Dong Phayayen-Khao Yai in Prachin Buri en Nakhon Ratchasima van de lijst wordt geschrapt. Het WHC wil dat Thailand een eind maakt aan het illegaal kappen van palissander en de milieuschade als gevolg van de geplande aanleg van een snelweg en een dam vermindert.
Het grote hete hangijzer, een managementplan voor Hindu-tempel Preah Vihear, is niet door Cambodja geagendeerd. In voorgaande jaren werd zo’n plan door Thailand geblokkeerd vanwege de strijd om de door beide landen geclaimde 4,6 vierkante kilometer bij de tempel. Die zaak is momenteel in behandeling bij het Internationale Hof van Justitie in Den Haag.
Volgens een Thaise bron zou Phom Penh wel Unesco om financiële hulp voor Preah Vihear kunnen vragen. ‘Als dat gebeurt, zullen we ons verzetten.’

Woensdag 25 september
– Het is al eens eerder voorgesteld om een eind te maken aan de ruzie tussen Thailand en Cambodja over de 4,6 vierkante kilometer bij Hindu-tempel Preah Vihear: laat de tempel en omgeving door beide landen beheren.

In een opinieverhaal in Bangkok Post van dinsdag komen Volker Grabowsky, hoogleraar Thaise studies aan de universiteit van Hamburg, en journalist/advocaat René Gralla met een variant: maak van Preah Vihear een ministaat à la Andorra dat sinds 1278 gezamenlijk door Spanje en Frankrijk wordt geregeerd.
Een ministaat met een tweehoofdig bestuur, gezamenlijke veiligheidstroepen en rechtspraak. Op deze manier zijn er geen winnaars en verliezers in het conflict waarover het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag naar verwachting volgende maand een uitspraak doet.
Voorwaarde is wel dat Cambodja enige edelmoedigheid en een vooruitziende blik toont, want het was Cambodja dat naar het ICJ stapte om het Hof een uitspraak te ontlokken over het omstreden gebied. Het heeft gevraagd om een interpretatie van het vonnis uit 1962 waarbij de tempel en ‘its vicinity’ aan Cambodja werd toegewezen, maar de omvang van de omgeving liet het Hof destijds in het midden.

Zaterdag 9 november
‘What astonished me most about the 1962 judgement was that is was based on the principle of “estoppels” [a bar preventing one fom making an allegation or a denial that contradicts what one has previously stated as the truth] which was, and I argue still, absent in public international law.’

(Virachai Plasai, ambassadeur in Nederland, en teamleider in de Preah Vihear-zaak van 2013, Bangkok Post, 9 november 2013)

Salomonsoordeel over tempel Preah Vihear
12 november – Een ‘win-win ruling’ noemt Bangkok Post de uitspraak van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) in Den Haag gisteren in de Preah Vihear-zaak. Zelf zou ik het een salomonsoordeel willen noemen, want beide landen hebben iets gekregen.

De omgeving van de tempel is Cambodjaans grondgebied. Het Hof definieert die als de ‘promontory’ (kaap, voorgebergte, uitsteeksel) waarop de tempel staat. De grenzen daarvan heeft het Hof in grove lijnen aangegeven; de precieze grens moet in overleg door beide landen worden vastgesteld. Thailand dient zijn troepen uit dit gebied terug te trekken.
Een nabijgelegen heuvel Phnom Trap of Phu Makhua werd niet aan Cambodja toegewezen. Die heuvel bevindt zich in het door beide landen betwiste gebied van 4,6 vierkante kilometer.
Evenals in 1962 toen het ICJ de tempel aan Cambodja toewees, deed het Hof geen uitspraak over de grens tussen beide landen. Het weigerde andermaal een kaart uit het begin van de 20ste eeuw, door Franse officieren getekend, te accepteren als bindend. Op die kaart liggen zowel tempel als het betwiste gebied op Cambodjaans grondgebied.
De president van het Hof riep beide landen op met elkaar en met de internationale gemeenschap samen te werken, omdat de tempel van religieus en cultureel belang is en [in 2008] door Unesco op de Werelderfgoedlijst werd geplaatst. Beide landen mogen ook geen maatregelen nemen die direct of indirect schade aan de plaats toebrengen.

