De koning van Siam is ‘t bekijken wel waard

chulalongkorn 1
Koning Chulalongkorn (Rama V) maakte in 1897 een reis van acht maanden door veertien Europese landen, waaronder Nederland. Wat schreven de Nederlandse kranten over het bezoek? 

‘… Er stond natuurlijk veel volk langs den weg geschaard. Geen zweem van geestdrift, echter; ‘t geen trouwens te begrijpen is: het schitterde niet genoeg!  Z. M. was eenvoudig gekleed; in politiek en een witte pet op; Zijn gevolg droeg de hooge zij. Van een vrouwtje hoorden we de verzuchting: ‘is dat nou een koning? niks rijk!’ (Nieuwsblad van het Noorden, 10 september)

‘Chulalongkorn is allerminst een vies, goor, grimmig potentaatje, zoals wij er in vroeger dagen uit het Oosten wel eens hebben zien komen. Hij is een beschaafde man en boezemt werkelijk op het eerste gezicht groote sympathie in.’ (Nieuwsblad van het Noorden,  12 september)

‘De koning van Siam is het bekijken wel waard. Hij is een aangename, sympathieke, vriendelijke figuur. Op zijn bleekbruin gelaat, met een gitzwart kneveltje onder den breeden neu, ziet men heuschheid, goedhartigheid en mildheid van opvattingen duidelijk geteekend. Zijn fraaie, groote, donkere oogen zien met eerlijken, geestigen blik in ‘t rond. Zijn manier van groeten is hoffelijk en voorkomend.’ (Nieuwsblad van het Noorden, 12 september)

chula 2

In dit artikel van Tino Kuis een korte biografie van Chulalongkorn en een overzicht van zijn buitenlandse reizen. ‘A Quest for Siwilai (civilization)’, een ‘Zoektocht naar Beschaving’ noemden zijn tijdgenoten het. Voor de biografie klik hier.

Bezoek van den koning van Siam

Zijne Majesteit Paraminda Maha Chulalongkorn, koning van Siam ten noorden en ten zuiden en van alle onderhoorigheden, koning van de Laatiers, Maleiers, Karen, enz. zal a.s. Maandag per Staatsspoor met een extra trein te 2 uur 32 minuten (lokale tijd) in de residentie aankomen, waar deze Oostersche vorst zal verblijven tot Donderdag 9 dezer.

Zooals reeds gemeld wordt de koning op zijn bezoek vergezeld door zijn halfbroeders, de prinsen Svasti Sobhana en Svasti Mahisza.

Het voornemen bestaat dat de Koning Dinsdag 7 dezer een bezoek zal afleggen bij Hare Majesteiten de Koninginnen ten paleize Het Loo, terwijl Woensdag bestemd zou zijn voor een bezoek aan Amsterdam. Voor een bezoek aan Rotterdam is met het oog op den korte duur van Zr. Ms. verblijf hier te lande geen gelegenheid meer.

Nader vernemen wij dat Dinsdag aanstaande de Koning van Siam op het Loo zal worden ontvangen en aldaar een groot gala-diner zal plaats hebben. (Nieuwe Amsterdamse Courant, Algemeen Handelsblad, zondag 5 September 1897 (avondeditie))

De eerste reizen in Azië, 1871-1896
Van 9 maart tot 15 april 1871 maakte Chulalongkorn, toen 18 jaar oud, begeleid door een entourage van 208 man, een studiereis naar Java, via Singapore. Hij was de eerste Siamese vorst die zich in vredestijd buiten zijn land waagde. Op Java zou hij zich vooral verdiepen in de koloniale administratie van de Nederlanders in het Rijk van Insulinde.

Eind 1871 tot 1872 ging hij, begeleid door 40 mannen, op een 92 dagen durende studiereis naar Melaka, Birma en vooral India waar hij de met de Imperial Railway via Dehli van Calcutta naar Bombay reisde. Ook nu was het de bedoeling het bestuur van de Britten in Indië te bekijken.

In 1888 en 1890 reisde de vorst, nu 35 jaar oud, naar de provincies in Noord-Maleisië, zoals Kelatan, Pattani, Penang en Kedah, toen nog Siamees bezit, in een diplomatieke missie daar de Britten oprukten in dat gebied. In 1896 zou hij weer enige tijd Java, zijn meest geliefde bestemming, bezoeken, nu samen met zijn eerste koningin, Saowapha.

Al deze reizen waren voor Chulalongkorn een bron van inspiratie bij latere hervormingen.

Een vluchtig bezoek

Uit Amsterdam schrijft men ons Woensdag:
Somdetsch phra para minder maha Chulalongkorn is hier geweest. Kent ge dien niet? Nu, hij is ook juist geen speciaal vriendje van ons: maar wij hebben hem gezien, hosanna! Hij is Z.M. de koning van Siam.

Om half twaalf kwam Z.M., vergezeld van een bruin gevolg, hier aan. De burgemeester en twee wethouders ontvingen de hooge gasten, die onmiddelijk plaats namen in rijtuigen om een toer te maken. In ‘t Amstel-hotel werd geluncht. Toen opnieuw een toer en op dien tocht het Rijks-Museum bezichtigd. De schat van schilderijen en vele kostbare verzamelingen moeten de bezoekers zeer getroffen hebben.

Vandaar naar de diamantslijperij van den heer Coster in de Zwanenburgerstraat. Voor een millioentje diamanten uitgestald op een tafel! De prinsen vooral vonden het slijpen en het kloven, kortom, de geheele industrie zeer interessant en vroegen om een adreskaart der firma. Zal eene bestelling volgen?