Preah Vihear: Nu volgt gevecht om managementplan
15 november – Na het juridisch gevecht voor het Internationaal Hof van Justitie (ICJ) doemt een nieuw probleem op: het managementplan voor Preah Vihear en omgeving. Vanwege de Unesco werelderfgoedstatus van de tempel is Cambodja verplicht dat te maken. Na het plan jaren geblokkeerd te hebben, zegt Thailand nu: Cambodja moet wachten tot we het eens zijn over de precieze grens van de ‘promontory’, die door het ICJ aan Cambodja is toegewezen.

Pithaya Pookaman,voorzitter van het Thai World Heritage Committee, zegt dat Thailand zich zal verzetten wanneer Cambodja het plan indient. De volgende vergadering van het World Heritage Committee, dat daarover beslist, vindt in juni in Quatar plaats.
Pithaya: ‘Beide landen moeten eerst onderhandelen over de omgeving van de tempel. Ik weet niet hoe lang dat gaat duren. Dus doet Cambodja er beter aan het plan niet bij Unesco in te dienen. Als Phnom Penh dat toch doet, zullen we ons er met alle macht tegen verzetten, net zoals we eerder hebben gedaan.’
Premier Yingluck vraagt de bevolking de uitspraak van het ICJ niet te interpreteren omdat de zaak gevoelig is. Een vertaling van het vonnis zal enige tijd in beslag nemen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken, het juridisch team dat de zaak in Den Haag verdedigde en betrokken diensten zullen de uitspraak bestuderen en richtlijnen opstellen voor onderhandelingen met Cambodja. Dinsdag vindt een eerste vergadering plaats.
De Thaise ambassadeur Virachai Plasai, die woensdag in het parlement een toelichting op het vonnis gaf, hekelde uitlatingen van parlementslid Sirichok Sopha (Democraten) dat Thailand de helft van de door beide landen betwiste 4,6 vierkante kilometer dreigt te verliezen. Sirichok wapperde met een kaart, door een ‘unnamed expert’ getekend, waaruit dat zou moeten blijken. Virachai verweet Sirichok dat hij al het werk van het juridisch team [in Den Haag] ruïneerde. Zelfs de experts van de (Thaise) International Boundaries Research Unit zijn nog niet in staat de grens precies aan te geven.
Zoals eerder bericht besloot het ICJ de zogeheten ‘promontory’ (klif, kaap, rots) waarop de tempel staat, aan Cambodja toe te wijzen. De grenzen gaf het Hof in grove (geografische) termen aan. Volgens Virachai loopt de grens tot het midden van de vallei tussen Preah Vihear en Phnom Trap of Phu Makhua, een heuvel die in het betwiste gebied ligt.
De Pha Mor E-Daeng klif in nationaal park Khao Phra Viharn in Kantharalak (Si Sa Ket) gaat morgen weer open. Vanaf dat punt hebben bezoekers een mooi uitzicht op Cambodja. De klif ging op 4 november dicht voor bezoekers. De tempel zelf is al sinds 2008 vanuit Thailand ontoegankelijk en kan alleen vanuit Cambodja worden bezocht.
Met uitzondering van één school zijn de scholen in Kantharalak weer open. De meeste leerlingen van de Phum Sarol Vitthaya Secondary School kwamen gisteren echter niet opdagen.
(Bron: Bangkok Post, 15 november 2013)
Persoonlijke noot
Ik heb de tempel een keer bezocht, toen die nog vanuit Thailand toegankelijk was. Ik herinner me weinig meer van het bezoek. Weet wel dat ik de volgende dag pijn in mijn kuiten had vanwege het beklimmen van de hoge lateriet traptreden. Dacht toen ook: ik moet minder roken, maar dat is er nooit van gekomen. Het uitzicht was adembenemend. De tempel zelf (eigenlijk meer een ruïne) maakte weinig indruk. Phanom Rung en Phimai in het Noordoosten zijn net zo interessant.

Voorgeschiedenis managementplan Praeh Vihear
De plaatsing van de Preah Vihear tempel op de werelderfgoedlijst van Unesco heeft een lange voorgeschiedenis.
2005, Durban: Cambodja’s aanvraag om de plaatsing van de tempel op de lijst te agenderen, wordt afgewezen door het World Heritage Committee vanwege onvolledige documentatie.
2006, Vilnius: Cambodja stelt voor de aanvraag een jaar later te behandelen.
2007, Christchurch: Thailand protesteert tegen de Cambodjaanse kaart, die het door beide landen geclaimde gebied in Cambodja situeert. De zaak wordt aangehouden.
8 juli 2008, Quebec: Preah Vihear wordt op de erfgoedlijst geplaatst. Cambodja wordt gevraagd een managementplan in te dienen.
2009-2011: Thailand blokkeert behandeling.
2012: Cambodja agendeert het plan niet.

Tussenliggende berichten zijn te vinden op de pagina Cambodja-Thailand voor ICJ

Prayut oppert oplossing voor patstelling Preah Vihear
30 oktober 2014 – Sinds de militairen op 22 mei de macht hebben overgenomen, is Bangkok Post, de Engelstalige krant op basis waarvan ik Nieuws uit Thailand maak, er niet gezelliger op geworden. Veel berichten gaan over uitspraken van Prayut Chan-o-cha, de huidige premier van het land.
Overexposure, vind ik, want praatjes vullen immers geen gaatjes, en zoals sommige expats al hebben vastgesteld: taxichauffeurs weigeren soms nog steeds ritjes of willen de meter niet aanzetten, en staatsloten kosten weer 110 of 120 baht, in weerwil van wat Prayut heeft gezegd. Maar dat schrijft de krant niet.
Ook vandaag opent de krant met uitspraken van de premier aan de vooravond van zijn tweedaags bezoek aan Cambodja. Hij wil er met zijn counterpart Hun Sen de mogelijkheid bespreken de omstreden tempel Preah Vihear, net over de grens met het buurland, gezamenlijk te ontwikkelen als toeristische bestemming, een idee dat al enkele malen door anderen is geopperd.
Zo zou een einde kunnen komen aan het gehakketak over het eigendom van een gebiedje van 4,6 vierkante kilometer bij de tempel, dat door beide landen wordt betwist. Het Internationale Hof van Justitie in Den Haag deed er in november vorig jaar op verzoek van Cambodja een uitspraak over, maar sindsdien ligt de zaak stil.

Zaterdag 1 november
– Premier Prayut heeft tijdens zijn bezoek aan Cambodja niet het voorstel gedaan de Hindu tempel Preah Vihear gezamenlijk te gaan ontwikkelen, zodat een eind komt aan het gehakketak over de 4,6 vierkante kilometer bij de tempel, die door beide landen wordt betwist.

Op 30 oktober schreef de krant dat Prayut dit idee zou voorleggen aan zijn counterpart Hun Sen. Gisteren zei Prayut dat het onderwerp niet ter sprake is geweest. Er is voornamelijk gesproken over de bevordering van grenshandel. De premier bracht het onderwerp niet ter sprake omdat het nogal gevoelig ligt. ‘Kwesties die tot conflicten kunnen leiden, bespreken we op dit moment niet’, aldus Prayut. ‘Wie de tempel wil bezoeken, kan dat vanaf de Cambodjaanse kant doen.’

Vrijdag 19 december
– Ondanks de sterk verbeterde relatie tussen Thailand en Cambodja is de Hindu-tempel Preah Vihear nog steeds niet bereikbaar vanaf de Thaise kant. Het wachten is op gesprekken tussen beide landen, zegt de tweede legercommandant, die een inspectiebezoek bracht aan de Suranaree legerbasis in Kanthalarak (Si Sa Ket).

Zoals bekend liggen de twee landen in de clinch over het omringende gebied van de tempel. Het Internationale Hof van Justitie heeft daarover een uitspraak gedaan, maar beide landen moeten nog steeds nadere afspraken maken over de precieze grens.

Oud-minister in tranen bij vrijspraak
5 september 2015 – Tranen van opluchting bij voormalig minister van Buitenlandse Zaken Noppadon Pattama, toen het hooggerechtshof hem gisteren vrijsprak van een ambtsmisdrijf in 2008. Maar unaniem was het Hof niet met een stemverhouding van 6-3 voor vrijspraak.
Noppadon was aangeklaagd door de NACC omdat hij een gezamenlijk communiqué met Cambodja had getekend over Cambodja’s aanvraag bij Unesco om de Hindoetempel Preah Vihear als werelderfgoed te erkennen. Volgens de NACC was het communiqué een ‘verdrag’ en had het derhalve parlementaire goedkeuring moeten krijgen. Maar het Hof was het daar niet mee eens. Het Hof noemde ook de beschuldiging dat Noppadon met opzet had geprobeerd Thailand’s reputatie te schaden, ongegrond.
Noppadon toonde zich een sportief man want na de uitspraak zei hij de NACC niet te zullen aanklagen en ook niet degenen die hem hadden beschuldigd van landverraad.
Mocht u zich afvragen vanwaar alle commotie over een ruïne? Omdat Thailand, en met name bepaalde groepen in het land, het maar moeilijk c.q. niet kunnen accepteren dat de tempel in juni 1962 door het Internationale Hof van Justitie in Den Haag is toegewezen aan Cambodja. Wie zich in de zaak wil verdiepen, verwijs ik naar mijn pagina Preah Vihear, maar u moet er wel een uurtje voor uittrekken om alle informatie tot u te nemen.