Om een idee te geven van de handelsbeweging in onze stad, werd ook langs de Handelskade en de Ruyterkade gereden. Om half vier naar ‘t station terug. Er stond natuurlijk veel volk langs den weg geschaard. Geen zweem van geestdrift, echter; ‘t geen trouwens te begrijpen is: het schitterde niet genoeg! Z. M. was eenvoudig gekleed; in politiek en een witte pet op; Zijn gevolg droeg de hooge zij. Van een vrouwtje hoorden we de verzuchting: ‘is dat nou een koning? niks rijk!’ Zij zal nog niet gelezen hebben, dat Z. M. een inkomen heeft van 24 millioen per jaar.

Het vorstelijk bezoek is voorbij. En de gevolgen? Laten we hopen op uitbreiding onzer handelsrelaties; dat is iets voor de toekomst. En voor het heden hebben we alvast een mooie bezending – de koning zei aan tafel dat hij Holland en de Hollanders graag mocht lijden!— een mooie bezending ordelintjes en kruizen. Minister De Beaufort, die wij in het vierde rijtuig opmerkten, is alvast geridderd. De heer Pierson, ook aanwezig, kan zeker niet minder verwachten. Ketelaar was er niet bij, anders……. (Nieuwsblad van het Noorden, Vrijdag 10 september 1897)

Monarchen en presidenten

De reizen naar Europa 1897 en 1907
Deze reizen waren van een geheel ander karakter dan de voorgaande. Geen studiereizen meer maar officiële en triomfantelijke overwinningstochten die Siam’s soevereiniteit bevestigde als een moderne en progressieve staat op (bijna) gelijke voet met de Europese landen.

Chulalongkorn vertrok op zijn eerste reis in 1897 op 7 april uit Bangkok en keerde 16 september van dat jaar weer terug in Siam. Hij landde in Venetië en bezocht daarna 14 Europese landen waaronder Rusland.  In Duitsland verbleef hij enige tijd in Baden Baden voor behandeling van een nieraandoening waaraan hij in 1910 zou overlijden.

Hij bezocht Nederland van maandag 6 tot en met donderdag 9 september 1897. Hij dineerde met Koningin-Regentes Emma en Koningin Wilhelmina (toen 17 jaar oud) op paleis Het Loo en maakte een rijtuigentoer door Amsterdam. Daarover werd uitgebreid bericht in de Nederlandse kranten.

De reis in 1907, die ruim 7 maanden duurde, had een minder officieel karakter hoewel hij in Parijs nog een overeenkomst tekende over een uitwisseling van territoria. Twee noordelijk provincies, Siem Reap en Battambang in het huidige Cambodja gingen naar Frankrijk, en een gebied ten westen van de Mekong rond Loei naast Chanthaburi en Traat gingen naar Siam. In Mannheim bezocht hij de Modern Arts Exhibition met veel impressionisten als Van Gogh en Gauguin.

Op deze reis schreef hij brieven naar één van zijn dertig dochters die later in boekvorm werden uitgegeven met als titel Klai Bâan ‘Ver van Huis’. ●

Haagsche Brieven

XXXXV

Tot dusver is de stroom van Siameesche olifanten en huiskronen niet bijzonder weelderig en overvloedig geweest. Van het oogenblik af dat de mare werd verspreid, hoe Chulalongkorn in ons land zou komen, gingen vele harten sneller kloppen van blijde verwachting. Zoo’n Oosterling — dacht men — zal wel royaal zijn met lintjes.

Natuurlijk heb ik Chulalongkorn tijdens zijn verblijf in Den Haag herhaaldelijk gezien. De mensch is nu eenmaal zoo, dat hij zich niet genoeg verzadigen kan aan het schouwspel van een Majesteit; niet zoo een met ‘n kroon van papier-mâché op uit ‘Hamlet’ of een ander toneelding, maar van een heuschelijke!

De menschen hier waren eenvoudig dol op de kans om den kleine, bruine man, die te Bangkok Heer is, te aanschouwen. Overal, waar de stoet zou passeeren, stond men opeengepakt als pekelharingen. Bij zoo’n gelegenheid verbaast men zich weer over het onnoemelijk getal lieden, die op alle uren van den dag tijd hebben om urenlang niets uit te voeren! Arbeiders, boodschapmeisjes, moeders, schoolkinderen, dames en heeren, bureau-hengsten, enz. enz. wachtten daar geduldig tot de stoet zou passeeren.

In het Oosten, waar lanterfanten iets gewoons is, laat zich dat denken, evenals in Spanje en Italië, waar de menschen eveneens luieren. Maar hier in het drukke, woelige, ‘democratische’ Westen! ‘t Is en blijft toch een typisch verschijnsel. (Nieuwsblad van het Noorden, 12 september 1897)

Lees verder…

chula 3

  • Trackback are closed
  • Comments (2)
  1. Leuk dat je dit alles hebt kunnen vinden.
    Berthy

    ## Code voor in de functions.php om site sneller te maken ## function saotn_removeQueryStrings( $src ) { if( strpos( $src, '?ver=' ) ) $src = remove_query_arg( 'ver', $src ); return $src; } add_filter( 'style_loader_src', 'saotn_removeQueryStrings', 10, 2 ); add_filter( 'script_loader_src', 'saotn_removeQueryStrings', 10, 2 );
  2. De research is gedaan door Tino Kuis. Hij is ook de auteur. Ere wie ere toekomt. Ik heb de illustraties erbij gezocht, de tekst geredigeerd en de opmaak gedaan. Bedankt voor je compliment. Dick

    ## Code voor in de functions.php om site sneller te maken ## function saotn_removeQueryStrings( $src ) { if( strpos( $src, '?ver=' ) ) $src = remove_query_arg( 'ver', $src ); return $src; } add_filter( 'style_loader_src', 'saotn_removeQueryStrings', 10, 2 ); add_filter( 'script_loader_src', 'saotn_removeQueryStrings', 10, 2 );