Preah Vihear krijgt toegang via Thailand
25 maart 2016 – Zeven jaar nadat Cambodja de toegang via Thailand tot Hindu tempel Preah Vihear heeft geblokkeerd, overweegt het buurland de hekken weg te halen. De Cambodjaanse minister van Defensie, Tae Ban, heeft dat gisteren bekend gemaakt na een vergadering van het General Border Committee in Bangkok. Een datum is nog niet vastgesteld.
De bekendmaking wordt gezien als een bewijs dat de banden tussen beide landen aanzienlijk zijn verbeterd, vergeleken met de situatie tijdens de regering Abhisit toen aan de grens is gevochten en de rechtszaak in 2013 voor het Internationaal Hof van Justitie in Den Haag over het eigendom van 4,6 vierkante kilometer, dat door beide landen wordt betwist. Die kwestie is zorgvuldig vermeden op de vergadering. Het bericht maakt geen melding van het managementplan dat Unesco heeft geëist van Cambodja en dat door Thailand al jaren wordt tegengehouden.
Op de vergadering is besloten een provinciaal partnerschap te ontwikkelen tussen Surin (Thailand) en Kampong Thom (Cambodja) [geen details] en een grenspost te openen in Ban Nong Ian (district Aranyaprathet, Sa Kaeo). Verder is gesproken over tal van onderwerpen waaronder de smokkel van illegaal gekapt phayung hout (palissander) uit beschermde bossen in Thailand. Het probleem is daarbij dat het heel gemakkelijk is de grens over te steken. Minister Prawit (Defensie) heeft het leger van de twee landen opgeroepen strenger de grens te controleren.
De toegang tot de tempel, die in 1962 door het Internationaal Hof van Justitie aan Cambodja werd toegewezen, en in 2008 op de werelderfgoedlijst van Unesco is geplaatst, via Thailand werd in 2009 na grensschermutselingen door Cambodja gesloten. De tempel kan na een verbod van 5 jaar sinds november vorig jaar weer via Cambodja worden bereikt.

Miniatuur Preah Vihear

Leger bouwt Preah Vihear op schaal na
25 april – Een maand geleden maakte Cambodja bekend de toegang tot de Hindu-tempel Preah Vihear na zeven jaar te zullen heropenen. Het is er nog niet van gekomen, dus heeft het leger op de Pha Mor E-Daeng klif in Si Sa Ket een replica geconstrueerd. Op steenworp afstand is een kopie op een schaal van 1:10 verrezen in de hoop dat die toeristen zal aantrekken. Vanaf de klif is de echte tempel zichtbaar.
Volgens Thanasak Mitraphanont, lid van de NRSA (hervormingsraad) en voormalig commandant van het 23rd Ranger Regiment, geeft Thailand met de replica aan dat het land bereid is gezamenlijk met buurland Cambodja het gebied rond de tempel te ontwikkelen, waar de economie en het toerisme van beide landen van kunnen profiteren. Hij hoopt dat Cambodja alsnog de toegang tot de tempel vanaf Thais grondgebied heropent, want dat is de gemakkelijkste route naar de tempel [gemakkelijker dan via Cambodja].
Thailand, zegt Thanasak, is bereid het vonnis van het Internationale Hof van Justitie (ICJ) te Den Haag uit te voeren. Het ICJ deed in november 2013 een uitspraak over het eigendom van de grond om de tempel. In 1962 wees het ICJ de tempel aan Cambodja toe en 2008 verwierf de tempel de werelderfgoedstatus van Unesco.
De replica laat de tempel zien voordat ze gedeeltelijk tot een ruïne verviel. Er is vijf maanden aan gewerkt. De kosten ad 5 miljoen zijn door Thanasak zelf betaald. Hij zegt zijn wedde van de regering te beschouwen als staatsfinanciën. ‘Dus ik heb mijn salaris terug gegeven.’ De miniatuur versie mag volgens hem niet gezien worden als een poging met de echte tempel te concurreren, want: ‘De echte tempel is onvergelijkbaar.’

Sloophamer dreigt voor Klein Preah Vihear
6 mei – Toen ik het bericht op 25 april schreef, had ik al mijn twijfels, want Preah Vihear, de tempel die in 1962 aan Cambodja werd toegewezen, is een heet hangijzer in Thailand. Er is gevochten, er is geruzied over de werelderfgoedstatus van Unesco, de toegang via Thailand is sinds 2009 gesloten en in 2013 stonden beide landen voor het Internationale Hof van Justitie in Den Haag om een conflict over de aangrenzende 4,6 vierkante kilometer te laten beslechten.
De replica op een schaal van 1:10 (van de oorspronkelijke tempel, dus niet van de huidige vervallen staat) had onlangs moeten opengaan, maar bezoekers stonden voor een gesloten deur. Op last van de commandant van het 2nd Regio Army is de opening voor onbepaalde tijd uitgesteld. Legercommandant Teerachai heeft er een stokje voor gestoken uit angst dat Klein Preah Vihear de bilaterale verhoudingen met Cambodja zou kunnen schaden. Ook het ministerie van Buitenlandse Zaken vindt het geen goed idee.
De replica is een idee van Thanasak Mitraphanont, lid van de NRSA (hervormingsraad) en voormalig commandant van het 23rd Ranger Regiment. Hij heeft de aanleg ad 5 miljoen baht uit eigen zak betaald. Er is vijf maanden aan gewerkt, maar doeken ontnemen nu het zicht aan zijn geesteskind. Volgens een bron bij de Suraranee Task Force (grensbewaking) heeft Cambodja niet gereageerd op de replica.

Bedenker Klein Preah Vihear krijgt straf
8 mei – Niet alleen wordt zijn geesteskind gesloopt, een replica van de tempel Preah Vihear op een schaal 1:10, maar zelf is hij nu overgeplaatst naar een inactieve post. De commandant van de 6th Infantry Division heeft woensdag het bevel tot de strafoverplaatsing gegeven vanwege toenemende zorgen dat Klein Preah Vihear de relatie met Cambodja zou belasten.
Aan de replica, die Thanasak Mitraphanont, commandant van het 6th Infantry Regiment, uit eigen zak heeft betaald, aangevuld met materialen die door bedrijven waren gedoneerd, is zes maanden gewerkt. Kort na de opening sloot het leger al de deuren, nadat het ministerie van Buitenlandse Zaken bezwaar had gemaakt. Sindsdien wordt het zicht op de miniatuur tempel door doeken onttrokken.

Woensdag 11 mei
– Heeft Cambodja geprotesteerd tegen Klein Preah Vihear, de replica van de elfde eeuwse Hindu-tempel? De berichten spreken elkaar tegen.
Op 9 mei meldde BP dat Cambodja de replica ‘snel en woedend’ heeft veroordeeld. Op de dag dat de replica aan de pers werd getoond, zei regeringswoordvoerder Phay dat die ‘tegen de principes van beschaafde naties ingaat’. Maar volgens minister Don (Buitenlandse Zaken) is de relatie tussen beide landen goed en heeft het buurland niet gereageerd. Premier Prayut zegt de replica af te keuren.
De replica op een schaal van 1:10 bevindt zich op de Pha Mor E-Daeng bergtop van waar de tempel goed te zien is. Er is zes maanden aan gewerkt. Enkele dagen na de opening ging de deur op slot, want het ministerie van Buitenlandse Zaken maakte bezwaar. De initiatiefnemer, kolonel Thanasak van het 6th Infantry Regiment, die zijn geesteskind uit eigen zak betaalde, heeft een strafoverplaatsing gekregen.

Klein Preah Vihear mag toch
17 mei – De replica van Hindu-tempel Preah Vihear wordt niet gesloopt en gaat open voor toeristen. Vice-premier Prawit maakte gisteren de draai van 180 graden bekend. Hij zei dat de miniatuur tempel geen probleem vormt omdat die op Thais grondgebied staat. Eerder maakte het ministerie van Buitenlandse Zaken bezwaar uit angst dat Klein Preah Vihear de relatie met Cambodja zou kunnen schaden.
Prawit zei: ‘Het is alleen maar correct dat de replica op Thaise bodem is gebouwd. De constructie kan geen problemen opleveren. Het is ons grondgebied, we kunnen haar bouwen waar we maar willen.’
De replica [van de tempel toen die nog in goede staat was] op een schaal van 1:10 is het geesteskind van de commandant van het 6th Infantry Regiment. Hij betaalde het uit eigen zak. Er is zes maanden aan gewerkt. Kort na de opening werd het bedekt met zwarte doeken en de goede man kreeg een strafoverplaatsing.
Maar Prawit ontkent dat de replica de reden van zijn overplaatsing was. Wat dan wel de reden was, vermeldt het bericht niet. Dat mensen zenuwachtig werden omdat de replica in de buurt van het gebied is gebouwd, waarover Thailand en Cambodja twisten [de beruchte 4,6 vierkante kilometer], noemde Prawit niet onverwacht.

Woensdag 29 maart 2017
– Vice-premier Prawit weet zeker dat een Cambodjaans casino, dat volgende maand open gaat, op Cambodjaans grondgebied is gebouwd en niet op Thaise grond, zoals beweerd door actievoerder Veera Somkwamkid. Dat zegt ook de gouverneur van Buriram.
Veera gaat vandaag naar de grens om te onderzoeken of het casino op een overlappend gebied tussen beide landen staat. Luchtfoto’s en een kaart van het gebied wijzen daarop. Premier Prayut heeft Veera gewaarschuwd voorzichtig te zijn. Acht jaar geleden is hij samen met zes anderen al eens gearresteerd wegens spionage. De anderen werden vrij snel vrijgelaten, Veera zat drie jaar gevangen in Cambodja. Hij verwierf destijds bekendheid toen Thailand en Cambodja ruzie maakten over de Hindoetempel Preah Vihear en omgeving.

Donderdag 30 maart 2017
– Actievoerder Veera Somkwamkid, door de krant omschreven als een anti-corruptie activist, maar volgens mij een lastpak die de pik heeft op Cambodja, ziet af van zijn plan om naar de grens met Cambodja te gaan. Hij wilde controleren of een casino in aanbouw werkelijk op Cambodjaans grondgebied staat en niet op Thaise grond.
Veera was al onderweg, maar verkopers en bewoners blokkeerden in Ban Kruat, waar hij logeerde in een vakantiepark, de ingang (foto). Ze willen niet dat Thailand weer verwikkeld raakt in een nieuw grensconflict met soldaten die op elkaar vuren waardoor ze zouden moeten vluchten.
Veera hoopt niettemin het gebied binnenkort te te kunnen bezoeken. Hij neemt contact op met de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de grenspost Chong Sai Taku. Veera is niet overtuigd door de verzekering van vice-premier Prawit dinsdag dat het casino op Cambodjaans grondgebied staat. Volgens hem was het protest geënsceneerd, maar hij wil niet zeggen door wie.
Prawit heeft de 12de vergadering van het General Border Committee In Siem Reap bijgewoond, die vandaag eindigt. Daarin is gesproken over veiligheidskwestie en banden tussen het Thaise en Cambodjaanse leger. Over het casino is niet gesproken.

Donderdag 1 juni 2017
– De Dusit District Court heeft gisteren een zaak afgewezen tegen tien PAD-leden (geelhemden) die in 2011 in strijd met de Internal Security Act in Bangkok een rally hielden in verband met het conflict over de Hindu-tempel Preah Vihear, waarin Thailand en Cambodja waren verwikkeld. De rechtbank stelde vast dat de wet toen nog niet van kracht was en niet met terugwerkende kracht kan worden toegepast.
De geelhemden blokkeerden destijds het verkeer op de Ratchadamnoen Nok Avenue en hielden speeches tegen de regering Abhisit die ze slappe knieën verweten. Een andere groep zette een podium op bij de Makkhawan Rangsan brug.

  • Geen Trackbacks
  • Reacties (1)
    • Harry Nieuwland
    • 17 februari 2011 10:05am

    Hallo Dick,
    informatief geschreven Blog. Het blijkt dat Professor Willem Schermerhorn, de latere eerste Minister-President na de 2e wereldoorlog in de dertiger jaren betrokken was bij dit conflict. In 1962 is hij door het hof in Den Haag opgeroepen. Ik heb zelf ook mijn twijfels bij de uitspraak van 1962. De schriftelijk onderbouwde afwijkende mening van één van de leden van dit hof dat bestond uit 9 personen, Sir Percy Spender werpt een verhelderend licht op de kwestie.

    Vriendelijke groet,

    Harry Nieuwland, Chiang Mai